Mở từ điển Nhật Bản "Quảng Từ Uyển", tìm mục từ "phụ nữ an ủi", giải thích rằng: "Những người phụ nữ đi theo quân đội ra chiến trường để an ủi sĩ quan và binh lính."

Cần thiết phải nhặt lại đề tài vốn không hề phóng đãng này.

Trong lịch sử quân đội hiện đại thế giới, việc quy mô lớn trưng tập và sử dụng kỹ nữ tùy quân là sự phát minh của Đế quốc Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai. Sáng tạo này liên tục thu hút sự quan tâm lớn của các nhà lịch sử, nhà văn và nhà nhân loại học văn hóa các nước phương Tây, họ coi đề tài nghiên cứu này như một chiếc chìa khóa mở ra bí mật về tính cách quốc gia Nhật Bản.

Đối với người Trung Quốc vốn có truyền thống cấm dục, những mẩu tin bên lề và sách báo khiêu dâm về kỹ nữ quân đội Nhật từng được lưu truyền rộng rãi, chiêu dụ và đầu độc không ít độc giả non nớt. Do những câu chuyện dung tục này xuất phát từ ngòi bút của những kẻ văn nhân đồi bại, vốn không thực sự có giá trị học thuật, nên đề tài này cũng định sẵn chỉ có kết cục là trở thành chủ đề phóng đãng.

Nhật Bản là quốc gia phương Đông đầu tiên hùng mạnh lên trong lịch sử hiện đại thế giới. Dân tộc này vì vị trí địa lý đặc thù và cội nguồn văn hóa mà sở hữu nhiều khí chất đặc biệt không có ở các dân tộc khác. Ví dụ như họ vừa yêu cái đẹp (hoa cúc) lại vừa thượng võ (đao), vừa lễ nghi chu toàn lại vừa man rợ tàn nhẫn, vừa tin vào khoa học lại vừa sùng bái hoàng quyền, vừa dân chủ lại vừa chuyên chế, vừa thủ cựu lại vừa phóng túng, vân vân. Tóm lại, đây là một dân tộc kỳ lạ và đầy mâu thuẫn, hơn nữa tất cả những phẩm chất mâu thuẫn này đều được thể hiện dưới hình thức xung đột cao nhất.

Đầu những năm năm mươi, người Nhật nằm gai nếm mật, phấn đấu vươn lên, chỉ mất vài năm ngắn ngủi đã nhanh chóng xóa bỏ nghèo đói do chiến tranh mang lại, giải quyết sơ bộ ba nan đề xã hội lớn là nhà ở, giáo dục và việc làm, khiến kinh tế quốc dân đạt được một khởi đầu tốt đẹp.

Năm 1965, sản lượng bình quân đầu người của Nhật Bản lần đầu vượt qua Anh. Năm 1968 vượt qua Pháp.

Bước vào những năm bảy mươi, người Nhật lần đầu tiên vượt qua Âu Mỹ trong ba trụ cột công nghiệp là ô tô, đóng tàu và sản phẩm điện tử, sản lượng đứng đầu thế giới.

Năm 1985, tức tròn ba mươi năm sau khi Thiên hoàng Nhật Bản tuyên bố bại trận, kinh tế Nhật Bản tiến như vũ bão, tổng sản phẩm quốc dân vượt qua tất cả các nước phát triển phương Tây ngoại trừ Mỹ, trở thành cường quốc kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Nhìn bao quát lịch sử, muốn nhận thức hiện trạng Nhật Bản thì không thể không hiểu quá khứ của Nhật Bản, muốn hiểu quá khứ của Nhật Bản thì không thể không nghiêm túc nghiên cứu cuộc chiến tranh quyết định vận mệnh Nhật Bản nửa thế kỷ trước và hàng vạn hàng triệu người Nhật đã chủ động lựa chọn chiến tranh (chú ý, không phải bị ép buộc!), bao gồm cả đàn ông và đàn bà Nhật Bản.

Đây chính là ý nghĩa khi tôi viết "Phụ nữ an ủi tùy quân".

2

Năm 1946, Tòa án Quốc tế Tokyo.

"Lính Nhật cuồng nhiệt đàn bà đến thế, sở thích đối với đàn bà đơn giản đã đạt đến mức độ khiến người ta phải căm phẫn. Theo thống kê không đầy đủ, trong tuần đầu tiên lính Nhật chiếm đóng Nam Kinh, số phụ nữ Trung Quốc bị chúng chà đạp, cưỡng hiếp đã lên tới ba vạn người."

Đây là một đoạn lời khai của nhân chứng Trung Quốc khi xét xử kẻ cầm đầu gây ra vụ "Thảm sát Nam Kinh", tội phạm chiến tranh cấp A Matsui Iwane.

Tòa án quân sự Nhật Bản quy định: Bất kỳ binh lính nào phạm tội cưỡng hiếp đều bị phạt tù trên một tháng; sĩ quan phạm tội cưỡng hiếp, ngoài việc thụ án, tất cả đều bị giáng chức thành binh lính. Ngoài ra quy định: Trong thời gian chiến tranh, tòa án quân sự chỉ có sơ thẩm, không cho phép kháng cáo.

Từ tháng 8 đến cuối năm 1937, tức là trong bốn tháng quân xâm lược Nhật Bản tắm máu Thượng Hải và tiến hành thảm sát Nam Kinh, số phụ nữ Trung Quốc bị bọn cướp Nhật dùng vũ lực man rợ, bị cưỡng hiếp, luân hiếp, giày xéo ít nhất là trên năm vạn người, trong khi Tòa án quân sự Nhật Bản khu vực Hoa Trung tổng cộng chỉ thụ lý hai binh lính bị cáo buộc tội cưỡng hiếp, số lượng sĩ quan được thụ lý là bằng không.

Một phóng viên chiến trường của báo "Yomiuri Shimbun" sau khi tiến hành điều tra quy mô lớn đối với quân đội Nhật đã viết bài:

"...Binh lính ngày càng không chịu sự ràng buộc của kỷ luật, muốn làm gì thì làm, chúng phóng hỏa cướp bóc, đuổi theo phụ nữ trong thành Nam Kinh, hiện tượng này thật sự khiến người ta lo lắng.

"...Nguyên nhân gây ra sự mất kiểm soát kỷ luật kể trên có rất nhiều, tôi cho rằng chủ yếu có hai nguyên nhân, một là giới quân sự ít quan tâm đến sức khỏe thể chất và tinh thần của binh lính... hai là sĩ quan cấp dưới cố ý dung túng và bao che cho binh lính. Nhiều sĩ quan tôi tiếp xúc đều cho rằng: binh lính càng dũng mãnh trong tác chiến thì càng xâm hại phụ nữ ở vùng bị chiếm đóng một cách mãnh liệt. Ngược lại, càng xâm hại phụ nữ mãnh liệt thì chứng tỏ sĩ quan, binh lính đó càng dũng mãnh. Họ nói, những binh lính như vậy đều là cốt cán chiến đấu ưu tú nhất, đưa họ ra tòa án quân sự chẳng khác nào tự phá vỡ sức chiến đấu của quân đội mình..."

Việc binh lính Nhật phóng túng và làm càn ở các thành phố Trung Quốc đã gây ra sự lo lắng cho giới quân sự, điều họ lo lắng không phải là vận mệnh của người dân địa phương, mà là kỷ luật quân đội lỏng lẻo sẽ trực tiếp ảnh hưởng và làm suy yếu sĩ khí và sức chiến đấu của quân đội đế quốc.

Năm 1938, một quân y thiếu úy tên Asō Tetsuo sau hai năm bảy tháng điều tra lâu dài đối với Lục quân Nhật Bản đã viết ra một bản báo cáo điều tra chi tiết, đây chính là "Bản ý kiến Asō" nổi tiếng. Quân y Asō lần đầu tiên đề xuất ý tưởng thành lập "Trạm an ủi tùy quân" trong báo cáo, nhằm xóa bỏ những yếu tố bất ổn gây ra bởi dục vọng tình dục mạnh mẽ của binh lính. Ông quy định rõ chức năng của loại "trạm an ủi tùy quân" này là "nhà vệ sinh công cộng vệ sinh cho quân đội".

Ý kiến của bác sĩ Asō đã được Đại bản doanh Tokyo tiếp nhận.

Trong lịch sử hiện đại Nhật Bản, các cuộc chiến tranh quy mô lớn phát động nhân danh Thiên hoàng có ít nhất bảy lần, đó là chiếm đóng Đài Loan, thôn tính Triều Tiên, Chiến tranh Giáp Ngọ, Chiến tranh Nhật - Nga, Sự biến Mãn Châu "9.18", Sự biến Hoa Bắc "7.7" và Chiến tranh Thái Bình Dương. Đối với người dân Nhật Bản cuồng nhiệt, chiến tranh là một chất xúc tác hiệu quả cao, nó khiến dân tộc Yamato đồng tâm hiệp lực, vạn người như một, và biến nguyện vọng trung quân ái quốc của mỗi người dân thành hành động thực tế tham gia "Thánh chiến".

Thời kỳ đầu Chiến tranh xâm lược Trung Quốc và Chiến tranh Thái Bình Dương, quân đội Nhật Bản liên tiếp báo tin thắng trận. Trước cổng Hoàng cung, mỗi ngày đều có thể thấy từng đoàn diễu hành phất cờ Mặt trời bước đi trong cơn mưa thu hay tuyết đông lầy lội, nối đuôi nhau đến đây tụ tập ăn mừng. Trên đường phố Tokyo, mỗi công ty và hộ gia đình đều treo cờ Mặt trời và dải băng chúc mừng chiến thắng, khắp phố phường ngõ hẻm đều có đám đông hân hoan reo hò. Những kẻ say rượu trong quán rượu cũng đang say sưa kính chào Hoàng quân Nhật Bản. Thanh niên học sinh từng nhóm rời trường học đi tòng quân, công nhân nhà máy thành lập binh đoàn dự bị, sẵn sàng nghe lệnh lên đường ra tiền tuyến. Ở nhà, phụ nữ Hội phụ nữ thức đêm may túi an ủi và giày an ủi, từng mũi kim thêu dòng chữ "Hiếu trung với Thiên hoàng" và "Phù hộ bình an" lên vật may mắn. Ngay cả tù nhân trong nhà tù cũng máu nóng sôi trào, yêu cầu chính quyền phái họ đến Trung Quốc đánh trận.

Cảm xúc chiến tranh cuồng nhiệt giống như rượu độc đang cháy trong huyết quản của dân tộc Yamato.

Mùa xuân năm 1938, Bộ quân sự Nhật Bản lần đầu tiên bí mật chiêu mộ "Phụ nữ an ủi tùy quân" trong nước.

Tuần đầu tiên, đợt phụ nữ tự nguyện ứng tuyển đầu tiên gồm 128 người từ Nagasaki lên tàu khởi hành, tới tiền tuyến Thượng Hải để "an ủi" những tướng sĩ tác chiến dũng mãnh nhất. Trong số những người phụ nữ này có học sinh, nhân viên văn phòng, nữ công nhân, cũng có cả nội trợ và kỹ nữ tư nhân. Nhiều người trong số họ vẫn còn trinh trắng, tự nguyện dâng hiến trinh tiết và thanh xuân cho chiến tranh. Mục đích công lợi là thứ yếu, tiền lương của phụ nữ an ủi khá ít ỏi, họ đều cảm thấy vô cùng vinh dự và tự hào vì có cơ hội phục vụ trực tiếp cho binh lính tiền tuyến.

Công việc chiêu mộ phụ nữ an ủi bí mật hoặc bán công khai kéo dài cho đến cuối năm 1944. Trong suốt cuộc chiến tranh dài đằng đẵng, khoảng năm vạn phụ nữ trẻ trong nước Nhật đã tự nguyện bước ra tiền tuyến, đóng góp cho chiến tranh bằng cách đặc biệt này. Ngoài ra còn có hơn chín vạn phụ nữ Triều Tiên và Đài Loan ứng tuyển nhập ngũ.

Tổng cộng hai con số này là hơn 142.000 người.

3

Chiến tranh không chỉ thúc đẩy đàn ông bước ra chiến trường, mà còn thúc đẩy đàn bà bước ra chiến trường, hơn nữa là một chiến trường bi thảm và đau khổ hơn nhiều.

Vì việc giải quyết vấn đề quấy rối tình dục của binh lính cũng quan trọng như giải quyết lương thực, đạn dược cho quân đội, nên vị thế và chức năng của phụ nữ trong quân đội đã được xác định từ đó. Trinh tiết cá nhân tất nhiên không thể xem nhẹ, nhưng suy cho cùng chiến tranh là việc đại sự hàng đầu của toàn dân tộc, đàn ông hy sinh tính mạng vì chiến tranh, đàn bà dâng hiến thân xác vì chiến tranh, đây là một nghĩa vụ thiêng liêng tương xứng, nó cho thấy tinh thần trách nhiệm chiến tranh ăn sâu vào lòng người đến mức nào, cũng giống như việc sau này phụ nữ cũng phải cầm súng tre lao vào xe tăng địch vậy, không thể chối từ.

Do những phụ nữ an ủi tự nguyện ứng tuyển phần lớn đều có lòng nhiệt huyết chiến tranh và tinh thần hiến thân, nên ngay từ đầu họ đã gắn chặt mình với vận mệnh của quân đội, sống chết có nhau. Chiến tranh kết thúc, phụ nữ an ủi trở về Nhật Bản chỉ bằng một phần mười số lượng ban đầu.

Tháng 4 năm 1938, đợt phụ nữ an ủi đầu tiên tuyển mộ từ Kyushu Nhật Bản đến Thượng Hải, sau khi phân bổ, trong đó 20 người lên một toa tàu quân sự đi tới Hàng Châu. Tuyến đường sắt Thượng Hải - Hàng Châu dài khoảng 189 km. Dọc tuyến đường đi qua hơn mười ga lớn nhỏ. Tàu rời ga chưa đầy một khắc, tại ga đầu tiên là Hồng Kiều đã bị đội thủ bị ga giữ lại, yêu cầu "an ủi" tại chỗ. Do lính Nhật dọc tuyến đường sắt Thượng Hải - Hàng Châu đều là lính thuộc binh đoàn Kyushu, nhìn thấy phụ nữ từ quê hương đến thì vô cùng kích động, vì vậy cấp trên phá lệ cho phép toa tàu này thực hiện "an ủi" từng ga một dọc đường. Tin tức lan truyền, binh lính không thể đợi chờ đã sớm xếp thành hàng dài, hát ca dao Nhật Bản chờ đợi được "an ủi". Thời gian an ủi quy định là 30 phút mỗi người, sau đó giảm xuống còn 15 phút, sĩ quan binh lính đối xử như nhau. Theo báo cáo của Bộ tư lệnh chiến trường Thượng Hải - Nam Kinh, hiệu quả "an ủi" vô cùng rõ rệt. Binh lính sau khi được "an ủi" kỷ luật được tăng cường rõ rệt, số người gặp tai nạn do tự ý ra ngoài cưỡng hiếp phụ nữ đã giảm đi rất nhiều. Sĩ quan binh lính liên tục phản ánh hy vọng được nhận "an ủi" lần nữa.

Toa tàu này đi từ Thượng Hải đến Hàng Châu mất đúng 27 ngày. Phụ nữ an ủi bước đầu trả giá cho chiến tranh, giữa đường có tổng cộng 3 người bị sốc 5 lần do thể lực không chống đỡ nổi, người nghiêm trọng xuất hiện triệu chứng xuất huyết nặng và bệnh thần kinh.

Năm 1942, đợt phụ nữ an ủi tùy quân đầu tiên được máy bay vận chuyển tới căn cứ Rabaul ở cực nam chiến trường Thái Bình Dương. Quân nhân Nhật Bản đóng quân tại căn cứ này đều vui mừng hớn hở, hân hoan như đi hội. Trạm an ủi treo biển khai trương ngày đầu, binh lính chầu chực ngoài cửa suốt đêm xếp hàng dài tới mấy km. Trong mười mấy ngày, số sĩ quan binh lính nhận được "an ủi" đạt tới hơn 5.000 lượt người, nhưng phụ nữ an ủi đảm nhận trọng trách này chỉ có 11 người.

Năm 1939, giới quân sự Nhật Bản chính thức đưa trạm an ủi tùy quân vào biên chế quân đội, phối thuộc cho các đơn vị. Từ đó về sau, phàm là nơi nào có dấu chân của lính đế quốc Nhật, nơi đó đều có bóng dáng phụ nữ an ủi mặc Kimono hoặc quân phục. Chiến tranh biến binh lính thành cỗ máy, biến đàn bà thành cỗ máy phục vụ cho cỗ máy, vì vậy xét dưới bất kỳ ý nghĩa nào, họ đều là những "nhà vệ sinh công cộng vệ sinh" chính hiệu.

Giữa biển Maluku và Philippines có một hòn đảo nhiệt đới rộng chưa đầy 30 km vuông, trên đảo đóng quân 1.200 lính không quân và 2.000 lính lục quân Nhật Bản. Cứ cách hai tháng, lại có một tàu tiếp tế chuyển tới dầu mỏ, đạn dược, lương thực và nước ngọt, còn đưa tới một nhóm phụ nữ an ủi ăn mặc diêm dúa. Tàu tiếp tế chưa kịp thả neo ở bến cảng, binh lính đã xếp thành hàng dài, mỗi người nhận được một chiếc túi vệ sinh in dòng chữ "Đột kích nhất phiên", trong túi có bao cao su và bột làm sạch. Phạm vi công việc của nhóm phụ nữ an ủi này bao gồm hơn chục hòn đảo và căn cứ gần tuyến hàng hải, vì vậy lịch trình của họ thường được sắp xếp rất chặt chẽ, mỗi lần lên đảo chỉ được ở lại 3 đến 5 ngày. Nhưng yêu cầu của binh lính không vì phụ nữ thời gian gấp rút mà giảm bớt. Như vậy, các phụ nữ an ủi đành phải làm việc quá tải. Họ thường làm việc trên 12 tiếng, mỗi ngày mỗi người ít nhất phải "an ủi" 50 tên lính phát cuồng. Đáng căm phẫn hơn nữa là: có lúc số lượng phụ nữ quá ít, sĩ quan lại ra lệnh mỗi ngày mỗi người bắt buộc phải tiếp đón 300 người.

Tháng 5 năm 1944, tàu tiếp tế bị máy bay Mỹ oanh tạc, phụ nữ an ủi đều chôn thân dưới đáy biển.

Ōbuchi Kiyoshi, lính tình nguyện hàng không, sinh năm Taishō thứ 9 (1920). Lúc đó đơn vị anh ta đóng quân trên một hòn đảo vô danh. Hai mươi năm sau, trong bài tự thuật anh ta nhớ lại tình cảnh lần đầu nhận "an ủi" rằng:

"...Tuy nói tàu vận tải đã cập bến, nhưng đàn bà chẳng bao lâu lại rời khỏi đảo, ai biết lần sau họ còn tới nữa không. Phụ nữ hôm nay có hơn hai mươi người, nghe nói đã đến đông đủ. Tính theo đầu người binh lính, mỗi ngày họ ít nhất phải đối phó với mấy chục người đàn ông mới được.

"Địa điểm bố trí tại phòng đặc biệt của doanh trại. Căn phòng này bình thường là phòng tập kiếm đạo và nhu đạo, rộng hai mươi chiếu tatami, mái nhà bị không kích nổ tung một lỗ hổng lớn. 'Đột kích' bắt đầu từ sáng sớm. Trong phòng dùng chăn ngăn ra, binh lính giống như đang tiếp nhận kiểm tra sức khỏe tập thể, mặc quần đùi và áo lót, xếp hàng dài ngoài cửa.

"Nhưng lúc này cũng không phải không có vấn đề. Vì đến gấp gáp, túi vệ sinh dùng cho 'đột kích' đã phát hết, sĩ quan và lính cũ đã thỏa mãn nhu cầu trước, đến lượt lính mới như chúng tôi thì không còn phần. Sĩ quan thương lượng với đàn bà, kết quả họ đồng ý không dùng cái đó để đối phó. Chắc là họ cũng liều mình rồi.

"Hôm đó khi 'đột kích' bắt đầu, trên biển bất chợt ập đến một trận bão hiếm gặp. Hạt mưa dữ dội đánh xuống mặt đất bọt tung trắng xóa, gió gào thét quét qua bầu trời, nhổ bật gốc cây dừa. Trên mái nhà bị máy bay nổ tung lỗ hổng, mưa lớn trút xuống như thác nước. Binh lính mặc kệ những thứ này, họ vừa bị xối thành gà ướt, vừa còn đang 'đột kích' mãnh liệt. Rõ ràng là ban ngày, nhưng trong phòng tối như ban đêm. Lúc đó tôi chưa đầy 20 tuổi, không hiểu nhiều về đàn bà, ở Trung Quốc tuy cũng từng làm chuyện cưỡng hiếp đàn bà, nhưng đều giống như tục ngữ nói, chưa vào cửa đã xuất, chẳng có tác dụng gì. Trên đảo thì không giống, trên chiếu tatami nằm đàn bà Nhật, nói tiếng Nhật, tôi cảm thấy cô ấy giống mẹ tôi, lại giống chị gái. Dù sao đi nữa, không thể đối phó tùy tiện, đến lượt tôi thì phải liều mạng.

"...Trong bóng tối mờ ảo, thân thể người đàn bà bị ướt sũng trông như được phết một lớp phốt pho, chớp động ánh sáng đêm màu xanh lục. Khuôn mặt người đàn bà tôi đã nhìn rõ, nhưng luôn không nhớ nổi, trộn lẫn với khuôn mặt của nhiều phụ nữ Nhật Bản khác. Thân thể người đàn bà tuy gầy, nhưng bộ ngực lại to lạ thường, căng phồng. Trên bầu ngực phải có một vết bớt màu đỏ không lớn. Người đàn bà đột nhiên cười lên, nói: 'Binh lính trước không làm gì cả, anh ta chỉ siết chặt chỗ này rồi gọi tôi là mẹ.' Người đàn bà lại hỏi quê hương tôi ở đâu? Tôi trả lời là tỉnh Yamanashi. Cô ấy nói cô ấy ở tỉnh Akita. Tôi nhớ giọng nói của người đàn bà rất hay, du dương như âm nhạc.

"...Trên bầu trời thỉnh thoảng tiếng sấm vang dội, vạch qua từng tia chớp sáng lòa. Mưa lớn từ lỗ hổng trút xuống xối ướt toàn thân tôi và người đàn bà Nhật Bản lạnh buốt dưới thân tôi. Người đàn bà không cử động, cũng không có âm thanh, dường như một loài nhuyễn thể không chút tri giác... Đang trong quá trình, người đàn bà đột nhiên rên rỉ nhẹ, muốn đi tiểu, tôi lập tức xìu xuống. Không hiểu tại sao, tôi cảm thấy sự tồn tại của loại người chúng tôi thật đáng thương, và thật đáng xấu hổ, không khác gì súc vật. Binh lính ngoài cửa đều đang dậm chân không kiên nhẫn, đập vào tường, tôi cảm thấy họ đáng ghét tột cùng, chẳng khác gì một đám la đang phát tình.

"Khi tôi mặc quần áo vào, người đàn bà vẫn giữ nguyên tư thế nằm ngửa như lúc nãy, chỉ khẽ ngẩng đầu nói: 'Xin hãy chết một cách đường hoàng nhé, nhờ anh đấy!' Tôi nhìn thấy ánh mắt người đàn bà nhìn chằm chằm vào tôi, dường như chỉ có như vậy mới có thể giao phó trọng trách thiêng liêng cho tôi. Tôi nghĩ chắc chắn cô ấy đã dùng tư thế này với mỗi người lính, và đều nói những câu tương tự. Nhưng tôi vẫn rất cảm động, dù sao đi nữa, phụ nữ cũng là vì chiến tranh mà dâng hiến thân thể. Là đàn ông, tôi đương nhiên không thể dửng dưng trước sự gửi gắm của cô ấy.

"Bên gối người đàn bà, tôi nhìn thấy một chiếc bùa hộ mệnh to bằng nắm tay, chính là loại 'cát tường như ý' mà phụ nữ Nhật Bản dùng để phù hộ cho đàn ông bình an, tôi hiểu là cô ấy đang chúc phúc cho từng người lính.

"Tôi cúi đầu thật sâu trước cô ấy, không biết nói gì hơn..."

Ōbuchi Kiyoshi hiện là giám đốc một cửa hàng kinh doanh sách cổ ở Tokyo, ủy viên Hội đồng sách cổ toàn Nhật Bản. Một quý ông có giáo dục coi trọng lễ nghi.

4

Về chế độ kỹ nữ quân đội Nhật Bản thời kỳ chiến tranh, có rất nhiều chủ đề, nhiều người sẵn lòng tập trung sự quan tâm vào vấn đề đạo đức, điều này khiến việc nghiên cứu của chúng ta về chế độ kỹ nữ quân đội trở nên cũ kỹ giống như cuộc tranh luận có cần thiết chiếu phim "Vọng hương" hay không.

Tôi cho rằng vấn đề kỹ nữ quân đội không phải là vấn đề phụ nữ, mà nói là vấn đề dân tộc thì xác đáng hơn.

Điều tra về kỹ nữ doanh trại tùy quân của địch

—— Đám sâu bọ đáng thương trong thành Đằng Xung (trích lục)

Phóng viên chiến trường Phan Thế Trưng

Khi cổng thành Đằng Xung chưa mở, Quốc quân đều biết trong thành vẫn còn 50-60 kỹ nữ doanh trại tùy quân của địch bị bao vây bên trong. Quả nhiên sau khi quân ta leo lên tường thành cửa Nam, phát hiện trong một con hẻm nhỏ ở cửa Bắc đối diện, thường có hai ba người phụ nữ, mặc quần áo sặc sỡ, vội vã đi qua ở đó. Sau đó vòng vây nhỏ hình thành, đôi khi cũng thấy một hai kỹ nữ doanh trại ăn mặc diêm dúa đi ra vào từ cửa phong tỏa. Binh lính Quốc quân vẫy tay bảo họ lại đây, kỹ nữ doanh trại lại quay đầu mỉm cười, thong thả bỏ đi.

Chế độ kỹ nữ doanh trại, trong quân đội toàn thế giới vẫn thuộc chuyện hiếm. Thế là trong các cuộc trò chuyện của binh lính quân ta, đều truyền đi như thần thoại.

...Một cô bé Trung Quốc khoảng mười tuổi, vốn dĩ là người thay các kỹ nữ doanh trại xách nước rửa mặt, theo báo cáo của cô bé, lúc đó họ đều trốn trong một hầm trú ẩn lớn, vào một lúc bình minh, đột nhiên có một sĩ quan Nhật Bản đến, dùng súng kết thúc sinh mệnh của các kỹ nữ doanh trại từng người một. Tổng cộng mười ba người. Cô bé sợ đến ngất xỉu, nhặt được cái mạng.

Ngày 14, Quốc quân công phá cứ điểm cuối cùng của Đằng Xung. Tại một khe tường, phát hiện hơn chục thi thể phụ nữ, đều mặc Kimono, còn có người mặc âu phục xinh đẹp. Họ đều bị bịt mắt, chết rất chỉnh tề. Những người phụ nữ đáng thương này, khi còn sống vì địch tiết dục, cuối cùng lại bị kết án tử hình tàn nhẫn, họ đã phạm tội gì?

Khi quét dọn chiến trường, tình cờ phát hiện một nhóm phụ nữ trốn trong ruộng lúa. Họ có người mặc thường phục, cũng có người mặc quân phục Nhật Bản. Việc bắt được kỹ nữ doanh trại lập tức làm chấn động cả thành. Họ là người nước nào? Từ đâu đến? Trước đây làm nghề gì? Có xinh đẹp không? Họ sống cuộc sống như thế nào mỗi ngày?...

Một người phụ nữ biết nói tiếng Trung. Cô nói với phóng viên, họ đều là người Triều Tiên, hai năm trước từ Hán Thành, Nguyên Sơn, Nhân Xuyên và Bình Nhưỡng đến Trung Quốc.

Việc họ đến đây cũng không phải bị ép buộc. Quân đội Nhật Bản thành lập chế độ kỹ nữ doanh trại, phái người đến Triều Tiên tuyển mộ những cô gái nghèo khổ đến Trung Quốc cung cấp cho quân đội. Bởi vì cuộc sống kỹ nữ doanh trại khá thoải mái, kiếm được nhiều tiền, nên những cô gái nguyện ý làm công việc này cũng không ít.

Còn kỹ nữ doanh trại Nhật Bản thì tự nguyện từ trong nước Nhật đến phục vụ cho quân đội. Mỗi tuần họ kiểm tra sức khỏe một lần, có bệnh thì điều trị, bình thường quản lý cực kỳ nghiêm ngặt, không cho phép có hành vi vượt quá giới hạn nhỏ nhất. Ngoài giờ làm việc, kỹ nữ doanh trại có thể ra ngoài chơi mà không bị cản trở, quân nhân thì không được phép tự ý đưa kỹ nữ doanh trại ra ngoài, nếu vi phạm kỷ luật, dù là sĩ quan hay binh lính đều phải chịu trừng phạt nghiêm khắc.

Phóng viên từng tham quan vài tòa công quán kỹ nữ doanh trại (còn gọi là trạm an ủi) ở phía nam thành Đằng Xung. Trong một sân có hơn chục căn phòng, trên cửa mỗi căn phòng đều dán danh sách tên kỹ nữ doanh trại, cũng như giấy chứng nhận đạt chuẩn kiểm tra vệ sinh. Loại giấy chứng nhận đạt chuẩn này mỗi tuần đổi một lần, phía trên có ký tên đóng dấu của y quan. Bài trí trong phòng, giống như gia đình kiểu Nhật, đại khái là muốn tạo ra không khí quê hương, nâng cao sự nhiệt tình của binh lính....

Có một chuyện rất đáng để chúng ta cảnh giác, đó là những kỹ nữ doanh trại phần lớn đến từ Nhật Bản. Chiến dịch Đằng Xung cho đến thời khắc cuối cùng, kẻ địch không hề có hành vi dâm loạn nào, cuộc sống của kỹ nữ doanh trại giống như binh lính, mỗi ngày hai nắm cơm hoặc một gói bánh quy. Họ đội mũ sắt, giúp binh lính vận chuyển đạn dược, thậm chí dùng súng máy hoặc súng trường bắn vào Quốc quân. Khi kẻ địch sụp đổ, chúng giết sạch tất cả bọn họ, cũng có một cách nói là tự sát, tóm lại không một kỹ nữ doanh trại Nhật Bản nào sống sót. Nhưng binh lính Quốc quân chiến đấu với kẻ địch ở khoảng cách trong gang tấc, chưa từng nghe thấy tiếng phụ nữ kêu cứu hay khóc lóc. Điều này chứng tỏ kỹ nữ doanh trại Nhật Bản đều có ý chí rất kiên cường.

---❊ ❖ ❊---

Trích từ tờ "Tảo Đãng Báo" ngày 26 tháng 9 năm 1944

Yoshino Takakō, người đảo Kyushu. Sinh ngày 7 tháng 10 năm Taishō thứ 2 (1913). Trong thời gian chiến tranh đảm nhiệm thượng đẳng binh bộ phận đội vệ sinh. Ba mươi năm sau khi chiến tranh kết thúc, ông thuật lại cho một nhà văn nghe về chiến dịch Đằng Xung mà chính mình trải qua, trong đó một phần là về những hành động tráng liệt của những phụ nữ an ủi Nhật Bản đó.

"Trong những ngày cuối cùng đó, phụ nữ an ủi đảm nhận công việc nấu nướng của đơn vị, cơm nấu chín rồi thì nắm thành nắm cơm, bất chấp đạn pháo của kẻ địch đưa đến chiến hào và lô cốt, đưa đến tay mỗi người lính đã bắn nòng súng đến đỏ rực. Họ đã kết thành một thể thống nhất với đơn vị."

"Hành động của mỗi người lính đều phải được phát huy. Nếu để một người lính đi nấu cơm, thì sẽ có một khẩu súng trường không nổ, nó sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến mệnh lệnh sư đoàn 'bảo đảm Đằng Việt (tức Đằng Xung), tử thủ đến tháng Mười'. Chính vì vậy, họ mới đề nghị với binh lính: 'Để chúng tôi làm đi, xin anh hãy ra tiền tuyến, nhất định phải nhắm bắn kẻ địch thật tốt'."

"Nhớ lại, lúc đó binh lính không hề cảm động trước hành động của họ, những câu như 'Cảm ơn' hay 'À, thật ngại quá' hoàn toàn là cảm xúc của ba mươi năm sau ngày hôm nay, hay gọi là cảm thán thì đúng hơn."

"Lúc đó, hành động của đàn bà mọi người đều cảm thấy là 'chuyện nên làm'."

"Thời Chiến quốc (chỉ thời Chiến quốc Nhật Bản), võ tướng và võ sĩ vào ngày thành vỡ cùng vợ tự sát là chuyện rất thường gặp. Giết con còn có nước mắt, nhưng khi để vợ tự sát lại sẽ không khóc, vì là dứt hậu duệ càng khiến người ta cảm thấy đau thương hơn chăng."

"Họ không chỉ làm nắm cơm. Phía đông thiếu đạn dược thì kéo thùng đạn nặng nề đi về phía đông, phía tây lựu đạn bắn hết họ lại khiêng thùng lựu đạn đi về phía tây, tóm lại nơi nào cần họ thì họ đi đến đó. Một chiếc thùng đạn bằng thiếc nặng năm sáu mươi cân, họ có lúc một mình kéo lê món đồ lớn đó, cắn chặt răng bò trên mặt đất; có lúc hai người khiêng một cái, vai và cánh tay đều cọ đến chảy máu. Có một cô gái tên là Kimiyo, cũng là người Bắc Kyushu, bình thường rất yếu ớt, ngay cả thứ nặng hơn cái bát trà cũng chưa từng bưng qua. Cô và một người phụ nữ khác cùng khiêng một thùng đạn, một viên đạn trúng đùi, kết quả thùng đạn đập xuống, sống sờ sờ đập chết cô."

"...Khi chiến đấu ác liệt nhất, trên chiến trường đã không còn sự phân biệt nam nữ nữa. Phụ nữ và binh lính mặc quân phục giống nhau, đội mũ sắt, họ không còn là phụ nữ an ủi, mà là những chiến sĩ đến từ Nhật Bản. Không ai lùi bước, cũng không ai khóc lóc, tôi nghĩ tâm trạng của họ chắc cũng đã biến thành vợ của võ tướng cổ đại, sẵn sàng hy sinh cùng chồng bất cứ lúc nào. Tôi nghe nhiều người từng làm lính hiện nay hồi tưởng nói, thời gian dài ở trong một đơn vị với họ, càng xa Nhật Bản, họ càng trở thành một phần của người lính."

"...Sau đó, tư lệnh ra lệnh đốt quân kỳ, đập phá đài điện đàm, toàn thể sĩ quan binh lính chuẩn bị 'ngọc nát'. Có một cô gái Chiba tên là Aiko, bình thường có tình cảm với một thiếu úy A trẻ tuổi. Ngày 11 tháng 9 kẻ địch bắt đầu tổng tấn công, Aiko liền cởi bỏ quân phục và mũ sắt, thay bộ Kimono Nhật Bản sạch sẽ xinh đẹp, đi đến bên cạnh thiếu úy A đang chiến đấu trong lô cốt. Cô nói với thiếu úy trước mặt những binh lính ngạc nhiên: 'Xin anh, hãy giết em đi!'"

"Đây chính là 'cái chết đẹp', tức là chết trong vòng tay người yêu của mình. Cũng chính là tình tự trong tưởng tượng."

"Thiếu úy đối mặt với cô gái Aiko đang quỳ trên mặt đất, trong nhất thời lại chùn bước. Aiko vội vàng, rơi nước mắt nói: 'Nếu anh không chịu giết em, em sẽ ở lại bên cạnh anh, cho đến khi kẻ địch giết cả hai chúng ta.'"

"Tất cả binh lính đều bị Aiko cảm động, họ lặng lẽ nhìn thiếu úy A, trong mắt lộ ra ý trách cứ. Sự cảm ứng tâm lý giữa người với người, e rằng chỉ có lúc chết mới có thể thông hiểu."

"Nói xong, rút súng lục dí sát vào bên tai Aiko nổ một phát súng. Aiko loạng choạng, đâm đầu ngã xuống đất. Thiếu úy ngay cả mắt cũng không chớp, xoay người lại tiếp tục chiến đấu. Đêm hôm đó, lô cốt này bị súng phun lửa phá hủy, tất cả thi thể đều bị cháy đen, không thể nhận dạng."

"Cùng ngày đó, có ba phụ nữ an ủi Nhật Bản học theo tấm gương của Aiko, bị người lính mình yêu mến giết chết."

"Nghe nói có một phụ nữ an ủi Shizuoka tên là Kiyoshi, bị người mình yêu từ chối nổ súng, liền tuyệt vọng bò ra khỏi chiến hào, đi về phía đạn súng của địch. Binh lính chưa kịp chạy tới kéo cô lại, súng máy của kẻ địch đã bắn cơ thể Kiyoshi thành tổ ong..."

"Binh lính đều khóc, họ đau thương hô lớn: 'Tại sao các cô lại chết? Chết có chúng tôi là đủ rồi! Binh lính là sinh ra để chết. Các cô là đàn bà, không phải binh lính, xin các cô nhất định phải sống tiếp, sống để trở về Nhật Bản!..."

"Đêm hôm đó, hơn ba mươi phụ nữ an ủi Nhật Bản còn lại đều tự sát."

"Người Nhật hiện nay đều khinh thường những phụ nữ từng làm phụ nữ an ủi, cảm thấy họ bẩn thỉu, hạ tiện, cho rằng họ đều là người đàn bà xấu xa. Chỉ có những người từng làm lính mới không nghĩ như vậy. Họ cùng trải qua những năm tháng sinh tử đó, cùng đi qua mưa bom bão đạn của chiến tranh, vì vậy chỉ có họ mới hiểu cách tôn trọng các cô, coi các cô là phụ nữ thực sự."

Bài tự thuật của Yoshino Takakō được nhà văn Nhật Bản Senda Kako viết vào cuốn phóng sự văn học dài kỳ "Phụ nữ an ủi tùy quân". Cuốn sách xuất bản tại Nhật năm 1975.

Yoshino hiện mở một khách sạn nhỏ tại thị trấn Tây, thành phố Kurume, đảo Kyushu, Nhật Bản, sống cuộc sống ẩn cư cùng vợ. Mỗi năm tháng 9 ông đều mang theo lương khô đi xa một chuyến, đến chùa Zenkō ở Nagano cầu nguyện cho những người Nhật chết trận tại Đằng Việt, hơn ba mươi năm chưa từng gián đoạn.

Năm Công nguyên 1945, Nhật Bản tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, quân Đồng minh với tư cách là người chinh phục đã nghênh ngang đặt chân lên lãnh thổ Nhật Bản. Để ngăn chặn quân chiếm đóng hành hung phụ nữ Nhật Bản, do Bộ Nội vụ (cảnh sát) và Bộ Tài chính đứng đầu, cùng nhau thành lập một tổ chức tên là "Hiệp hội cơ sở an ủi đặc biệt". Tên tiếng Anh viết tắt của hiệp hội này là "RAA". Chức năng của RAA cũng tương tự như phụ nữ an ủi tùy quân năm xưa, cũng thuộc "nhà vệ sinh công cộng vệ sinh", chỉ là đối tượng phục vụ thay đổi, người đàn ông chờ đợi ngoài cửa đã trở thành quân chiếm đóng kiêu ngạo, bao gồm cả lính da đen và da trắng.

Bộ Nội vụ Nhật Bản bí mật khẩn cầu những quân chiếm đóng này: Xin hãy tạm bằng lòng với những người phụ nữ này, xin đừng đưa tay ra với phụ nữ Nhật Bản khác nữa.

Theo thừa nhận của Ikeda Hayato, người sau này giữ chức Thủ tướng Nhật Bản: "Nếu như vậy có thể giữ được trinh tiết của phụ nữ Nhật Bản, thì thật sự coi là rẻ rồi." (Senda Kako: "Phụ nữ an ủi tùy quân")

RAA trước sau chiêu mộ hơn năm vạn phụ nữ Nhật Bản, bí mật hoặc bán công khai đưa họ đến nơi đóng quân của quân chiếm đóng. Nhưng ngày vui ngắn chẳng tày gang, do Tổng tư lệnh quân Liên Hợp Quốc đứng ra can thiệp, tổ chức này chỉ khai trương hơn một năm đã buộc phải giải tán. Những cô gái tiếp đón của RAA có số phận bi thảm nhất, họ trở thành nỗi sỉ nhục của dân tộc Nhật Bản, hoặc lưu lạc đầu đường xó chợ, hoặc lại quay về làm kỹ nữ bán hoa trong các khu đèn đỏ. Theo điều tra cho thấy, trong khoảng năm nghìn phụ nữ an ủi tùy quân trở về nước sau chiến tranh, không một ai bước vào cửa RAA lần nữa. Cũng không một ai vì cuộc sống bức bách mà tái hành nghề cũ.

Sau khi Nhật Bản bại trận, kinh tế xã hội từng cận kề sụp đổ, lạm phát khắp nơi, vật tư thiếu thốn, nạn đói toàn quốc xảy ra năm 1946 làm chết hai triệu người. Lúc đó, không ít phụ nữ con nhà lành còn không có cơm ăn áo mặc, không thể không bán thân cho quân chiếm đóng để đổi lấy lương thực, những phụ nữ an ủi vừa trở về nước đó phải đối mặt với một cuộc cạnh tranh sinh tồn gian nan hơn nhiều.

Liên đội G của Quan Đông quân, có 3.400 lính Shikoku, phối thuộc 16 phụ nữ an ủi đến từ đảo Shikoku. Đơn vị này từ năm 1939 đến nay luôn đóng quân trên biên giới Nga - Mãn phía bắc Mãn Châu Lý. Nơi đây hoang vu lạnh lẽo, dân cư thưa thớt, trong cuộc sống chung kéo dài sáu năm, 3.400 binh lính cùng 16 người đàn bà luôn hòa thuận ở bên nhau, thân thiết khăng khít như một gia đình. Binh lính trẻ trước khi nhập ngũ phần lớn là trai tân, chính những người đàn bà này lần đầu tiên biến họ thành đàn ông. Năm 1945 đơn vị này điều chuyển phòng thủ Đài Loan, và trở thành tù binh của quân đội Mỹ tại đó. Phụ nữ an ủi trước tiên được đưa về nước, họ không thể về quê hương mưu sinh, liền cùng nhau đến Hakodate của Hokkaido. Họ hẹn ước, dù cuộc sống có khổ cực đến đâu cũng phải chịu đựng, dù chết đói cũng quyết không bán thân.

Một năm sau, các tù binh của liên đội G lần lượt trở về nước. Những "người chồng" trở về tình cờ nghe được chuyện của "vợ", không ai không cảm động vì điều đó. Mọi người liên lạc với nhau qua nhiều cách, gom góp tiền bạc để giúp đỡ phụ nữ, và định kỳ đón họ đến gặp mặt mọi người. Sau này buổi tụ họp kiểu này trở thành buổi họp thường niên, duy trì mãi đến tận bây giờ.

Mỗi năm tháng 8, mọi người đều từ khắp nơi trên cả nước đổ về Hakodate để dự hẹn, chỉ trừ những người vĩnh viễn không thể đến dự họp nữa.

5

Sự xuất hiện của chế độ kỹ nữ quân đội Nhật Bản tất nhiên có liên quan đến cội nguồn văn hóa và quan niệm đạo đức dân tộc Nhật Bản, nhưng suy cho cùng, nó phản ánh ý thức sống và khí chất tinh thần nội tại của dân tộc hải đảo này. Nếu chúng ta không nhận thức vấn đề như vậy, chúng ta sẽ không thể giải mã được câu đố về sự phát triển của dân tộc Nhật Bản trong thế kỷ hai mươi.

"Tư liệu"

Theo thống kê, nửa đầu thế kỷ này, trong số đàn ông thanh niên tráng kiện từ mười tám đến bốn mươi lăm tuổi toàn Nhật Bản, có hai phần ba số người trực tiếp tham gia chiến tranh xâm lược. Trong số họ 70% từng tham gia cướp bóc và thảm sát, trung bình cứ năm người thì có một người chết trên chiến trường.

Báo đăng: Nửa sau thế kỷ này, Nhật Bản đầu tư công nghiệp vào các nước châu Á đặc biệt là các nước lạc hậu Nam Á tích lũy lên tới gần một nghìn tỷ đô la Mỹ. Sự thật này cho thấy, sự cướp bóc của người Nhật đối với châu Á bằng thủ đoạn kinh tế đã vượt xa sự xâm lược quân sự của họ.

Báo đăng: Những năm tám mươi thế kỷ này, trong 500 công ty công nghiệp lớn nhất thế giới, Nhật Bản chiếm 159 công ty, chỉ đứng sau Mỹ.

Báo đăng: Tháng 5 năm 1989, Bộ Tài chính Nhật Bản tuyên bố, dự trữ ngoại hối của Nhật Bản vượt mốc một nghìn tỷ đô la Mỹ, đứng đầu thế giới.

Báo đăng: Nhật Bản trở thành nước nhập khẩu năng lượng lớn nhất thế giới hiện nay.

Báo đăng: Nhật Bản là nhà thu mua gỗ lớn nhất châu Á. Rừng mưa nhiệt đới nguyên sinh của Thái Lan, Philippines, Malaysia, Indonesia gần như bị chặt phá sạch sẽ.

Báo đăng: Nhật Bản là quốc gia chịu trách nhiệm chính gây ra hiệu ứng nhà kính thế giới. Theo đo lường của Cục Bảo vệ Môi trường Mỹ: Khí thải do nhà máy Nhật Bản thải ra chiếm hơn một nửa tổng lượng khí thải của nhà máy toàn châu Á.

Đây là một dân tộc nguy hiểm. Nó đầy tham vọng, giàu tính bành trướng, đồng thời lại không bao giờ thỏa mãn, tràn đầy sức sống và sinh lực vô hạn.

Hũ tro cốt của phụ nữ an ủi tùy quân cuối cùng vẫn không thể bước qua ngưỡng cửa Đền Yasukuni. Là một chủ đề bi kịch mà lịch sử để lại cho con người, ý nghĩa của nó rõ ràng đã vượt ra ngoài phạm vi nghiên cứu đạo đức thông thường.

Trong hành lang lịch sử thế kỷ hai mươi sắp hoàn thành, chúng ta sẽ nhìn thấy tấm bia đá chướng mắt như thế này:

—— Nửa đầu thế kỷ này, chiến tranh quân sự của người Nhật thất bại hoàn toàn;

—— Nửa sau thế kỷ này, chiến lược kinh tế của người Nhật đạt được thành công to lớn.