Giữa mùa hè tháng sáu, tại bồi đô Trùng Khánh, nơi được mệnh danh là "lò lửa Giang Nam", ánh mặt trời chói chang như lửa đốt, không khí nóng bức khó lòng chịu nổi. Những tán lá cây rũ đầu, ánh nắng gay gắt xuyên qua kẽ lá, rải những đốm sáng nhảy múa trên sườn núi, bậc đá và thảm cỏ.

Đây là năm một chín bốn hai, năm mà tin dữ từ tiền tuyến liên tục truyền về. Tưởng Giới Thạch đứng trước cửa sổ một phòng khách tên là "Lão Thảo Phòng". Ông chắp tay sau lưng, sắc mặt trầm uất, bất động nhìn ra ngoài cửa sổ, ánh sáng nửa sáng nửa tối trong phòng khắc họa bóng lưng ông thành một hình cắt giấy mang tông màu lạnh lẽo.

Ủy viên trưởng trầm mặc đầy uy nghiêm. Ông không mặc quân phục như khi tham dự các cuộc họp quan trọng thường thấy, mà mặc một chiếc áo dài vải xanh bình thường, quần dài vải phủ trù, đi một đôi giày vải nhung đế bằng. Bộ trang phục giản dị này tuy giấu đi uy thế của một nhà cai trị quân sự, nhưng lại càng làm nổi bật phong cách sâu xa không lộ, gian trá quỷ quyệt của một chính trị gia Trung Quốc.

Trong phòng khách còn có vài vị yếu nhân quân chính của Quốc Dân Đảng ngồi đó. Có Bộ trưởng Quân chính kiêm Tổng tham mưu trưởng Hà Ứng Khâm, Bộ trưởng Quân lệnh kiêm Phó tổng tham mưu trưởng Bạch Sùng Hy, còn có Lâm Vị, Trần Thành, Trần Bố Lôi, Du Phi Bằng, Thương Chấn, v.v. Họ người thì khẽ nhấp trà, người thì nhẹ nhàng phe phẩy quạt, thỉnh thoảng hạ thấp giọng trao đổi vài câu, chỉ sợ làm kinh động đến sự trầm tư của lãnh tụ.

Một giờ nữa, Ủy viên trưởng sẽ mở tiệc tại biệt thự Hoàng Sơn để chiêu đãi tướng Joseph W. Stilwell vừa bay từ Ấn Độ tới.

Đối với Ủy viên trưởng mà nói, trận chiến Miến Điện không nghi ngờ gì là một việc làm ngu xuẩn, "được chẳng bù lỗ" cho người Anh. Mục đích ban đầu của ông không phải là lấy lòng Churchill, mà là muốn Roosevelt nhận thức và đánh giá lại Trung Quốc, nhằm nâng cao vị thế mặc cả của Trung Quốc với Mỹ. Xét theo một ý nghĩa nào đó, đây là một sự thôi thúc đại quốc đã bị đè nén từ lâu của vị lãnh tụ Trung Quốc, nó cho thấy người Trung Quốc không chỉ khao khát nhận được nhiều viện trợ hơn, mà còn khao khát khôi phục địa vị minh chủ trên thế giới như xưa.

Thế nhưng trái ngược với mong muốn, Ủy viên trưởng lại vì việc này mà mất hết thể diện. Ba quân tinh nhuệ thương vong hơn một nửa, vũ khí trang bị mất sạch; Rangoon không những không giữ được, mà ngược lại suýt nữa để quân Nhật đánh vào Côn Minh. Dùng mười vạn đại quân đi chinh chiến mà đổi lấy một thất bại thảm hại khiến người ta hổ thẹn, đây thực sự là điều mà Ủy viên trưởng Trung Quốc không hề lường trước được.

Nhưng dù sao Ủy viên trưởng cũng là một chính trị gia xuất thân từ quân nhân. Thiên tài của ông không nằm ở đánh trận mà ở chỗ chơi trò âm mưu chính trị. Thất bại của Viễn chinh quân Trung Quốc không nghi ngờ gì đã củng cố thêm niềm tin nhất quán của ông đối với cuộc kháng chiến của Trung Quốc, đó là, dùng một quốc gia nghèo yếu bị chiếm đóng một nửa để cố gắng đánh bại một Đế quốc Nhật Bản hùng mạnh, đó là ý nghĩ nực cười mà chỉ kẻ ngốc mới có.

Trung Quốc không phải là đối thủ của người Nhật, người Anh cũng không được, chỉ có người Mỹ mới có khả năng thắng cuộc chiến này. Kháng chiến đối với người Trung Quốc mà nói, là một ván bài không thể lựa chọn, anh đã ngồi vào bàn bài rồi thì phải đánh tiếp. Vì vậy chỉ có thận trọng đặt cược và tích lũy vốn liếng mới không đến mức thua sạch sành sanh.

Phía sau truyền đến tiếng thì thầm, Ủy viên trưởng nhận ra đó là giọng của Hà Ứng Khâm. Vị Tổng tham mưu trưởng này dường như đang thảo luận với Thương Chấn về ca kỹ và ẩm thực gì đó ở Tokyo, Nhật Bản.

Ủy viên trưởng không quay đầu lại, ông dường như là một bức tượng lạnh lùng, cứ thế trượt dài theo dòng suy nghĩ của chính mình.

Xét về các đại thần quân chính của chính phủ Dân quốc, e rằng không ai hiểu rõ đối thủ Nhật Bản của họ hơn Ủy viên trưởng. Thời thanh niên, Ủy viên trưởng đã ba lần vượt biển đông sang Nhật, theo học khoa Pháo binh trường quân sự Chấn Võ và trường Sĩ quan ở Tokyo, đã cẩn thận nghiên cứu về chính trị, quân sự và lịch sử Nhật Bản. Ông cho rằng Nhật Bản là một dân tộc tuyệt vời, là quốc gia duy nhất ở châu Á có thể ngang hàng với các cường quốc Âu Mỹ, Trung Quốc nếu muốn cường thịnh, thì không còn con đường nào khác ngoài việc đi theo con đường Minh Trị Duy Tân của Nhật Bản. Tam dân chủ nghĩa của Tôn Trung Sơn đã chứng minh là không thông, Tam dân chủ nghĩa là đơn thuốc phương Tây, không có hiệu quả với chính trị và xã hội Trung Quốc.

Trung Quốc cần chế độ quân chủ lập hiến như Nhật Bản. Trung Quốc cần tập quyền, cần độc tài và cần họng súng. Trung Quốc có chân lý của Trung Quốc.

Xét về cuộc chiến thực lực chênh lệch trước mắt này, Trung Quốc nếu muốn giành thắng lợi, chiến lược duy nhất đúng đắn không phải là "đánh" mà là "kháng", tức là kháng cự cho đến khi máy bay đại bác của người Mỹ ép người Nhật đầu hàng thì thôi. Trung Quốc là một quốc gia phân chia thiên hạ dựa vào thực lực, mỗi tỉnh mỗi huyện thậm chí mỗi khu xã của Trung Quốc đều có rất nhiều Ủy viên trưởng lớn nhỏ. Nếu đem quân trung ương ra liều mạng với người Nhật, kết quả chỉ có thể là khiến Đảng Cộng sản và những quân phiệt địa phương có dã tâm ngồi mát ăn bát vàng. Ánh mắt của lãnh tụ và chính trị gia tuyệt đối không thể không nhìn thấy tương lai, nhìn thấy tiền đồ và cục diện lớn về việc Trung Quốc tái thiết phạm vi thế lực sau chiến tranh.

Gần như cùng lúc với việc thất thủ Lashio, người Nhật phát động chiến dịch Trung Nguyên, Chiết Cám và Hoa Nam. Quân Nhật xâm lược Trung Quốc với binh lực năm mươi vạn từ mấy tỉnh phía Nam đồng loạt tấn công quy mô lớn, ý đồ đánh thông tuyến đường Chiết Cám, thu hẹp vòng vây, một đòn ép chính phủ Trùng Khánh đầu hàng hoặc đàm phán hòa bình.

Bức tượng hơi cử động, thay đổi tư thế. Ủy viên trưởng khom lưng, các ngón tay vô thức xoắn vào nhau. Ông dường như muốn dùng tư thế này để kháng cự lại áp lực vô hình từ kẻ thù bên ngoài cửa sổ.

Ủy viên trưởng chưa bao giờ phản đối đàm phán hòa bình. Nhưng tiền đề của đàm phán là tuyệt đối không được dẫn đến việc Trung Quốc xuất hiện một hoàng đế bù nhìn Mãn Châu quốc thứ hai. Trong những ngày đen tối trước "Sự kiện Trân Châu Cảng", chính phủ Quốc dân nhiều lần dời đô, nhiều lần lâm vào tuyệt cảnh, Ủy viên trưởng cũng chịu đựng áp lực kiên quyết không chịu đàm phán với người Nhật. Không phải Ủy viên trưởng muốn bảo toàn khí tiết dân tộc hay chiến đấu vì tín ngưỡng gì, mà là khẩu vị của người Nhật quá lớn, quá tham lam, quá mức bắt nạt. Trung Quốc là Trung Quốc của Ủy viên trưởng, chỉ có Ủy viên trưởng mới là lãnh tụ hợp pháp duy nhất của Trung Quốc, bất cứ ai mưu đồ chia cắt hoặc cưỡng ép tước đoạt quyền lực của ông đều là điều ông không cho phép.

Nếu không thì sự tồn tại của Ủy viên trưởng còn có ý nghĩa gì nữa?

Cũng may chiến tranh đã buộc chặt cơ thể nghèo yếu của người Trung Quốc cùng với vận mệnh của các cường quốc phương Tây. Vì người Mỹ đã tham chiến, ông còn có lý do gì để cân nhắc việc đơn phương giảng hòa với người Nhật nữa?

Trừ khi có ai đó ép ông đánh lá bài này!

Ủy viên trưởng chậm rãi lau đi giọt mồ hôi rịn trên trán, thu ánh mắt từ ngoài cửa sổ về, rồi thản nhiên quay người lại. Ông dùng giọng Phụng Hóa đặc sệt của mình gọi người anh họ Du Phi Bằng: "Anh nói xem, bây giờ mỗi tháng anh còn có thể vận chuyển cho tôi bao nhiêu thứ?"

Du Phi Bằng kinh sợ nhìn người em họ cao hơn mình một cái đầu, không biết phải làm sao. Ủy viên trưởng rõ ràng nắm rõ như lòng bàn tay tình hình vận chuyển vật tư sau khi Miến Điện thất thủ, tại sao lại còn công khai làm ông bẽ mặt như vậy? Chẳng lẽ lại có chỗ nào xảy ra sai sót bị ông ta nắm thóp? Ủy viên trưởng không chút biểu cảm, ánh mắt lạnh lùng, thế là vị Bộ trưởng Giao thông kiêm Chủ nhiệm Tổng cục Vận chuyển Vật tư đường Miến Điện thấp béo của chính phủ Quốc dân hoảng sợ cúi mắt xuống, ấp úng không biết phải trả lời sao cho phải.

"Anh nói không ra, hay là muốn tôi nói thay anh?" Ủy viên trưởng chắp tay sau lưng, chậm rãi hỏi.

Trán Du Phi Bằng toát mồ hôi. Ông ta ấp úng trả lời: "E rằng... chỉ vài chục tấn thôi ạ."

"E rằng không có đến mức đó đâu nhỉ, ừ, rốt cuộc là bao nhiêu tấn?" Ủy viên trưởng nhíu mày nhìn người anh họ vô dụng này, nghiêm giọng nói.

"Dạ! Báo cáo Ủy viên trưởng, tháng năm tổng cộng vận chuyển vào được hai mươi mốt tấn vật tư ạ."

"Khốn nạn! Đồ chết tiệt! Trước tháng năm các người đều làm cái gì vậy hả?!" Ủy viên trưởng đột nhiên nổi trận lôi đình, ném phịch một tập tài liệu trước mặt Du Phi Bằng. Bộ trưởng Giao thông đứng thẳng tắp, mồ hôi tuôn như mưa. Ủy viên trưởng hoàn toàn không quan tâm đến dáng vẻ lúng túng của anh họ, tiếp tục quát mắng đầy giận dữ:

"Anh đọc cho tôi nghe! Phải đọc thật to. Các người đều nghe xem, đây chính là thành tích của hắn!"

Đây là một bản chiến báo do đài phát thanh Tokyo công bố, chiến báo thống kê chiến lợi phẩm mà Sư đoàn 56 thu được trong trận truy kích trên đường Miến Điện như sau:

Tại Uyển Đình ở biên giới Trung Quốc, thu được tổng cộng 1.570 thùng xăng, 1.000 thùng dầu máy, 500 bao gạo, 280 quán muối (mỗi quán 3,2 kg). Tại Già Phóng thu được 310 thùng xăng, 1.100 thùng dầu máy.

Ngoài ra tại Mang Thị thu được 900 chiếc lốp ô tô, 900 hòm đạn lựu pháo, 600 hòm đạn pháo bắn nhanh. Tại Long Lăng thu được 550 thùng xăng, 1.100 thùng dầu diesel, 250 chiếc lốp, 700 bao gạo, 10.000 bao xi măng. Còn lại có một lượng lớn vật liệu kim loại như đồng, sắt, tấm kẽm, vonfram, v.v.

Cộng thêm vật tư viện trợ của Mỹ thu được tại Lashio và Rangoon, tổng số lũy kế lên tới hơn mười vạn tấn, trong đó chỉ riêng hạng mục xăng dầu đã lên tới hơn hai vạn thùng... (xem "Tác chiến Miến Điện")

Sự phẫn nộ của Ủy viên trưởng bùng nổ như núi lửa, kèm theo đó là những tiếng quát mắng the thé và sự cuồng loạn.

"...Người Nhật ngày nào cũng tuyên truyền thắng lợi của họ trên đài phát thanh, tuyên truyền họ lại thu được bao nhiêu bao nhiêu vật tư Mỹ, còn liệt kê cả danh mục. Đồ chết tiệt! Mất mặt quá thể! Người Mỹ nghe được sẽ nghĩ thế nào? Họ đưa đồ cho anh, vận chuyển đến tận cửa nhà cho anh, các người là lũ phế vật này lại ném tất cả cho người Nhật! Tôi là Ủy viên trưởng này còn nói chuyện được với người Mỹ nữa không? Hả?!"

Mọi người đều không nói gì. Im lặng. Chỉ có tiếng thở dốc hì hục của Ủy viên trưởng.

Hà Ứng Khâm cẩn trọng khuyên can: "Ủy viên trưởng bớt giận. Giữa mùa hè nóng bức, đừng để tổn hại thân thể. Theo tôi thấy, trách nhiệm trong thất bại ở Miến Điện chủ yếu thuộc về người Anh, điểm này người Mỹ không phải không biết."

Ủy viên trưởng không quan tâm đến Hà Ứng Khâm. Biểu cảm thay đổi của ông ta như một diễn viên xuất sắc nhất, lúc cao trào lúc trầm lắng, lúc vui lúc buồn, đạt đến cảnh giới tùy tâm sở dục và thuần thục đến mức lò lửa trong xanh. Giọng điệu của ông ta chuyển biến, chậm rãi nhìn quanh mọi người, đau thương nói: "Trong số các anh, ừ, còn ai có thể thay tôi, thay Đảng quốc gánh vác thêm chút trách nhiệm nữa không? Cục diện kháng chiến, cứ tiếp tục như thế này thì có kiên trì nổi không?" Ông chỉ vào Du Phi Bằng: "Nếu các người đều giống như hắn, tôi chỉ còn nước phất cờ trắng xuống núi đầu hàng thôi."

Trên núi truyền đến còi báo động không kích của máy bay Nhật. Ủy viên trưởng chán nản ngồi xuống, tiếng động cơ máy bay từ xa đến gần, không khí đè nặng lên mỗi người trong phòng khách. May mắn là ngày hôm nay máy bay Nhật chỉ bay đến Trùng Khánh trinh sát, không hề bắn phá hay ném bom, vì thế tiếng động cơ trên bầu trời không bao lâu sau liền biến mất.

"Anh cút đi! Tôi không muốn gặp anh, từ hôm nay trở đi, tôi cách chức anh!" Ủy viên trưởng lại hét lên. Ông chán ghét phẩy tay, đuổi vị anh họ đang khóc mếu kia ra khỏi cửa.

Cùng với sự biến mất của Bộ trưởng Giao thông, trong phòng dường như đã loại bỏ được một điểm nóng nguy hiểm, mọi người đều thở phào nhẹ nhõm, lấy khăn tay ra lau mồ hôi.

Việc xử lý người anh họ thất trách của Ủy viên trưởng khá mơ hồ, tướng Du Phi Bằng có hai chức vụ chính, là Bộ trưởng Giao thông và Chủ nhiệm Tổng cục Vận chuyển, Ủy viên trưởng rốt cuộc muốn cách chức nào của ông ta thì không nói rõ. Thực tế sau khi đường Miến Điện bị cắt đứt, Tổng cục Vận chuyển đã trở nên hữu danh vô thực. Có người trao đổi ánh mắt với nhau, mọi người đều hiểu Ủy viên trưởng chẳng qua chỉ là "sấm to mưa nhỏ", mục đích vẫn nằm ở chỗ răn đe người khác mà thôi.

Ủy viên trưởng khẽ gật đầu với Hà Ứng Khâm, nói:

"Kính Chi, anh đọc cái thứ của người Mỹ đó cho họ nghe đi."

Thứ mà Ủy viên trưởng gọi là "cái thứ" đó là một bức thư ngoại giao đến từ bên kia đại dương. Trợ lý Tổng thống quyền lực lớn ở Nhà Trắng, ông Harry Hopkins, gửi thư cho Ủy viên trưởng, ngoài việc tái khẳng định thái độ nhất quán của chính phủ Mỹ trong việc ủng hộ Trung Quốc kháng chiến, còn thông báo cho Ủy viên trưởng rằng Tổng thống chuẩn bị điều động khẩn cấp một trăm chiếc máy bay vận tải đến Trung Quốc để vận chuyển vật tư, nhằm bù đắp tổn thất do đường Miến Điện bị cắt đứt. Cuối thư viết, các vấn đề cụ thể về viện trợ đã ủy quyền cho tướng Stilwell sang Trung Quốc xử lý.

Thái độ của Nhà Trắng rất rõ ràng, người Mỹ không muốn thấy chính phủ Trung Quốc vì thất bại mà mất đi lòng tin, vì vậy quyết định tăng chi phí đắt đỏ cho việc vận tải bằng máy bay để khích lệ tinh thần kháng chiến. Vấn đề nằm ở chỗ Nhà Trắng trao đại quyền cho một vị tướng Mỹ quá tự tin, điều này khiến tâm trạng của Ủy viên trưởng trở nên không vui vẻ. Bởi vì Stilwell vừa vặn là một trong những người nước ngoài mà ông không thích nhất.

"Khải Dư, anh đọc điện báo của Tử Văn cho họ nghe đi." Tưởng Giới Thạch lại chỉ vào Thương Chấn đang dựa vào cửa nói. Tướng Thương Chấn đảm nhiệm chức Chủ nhiệm Văn phòng kiêm Cục trưởng Cục Ngoại sự tại Ủy ban Quân sự.

"Ngoại trưởng Tống ngày hai tháng này gửi điện từ Washington nói: Thất bại ở Miến Điện ảnh hưởng rất lớn, Nhà Trắng và Lầu Năm Góc đều cảm thấy chấn động. Tâm lý không tin tưởng của công chúng Mỹ đối với cuộc kháng chiến của chúng ta đang tăng lên. Cân nhắc đến việc Quốc hội Mỹ sắp tới sẽ thông qua dự luật sửa đổi viện trợ cho Trung Quốc và kế hoạch cho vay đối với Trung Quốc, chính phủ nước ta nên coi trọng việc này một cách đầy đủ. Ngoài ra được biết Stilwell đã soạn xong kế hoạch phản công Miến Điện, tình hình cụ thể chưa rõ."

"Đều nói xem, ừ, có ý kiến gì không?" Tưởng Giới Thạch nhìn lướt qua từng người hỏi.

"Chẳng lẽ Stilwell còn muốn tổ chức một đội Viễn chinh quân nữa hay sao?" Thứ trưởng Bộ Quân chính Trần Thành hỏi. Lúc Viễn chinh quân mới thành lập, chức Tổng tư lệnh luôn do Trần Thành kiêm nhiệm, may mà sau đó vì lý do nào đó không đến nhận chức, mới phái La Trác Anh thay thế. Đến nay ông ta vẫn thầm cảm thấy may mắn.

"Chiến tranh thì kiểu gì cũng phải đánh, nếu không người Mỹ người ta hào phóng vận chuyển trang bị cho anh làm gì?" Hà Ứng Khâm liếc nhìn đối thủ không đội trời chung của mình một cái, nói bằng giọng Quý Châu đặc sệt: "Hơn nữa Trung Quốc có nhiều người, chỉ cần người Mỹ chịu bỏ tiền, bỏ súng ống đại bác, trang bị thêm mấy quân đoàn, đến lúc đó đánh thế nào, đánh lớn hay đánh nhỏ, đánh thật hay đánh giả, thì đâu đến lượt hắn Stilwell quyết định."

"Bộ trưởng Hà có tin không, Stilwell sẽ lấy máy bay đại bác ra làm một cuộc giao dịch với Ủy viên trưởng?" Tướng hệ Quế được gọi là "Tiểu Gia Cát" Bạch Sùng Hy cười nhạt xen vào.

Câu nói này vừa vặn chạm đúng dây thần kinh nhạy cảm nhất của Tưởng Giới Thạch, nhưng bề ngoài ông ta vẫn không chút động tĩnh.

"Bộ trưởng Bạch, anh cho rằng Stilwell sẽ đưa ra yêu cầu đối với chiến trường chính diện sao?" Tưởng Giới Thạch thản nhiên hỏi.

Bạch Sùng Hy hơi do dự, lập tức cung kính trả lời: "Theo tôi thấy, Stilwell chưa chắc đã có khẩu vị lớn đến thế."

Trần Thành tiếp lời: "Sao lại không dám có khẩu vị lớn đến thế? Không tin anh đem quân trung ương giao hết cho hắn thử xem, người Mỹ ước gì được tiếp quản toàn bộ Trung Quốc ấy chứ. Anh ăn bát cơm của người ta, thì phải chịu người ta quản thôi."

Câu nói cuối cùng kích thích Tưởng Giới Thạch, ông bất mãn trừng mắt nhìn Trần Thành một cái, nghiêm giọng nói: "Từ Tu sao lại nói những lời như vậy? ừ! Mấy năm trước kháng chiến, không có súng ống đại bác của người Mỹ, chúng ta chẳng phải cũng đã đánh đến giờ sao? Chúng ta bây giờ không chỉ vì Trung Quốc mà đánh trận, mà cũng là vì nước Mỹ mà đánh trận cơ mà, lẽ nào họ không nên bỏ ra nhiều súng ống đại bác hơn sao?"

Hà Ứng Khâm lại không bỏ lỡ cơ hội đá đối phương một cái.

"Lời của Ủy viên trưởng rất đúng. Theo tôi thấy, chúng ta có cơm Mỹ để ăn tất nhiên là tốt, nhưng có chịu sự chi phối của người khác hay không là việc của chính chúng ta. Thời xưa còn có Từ Thứ 'thân ở Tào doanh lòng ở Hán' cơ mà. Anh nếu không muốn chịu sự chi phối của người khác, tự nhiên có cách đối phó, sao lại có thể để người khác dắt mũi đi? Ví dụ như lần này ở Miến Điện, La Trác Anh thất bại thảm hại, thì nên truy cứu trách nhiệm của hắn mới đúng."

La Trác Anh rõ ràng là người của Trần Thành, còn Đỗ Duật Minh lại là tay sai của Hà Ứng Khâm. Trần Thành dường như bị ong bắp cày đốt, mặt đỏ gay gắt, muốn tranh luận cho ra lẽ với Hà Ứng Khâm, nhưng bị Tưởng Giới Thạch ngăn lại.

"Tôi đã nói rồi, phải đoàn kết chân thành! Quốc nạn trước mắt, các người còn cãi cọ như thế này, truyền ra ngoài thì thành ra thể thống gì, chẳng phải làm cho quốc dân thất vọng hay sao?!" Tưởng Giới Thạch lại nghiêm giọng quở trách. Thực ra ông ta nắm rõ các hoạt động phe phái của cấp dưới như lòng bàn tay, nhưng ông ta không định xóa bỏ phe phái. Trung Quốc là một quốc gia phe phái san sát, không có tông phái tức là không có Trung Quốc. Chính trị gia càng cao minh, thì càng phải tạo ra các loại phe phái, và kiểm soát, lợi dụng những mâu thuẫn phe phái đó để phục vụ cho chính mình.

"Tôi còn muốn nói, các người đều phải ghi nhớ thật kỹ. Thứ nhất, Trung Quốc có câu cổ ngữ, gọi là 'dĩ di chế di' (lấy người di chế người di), đây là đạo trị giặc mà tổ tông chúng ta đã đúc kết. Lấy cái 'di' là Mỹ để trị cái 'di' là Nhật, Nhật di há lại có lý nào không trị được? Thứ hai, tôi đã nói từ lâu, 'nhương ngoại tất tiên an nội' (muốn chống ngoại xâm trước hết phải yên ổn trong nước), đây mới là điều quan trọng nhất. Các người đừng quên, kẻ tương lai tranh giành thiên hạ với chúng ta không phải là người Mỹ, cũng không phải là người Nhật, mà là Đảng Cộng sản!"

Ủy viên trưởng nâng chén trà lên súc miệng rất kêu, quay sang Thương Chấn nói: "Anh nói lại tình hình cá nhân của Stilwell đi. Người Mỹ này, sau này chúng ta phải tập trung tinh thần để đối phó với hắn."

"Theo tôi được biết, Stilwell là một nhân vật rất khó đối phó." Cục trưởng Cục Ngoại sự lấy tài liệu ra từ cặp công văn, vừa giở vừa nói, "Các người đều biết, ông ta có ba lần kinh nghiệm đến Trung Quốc nhậm chức, khá quen thuộc với Trung Quốc. Ông ta có quan hệ cá nhân rất thân thiết với Tổng tham mưu trưởng Mỹ Marshall, và rất được Tổng thống Mỹ tin tưởng. Tuy nhiên trong sự nghiệp quân sự của Stilwell, ông ta nhiều nhất chỉ có kinh nghiệm dẫn dắt một trung đoàn đánh trận, đó vẫn là chuyện của Thế chiến thứ nhất. Tôi chỉ ra điểm này rất quan trọng, bởi vì vị Trung tướng Mỹ này rất khao khát có cơ hội dẫn dắt đại quân đoàn tác chiến, làm một vị thống soái như MacArthur hay Montgomery.

"Còn có tình báo cho thấy, Stilwell và Trần Nạp Đức có mâu thuẫn khá lớn, và có xu hướng gay gắt. Trần Nạp Đức là một quân nhân giải ngũ tự phụ, tác chiến dũng cảm, độc đoán chuyên quyền, thích được người khác sùng bái. Ông ta không thích người khác can thiệp vào công việc của mình, đặc biệt là can thiệp vào Đội tình nguyện hàng không mà ông ta tự tay thành lập. Nhưng tướng Stilwell là Tổng tư lệnh quân Mỹ tại chiến khu Trung-Miến-Ấn do Tổng thống bổ nhiệm, ông ta không nghi ngờ gì sẽ chỉ huy Trần Nạp Đức, và tiếp quản vương quốc độc lập của Trần Nạp Đức. Tôi còn phải bổ sung một điểm, Stilwell lần này đến Trung Quốc nắm giữ đại quyền phân phối vật tư, ông ta sẽ đưa ra yêu cầu đối với quyền chỉ huy tuyệt đối quân đội phản công Miến Điện trong tương lai, điểm này gần như là điều hiển nhiên."

Tưởng Giới Thạch trầm ngâm không nói. Cao tham Lâm Vị đề nghị ngả bài với người Mỹ, thỏa thuận rõ dùng bao nhiêu sư đoàn đổi lấy bao nhiêu trang bị. Hà Ứng Khâm cười xảo quyệt, nói: "Theo ý kiến của bản thân tôi, để người Mỹ tự cho mình là Tổng tư lệnh chẳng phải tốt hơn sao? Ví dụ như lần tác chiến Miến Điện này, Sư đoàn 5 của Đỗ Duật Minh chính là để cho Stilwell biết, quân đội của người khác rốt cuộc là không nuôi được mà."

Đuôi mày Tưởng Giới Thạch khẽ động, như chợt hiểu ra điều gì. Ông ngẩng đầu hỏi: "Đỗ Duật Minh đã đến Ấn Độ chưa?"

Hà Ứng Khâm lắc đầu.

Tưởng Giới Thạch đột nhiên cảm khái vô cùng, tán thán không ngớt:

"Đỗ Quang Đình thề chết trung thành với Đảng quốc, tinh thần đáng khen. Làm quan trưởng, cùng binh sĩ sống chết có nhau, quân nhân ưu tú như vậy, ở Đảng quốc chúng ta đã không còn nhiều nữa."

Bạch Sùng Hy xen vào:

"Xin Ủy viên trưởng chỉ rõ, La Trác Anh đã đến Ấn Độ rồi. Ủy viên trưởng muốn hắn về nước hay ở lại đó?"

Tưởng Giới Thạch suy nghĩ một chút, kiên quyết nói:

"Bảo hắn đi nghe sự chỉ huy của Stilwell. Dù sao trang bị cũng mất sạch rồi, về nước cũng tay trắng. Còn cái tên Tôn Lập Nhân đó nữa, tôi không yên tâm."

Một chiếc đồng hồ gỗ khảm hoa kiểu cổ kêu lên mười một tiếng giòn giã. Chủ nhiệm Thị tùng thất Tiền Đại Quân báo cáo khách Mỹ đã đến chân núi. Ủy viên trưởng bảo mọi người đều ra ngoài cửa chờ đợi, chỉ giữ Thương Chấn lại.

"Khải Dư, sau này chủ yếu do anh giao thiệp với những người Mỹ này." Ủy viên trưởng hạ giọng dặn dò, "Anh phải nhớ kỹ, người Trung Quốc chúng ta rất chú trọng mưu lược. Trung Quốc có câu danh ngôn: 'Bách chiến bách thắng, phi thiện chi thiện giả dã. Bất chiến nhi khuất nhân chi binh, thiện chi thiện giả dã.' (Trăm trận trăm thắng chưa phải là cái giỏi nhất trong cái giỏi. Không đánh mà khuất phục được quân địch, đó mới là cái giỏi nhất trong cái giỏi). Đánh bại kẻ thù tất nhiên là đáng quý, nhưng binh không đổ máu mà thắng lợi càng không dễ, đây mới là cảnh giới cao nhất của nhà quân sự. Nhưng đây không phải là quân sự, là chính trị. Trung Quốc là một đại quốc không có dân chủ, nội loạn ngoại chiến không ngừng, chính trị Trung Quốc xưa nay luôn phải dựa vào họng súng làm hậu thuẫn. Quân trung ương của tôi không thể tặng cho người Mỹ, càng không thể tặng cho người Nhật, chúng là vốn liếng để tôi giải quyết vấn đề Trung Quốc trong tương lai. Anh hiểu chưa?"

Cục trưởng Cục Ngoại sự liên tục gật đầu, ông hoàn toàn bị thuyết phục bởi trí tuệ và tâm hồn của lãnh tụ. Lãnh tụ sở dĩ là lãnh tụ, nằm ở chỗ họ có tầm nhìn xa trông rộng và tài lược hùng vĩ mà người thường không có.

Sau khi Thương Chấn ra ngoài, "Lão Thảo Phòng" trải qua giây lát tĩnh lặng, trên đường núi có tiếng xào xạc của ô tô chạy đến gần. Ủy viên trưởng nhìn thấy từ cửa sổ, hai chiếc ô tô "Ford" màu đen nối đuôi nhau chạy tới, dừng lại dưới bậc đá. Cửa xe mở ra, Đại sứ Mỹ Gauss và Stilwell bước ra khỏi xe.

Gần như cùng lúc đó, trong hành lang vang lên tiếng gót giày cao gót gõ nhịp giòn giã. Tống Mỹ Linh xuất hiện ở cửa phòng khách không lệch một giây, như thể đang dẫm lên nhịp điệu của đồng hồ vậy. Cặp vợ chồng đại diện cho quyền lực cao nhất của Trung Quốc này nhìn nhau mỉm cười, người đàn ông đưa cánh tay ra, người phụ nữ thân mật khoác lấy tay ông, rồi cùng nhau thong dong bước ra cửa nghênh đón.

Ngày hôm đó, buổi tiệc tại biệt thự Hoàng Sơn kéo dài đến tận buổi chiều. Nhưng trong các cuộc đàm phán diễn ra sau đó, Ủy viên trưởng đã gặp phải một loạt vấn đề hóc búa, đàm phán Trung-Mỹ gần như đổ vỡ.

2

Hồi nhỏ, cha mẹ quản giáo chúng tôi rất nghiêm khắc, đôi khi nghiêm khắc đến mức gần như khắc nghiệt. Nhà chúng tôi có rất nhiều quy tắc, ví dụ như ăn cơm không được nói chuyện, không được kén chọn thức ăn, không được gây ra tiếng động; gặp người lớn phải thỉnh an, đi đường mũi chân phải chạm đất trước, người lớn nói chuyện không được ngắt lời, không được lục lọi đồ đạc không phải của mình, vân vân. Tôi không biết nhà người khác có nhiều quy tắc như vậy không, đối với tôi, kể từ khi có những quy tắc này, trí tò mò của tôi ngày càng mãnh liệt hơn.

Ví dụ như cố ý làm cho bát cơm phát ra tiếng động, ví dụ như đi lại nhảy nhót, ví dụ như lén lút lẻn ra khỏi cửa lớn mà không được sự cho phép của người lớn. Nhưng điều tôi quan tâm nhất vẫn là cái tủ của mẹ.

Trong phòng mẹ có một cái tủ quần áo gỗ long não lớn, nghe nói đó là vật tổ tiên của bà ngoại để lại. Trong tủ có rất nhiều ngăn ô vuông, còn có rất nhiều ngăn kéo, gần giống như tủ thuốc trong tiệm thuốc Đông y Đồng Nhân Đường. Mẹ luôn khóa tủ thật chặt, tôi đoán trong đó chắc chắn cất giấu rất nhiều bí mật.

Có một lần tủ quên khóa, tôi quả nhiên tìm thấy trong tủ rất nhiều món đồ chơi nhỏ tinh xảo, còn có một số thứ không gọi được tên, tôi biết tất cả đều rất đáng giá. Sau đó, tôi lục ra được rất nhiều ảnh cũ trong một ngăn kéo, có người tôi biết, cũng có người tôi không biết. Trong đó có một tấm, bên trên đứng một cặp nam nữ, đều rất trẻ, người nữ cười rất vui vẻ, người nam mặc quân phục, trông rất uy phong. Ở giữa có một cô bé, tôi nhận ra đó là mẹ tôi.

Vì vậy mà tôi bị ăn một trận đòn đau điếng.

Cách rất nhiều năm sau, khi tôi đã thi đỗ đại học và gia đình khốn khổ của tôi cũng kết thúc lưu đày đoàn tụ trở lại, mẹ mới giải mã bức ảnh. Mẹ nói, người quân nhân đó tên là Tưởng Vĩ Quốc, người phụ nữ tên là Thạch Tĩnh Nghi, bức ảnh chụp vào những năm bốn mươi, "Cách mạng Văn hóa" đã thiêu rụi tất cả.

Năm một chín tám bảy, một người họ hàng từ Mỹ thăm thân trở về, mang theo một xấp ảnh quý giá, trong đó có một số ảnh cuộc sống của vợ chồng Thạch Tĩnh Nghi và gia đình họ Tưởng ở Đài Loan. Sau này khi tôi viết bản thảo cuốn sách này, cao hứng muốn đưa ảnh ra đăng cùng tiểu thuyết, kết quả khiến người họ hàng đó từ đó về sau nhìn tôi như nhìn kẻ thù, lảng tránh không gặp mặt.

Do gia đình tôi từng có mối quan hệ mật thiết với chính trị kinh tế Trung Quốc, nên tôi và gia đình tôi trong những năm tháng cuộc sống dài dặc sau đó đã phải chịu đựng nhiều trắc trở và khổ nạn không đáng có. Nhưng tất cả những điều này không thể thay đổi thái độ tích cực của tôi đối với lịch sử.

Tôi sẽ đánh giá thời đại cũ vốn có mối quan hệ chằng chịt với gia đình tôi, cũng như gia đình họ Tưởng vốn là hạt nhân chính trị xã hội thống trị thời đại đó bằng một thái độ vượt lên trên ân oán cá nhân, công bằng, bình tĩnh và khách quan.

Mùa thu năm một chín bốn hai Công nguyên, Đệ nhất phu nhân Trung Quốc Tống Mỹ Linh với tư cách là đặc sứ cá nhân của Ủy viên trưởng lần đầu tiên xuất ngoại thăm Mỹ, gây ra sự quan tâm phổ biến của giới chính trị và xã hội Mỹ.

Trong nửa đầu thế kỷ này, giao thông chưa phát triển, bay qua Thái Bình Dương không phải là một chuyện dễ dàng. Trong tâm trí của nhiều người Mỹ, Trung Quốc vẫn là một quốc gia phương Đông xa xôi và bí ẩn, vì vậy hoạt động quốc sự lần này đã gây ra sự hứng thú nồng nhiệt.

Huống chi nhân vật chính đến thăm còn là một vị phu nhân.

Chiều ngày hai mươi bảy tháng mười, chuyên cơ của quý khách hạ cánh từ từ xuống sân bay Washington. Sân bay trải thảm đỏ, những người chờ đợi đã lâu ùa về phía máy bay, hàng chục phóng viên báo chí lập tức chĩa máy ảnh về phía cửa cabin.

Cửa cabin từ từ mở ra, một vị phu nhân với nụ cười khiêm tốn xuất hiện bên cầu thang. Tất cả người Mỹ có mặt không khỏi kinh ngạc: thì ra Đệ nhất phu nhân Trung Quốc trước ống kính không phải là một bà lão tóc bạc trắng như tưởng tượng, mà là một quý bà trẻ tuổi với khí chất cao quý, rạng rỡ.

Phu nhân trả lời phỏng vấn báo chí tại hiện trường.

Đối mặt với sự bao vây của phóng viên, phu nhân nói tiếng Anh Mỹ chuẩn xác, đối đáp trôi chảy. Phóng viên tờ "New York Times" nhanh chân hỏi phu nhân chuyến này có sứ mệnh gì, phu nhân suy nghĩ một chút, tự hào nói:

"Tôi đến đây để tìm kiếm tình hữu nghị giữa nhân dân Trung Quốc và người Mỹ. Tôi tin rằng ngay cả Chúa cũng không bao giờ để hai quốc gia vĩ đại này xa lạ với nhau."

Thực ra lời của phu nhân chỉ nói ra một nửa ý nghĩa, sứ mệnh khác của bà là đến Mỹ để chữa bệnh viêm da thần kinh. Nhưng câu trả lời của phu nhân đã giành được sự tán thưởng nồng nhiệt của mọi người, ngày hôm sau nhiều tờ báo lớn của Mỹ đều trích dẫn câu nói này làm tiêu đề tin tức.

Phóng viên tờ "Washington Post" hỏi về tín ngưỡng của phu nhân, phu nhân đáp: "Tôi muốn tiết lộ với các vị một bí mật cá nhân, tôi và chồng tôi đều là những tín đồ Cơ đốc giáo ngoan đạo. Gia đình chúng tôi đều là tôi tớ của Chúa. Nếu những người bạn Mỹ thân yêu của tôi còn muốn biết thêm một chút tình hình, tôi còn có thể nói với mọi người: nhiều năm trước, cha tôi từng làm mục sư Giáo hội Giám lý tại đất nước của các vị."

Các phóng viên nhanh chóng ghi chép lại tin tức giật gân này. Thì ra cha của Đệ nhất phu nhân Trung Quốc là một mục sư Giáo hội Giám lý đáng kính.

Phóng viên đài phát thanh Columbia mời phu nhân nói đôi chút về tâm trạng và cảm tưởng khi thăm Mỹ với thính giả. Phu nhân cầm lấy micro, dùng một giọng điệu hơi buồn bã và đầy xúc động giãi bày với hàng ngàn người Mỹ đang chờ đợi bên radio:

"...Có lẽ tôi nên nói, tôi là người Trung Quốc có tư cách nhất để coi nước Mỹ là quê hương thứ hai, bởi vì tôi đã lớn lên và trưởng thành từ nhỏ tại quốc gia vĩ đại dân chủ thân thiện này. Tại bang Georgia, cho đến nay tôi vẫn ghi nhớ rõ ràng mọi thứ ở đó: dòng sông Chattahoochee xinh đẹp, rừng Albany, ánh nắng và bãi biển Hardeeville. Thời thơ ấu và thanh xuân của tôi đều trải qua ở đó, tôi còn hoàn thành toàn bộ học nghiệp từ tiểu học đến đại học ở đó. Tôi từng có rất nhiều người bạn Mỹ thân thiết, Janet, Mary, Delis... những người thân yêu, không biết các bạn có nghe thấy tiếng tôi không? Tôi còn muốn nói, tôi phải cảm ơn nước Mỹ, chính dân tộc vĩ đại này đã giáo dục nuôi dưỡng tôi, là để tôi có thể mang tư tưởng dân chủ tự do của Mỹ về đất nước mình, thay đổi sự nghèo nàn, ngu muội và lạc hậu của quốc gia đó... Cuối cùng, điều tôi muốn nói là: tôi tràn đầy niềm tin vào chuyến đi này. Tôi tin rằng chuyến thăm của mình nhất định có thể đạt được thành công mỹ mãn. Bởi vì tôi hiểu nước Mỹ, cũng như nước Mỹ rồi đây sẽ hiểu người bạn đáng tin cậy nhất của cô ấy là Trung Quốc. Cảm ơn."

Sự xuất hiện lần đầu của phu nhân đã gây ra một cơn chấn động ở Washington.

Sự xuất hiện của vị phu nhân Trung Quốc không nghi ngờ gì đã khơi dậy một cảm giác thân thiết và hoài cổ "giống như quen biết từ lâu" trong tâm trí những người Mỹ vốn phóng khoáng và dễ xúc động, bà làm người ta liên tưởng đến một người con gái thất lạc nhiều năm trở về nhà mẹ đẻ. Ngay cả Tổng thống Roosevelt sau khi xem bài báo trong ngày, cũng không kìm được tấm tắc khen ngợi: "Vị phu nhân này thật là một nhà ngoại giao bẩm sinh."

Chỉ có Hopkins cao gầy tỏ ra nghi ngờ về điều này. Ông ta vừa ho khù khụ vừa nói: "E, e rằng là một kẻ âm mưu có, có thiên tài."

Từ đó, phu nhân Tưởng bắt đầu chuyến đi Mỹ có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử quan hệ Trung-Mỹ của cá nhân bà. Bà thường xuyên xuất hiện trên chính trường và giới xã hội Mỹ, ra vào Nhà Trắng và lưỡng viện quốc hội, nơi nào bà đến đều khơi dậy những tràng tán dương và hoan hô nhiệt liệt.

Tuần đầu tiên thăm Mỹ, phu nhân được mời tới Quốc hội Mỹ để diễn thuyết. Trong tất cả các sắp xếp ngoại giao của phu nhân, đây là hoạt động quan trọng nhất, mấu chốt nhất đồng thời cũng là khó khăn nhất, vì kết quả bài diễn thuyết sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến việc thông qua dự luật sửa đổi viện trợ Trung Quốc và kế hoạch cho vay.

Hôm đó, phu nhân Trung Quốc mặc chiếc sườn xám nhung đen đoan trang xuất hiện trên bục giảng tòa nhà Quốc hội. Dưới ánh đèn hoa dịu dàng, bà trông cao quý lộng lẫy, thanh lịch tao nhã, như một bức tượng thánh mẫu Mary phương Đông.

"Kính thưa các quý ngài nghị viên —"

Bức tượng khẽ mở ngọc răng, bài diễn thuyết bắt đầu.

"...Xin hãy nhớ rằng, tôi đến đây không phải để cầu xin hay tranh thủ một sự đồng cảm rẻ rúng nào đó, tôi đại diện cho một quốc gia vĩ đại vượt đại dương đến đây, để tìm kiếm tình hữu nghị và sự ủng hộ với một quốc gia vĩ đại khác, bất kể sự ủng hộ này là về mặt đạo đức hay vật chất, đều sẽ làm cho tôi cảm thấy thỏa mãn và an ủi. Tôi còn muốn nói với các quý ngài: đất nước tôi đang phải chịu sự xâm lược tàn bạo của một dân tộc man di, và sự xâm lược này đã diễn ra suốt mười năm ròng. Mà dân tộc man di đó không lâu trước đây lại hung hăng tấn công đất nước vĩ đại của các vị, chính kẻ thù chung này đã gắn kết chặt chẽ vận mệnh của hai nước chúng ta lại với nhau..."

Phu nhân liệt kê hàng loạt hành vi tội ác của quân xâm lược Nhật Bản và sự gian nan trong cuộc kháng chiến của Trung Quốc, đến chỗ xúc động, không kìm được rơi lệ, khóc không thành tiếng. Quốc hội im lặng như tờ. Các nghị viên đều bị cảm động bởi phong thái và bài diễn thuyết của phu nhân, nhiều nghị viên bị cảm động đến rơi nước mắt.

"Thật tuyệt vời!" Nghị viên Harry S. Truman, người sau này trở thành Tổng thống Mỹ, bình luận: "Tôi chưa bao giờ nghe thấy bài diễn thuyết nào rung động lòng người như vậy. Phu nhân Tưởng khiến nước mắt tôi suýt nữa rơi ra."

Bài diễn thuyết kết thúc, hàng trăm nghị viên toàn bộ đứng dậy, vỗ tay kéo dài mấy phút.

Cơn lốc do phu nhân Tưởng tạo ra đã làm rung chuyển tòa nhà Quốc hội.

"Người Mỹ đang lắng nghe tiếng nói đến từ Trung Quốc với sự chú ý vượt xa bất kỳ ai khác." (Lời tạp chí "Time")

"...Bà khiến Quốc hội cảm thấy như đang lắng nghe bài diễn thuyết của một vĩ nhân thế giới." (Lời tờ "Baltimore Sun")

"Quốc hội bị... thu hút. ...Bị kinh ngạc. ...Bị làm cho lóa mắt." (Lời tạp chí "Life")

Còn một phóng viên tên là Carl Sandburg thì viết trên tờ "San Francisco News" với tâm trạng tán thán:

"...Chủ đề mà bà muốn biểu đạt chỉ có một, đó là vì toàn thể nhân loại đang sống trên trái đất này."

Sự xuất hiện của phu nhân Tưởng không nghi ngờ gì đã khiến công chúng Mỹ cảm thấy quen thuộc và thân thiết, họ coi vị con gái da vàng trở về nhà mẹ đẻ này là hình ảnh thu nhỏ của Trung Quốc, cảm thấy Trung Quốc không xa xôi, cũng không cách biệt, hai bên vốn đã là người nhà từ lâu, từ đó khơi dậy một nguyện vọng mãnh liệt muốn bày tỏ tình hữu nghị và sự ủng hộ. Tại quảng trường Madison Garden, phu nhân Tưởng diễn thuyết cùng sân khấu với nghị viên Wilkie, hai vạn thính giả hoan hô vang dội; tại nhà hát hình tròn Hollywood, thính giả lặn lội đường xa đến nghe phu nhân diễn thuyết lên tới sáu, bảy vạn người, lập nên kỳ tích trong lịch sử diễn thuyết tại địa phương. Phu nhân còn đi quyên góp khắp nơi ở Mỹ, thường xuyên xuất hiện trong các chương trình chuyên đề của các công ty phát thanh lớn.

Phu nhân Tưởng trở thành nhân vật tin tức nổi tiếng khắp nước Mỹ năm đó.

Ba tạp chí có ảnh hưởng nhất nước Mỹ đều đăng ảnh phu nhân trên trang bìa, và liên tiếp đăng các bài phỏng vấn độc quyền. Mỗi ngày phu nhân còn nhận được rất nhiều thư từ và quà tặng từ khắp nơi trên nước Mỹ, có khi một ngày lên tới hàng trăm món. Có một lần, một bà tên là Katherine Quinn gửi từ East Orange, bang New Jersey một bức thư, trong thư đính kèm một bức ảnh tin tức năm một chín ba bảy và một tờ hối phiếu ba đô la. Bức ảnh chụp cảnh cô bé đơn độc ngồi khóc trên đường ray sau khi Thượng Hải bị máy bay Nhật ném bom. Bà Quinn tha thiết xin phu nhân Tưởng nhận lấy tờ hối phiếu và viết đầy xúc động: "Ba đô la này là tiền của ba đứa con gái tôi quyên góp cho cô bé Trung Quốc trong bức ảnh, hy vọng nó đã tìm được cha mẹ."

Yêu cầu và nhiệt huyết muốn viện trợ cho Trung Quốc của dư luận Mỹ đã ảnh hưởng rất lớn đến Nhà Trắng và Quốc hội, kết quả trực tiếp mà nó tạo ra là thúc đẩy chính phủ Mỹ lập tức đưa ra quyết định cung cấp các khoản vay và tăng viện trợ cho Trung Quốc. Tình hình này khiến một đồng minh châu Âu khác của Mỹ cảm thấy bất an. Đại sứ Anh tại Mỹ, Huân tước Halifax, lo lắng báo cáo về London rằng: Hiện nay Quốc hội Mỹ dưới sự tác động của làn sóng nhiệt huyết công chúng, có nguy cơ đưa ra những cam kết khó thực hiện đối với Washington.

Chuyến đi Mỹ của phu nhân Tưởng đã đạt được thành công rực rỡ.

Trái ngược với sự hoan hô vang dội của công chúng Mỹ, hình ảnh đẹp đẽ của phu nhân Trung Quốc tại Nhà Trắng lại đang bị phá hủy đến mức khó có thể cứu vãn.

Khi phu nhân Tưởng mới sang Mỹ, phu nhân Tổng thống Roosevelt là Eleanor đã đích thân đến khách sạn thăm hỏi. Phu nhân Tổng thống cảm thấy Đệ nhất phu nhân Trung Quốc còn trẻ như vậy, lại còn mỏng manh và nhỏ bé, đến nỗi vị bà nội Mỹ có sáu đứa cháu này nảy sinh nguyện vọng muốn giúp đỡ và chăm sóc bà như con gái. Thế là một tuần sau, phu nhân Trung Quốc mang theo toàn bộ tùy tùng và hai y tá Mỹ dọn vào Nhà Trắng.

Là thành viên của gia đình họ Tống quyền thế nhất đồng thời cũng giàu có nhất Trung Quốc và là phu nhân Ủy viên trưởng, Tống Mỹ Linh rất nhanh lại cho mọi người thấy một khía cạnh khác trong tính cách và bản chất của bà.

Không nghi ngờ gì, cuộc sống của phu nhân là cực kỳ ưu việt, và là sự ưu việt theo kiểu đế vương Trung Quốc. Đồ dùng sinh hoạt của bà đều được vận chuyển từ trong nước sang theo máy bay. Số lượng quần áo của bà nhiều đến mức khiến phu nhân Tổng thống phải trợn mắt kinh ngạc, Eleanor riêng tư đành phải ví bà với hoàng hậu Ai Cập cổ đại. Ga trải giường lụa trong phòng ngủ của phu nhân thay hàng ngày, nếu ngủ trưa thì phải thay hai lần; màu sắc hoa văn của thảm và rèm cửa tùy theo tâm tính và cảm xúc mà quyết định, thường xuyên phải thay đổi, điều này trong Nhà Trắng thời chiến được coi là một kiểu phô trương và lãng phí khá xa xỉ. Phu nhân không thích đến nhà hàng ăn cơm, mà thích ở lại phòng ngủ để người hầu hạ. Bà ăn uống vô cùng kén chọn, thường xuyên nổi giận trước một đống thực phẩm tinh xảo. Tùy tùng của phu nhân có người chuyên trách đi mua thực phẩm khắp cả nước, có những thứ thì cần máy bay vận chuyển chuyên biệt từ Trung Quốc sang.

Mỗi căn phòng trong Nhà Trắng đều lắp điện thoại và chuông điện, nhưng phu nhân lại ghét ấn chuông, bà thích dùng cách vỗ tay hoặc la hét để sai khiến người hầu, và chỉ cần không vừa ý là tiện tay cầm cái gì đó, ví dụ như chén trà bình hoa hay bát đĩa ăn cơm ném thẳng vào mặt người hầu. Có lần một người phục vụ Nhà Trắng không may phải nhận lấy sự nóng giận của phu nhân, kết quả đã khơi dậy sự phẫn nộ của toàn bộ người phục vụ Nhà Trắng, họ tuyên bố đình công tập thể một ngày và gửi đơn phản đối lên Tổng thống Mỹ.

Mỗi lần phu nhân Tưởng ra ngoài đều có rất nhiều yêu cầu và phô trương, Cục đặc vụ Nhà Trắng vì sự an toàn của bà mà phải động binh đao. Nhưng phu nhân lại thích thay đổi kế hoạch tùy ý, thường khiến các vệ sĩ không biết phải làm sao. Một vị tướng của Cục đặc vụ thẳng thắn chỉ ra với phu nhân, mong bà sau này đừng tùy ý thay đổi lịch trình hoạt động nữa. Phu nhân lại giận dữ, lập tức gọi điện cho Tổng thống yêu cầu cách chức vị tướng này.

Phu nhân Trung Quốc do ỷ thế hiếp người, kiêu sa xa xỉ, cho nên rất nhanh bộc lộ cái đuôi phong kiến ẩn giấu không kỹ của mình. Bà sau này trở thành vị khách không được chào đón và tai tiếng nhất trong lịch sử Nhà Trắng.

Người quan sát vị Đệ nhất phu nhân Trung Quốc sâu sắc nhất không ai khác chính là vị chủ nhân không tiện đi lại nhưng đầu óc tỉnh táo tại Nhà Trắng — Tổng thống Roosevelt. Tổng thống ngửi thấy từ trên người phu nhân Tưởng một mùi hủ bại của vương triều phong kiến thời trung cổ, mà mùi này lại hoàn toàn không phù hợp với vẻ ngoài sang trọng, cách nói chuyện thanh lịch và những bài diễn thuyết đầy lòng đồng cảm của phu nhân.

Theo "Tài liệu Nhà Trắng" ghi chép: Một ngày nọ, chủ và khách cùng ăn tối. Trong bữa tiệc, Roosevelt hỏi phu nhân Tưởng về sự kiện làn sóng công nhân do lãnh tụ công vận Mỹ John L. Lewis phát động, nếu chính phủ Trung Quốc gặp phải việc hóc búa tương tự trong thời chiến thì sẽ xử lý thế nào?

Phu nhân Tưởng đang gặm một cái cánh gà. Bà ngừng nhai, dùng tay làm một động tác cắt cổ đầy thanh lịch trên cổ mình, rồi nhẹ nhàng nói:

"Này, thưa ông, cứ làm thế này là xong."

Tổng thống trợn mắt, nhìn nhau với phu nhân của mình. Sau này khi Tổng thống bàn với người khác về việc này đã chán ghét bày tỏ: Lẽ nào lãnh tụ như vậy có thể dẫn dắt đất nước của mình đi đến dân chủ thực sự sao?

Tuy nhiên, chuyến thăm Mỹ của phu nhân Trung Quốc dù sao cũng đạt được thành công mỹ mãn. Tháng năm năm sau, phu nhân mang đầy chiến lợi phẩm trở về. Với tư cách là đặc sứ Trung Quốc của thời đại cụ thể đó, Tống Mỹ Linh đã vận dụng địa vị và tài năng của mình làm được nhiều công việc hiệu quả cho kháng chiến Trung Quốc, và mang về cho chính phủ Trung Quốc và bản thân bà rất nhiều món quà của Mỹ, bao gồm nhiều vũ khí trang bị đang cần gấp cho chiến tranh và một khoản vay chiến tranh năm trăm triệu đô la. Ngoài ra cũng đáng ghi chép một nét bút lớn là: Bà Tống vừa xuống máy bay đã lao vào cơn sốt mua trái phiếu Mỹ. Khoản vay chiến tranh do Quốc hội Mỹ phê chuẩn được phát hành tại Trung Quốc dưới hình thức trái phiếu, chỉ trong ba ngày đầu đã bị bốn gia đình lớn Tưởng, Tống, Khổng, Trần bao thầu hết ba phần năm. Tống Mỹ Linh và chị gái Tống Ái Linh mỗi người mua vào năm mươi triệu đô la trái phiếu, Tống Tử Văn mua vào ba mươi triệu. Theo báo cáo điều tra do Cục Điều tra Liên bang Mỹ công bố năm một chín bảy mươi ba, tính đến cuối tháng chín năm một chín bốn mươi lăm, Tống Tử Văn gửi tổng cộng bảy mươi triệu đô la tại ngân hàng Đại chúng và Citibank Mỹ, Tống Ái Linh tám mươi triệu đô la, Tống Mỹ Linh quả không hổ danh là Đệ nhất phu nhân, số đô la bà gửi dưới danh nghĩa cá nhân lên tới con số khổng lồ một trăm năm mươi triệu đô la.

3

Người Mỹ sống sót sau đại nạn, Joseph W. Stilwell, một lần nữa lại đi lại trên tuyến hàng không giữa Ấn Độ và Trùng Khánh với tinh thần cao bồi kiên cường bất khuất.

Tuần qua, mối quan hệ đối tác của ông với Ủy viên trưởng lại căng thẳng trở lại. Sự chiêu đãi và lôi kéo của vợ chồng Ủy viên trưởng không làm ông từ bỏ quyết tâm cải tổ quân đội Trung Quốc, ngược lại, ông kiên quyết cho rằng trách nhiệm về thất bại ở Miến Điện và cục diện chiến tranh Trung Quốc ngày càng xấu đi nằm ở chính phủ Trung Quốc. Binh sĩ Trung Quốc là "không thể chê vào đâu được, họ thông minh, linh hoạt, chịu thương chịu khó, không một lời oán thán", "vấn đề nằm ở những sĩ quan làm lỡ thời cơ chiến trận, nhát gan, tham lam vô độ và đào ngũ khi ra trận". Cách duy nhất để thay đổi tình trạng này là triệt để thực hiện "thay máu". Stilwell đề xuất bốn kiến nghị trong một văn kiện chính thức đệ trình lên Ủy viên trưởng, như một điều kiện trao đổi để Mỹ đảm bảo vận tải hàng không khẩn cấp:

Một, xử bắn Trương Chẩn (Quân trưởng Quân đoàn 66), Gan Lichu (Quân trưởng Quân đoàn 6), truy cứu trách nhiệm hình sự tất cả các sĩ quan làm trái công vụ.

Hai, vận chuyển đường không tám đến mười sư đoàn sang Ấn Độ, thành lập quân đoàn X; cải biên và huấn luyện ba mươi sư đoàn trong phạm vi Vân Nam, thành lập quân đoàn Y. Sau khi mùa mưa năm một chín bốn ba kết thúc sẽ phản công Miến Điện.

Ba, các đơn vị trên do Mỹ chịu trách nhiệm cung cấp toàn bộ kinh phí và trang bị tác chiến.

Bốn, sĩ quan chỉ huy từ cấp trung đoàn trở lên đều do sĩ quan Mỹ đảm nhiệm.

Kiến nghị trên bị Ủy viên trưởng giận dữ từ chối.

Ủy viên trưởng hoàn toàn không thể dung thứ cho sự nhúng tay và can thiệp vào nội chính của người Mỹ. Stilwell chỉ là một tham mưu trưởng có chức không quyền, là khách, nhưng vị khách này lại muốn thanh tẩy quân đội của chủ nhà, điều này trong mắt Ủy viên trưởng Trung Quốc mà nói đơn giản là không khác gì làm phản. Quân đội là con bài quan trọng nhất trong cuộc tranh giành chính trị ở Trung Quốc, là trụ cột trung tâm, ai mà động vào quân đội, thì chẳng khác nào lấy mạng Ủy viên trưởng. Ở Trung Quốc nơi "có súng là có vương", quân đội là đồng nghĩa với quốc gia. Mà người Mỹ Stilwell lại chưa hiểu sâu sắc điểm này. Ông ta có lẽ chỉ hiểu quân đội từ góc độ chiến tranh Trung-Nhật, hiểu chức năng và nhiệm vụ của quân đội, điều này chẳng khác nào vô tình giáng một cú đấm mạnh vào bộ phận nhạy cảm nhất của Ủy viên trưởng, hèn gì phản ứng của Ủy viên trưởng lại mãnh liệt và tức giận đến thế.

Chính trị gia Roosevelt đứng ra điều hòa bế tắc này. Ông hào phóng hứa hẹn tăng vật tư vận chuyển đường không cho Trung Quốc từ một nghìn năm trăm tấn mỗi tháng lên sáu nghìn tấn mỗi tháng, lấy đó để đổi lấy sự nhượng bộ và ủng hộ của Ủy viên trưởng đối với kế hoạch phản công Miến Điện của tướng Stilwell.

Tổng thống không hề nhắc đến kế hoạch cải tổ quân đội Trung Quốc, điều này đã chôn vùi một dấu hiệu cho cuộc khủng hoảng Trung-Mỹ sau này. Ủy viên trưởng cân nhắc nghiêm túc kiến nghị của Tổng thống Mỹ. Ngày thứ mười, cuộc họp được tổ chức lại, đại diện hai bên đạt được thỏa thuận về ba hạng mục đầu của kiến nghị trên. Ủy viên trưởng buộc phải nhượng bộ lớn, tuyên bố cách chức Trương Chẩn, Gan Lichu, và đưa hai mươi bảy sĩ quan cấp trung đoàn trở lên còn lại ra xét xử trước tòa án quân sự. Quân trú Ấn (Quân đoàn X) lấy Sư đoàn mới 38 của Tôn Lập Nhân và Sư đoàn 5 lúc bấy giờ vẫn đang chật vật hành quân trong thung lũng Hukawng làm nòng cốt, vận chuyển đường không thêm bốn đến năm sư đoàn từ trong nước sang để thành lập, quyền chỉ huy thuộc về Stilwell nắm giữ. Nhưng kế hoạch thành lập quân đoàn Y tại Vân Nam phải đợi đến khi Ủy viên trưởng tận mắt nhìn thấy lời hứa vận chuyển sáu nghìn tấn mỗi tháng được thực hiện mới có thể triển khai thực hiện. Stilwell cũng buộc phải nhượng bộ. Ông tuyên bố thiết lập chế độ cố vấn tham mưu quân Mỹ trong quân đoàn X và quân đoàn Y, quyền hạn của cố vấn Mỹ bằng với sĩ quan cấp tương đương.

Mâu thuẫn Tưởng-Stilwell tạm thời được xoa dịu.

Thỏa thuận vừa đạt được, việc Stilwell cần làm còn lại là lập tức bắt tay vào mở một tuyến đường hàng không an toàn vận chuyển vật tư vào Trung Quốc.

Đầu tháng sáu, ngay lúc Ủy viên trưởng Trung Quốc và tham mưu trưởng người Mỹ của ông vì sự hiểu biết về chiến tranh của mỗi người mà tranh cãi không dứt, trên mặt biển Thái Bình Dương cách xa Trùng Khánh hàng ngàn dặm, gần một vùng biển sóng dữ tên là Midway, một hạm đội Nhật Bản hùng hậu đang âm thầm tập kết. Máy bay nạp đầy nhiên liệu, dưới bụng máy bay ném bom ngư lôi treo đầy bom ngư lôi nặng trĩu, tựa như gà mẹ đang ấp trứng. Thủy quân lục chiến sẵn sàng lên đường, sẵn sàng đổ bộ bất cứ lúc nào. Đại tướng Yamamoto quyết tâm một đòn chiếm lấy đảo Midway, tấn công Hawaii, đuổi người Mỹ ra khỏi Thái Bình Dương.

Nhưng, lần này người Nhật tinh khôn đã tính sai, người Mỹ đã giải mã được mật mã của họ. Hàng không mẫu hạm điều động khẩn cấp từ lục địa và Hawaii đã du hành ở phía bên kia hòn đảo suốt cả tuần nay.

Người Mỹ quyết tâm ngăn chặn dã tâm của người Nhật. Họ muốn báo thù mối hận Trân Châu Cảng.

Trận đại chiến trên biển và trên không này kéo dài hai ngày. Đại chiến biển Midway kết thúc bằng thất bại thảm hại của Hạm đội liên hợp Nhật Bản, phía Nhật tổn thất bốn hàng không mẫu hạm lớn và hơn bốn trăm ba mươi máy bay trên tàu, thực lực tổn thất nặng nề, buộc phải rút lui về lục địa. Mỹ chỉ mất một hàng không mẫu hạm. Từ đó, thế công của quân Nhật dần suy yếu, quyền chủ động chiến trường Thái Bình Dương dần chuyển sang phía quân Đồng minh.

Giữa tháng sáu, tin thắng trận của đại chiến biển Midway truyền đến, quân Đồng minh châu Á vốn nếm trải đầy đủ gian khổ thất bại đã quét sạch đám mây mù trong lòng, tinh thần phấn chấn. Chiến trường Trung Quốc, thế công của quân Nhật có phần chậm lại, một loạt sư đoàn nòng cốt lần lượt điều về phía Nam, tham chiến tại chiến trường Nam Thái Bình Dương. Sau đó một thời gian, chiến trường chính diện Trung Quốc xuất hiện cục diện đối đầu tương đối bình lặng.

Tháng sáu, chiến trường châu Phi lại liên tiếp báo động.

Trước tiên, Binh đoàn Bắc Phi của Đức dưới sự chỉ huy của Rommel đã đánh tan quân đoàn thiết giáp Anh trong một trận, tiếp đó xe tăng Đức lại công phá pháo đài Tobruk, vượt qua Libya, thừa thắng xông vào Ai Cập. Chưa đầy nửa tháng, cảng Alexandria và Cairo đều nằm trong tầm pháo của quân Đức, Trung Đông ngàn cân treo sợi tóc. Một khi Ai Cập thất thủ, xe tăng Đức có thể tiến thẳng qua Trung Đông mà không gặp bất cứ trở ngại nào để đánh chiếm Ấn Độ. Khi đó, quân Đồng minh lâm vào cảnh "lưỡng đầu thọ địch" sẽ không còn cách nào ngăn cản được cuộc hội sư thắng lợi của phe phát xít.

Tổng thống Roosevelt lập tức phản ứng trước tình hình nghiêm trọng tại Bắc Phi.

Ngày 22 tháng 6, Tổng thống ra lệnh cho đội tàu Mỹ đang trên đường khởi hành phải đổi hướng, chuyển một phần máy bay và vũ khí hạng nặng vốn định đưa tới Trung Quốc, Liên Xô và Thổ Nhĩ Kỳ sang Trung Đông.

Cuối tháng, Tổng thống Mỹ lại ra lệnh chuyển hướng các phi đội vận tải cơ đang bay tới Trung Quốc sang Trung Đông, nhằm cứu vãn Binh đoàn Ai Cập của Anh đang trên bờ vực sụp đổ.

Thế nhưng, Tưởng Giới Thạch - vị Ủy viên trưởng Trung Quốc vừa mới nhượng bộ - lại chẳng màng tới những lý do này, ông ta hoàn toàn nổi giận trước hành vi vô sỉ không giữ lời hứa của người Mỹ. Ông lập tức phái người triệu tập Đại sứ Mỹ Gauss, cùng Stilwell và Trần Nạp Đức tới, quát tháo ầm ĩ trước mặt họ, giận dữ không kìm được.

Ba người Mỹ dùng ba cách khác nhau để phân bua với Ủy viên trưởng.

Vị đại sứ lão luyện cáo già Gauss khéo léo vận dụng các từ ngữ ngoại giao để giải thích chính sách đối với Trung Quốc và nghĩa vụ quốc tế của Chính phủ Mỹ. Stilwell với sự thẳng thắn của một quân nhân, chỉ ra cho Ủy viên trưởng thấy đạo lý "chơi cờ trên bàn cờ thế giới".

Còn Đại tá Trần Nạp Đức lại mang tâm thế "họa phúc tương ỷ" ám chỉ với Ủy viên trưởng rằng: chỉ cần Phi Hổ Đội của ông có đủ máy bay, chắc chắn trong vòng nửa năm hoặc ba tháng là có thể đánh bại quân Nhật từ trên không.

Stilwell đương nhiên trở thành đối tượng để Ủy viên trưởng trút giận.

Để xóa bỏ hiểu lầm, Tổng thống Roosevelt đích thân viết thư giải thích nguyên nhân Trung Đông cấp bách cho Ủy viên trưởng, đồng thời hứa hẹn sẽ tăng lượng hàng không vận tải hàng tháng. Để tỏ rõ sự coi trọng đối với chiến trường Trung Quốc và nâng cao địa vị, quy cách của chiến khu này, một tuần sau, Tổng thống Roosevelt ban lệnh phê chuẩn việc chính thức biên chế Đội tình nguyện Không quân Mỹ hỗ trợ Trung Quốc (tức Phi Hổ Đội) vào biên chế Không quân Mỹ. Nửa năm sau, đơn vị này lại được nâng cấp thành Không đoàn số 14 độc lập. Tư lệnh, Đại tá Claire Lee Chennault cũng vì thế mà toại nguyện, được thăng cấp liên tiếp hai bậc, trở thành Thiếu tướng Không quân Trần Nạp Đức.

Chính sách xoa dịu của Tổng thống Mỹ không hề xóa bỏ được sự thù địch và thành kiến của Tưởng Giới Thạch đối với Stilwell. Ngược lại, sự nhượng bộ của Tổng thống lại khiến người Quốc Dân Đảng dần nhận ra họ đang nắm trong tay một lá bài tẩy để mặc cả, lá bài đó chính là người Nhật. Một khi chiến tranh Thái Bình Dương trở nên căng thẳng, người Trung Quốc sẽ trở thành đối tượng mà người Nhật muốn tranh thủ. Một khi Tưởng Giới Thạch nắm bắt được tâm lý nhạy cảm của người Mỹ về việc lo sợ Nhật - Trung đàm phán, ông ta bắt đầu chơi trò chơi chính trị "tam giác chiến lược" Nhật - Mỹ - Trung. Như vậy, sứ mệnh quân sự của Stilwell tất yếu dần bị thay thế bằng đấu tranh chính trị, và không thể tránh khỏi việc trở thành vật tế thần trên bàn cờ chính trị.

Để đạt được mục đích bài trừ Stilwell, Ủy viên trưởng còn cố tình nâng đỡ Trần Nạp Đức để đối chọi với Stilwell, mưu toan dùng Trần Nạp Đức thay thế địa vị của Stilwell. Sau này, mâu thuẫn giữa Trần Nạp Đức và Stilwell công khai hóa, ngoài những nguyên nhân cá nhân không mấy phức tạp, thì phần lớn vẫn là kết quả từ việc người Quốc Dân Đảng can thiệp và chính sách "dùng di trị di" của Ủy viên trưởng.

Côn Minh vào tháng Bảy, mưa tuôn xối xả, thỉnh thoảng có ngày nắng, mặt trời lại dồn hết sức lực nướng mọi công trình kiến trúc trên mặt đất: đường xá, cầu cống và đường băng máy bay cho đến khi bốc khói.

Tại sân bay Wujiaba phía nam thành phố, Tướng Stilwell dưới sự tháp tùng của Tư lệnh Trần Nạp Đức đi thị sát Đội tình nguyện Không quân. Wujiaba vốn là một bãi bồi hoang vu ven Điền Trì, do nhu cầu chiến tranh, chính phủ huy động mười vạn dân công xây dựng ở đây một sân bay dã chiến, sau đó mở rộng thành sân bay quân sự lớn. Tổng hành dinh của Trần Nạp Đức đặt trong dãy nhà cấp bốn bên ngoài sân bay.

Trong mắt Stilwell, "Phi Hổ Đội" lừng lẫy trên chiến trường Trung Quốc thực chất chẳng qua chỉ là một đám ô hợp. Họ chỉ có vài chục chiếc máy bay chiến đấu P-38 đời cũ và máy bay ném bom "Martin", phi công toàn là những tay lính đào ngũ giải ngũ và lái máy bay dân dụng, kỷ luật lỏng lẻo, thích phô trương. Một nhóm phi công đánh bài trông thấy sếp đi tới mà không đứng dậy chào; một tay đại úy nghiện rượu ăn mặc lôi thôi lếch thếch, say khướt làm trò hề. Còn có những quân nhân công khai ôm ấp gái mại dâm Trung Quốc đi lại nghênh ngang trong quân doanh.

Mọi thứ ở đây khiến Stilwell cảm thấy chán ghét tận xương tủy.

Trần Nạp Đức lắp bắp giải thích với Tướng quân: vì không có nhiệm vụ chiến đấu nên phi công đều muốn tự do thoải mái một chút.

"Đây là lý do của anh sao?" Stilwell nhìn chằm chằm vào Trần Nạp Đức một cách lạnh lùng, ông không có thiện cảm với vị anh hùng không quân vốn là cái tên quen thuộc trong các gia đình ở Trung Quốc này. Trần Nạp Đức và bộ hạ của ông ta không có chỗ đứng tại Mỹ, nên mới chạy sang Trung Quốc để tìm kiếm kích thích, thỏa mãn dục vọng quyền lực và hư vinh rẻ tiền. Stilwell cảm thấy bọn họ chẳng khác nào một đám vô lại. "Thiếu chút nữa là anh biến sân bay thành nhà chứa và quán rượu rồi, đúng không? Từ ngày mai, tôi sẽ phái tới cho anh một phó đội trưởng quản lý công vụ và kỷ luật quân đội, cùng với một đại đội hiến binh. Cậu ta sẽ trực tiếp báo cáo tình hình quản lý sân bay cho tôi."

"Rõ, thưa sếp." Trần Nạp Đức tuân lệnh, trong lòng rất không hài lòng, ông cho rằng Stilwell đang tìm cơ hội tước đoạt quyền lực của mình.

Một thiếu tá báo cáo với Trần Nạp Đức: Trung đoàn ném bom số 2 đã chuẩn bị xong, nửa giờ nữa sẽ cất cánh ném bom bờ tây sông Nộ Giang.

"Tướng quân, ngài có muốn cùng chúng tôi đi dạo một vòng không?" Trần Nạp Đức ân cần mời Stilwell. Ông không phải muốn lấy lòng vị cấp trên này mà là muốn Stilwell thay đổi ấn tượng xấu về bộ hạ của mình.

"Tôi đồng ý." Stilwell không chút do dự đáp. "Tôi muốn tận mắt xem các anh ném bom vào đầu lũ Nhật như thế nào."

Còi báo động khẩn cấp vang lên, kết quả cuộc ném bom quy mô nhỏ dự kiến ban đầu biến thành cuộc xuất kích toàn lực của "Phi Hổ Đội". Trần Nạp Đức cho khởi động mọi máy bay có thể cất cánh, bày ra trận thế hùng hậu, khí thế hung hăng bay về phía tây. Stilwell hài lòng khi thấy những phi công mà ông vừa chỉ trích là lính càn và vô lại đã dũng cảm lướt qua ngọn núi và ngọn cây, ném từng loạt bom cháy xuống trận địa và các cụm lô cốt của địch ở bờ tây sông Nộ Giang; những chiếc máy bay chiến đấu như đàn diều hâu linh hoạt, dọc theo đường cái truy đuổi xe quân sự và bộ binh Nhật, khiến đoàn xe địch cháy rực khắp nơi.

"Phi Hổ Đội" đại thắng. Theo thống kê sơ bộ từ đài quan sát mặt đất: máy bay Mỹ đã phá hủy ít nhất một sở chỉ huy quân Nhật, ba cụm lô cốt, hai mươi xe quân sự và xe thiết giáp, còn tiêu diệt một trận địa pháo và hơn một trăm quân Nhật.

Chiến thắng lớn hơn nằm ở việc củng cố niềm tin cho vị tướng Mỹ.

Stilwell phá lệ chúc mừng "Phi Hổ Đội" trong buổi tiệc mừng công tối hôm đó. Tướng quân khen ngợi các phi công đều là những người giỏi, và thẳng thắn thừa nhận mình đã sửa chữa thành kiến trước sự thật.

Những phi công cuồng nhiệt ôm lấy Tướng quân, tung ông lên không trung liên tiếp ba lần.

Trần Nạp Đức đang lâng lâng trong đầu, được thắng lợi khích lệ, bèn bắt đầu khoác lác về lý thuyết "Không quân chế thắng". Trần Nạp Đức không mấy coi trọng lục quân, ông cho rằng lục quân trên chiến trường chỉ đóng vai trò chạy việc, tình hình này tương tự như việc Stilwell không mấy tin tưởng vào tác dụng của không quân.

"Các chàng trai, các anh đã cho Tướng quân tận mắt thấy chúng ta đã tiêu diệt quân địch trên mặt đất nhẹ nhàng như thế nào - giống như giẫm chết kiến vậy, đúng không?"

Các phi công reo hò, đập vỡ nhiều chai rượu.

"Nếu để Tổng thống cũng ngồi máy bay lượn một vòng, ông ấy sẽ tin rằng đám tình nguyện viên chúng ta tuyệt đối không phải đến Trung Quốc để nghỉ mát. Chúng ta đang chiến đấu với kẻ thù, cuộc chiến thực sự."

Hốc mắt Trần Nạp Đức đỏ hoe, rơm rớm nước mắt. Công bằng mà nói, Đại tá Claire Lee Chennault đầy tham vọng quả thực là một người hùng không quân dũng cảm và có tinh thần hiến dâng. Ông không gặp thời trong Không quân Mỹ, nên đã giải ngũ sớm để đến Trung Quốc tìm đất dụng võ, giúp Chính phủ Trung Quốc kháng chiến. Ông quyết tâm tự tay tạo dựng một đội không quân để hiện thực hóa ước nguyện trở thành một vị thống soái không quân. Dù sau này các nhà sử học có khen chê thế nào về vị anh hùng không quân thích phô trương và tranh danh đoạt lợi này, thì sự đóng góp của Trần Nạp Đức đối với cuộc kháng chiến của Trung Quốc là có thật và không thể xóa bỏ.

"Các chàng trai, tôi xin hứa với vị cấp trên đang ở đây: Nếu tôi có thể có được năm trăm chiếc máy bay ném bom và máy bay chiến đấu kiểu mới nhất, chúng ta nhất định có thể đánh bại người Nhật trong nửa năm hoặc nhiều nhất là một năm, ném cái hòn đảo nhỏ đó cùng với Thiên hoàng của chúng quay xuống đáy biển!"

Tiếp theo là một tràng reo hò cuồng nhiệt, các phi công dậm chân huýt sáo, hát bài "The Star-Spangled Banner", như thể họ đã ném Thiên hoàng Nhật Bản xuống đáy biển rồi vậy. Stilwell không hứng thú với lý thuyết của Trần Nạp Đức, tối đó ông rời sân bay trở về bộ tư lệnh Mỹ trong thành phố. Sự ngạo mạn của Trần Nạp Đức liên tục làm ông mất hứng, quét sạch chút tin tưởng và thiện cảm vừa mới xây dựng được.

Nhưng "chiến lược trên không" của Trần Nạp Đức lại được Ủy viên trưởng coi trọng và hoan nghênh. Đối với Ủy viên trưởng, nếu không cần động đến quân đội Trung Quốc mà chỉ dựa vào máy bay Mỹ là có thể đánh bại người Nhật, thì đây tất nhiên là chuyện cầu còn không được. Từ khi kháng chiến đến nay, người Trung Quốc nếm đủ mùi đau khổ do máy bay Nhật ném bom, từ điểm này mà nói, mỗi người dân Trung Quốc đều hiểu rõ uy lực to lớn của máy bay hơn các nhà chiến lược Mỹ. Do đó, trong một thời gian dài sau đó, Ủy viên trưởng luôn thúc giục Stilwell đáp ứng yêu cầu của Trần Nạp Đức, và công khai ủng hộ Trần Nạp Đức khi ông ta và Stilwell đối đầu.

Sau này, thực tế chứng minh lý thuyết của Trần Nạp Đức rất phiến diện và nông cạn. Trong suốt cuộc chiến tranh Thái Bình Dương, tổng binh lực quân Đồng minh đổ vào châu Á khoảng năm triệu người, hơn hai nghìn tàu chiến, trong đó có chín mươi tàu sân bay, tổng cộng hai mươi bốn nghìn tám trăm bốn mươi bảy chiếc máy bay tác chiến các loại, cuối cùng còn ném xuống Hiroshima và Nagasaki mỗi nơi một quả bom nguyên tử mới giành được thắng lợi.

Chiến tranh là sự đọ sức về thực lực tổng thể, ý nghĩa của từ "thực lực" tuyệt đối không chỉ là năm trăm chiếc máy bay.

Ngay khi quan hệ Mỹ - Tưởng liên tục xuất hiện vết rạn, một bóng hình bí ẩn lặng lẽ xuất hiện bên cạnh người Mỹ.

Tháng Mười, tại tiệc chiêu đãi Quốc khánh của Bộ Ngoại giao, một vị tướng Trung Quốc vóc người trung bình, lông mày đen rậm được giới thiệu với Stilwell. Vị tướng tên là Chu Ân Lai, thân phận là Đại diện trưởng Đảng Cộng sản Trung Quốc tại Trùng Khánh.

Lịch sử dường như đã chần chừ ở đây một chút.

"Hello, Tướng quân, rất vinh dự được biết ông." Tướng Chu Ân Lai nói một cách chừng mực, không kiêu ngạo cũng không nịnh nọt.

Hai vị tướng nắm tay nhau. Đây là khoảnh khắc đáng ghi vào lịch sử thế kỷ này, nó tựa như một khung hình tĩnh, cố định thời khắc lịch sử này trong khoảng mười giây, sau đó hai bàn tay lớn này phải chia lìa gần một phần ba thế kỷ mới lại nắm lấy nhau.

"Tướng Chu có thể đàm đạo với tôi điều gì không? Tôi đã nghe danh quân đội của quý ông từ lâu." Stilwell đầy hứng thú quan sát vị tướng Cộng sản giản dị trước mặt.

"Nếu Tướng Stilwell thực sự hứng thú, chúng tôi hoan nghênh ông đến Diên An xem thử vào bất cứ lúc nào thuận tiện. Trung Quốc có câu cổ ngữ: 'Tai nghe là giả, mắt thấy là thật', phải không?"

Stilwell chỉ suy nghĩ nửa phút đã quyết định chấp nhận lời mời của những người Cộng sản. Ông không hề có ý đồ tư tưởng hay hứng thú với chủ nghĩa cộng sản như sau này Dulles và những người khác chỉ trích, ông chỉ mang tâm thế nghiêm túc của một quân nhân hy vọng tìm được nhiều đồng minh hơn tại Trung Quốc, hy vọng đánh bại người Nhật và kết thúc chiến tranh càng sớm càng tốt. Đáng tiếc là ông vẫn luôn chưa thể thực hiện chuyến đi vì lý do này nọ.

Vài tháng sau, họ lại gặp nhau trong một cuộc tụ họp ngoại giao. Tướng Chu vô tình nhắc nhở Stilwell rằng Tưởng Giới Thạch sẽ chuyển đổi vật tư cho thuê - mượn (Lend-Lease) do Mỹ cung cấp để đánh nội chiến. Lời cảnh báo này không nghi ngờ gì đã ném một bóng đen vào lòng Stilwell, khiến tâm lý vốn đã không tin tưởng Quốc Dân Đảng của ông càng thêm đề phòng. Khi cuộc họp kết thúc, Tướng Chu nửa đùa nửa thật nói:

"Nếu quân đội Cộng sản có thể tác chiến dưới sự chỉ huy của Tướng Stilwell, chúng tôi sẽ cảm thấy vô cùng vinh dự."

Đáng tiếc, đề nghị của Tướng Chu không được vị tướng Mỹ để tâm. Ông cười không phản đối cũng không đồng ý, vẫn tiếp tục hút tẩu thuốc của mình. Nếu ông biết người nói câu này vài năm sau sẽ đảm nhiệm chức Thủ tướng đầu tiên của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, có lẽ ông đã cân nhắc nghiêm túc đề nghị của Tướng Chu.

Lịch sử Trung - Mỹ đã lỡ nhịp với nhau.

Hoạt động bí mật của những người Cộng sản đương nhiên không thể thoát khỏi mắt Ủy viên trưởng. Ủy viên trưởng vô cùng tức giận trước việc Đảng Cộng sản thừa cơ chen chân, ông chỉ thị Đái Lạp phái người ngăn cản người Mỹ tiếp xúc với Đảng Cộng sản trong mọi tình huống. Sau này, ông đổ một phần mâu thuẫn với Stilwell cho ảnh hưởng của cuộc đấu tranh chính trị này. Sự xuất hiện ngắn ngủi của những người Cộng sản cuối cùng trở thành một trong những nguyên nhân quan trọng dẫn đến việc mâu thuẫn Tưởng - Sử công khai hóa.

4

Năm 1987, tờ "Đại Công Báo" ở Hồng Kông đăng tải một bài thông tin tiêu đề "Huyết ngưng thành Hàng không Hump". Nội dung toàn văn như sau:

Gần đây, đoàn thăm Trung Quốc của "Hiệp hội bay Hump" Mỹ gồm 48 người đã bay tới Bắc Kinh, cùng các chiến hữu Trung Quốc hơn 40 năm trước sum họp một nhà, cùng ôn lại những năm tháng gian khổ chống phát xít Nhật, hàn huyên tình hữu nghị Trung - Mỹ được kết tinh bằng máu tươi.

Năm 1942, cuộc kháng chiến của Trung Quốc bước vào giai đoạn giằng co vô cùng gian khổ, đường giao thông quốc tế của Trung Quốc hoàn toàn bị quân Nhật cắt đứt. Để mở ra cục diện, Tổng đội không vận Mỹ đã mở một đường hàng không trên bầu trời dãy Himalaya và những cánh rừng rậm rạp của Myanmar, vì dãy núi nơi đó khúc khuỷu nhấp nhô nên được đặt tên hình tượng là tuyến đường "Hump" (Gù lạc đà). Hàng nghìn máy bay Đồng minh tác chiến tại chiến khu Trung Quốc đã bay qua tuyến đường này thường xuyên, vận chuyển vật tư chiến tranh ngày đêm, hỗ trợ đắc lực cho cuộc chiến chống Nhật. Trong những năm tháng dài đằng đẵng sau đó, do sự đánh chặn của máy bay Nhật và ảnh hưởng của thiên tai, quân Đồng minh đã mất hàng trăm máy bay, hơn một nghìn phi công ưu tú đã vùi thây nơi những đỉnh núi tuyết trắng xóa và rừng nguyên sinh nơi dấu chân người hiếm thấy.

Sau khi chiến tranh kết thúc, để tưởng nhớ chiến hữu, giáo dục hậu thế, các cựu phi công "Hump" là Will Erickson và Dick Daniel vào năm 1947 đã khởi xướng thành lập "Hội phi công Hump" tại Mỹ, thu thập kỷ vật không vận "Hump", xuất bản hai tập sách "Trung Quốc - Không vận Hump". Cuốn sách lần đầu tiên công khai với mọi người kỳ tích chiến tranh này được gọi là "kỳ tích trong lịch sử hàng không". "Hội Hump" còn phụ trách liên lạc với thân nhân của những người hy sinh và mất tích trên tuyến đường này, hỗ trợ tìm kiếm hài cốt người quá cố, v.v...

Ông Sol Berger và ông Watts Gruer của đoàn thăm Trung Quốc đang lưu giữ một bức ảnh chụp chung từ hơn bốn mươi năm trước. Viên sĩ quan đại úy Trung Quốc trong ảnh tên là Ngô Đông Mai (phiên âm). Tháng 12 năm 1943, máy bay do ông Berger và ông Gruer lái bị rơi, bốn người trên tổ bay nhảy dù, rơi xuống ngọn núi lớn ở bờ tây sông Nộ Giang. Đội du kích do Đại úy Ngô Đông Mai lãnh đạo đã tìm thấy họ, và trải qua nhiều nguy hiểm, đưa họ đến Côn Minh an toàn. Ông Berger nói, không biết ông Ngô Đông Mai còn sống không? Ông hy vọng được gặp lại ông ấy.

Bà Shuviken, 65 tuổi, đi cùng đoàn đến Trung Quốc lần này là để tưởng niệm anh trai bà, Thiếu úy Parker. Thiếu úy Parker năm đó là nhân viên điện đài của máy bay ném bom B24, máy bay không may gặp nạn khi đang vận chuyển xăng dầu từ Ấn Độ đến Hán Trung, hơn 40 năm qua không có tung tích. Ba năm trước, bà Shuviken nhận được thông báo từ Hội liên lạc hàng không Bắc Kinh, mọi người đã tìm thấy xác chiếc máy bay ném bom của anh trai bà trong thung lũng phía sau núi Nga Mi - thắng cảnh nổi tiếng ở Tứ Xuyên. Chính quyền địa phương đã dựng một tấm bia đá để tưởng niệm. Lần này bà Shuviken không quản vạn dặm bay vượt đại dương, chính là để dâng một bó hoa trước mộ bia của anh trai, an ủi anh linh người thân đang nằm lại dưới lòng đất.

Về câu chuyện chiến tranh gian khổ tột cùng xảy ra ở biên thùy Trung - Miến - Ấn trong nửa đầu thế kỷ này, đối với đa số những người đang sống ở Trung Quốc ngày nay, đã trở thành một dấu vết lịch sử xa xôi. Lịch sử tự nhiên đã cũ kỹ, giống như một con tàu cổ được trưng bày. Nhiều thanh niên Trung Quốc dường như sẵn sàng hướng ánh mắt về tương lai hơn là quá khứ. Ngoài việc bị cám dỗ bởi viễn cảnh văn hóa phát triển chung của nhân loại, họ lại hiểu biết rất ít về sự thật cơ bản rằng bản thân họ gắn liền chặt chẽ với lịch sử Trung Quốc, vì vậy chúng ta có lý do để bày tỏ sự lo ngại mơ hồ về trạng thái tinh thần hưng phấn phù phim của người Trung Quốc.

Đây có lẽ chính là một bằng chứng cho thấy dân tộc ta cứ mãi quẩn quanh trong thung lũng?

Kể từ khi người Nhật chiếm toàn bộ Myanmar và khu vực phía tây sông Nộ Giang, sân bay Lashio và Myitkyina đã biến thành hai rạn san hô ngầm hiểm hóc phục kích trên tuyến đường hàng không Ấn - Trung. Một lượng lớn máy bay chiến đấu "Zero" của Nhật tuần tra trên không phận phía bắc Myanmar ngày đêm, đánh chặn và tấn công mọi máy bay Đồng minh bay từ Ấn Độ tới Trung Quốc, trong đó tập trung tấn công những chiếc máy bay vận tải chở đầy hàng hóa. Không đoàn số 10 của Mỹ trú tại Ấn Độ chỉ có tổng cộng ba trung đoàn máy bay chiến đấu P-51 "Mustang", Phi Hổ Đội của Trần Nạp Đức lại chủ yếu thực hiện nhiệm vụ trên chiến trường Trung Quốc, họ chỉ có thể bảo vệ một phần cho các phi đội vận tải, do đó hoàn toàn không thể đối đầu trực diện với Sư đoàn không quân số 5 của Nhật trú tại Myanmar.

Chiều ngày 26 tháng 5 năm 1942, Đại đội vận tải số 2 thuộc Bộ tư lệnh Không vận Mỹ trú tại sân bay Dinjan, Ấn Độ nhận lệnh thực hiện nhiệm vụ không vận. Đại đội này có tổng cộng 14 chiếc máy bay vận tải DC-130, chúng bay dưới sự hộ tống của 12 máy bay chiến đấu, đi qua cao nguyên bắc Myanmar để vận chuyển xăng dầu, sợi bông và đạn pháo hàng không đến Côn Minh, Trung Quốc. 4 giờ 20 phút, khi phi đội bay qua không phận rừng nguyên sinh phía tây dãy Hoành Đoạn, bất ngờ bị hơn 30 chiếc máy bay chiến đấu "Zero" của Nhật tấn công. Máy bay Nhật dựa vào ưu thế về độ cao và số lượng, lao về phía phi đội vận tải từ ba hướng.

Hậu quả của trận không chiến không nghi ngờ gì là thảm khốc. Ngoại trừ một chiếc máy bay vận tải được máy bay hộ tống yểm trợ trốn thoát, 13 chiếc còn lại đều bị bắn rơi hoặc đâm vào núi, toàn bộ tổ bay không ai sống sót.

Từ đó về sau, phi đội vận tải Đồng minh liên tục bị máy bay Nhật phục kích, thiệt hại nặng nề, thế là dải tam giác vùng cao nguyên bắc Myanmar đâm sâu vào dãy Himalaya này biến thành "cái bẫy tử thần" khiến các phi công Đồng minh nghe tên đã sợ mất mật.

Hậu quả đáng sợ hơn là: một khi máy bay Đồng minh bị bắn rơi, tổ bay hầu như không có hy vọng sống sót. Vì nếu bị người Nhật bắt làm tù binh, có lẽ vẫn còn vài phần trăm hy vọng sống sót trong trại tập trung. Nhưng những phi công bị bắn rơi trên bầu trời bắc Myanmar đa phần chỉ có thể biến mất mãi mãi trong cánh rừng nguyên sinh âm u đáng sợ đó. Bộ tư lệnh Mỹ phái nhiều đội cứu hộ vào vùng núi bắc Myanmar, những đội này thường quay về tay không sau vài tuần làm nhiệm vụ, cuộc tìm kiếm của họ giống như mò kim đáy bể, hiệu quả rất ít. Họ đôi khi tìm thấy một chiếc dù trên cây đại thụ, đôi khi tìm thấy di vật bị người Mỹ bỏ lại trong hang động, nhưng họ mãi mãi không thể tìm thấy người sống. Điều tìm được chỉ là những bộ hài cốt đã bị thú dữ, vắt và kiến khổng lồ rỉa sạch thịt ở đâu đó gần đó.

Báo cáo thống kê do quân đội Mỹ công bố sau chiến tranh cho biết: "...Trong số các tổ bay bị bắn rơi hoặc mất tích vì các nguyên nhân khác trên tuyến đường Ấn - Trung, số người sống sót chỉ chiếm 2% tổng số." ("Thập tự quân Mỹ tại Trung Quốc")

Nói cách khác, trung bình cứ một trăm người nhảy dù, có chín mươi tám người sẽ trở thành vật hy sinh trong cánh rừng nhiệt đới lớn và các trại tập trung của Nhật.

Con số này nghĩa là một sự mất mát khổng lồ biết bao.

Vì vậy, lập tức bắt tay vào mở một tuyến đường hàng không Ấn - Trung mới, đảm bảo an toàn cho vận tải hàng không và tổ bay, đây là nhiệm vụ cấp bách không thể trì hoãn đặt ra trước mắt Stilwell và Bộ tư lệnh Không vận Mỹ.

Ngày nay, khi công nghệ viễn thám và đo đạc từ xa hiện đại khá phát triển, nhân loại đã có thể thu được dữ liệu khí tượng, dẫn đường và địa tầng, bề mặt địa hình có độ chính xác rất cao thông qua vệ tinh trái đất và các phương tiện đo đạc hàng không khác. Sự phát triển của khoa học kỹ thuật hiện đại cung cấp sự đảm bảo an toàn tin cậy cho sự nghiệp hàng không, con người không chỉ có thể bay qua bất kỳ ngọn núi nào trên trái đất một cách tùy ý, mà còn có thể lái tàu vũ trụ và tên lửa lên vũ trụ để xây dựng trạm không gian. Nhưng chỉ nửa thế kỷ trước, kỹ thuật hàng không của nhân loại vẫn còn dừng lại ở giai đoạn động cơ đời cũ, nhận thức của nhân loại đối với bề mặt trái đất và tầng khí quyển vẫn còn chịu sự hạn chế đáng kể. Những ngọn núi cao và hẻm núi sâu không chỉ cản trở con người bay lượn, mà còn cản trở tầm nhìn của con người, trở thành vùng cấm địa đối với nhân loại trong việc khám phá bí ẩn của tự nhiên. Như vậy, nếu nhân loại muốn chinh phục những vùng cấm địa này và vượt qua rào cản địa lý, họ không thể không phải trả giá nhiều cái giá đắt đỏ.

Bay qua dãy Himalaya chính là một kiểu thử thách mạo hiểm mang tinh thần chinh phục như vậy.

Giữa bang Assam ở phía bắc Ấn Độ và Tây Tạng của Trung Quốc, trải dài một dải sông băng khổng lồ đâm thẳng lên trời, mãi đến nửa sau thế kỷ 19 các nhà địa lý mới xác định nó là vùng đất cao nhất trên thế giới, được đặt tên hình tượng là "Nóc nhà thế giới". "Nóc nhà thế giới" trải dài hàng nghìn dặm như một bức tường thành nguy nga ngăn chặn mọi con đường giao thông từ Ấn Độ dẫn đến Trung Quốc, ngăn cách tiểu lục địa Nam Á với mảng kiến tạo Á-Âu. Dữ liệu hiện đại cho thấy, cao nguyên Thanh Tạng có độ cao trung bình hai vạn feet (khoảng 6000m), những ngọn núi cao hơn hai vạn năm nghìn feet (khoảng 7600m) có tới hơn 70 ngọn. Bất kỳ ngọn núi nào trong số này cũng đủ để hùng bá lục địa trên thế giới, trở thành đỉnh cao nhất của bất kỳ châu lục nào ngoại trừ châu Á.

Trên "Nóc nhà thế giới" hùng vĩ tráng lệ này, ngoài những đỉnh băng răng cưa lởm chởm và những thung lũng tuyết như mê cung mọc lên khắp nơi, điều kiện khí hậu cũng vô cùng phức tạp và hiểm ác. Đối với phi công trước thời đại máy bay phản lực, có lẽ không có nguy hiểm nào khiến người ta kinh hồn bạt vía hơn thời tiết xấu. Trên bầu trời dãy Himalaya, thường xuyên tích tụ những khối mây lạnh và ẩm ướt lớn đến từ bồn địa Tứ Xuyên và cao nguyên Thanh Tạng. Những khối mây này chịu sự ép mạnh của luồng không khí ấm ẩm từ Ấn Độ Dương đi lên phía bắc và không khí lạnh Siberia, sẽ sinh ra bão tuyết, giông bão, cuồng phong hoặc luồng không khí cường độ cao thay đổi trong chớp mắt. Bão tuyết là tai tinh của máy bay, nó có thể khiến phi công mất phương hướng mà đâm vào đỉnh băng. Luồng không khí cường độ cao và cuồng phong lại có thể dễ dàng bẻ gãy cánh máy bay. Đáng sợ và tàn phá nhất phải kể đến giông bão, vì giông bão có thể xé nát máy bay thành mảnh vụn trong tích tắc.

Do khí hậu khắc nghiệt và địa hình phức tạp của dãy Himalaya, mãi đến nửa đầu thế kỷ này, nó vẫn là một trong những vùng cấm địa bay lớn nhất của nhân loại. Thập niên 40, giới hạn độ cao mà các loại thiết bị bay do nhân loại chế tạo có thể đạt tới chỉ là hai vạn feet, nếu bay chở nặng còn phải hạ thấp năm nghìn đến một vạn feet, điều này có nghĩa là máy bay chỉ có thể lượn quanh lưng chừng dãy Himalaya, không có bản đồ bay, không có dữ liệu dẫn đường, cũng không có dự báo khí tượng để tham khảo. Tất cả đều là con số không. Đây là một sự nghiệp mạo hiểm chưa từng có, ý nghĩa của nó cũng giống như chuyến hải hành vĩ đại vòng quanh trái đất của Columbus, là một trong những cảnh bi tráng nhất trong vô số hành động vĩ đại của nhân loại khi thách thức tự nhiên.

Sự nghiệp tráng lệ thường không phải là thành công, mà là sự hủy diệt.

Tháng 8 năm 1942. Thành Đô.

Cái nóng như thiêu như đốt của mùa hè ở bồn địa Tứ Xuyên khiến tất cả người Mỹ tại sân bay Thái Bình Tự tinh thần rệu rã, mồ hôi đầm đìa, nhiệt độ ngoài trời lên tới 40 độ C. Đường băng bê tông của sân bay bị mặt trời nướng dữ dội, khắp nơi bốc lên những đợt sóng nhiệt rung động.

Phó đại đội trưởng không vận, Đại tá Scott và cấp phó đang ngồi xổm trong khoang máy bay loại bỏ lỗi thiết bị đo đạc.

Đại tá Robert D. Scott là một phi công thâm niên, cũng là một trong số ít anh hùng không quân từng tham gia cuộc chiến tranh thế giới lần trước trong Không quân Mỹ. Đại tá là một người Mỹ giàu có và phóng khoáng, ông được thừa kế một tài sản lớn, nên tiêu tiền như nước, và cực kỳ yêu thích các hoạt động mạo hiểm. Mùa hè năm 1940, ông tham gia "Chiến dịch đen" nổi tiếng của Không quân Anh với tư cách tình nguyện viên, cùng người Anh lái máy bay vượt eo biển Anh để ném bom Berlin. Ông còn tham gia chuyến bay mùa đông năm 1941 vận chuyển vật tư cho thuê - mượn tới Liên Xô qua vòng Bắc Cực, và đã trải qua năm lần tai nạn máy bay nhưng đều thoát chết, kỷ lục này đã mang lại cho ông danh hiệu "Nhà mạo hiểm trên không". Đại tá có thể điều khiển thành thạo nhiều loại máy bay, có thể bay trong nhiều địa hình phức tạp và khí hậu khắc nghiệt, vì vậy thường được phái đi thực hiện những nhiệm vụ gian khổ nhất. Lần hạ cánh khẩn cấp ở vườn mía tại Myanmar để cứu Stilwell là một trong số đó. Đại tá Scott tính tình lạc quan, giàu khiếu hài hước, ngoài việc thích đặt cược sự mạo hiểm lên máy bay, ông còn thường đặt cược vào bài bạc và phụ nữ.

Bây giờ, Đại tá và cấp phó đang tập trung loại bỏ lỗi, vì chiếc máy bay vận tải Mỹ mang số hiệu "3-317" này sắp thực hiện một nhiệm vụ bay không bình thường.

Tổng tư lệnh Mỹ tại chiến khu Trung - Miến - Ấn Stilwell dưới sự tháp tùng của Thiếu tướng Không vận Beers và Thiếu tướng Trần Nạp Đức vừa mới thăng cấp đã lên máy bay, ông nhận ra ngay nhà mạo hiểm trên không lừng lẫy trước mặt này.

"Đại tá, chúng ta lại gặp nhau rồi. Anh chắc hẳn cho rằng ông già cứng đầu như tôi đã bị chôn vùi trong khe núi ở Myanmar rồi, đúng không?" Tướng quân vui vẻ nói với phi công.

Đại tá lau mồ hôi trên mặt, huýt sáo một cách vui vẻ, đứng dậy bắt tay từng vị tướng. "Cảm ơn Chúa, tôi rất khâm phục quyết tâm đi bộ của ngài, thưa Ngài Tư lệnh." Scott tiếc nuối xòe hai tay: "Hy vọng lần sau tôi có vinh dự được lái máy bay cho ngài, để bù đắp cơ hội đã mất vì lần trước ngài không chịu thưởng mặt."

"Chúng ta đã giao kèo rồi đấy, nói lời giữ lấy lời." Stilwell lớn tiếng nói. Bằng trực giác của một quân nhân già, ông rất hài lòng với việc chọn Scott.

"Đại tá, nhiệm vụ của anh sẽ vô cùng gian khổ, về điểm này, anh rõ hơn tôi." Stilwell dặn dò trước khi rời máy bay, "Tôi hy vọng anh giành thắng lợi, nhưng tôi càng hy vọng nhìn thấy anh. Sáng mai, tôi sẽ tiễn các anh ở đài chỉ huy."

Trời chưa sáng, đồng bằng Thành Đô bao phủ trong một làn sương sớm nhạt nhòa. Sân bay Thái Bình Tự đèn sáng suốt đêm, xe cộ qua lại, một cảnh tượng bận rộn.

Một chiếc máy bay vận tải trung bình C-47 ngẩng cao mũi, hai động cơ tuabin công suất lớn kêu o o dưới đôi cánh rộng, thân máy bay phát ra rung chấn nhẹ.

Đây là chiếc máy bay số "3-317" của Không quân Mỹ, biệt danh "Kền kền". Tổ bay chỉ có hai người, cơ trưởng Đại tá Scott, phó lái kiêm hoa tiêu Đại úy Bench Jackson. Họ đang chờ lệnh cất cánh từ đài chỉ huy.

C-47 là loại máy bay mới của Mỹ mới đưa vào sử dụng năm 1941, giới hạn độ cao là hai vạn feet, cao nhất trong các loại cùng mẫu, khả năng bay hành trình ba nghìn dặm, có thể chống lại sự can thiệp của khí hậu phức tạp thông thường, là một trong những loại máy bay mọi thời tiết tiên tiến nhất của quân Mỹ lúc bấy giờ.

Đại tá Scott ngồi trong buồng lái, ngậm điếu xì gà trên môi, đang tranh luận với phó lái về trận polo trên radio hôm qua.

Sáu giờ ba mươi lăm phút, đài chỉ huy phát tín hiệu.

"Đài chỉ huy, đài chỉ huy, 'Kền kền' xin cất cánh."

"'Kền kền', cho phép cất cánh."

Scott nhả xì gà ra, làm động tác tạm dừng.

"3-317" từ từ lướt trên đường băng. Máy bay giống như một con chim sắt dang rộng đôi cánh, nhảy nhót tự do trên vùng đất trống trải. Nó ca hát, gầm thét, mang theo khát vọng của nhân loại về bầu trời, vẫy vùng trong cơn gió thoảng tháng Tám. Trong tích tắc, con chim lớn đã bay lên không trung. Nó thoát khỏi sự trói buộc của trọng lực, mang theo gió và điện, lao thẳng lên chín tầng mây. Khi tiếng gầm của động cơ tuabin còn vang vọng bên tai mọi người, máy bay đã một lần nữa rít qua mặt đất, lướt qua sân bay, sông ngòi và ruộng đồng, vẽ một vòng cung lớn trong ánh bình minh mờ sương, rồi bắn nhanh như sao băng về phía chân trời tây, nhanh chóng biến mất trong tầm mắt mọi người.

Mọi người ở đài chỉ huy bắt đầu một ngày chờ đợi căng thẳng.

Trên bản đồ, trong các sân bay hậu phương của Trung Quốc, có hai căn cứ gần Ấn Độ nhất, một ở Côn Minh, một ở Thành Đô. Vị trí của chúng giống như một tam giác đều, các điểm mút là sân bay Dinjan ở Ấn Độ, một đường thẳng qua Tây Tạng đến Thành Đô, đường kia qua Myanmar đến Côn Minh.

Vì tuyến đường Myanmar luôn bị đe dọa bởi máy bay Nhật, Bộ tư lệnh Mỹ buộc phải gửi gắm hy vọng thông thương vào việc mở tuyến đường Tây Tạng.

Sự nguy hiểm của tuyến đường Myanmar đến từ kẻ thù, nhưng kẻ thù của tuyến đường Tây Tạng lại chính là dãy núi Himalaya được mệnh danh là "Nóc nhà thế giới" và thiên nhiên khó lường.

Đây là nỗ lực dũng cảm đầu tiên của nhân loại nhằm bay qua "Nóc nhà thế giới".

Nhân viên đài chỉ huy liên lạc với "Kền kền" mỗi ba phút một lần, tham mưu vẽ bản đồ dùng bút chì liên tục vẽ một đường tọa độ màu đỏ kéo dài về phía tây trên bản đồ hàng không. Beers và Trần Nạp Đức đi lại, thỉnh thoảng trò chuyện nhỏ tiếng. Sĩ quan tham mưu liên tục báo cáo các loại số liệu, hoa tiêu không ngớt hét vào micro, còn tín hiệu xung từ đài phát thanh lúc cao lúc thấp, ồn ào chói tai.

Tất cả những điều này dường như không liên quan gì đến Stilwell. Ông già ngồi vững chãi trong góc, hút chiếc tẩu thuốc đen sì kêu rít rít. Ánh mắt ông thỉnh thoảng dán chặt vào đường kẻ đỏ ngoằn ngoèo đang không ngừng kéo dài trên bản đồ. Ông cảm thấy đường kẻ đỏ này rất giống thả bóng bay: bóng bay bay xa, sợi dây vẫn còn nắm trong tay.

Liệu quả bóng ông thả ra có bị đập tan nát không?

Năm mươi phút sau, "Kền kền" báo cáo, họ đã vượt qua dãy núi tuyết Khang Định một cách thuận lợi, phía trước chính là núi tuyết Gonga được mệnh danh là "đỉnh núi số một Tây Tứ Xuyên".

"'Kền kền' chú ý, vị trí của anh đáng lẽ phải ở phía bắc núi Gonga 15 dặm, tọa độ 45-24, vòng qua đèo Zheduo." Hoa tiêu mặt đất lớn tiếng gọi.

"'Kền kền' rõ. 'Kền kền' rõ."

Núi tuyết Gonga cao 25.000 feet, nó chỉ là bức tường ngoài của cao nguyên Thanh Tạng. Kể từ khi nhân loại tạo ra kỳ tích bay lên trời, núi tuyết Gonga luôn là ranh giới của các chuyến bay về phía tây, lòng nhiệt huyết và sự dũng cảm của nhân loại chỉ đến đó là chấm dứt.

Đường kẻ đỏ lại bắt đầu di chuyển. Nó vòng xuống phía nam, rồi men theo khe hở bạc trắng của đèo Zheduo chui qua. Trong đài chỉ huy vang lên một sự phấn khích nhỏ. Mọi người thở phào nhẹ nhõm, mừng thầm cho nhau. Tẩu thuốc của Stilwell không biết đã tắt từ lúc nào. Ông quẹt diêm hút một lúc, rồi lại đứng dậy nhìn ra ngoài cửa sổ.

Ở một đầu đường băng, đỗ hai chiếc máy bay vận tải C-47 khác sẵn sàng xuất kích, cùng một dãy máy bay chiến đấu đơn chỗ ngồi sơn màu hoa lá. Đến tháng Tám, Bộ tư lệnh Không vận đã mất 110 máy bay vận tải trên bầu trời Myanmar, số máy bay còn lại chỉ có 20 chiếc, đây chính là vốn liếng duy nhất để ông - Tổng tư lệnh Mỹ - làm việc với Chính phủ Trung Quốc. Nếu máy bay Mỹ không còn tránh được cái "bẫy tử thần" đáng chết kia, nếu ông không thể mở ngay một tuyến đường mới an toàn, gần, thì không bao lâu nữa, máy bay "Zero" của Nhật sẽ khiến ông không thể vận chuyển dù chỉ một tấn hàng vào Trung Quốc. Mặc dù Tổng thống Mỹ đã ra lệnh điều chuyển máy bay sang Trung Quốc, nhưng cái bẫy của người Nhật là không thể lấp đầy, một khi vận tải bị gián đoạn, khi đó không ai có thể dự đoán tình hình Trung Quốc sẽ thay đổi thế nào, còn Stilwell chỉ đành bị giam chân trên mặt đất để đón nhận sự phán xét của ý chí Chúa.

Quả bóng bay đó cột chặt một hy vọng nặng nề, đang vất vả nhích từng chút một về phía vùng cấm địa.

Thời gian chính là hy vọng. Thời gian chính là thắng lợi. Quân Đồng minh nhất định phải kiên trì, Scott cũng phải kiên trì, kỳ tích nhất định có thể xuất hiện.

Sau nửa giờ, Scott báo cáo:

"Đài chỉ huy, 'Kền kền' gọi, tôi đã vào đèo Nian-ta-weng. Vị trí của tôi ở phía nam Chamdo 90 dặm, tọa độ 74-45."

Scott đã bay vào Tây Tạng, tinh thần mọi người phấn chấn hẳn lên. Hoa tiêu vội vàng gọi:

"'Kền kền', 'Kền kền' xin trả lời. Phía trước bên phải của anh là dãy núi Nyainqêntanglha, độ cao trung bình 21.000 feet, phía trước bên trái là dãy Himalaya, độ cao trung bình là 23.000 feet. Độ cao của anh là bao nhiêu?"

"Đài chỉ huy, độ cao của tôi là 17.000 feet, vận tốc 200 dặm."

"Xin giữ liên lạc bất cứ lúc nào, nếu không thể bay qua đèo, xin lập tức quay đầu."

"Này đài chỉ huy," Scott đột nhiên hào hứng kêu lên, "tôi nhìn thấy một mảnh đất bằng phẳng, hình như là hồ... chết tiệt, tầm nhìn không tốt lắm... đúng rồi, là một con sông! Tôi sẽ men theo thung lũng bay về phía bắc, xem có thể nghĩ cách chuyển sang phía nam hay không."

Đài chỉ huy trở nên sôi động. Nghĩa là Đại tá Scott khôn ngoan đang tìm kiếm hy vọng dưới chân "Nóc nhà thế giới" hùng vĩ. Nếu Chúa ban cho anh vận may tốt, anh có thể tìm được một con đường nhỏ trong các đỉnh băng thung lũng tuyết, rồi dọc theo thung lũng bay máy bay đến Ấn Độ.

"Đại tá, tôi là Stilwell." Stilwell cầm micro, ông cảm thấy giọng mình hơi lạc đi. "Tôi chỉ muốn nói một câu, tôi hy vọng được tự tay trao huy chương Quốc hội cho anh tại Ấn Độ."

"Vậy thì ngài chắc chắn phải trao rồi, Tướng quân." Scott trả lời.

Trong tai nghe đột nhiên truyền đến tiếng nhiễu điện từ rất mạnh, giọng Scott cũng trở nên mơ hồ không rõ. Mọi người nín thở. Máy bay có thể gặp bão, cũng có thể gặp sét hòn, nhưng chỉ vài phút sau, liên lạc đã khôi phục bình thường.

"'Kền kền', tình hình của anh thế nào?"

"Tuyệt lắm, tốt như thời tiết ở Thành Đô vậy."

"Tầm nhìn thế nào, xin trả lời?"

"'Kền kền' trả lời, tôi đã nhìn thấy mông của Chúa."

Mọi người trong đài chỉ huy cười ầm lên, bầu không khí nhẹ nhõm hơn không ít.

Nhưng một khắc trôi qua, máy bay vẫn cứ loay hoay trên bầu trời phía bắc Himalaya, không tìm ra lối thoát.

"Đài chỉ huy, nhiên liệu của tôi còn hai giờ, tôi quyết định rời khỏi thung lũng bay về phía nam."

"'Kền kền', vị trí hiện tại của anh ở phía tây Chamdo 100 dặm, phía đông nam của anh là Zayü, độ cao đỉnh núi trung bình là 22.000 feet."

"'Kền kền' rõ."

"Nhắc lại, nếu việc bay qua khó khăn, xin lập tức quay đầu."

"Đài chỉ huy, tôi xin tiếp tục nâng độ cao, độ cao 20.000 feet."

20.000 feet! Đây là giới hạn độ cao của C-47. "Nhà mạo hiểm trên không" quyết tâm liều mạng rồi.

"'Kền kền', đồng ý nâng độ cao, xin hãy chú ý tình trạng máy bay."

Nếu nói ý chí của nhân loại thường được hiện thực hóa thông qua sự dũng cảm của một số ít người, thì đáng buồn là Chúa không ban vận may của toàn nhân loại cho một số ít người đó.

Mỗi giây trôi qua, Scott đều đối mặt với nguy hiểm tan xương nát thịt.

Đường kẻ đỏ vất vả vòng vèo giữa những thân núi màu đỏ nâu của Nóc nhà thế giới, không ai biết số phận của nó ra sao. Ngọn núi nặng nề đè lên không khí, cũng đè lên mỗi người trong đài chỉ huy. Tham mưu đi lại rón rén, báo vụ viên hạ giọng xuống mức thì thầm. Stilwell quên cả nhồi thuốc vào tẩu, ông mơ hồ cảm thấy tức ngực.

"Chúa ơi, chuyện gì thế này?" Tiếng kêu thất thanh của phó lái Jackson vang lên trong tai nghe.

"'Kền kền', chuyện gì xảy ra với anh?"

"Đài chỉ huy, tôi gặp luồng khí mạnh. Máy bay đang chậm rãi lùi lại." Scott bình tĩnh trả lời.

Máy bay lùi lại?! Thật không thể tin nổi! Mỗi người đều căng thẳng đến nghẹt thở.

"'Kền kền' chú ý," Beers cướp lấy micro, "hạ thấp xuống để tránh luồng khí, tránh luồng khí."

Vài phút sau, câu trả lời truyền đến từ tai nghe:

"Đài chỉ huy, luồng khí giảm, tôi hạ xuống 12.000 feet."

"Còn bay được không?"

"Tôi đang cố gắng... hình như có hy vọng, tôi thử lại xem... không xong, phía trước xuất hiện giông bão!"

"'Kền kền', tôi ra lệnh cho anh lập tức quay đầu!"

Nhưng đã muộn, chỉ vài giây sau, trong tai nghe vang lên tiếng nổ "tách" một cái, mặt đất mất liên lạc với máy bay.

Đường kẻ đỏ không còn di chuyển. Nó đông cứng một cách thê lương trong những đỉnh băng thung lũng tuyết của Nóc nhà thế giới.

Đài chỉ huy tĩnh lặng như tờ. Chỉ có nhân viên báo vụ vô vọng gọi "Kền kền". Một giờ trôi qua, trạm dẫn đường Ấn Độ thông báo, không phát hiện bóng dáng máy bay. Thêm một giờ nữa trôi qua, máy bay vẫn bặt vô âm tín. Buổi trưa và buổi chiều cứ thế trôi đi trong tiếng tích tắc của đồng hồ. Theo tính toán, nhiên liệu của Đại tá Scott đã cạn từ vài giờ trước. Chúa đã định sẵn không hiển thị kỳ tích trước mặt đám người không gặp may này.

Quả bóng đã vỡ.

Không khí đông cứng.

Ban ngày trôi qua cùng với hy vọng, tuyệt vọng và bóng tối lặng lẽ bò ra khỏi mặt đất, gặm nhấm tâm hồn mọi người.

Stilwell khó khăn đứng dậy, xoa xoa cái lưng và đôi chân đau nhức, rồi từng bước một đi xuống đài chỉ huy. Ông đi rất chậm, rất vất vả, như thể mọi khớp xương trên người đều đầy rỉ sét. Có người muốn dìu ông, nhưng bị Tướng quân từ chối thẳng thừng. Ông cứ như vậy lảo đảo bước đi, cho đến khi chìm vào màn đêm đậm đặc.

Năm 1983, vệ tinh nhân tạo của Mỹ phát hiện xác chiếc máy bay vận tải C-47 do Mỹ sản xuất từ những năm 40 trên sông băng Gangcha cách Chamdo, Tây Tạng 150 km về phía tây bắc. Phần lớn thân máy bay này đã vỡ nát và bị băng tuyết bao phủ, chỉ còn lại một cái đuôi máy bay hoàn chỉnh cắm vào khe băng, vươn cao về phía trời, nhìn từ vệ tinh xuống, giống như một tọa độ kim loại lấp lánh trong bầu trời đêm xanh thẳm.

Ảnh chụp từ vệ tinh được quét và phân tích bởi thiết bị điện tử độ chính xác cao, xác nhận số hiệu trên cánh đuôi ngang là "3-317". Chiếc máy bay này chỉ còn cách sân bay Dinjan, Ấn Độ chưa đầy nửa giờ bay.

Sau khi việc mở tuyến đường Tây Tạng thất bại hơn nửa năm, bóng đen nặng nề luôn bám sát Bộ tư lệnh Không vận Mỹ. Trong quá trình họ kiên trì tìm kiếm một tuyến đường hàng không an toàn dẫn tới Trung Quốc, ít nhất 160 phi công và 60 máy bay nữa lần lượt bị chôn vùi trong những đỉnh băng thung lũng tuyết của cao nguyên Thanh Tạng. Con số này cao hơn nhiều so với số lượng phi công thương vong khi tác chiến tại chiến khu Trung Quốc. Máy bay Nhật vẫn đánh chặn và tiêu diệt máy bay vận tải Mỹ, tình hình chiến trường Trung Quốc vẫn nghiêm trọng, nhiệm vụ không vận khẩn cấp không thể trì hoãn. Sau khi xác nhận không thể chinh phục Nóc nhà thế giới, người Mỹ đành dồn lực trở lại hướng Myanmar, tìm con đường khác.

Thế là, tuyến đường "Hump" ra đời.

Tuyến đường "Hump", đúng như tên gọi, được đặt tên vì đường bay cong cong giống như cái gù lạc đà. Đây là một hành trình dài dằng dặc và gian nan. Nó bắt đầu từ phía tây sân bay Dinjan ở bang Assam, Ấn Độ, bay về phía bắc vào Tây Tạng, men theo mép của Nóc nhà thế giới bay một giờ, rồi bẻ hướng đông, tiếp tục bay qua dãy núi Nộ Sơn và dãy Hoành Đoạn có địa thế hiểm trở, sau đó qua núi Đại Tiểu Lương Sơn giáp ranh Tứ Xuyên và Vân Nam để đến Côn Minh. Vì máy bay vận tải buộc phải tránh xa dải tam giác phía bắc Myanmar và bán kính tuần tra của máy bay chiến đấu "Zero" Nhật, nên tuyến đường "Hump" này dài gấp gần hai lần so với khoảng cách đường thẳng trước đây.

Vòng qua Myanmar đồng nghĩa với việc phải chấp nhận thử thách của khí hậu khắc nghiệt và địa hình hiểm trở. Tuyến đường "Hump" phải băng qua đông nam cao nguyên Thanh Tạng và cao nguyên Vân Quý, máy bay luôn phải giữ độ cao trên 13.000 feet. Những khu vực này phần lớn là vùng không người ở, khí hậu biến đổi khôn lường, lúc thì sét giông, lúc thì cuồng phong nổi lên, do đó tỷ lệ tai nạn máy bay rất cao. Đặc biệt với sự gia tăng của máy bay không vận Mỹ, khối lượng vận chuyển tăng lên, tỷ lệ tai nạn cũng theo đó tăng lên. Số liệu do phía Mỹ công bố sau chiến tranh cho thấy: "Trong ba năm một tháng không vận hỗ trợ Trung Quốc liên tục, Không quân Mỹ đã mất tổng cộng 468 máy bay trên tuyến đường 'Hump', trung bình mỗi tháng lên tới 13 chiếc; tổng cộng 1.579 phi công và tổ bay hy sinh và mất tích." ("Tài liệu Nhà Trắng").

Theo báo chí đưa tin, trong thời kỳ kháng chiến, Không quân Mỹ tổng cộng vận chuyển 65 vạn tấn vật tư chiến tranh các loại vào nội địa Trung Quốc. Mỗi một gallon xăng dầu máy bay Mỹ vận chuyển vào Trung Quốc, bản thân nó cũng tiêu tốn một gallon xăng dầu; để giúp máy bay ném bom của Phi Hổ Đội Trần Nạp Đức ném một tấn bom xuống đầu người Nhật, cần vận chuyển 18 tấn vật tư bảo đảm vào Trung Quốc bằng đường biển, đường bộ và đường hàng không.

"Tài liệu"

"Năm 1943, kinh tế Mỹ đạt mức cao nhất trong thời chiến. Sản lượng than thô đạt 590 triệu tấn, sản lượng thép đạt 80,6 triệu tấn, sản lượng điện đạt 267,5 tỷ kilowatt, tổng sản lượng công nghiệp tăng gấp đôi so với năm 1939 khi Chiến tranh thế giới lần thứ hai bùng nổ. Sản lượng vũ khí vượt quá một phần hai tổng sản lượng công nghiệp quân sự của các cường quốc phát xít phe Trục, sản xuất 85.900 máy bay, 25.900 xe tăng, 16.700 khẩu pháo, tổng trọng tải tàu chiến các loại đạt 21,8 triệu tấn, số lượng quân đội lên tới 7 triệu người. Quân đội Mỹ đồng thời tác chiến tại hai chiến trường chính ở châu Âu và châu Á, Chính phủ Mỹ tiếp tục chuyển các loại vật tư cho thuê - mượn, bao gồm máy bay, pháo, xe tăng, lương thực và cả các vật dụng hàng ngày thông qua tàu buôn, đường sắt và máy bay vận chuyển liên tục tới hơn mười quốc gia Đồng minh như Anh, Liên Xô, Trung Quốc, nhằm hỗ trợ và giúp họ tiếp tục cuộc đấu tranh gian khổ chống lại sự xâm lược của phát xít." (Trích từ "Sự kiện Lịch sử hiện đại thế giới")