Họ tìm thấy ông ta nằm đó trong tình trạng bị cắn xé dã man, trên một con đường mòn xuyên qua những tán cây dẫn vào làng. Nó là con đường tắt, một dạng đường nhánh, rời khỏi đường chính ở chỗ nông trang nhà Hughes và lại nhập vào ở giữa làng. Đường ô tô vào làng hơi uốn cong, còn con đường nhỏ này chạy thẳng. Nó như sợi dây nối hai đầu đường cong. Nó mọc đầy cây cối và kín đặc bụi mâm xôi và không tiện lợi lắm, nhưng nó là con đường ngắn nhất giữa hai điểm.

Con vật hẳn đã ẩn nấp sau những lùm cây dọc đường, sau khi trốn khỏi khu vui chơi ầm ĩ, rồi người đàn ông vô tình đi qua. Tình trạng nền đất nói lên phần còn lại của câu chuyện.

Ngay cả người dân địa phương cũng đọc ra khá chính xác. Bất kỳ người nào. Người đàn ông đã đi một mình, đó là điều hiển nhiên. Và ông ta đi vào làng chứ không phải đi ra. Điều đó hiển nhiên không kém, bởi vì mọi người trong làng đều biết thứ gì đang lẩn trốn ngoài kia, không có ai ngốc nghếch đến độ cuốc bộ một mình trên con đường như thế. Rõ ràng ông ta không biết do chưa được nghe chuyện. Do đó, ông ta không ở trong làng, ông ta chỉ đang đi đến đấy.

Lời kể lan nhanh như gió. Trong vòng mười phút sau khi người đàn ông được phát hiện, Molloy đã có mặt tại hiện trường, cùng với hầu hết người lớn của làng Thackery.

Đuốc thắp sáng như ban ngày xung quanh nơi người đàn ông nằm. Thực ra là hơi quá sáng so với những gì họ phải soi tỏ, vì nó khá là khủng khiếp. Những người ở gần nhất vừa nhìn thấy đã vội vàng lùi ra để thở một hơi thật sâu.

Có thể thấy đó là một người đàn ông, có thể biết tóc ông ta từng là màu gì. Còn đâu không thể khẳng định chắc chắn những đặc điểm khác ở ông ta. Ông ta bị quét hắc ín và găm đầy lá cây như lông vũ. Ông ta đã chảy máu rất nhiều và nó đóng vai trò là hắc ín. Lá và cành cây con phủ khắp người ông ta, từ cuộc quần thảo và vật lộn trên đất, và chúng đóng vai trò là lông vũ. Nhiều chỗ trên người ông ta đã bị biến dạng hoàn toàn.

Trận chiến hẳn đã diễn ra trong một vòng tròn. Nó đã san phẳng những cây bụi và mọi thứ, xới tung mặt đất, tất cả theo một cái bánh xe dẹt khổng lồ mà ông ta là trục.

Người ta nhổ phì phì khắp nơi, vào bụi cây, ra phía sau, một số người cố gắng không làm ra những hành động còn tệ hơn.

Họ tìm thấy mảnh vải từ chiếc váy cách đấy một quãng khá xa, như thể nó mắc vào một thứ đang di chuyển, có lẽ là móng vuốt, và bị lôi đi, cuối cùng rớt xuống. Nó thấm đẫm máu khô đến cứng đờ. Không phải máu ông ta. Màu máu cũ hơn nhiều, nâu hơn nhiều.

Cuối cùng, đã có người nhận ra ông ta. Dù chẳng có gì nhiều để nhận diện, nhưng có người đã nhận ra.

“Đó là Rob Hughes”, họ nói. “Tôi nhận ra ông ấy nhờ chiếc răng bọc vàng ở một bên miệng. Tôi thấy nó nhấp nháy khi ngọn đuốc đưa sát mặt ông ấy. Năm ngoái, ông ấy khoe khắp nơi lúc mới làm cái răng. Tôi từng trông thấy nó lóe lên như thế khi ông ấy mở miệng thổi tắt que diêm sau khi châm tẩu. Làm lại lần nữa đi, đưa ngọn đuốc qua mặt ông ấy.” Cái miệng há hốc trong tiếng thét bị cái chết chặn đứng, không cần mất công cậy miệng nữa. “Thấy cái tia le lói không? Thấy chưa?”

Những cái đầu khác gật gù. “Đúng rồi, đó là Hughes.”

“Đủ rồi”, Molloy nói. “Tắt đuốc đi.” Bọn họ muốn làm thế hoài không chán.

Họ lập thành một nhóm đi báo tin cho người vợ. Molloy đi cùng vì những lí do công việc thuần túy. Ở đây chẳng còn gì mấy ở nạn nhân để mà tìm hiểu, bên kia chắc sẽ có nhiều hơn, chứ không thể ít hơn.

“Họ gây lộn như chó với mèo suốt mười năm qua”, một người bình phẩm trên đường đi.

“Kiểu chiến tranh ngầm đằng sau cánh cửa”, người khác đế thêm.

“Vậy làm sao người ngoài biết được?” Molloy thắc mắc một cách hợp lí.

“Mỗi trận chiến đều để lại dấu vết trên người bà vợ. Bà ta luôn gặp ‘tai nạn’ ở quanh nhà. Tôi chưa thấy người phụ nữ nào bị nhiều thứ rơi trúng như thế, hoặc bị tập tễnh vì vấp vào đủ loại xô thùng…”

“Suỵt!” Có người khẽ nhắc nhở, không phải vì tôn trọng người quá cố. Họ đã gần đến nơi. Có ánh đèn ở cửa sổ.

Bà ta ra mở cửa. Bốn người họ - ngoài Molloy còn có ba người nữa - bước vào phòng, bỏ mũ và xoay xoay nó trong tay. Rồi cả bọn nhất thời bị líu lưỡi không biết nói gì. Có lẽ trừ Molloy, vì anh không có ý định lên tiếng, anh chỉ quan sát.

Người đàn bà đã ngoài năm mươi, cao gầy và trông sắt đá. Như thể bà đã được tôi luyện trong cái lò của sự căm ghét, tất cả những phần dịu dàng đã bị nung chảy.

Bà phải lên tiếng trước, như phụ nữ thường làm trong những trường hợp bi kịch. “Có chuyện đã xảy ra”, bà nói không âm sắc. Họ gật đầu.

“Với Rob”, bà nói. Bà cắn đứt sợi chỉ ở chiếc áo đang khâu dở thì bị những tiếng gõ cửa cắt ngang. Rồi bà bổ sung, “Tôi đoán vậy, bằng không các anh đã chẳng đi thành đoàn đến đây mà không có ông ấy đi cùng.” Bà cắm chiếc kim vào một mảnh da dê mà có vẻ đã từng cắm nhiều cây kim khác, chờ đợi.

“Con sư tử, là con sư tử sổng chuồng, đã tấn công ông ấy”, họ ấp úng nói.

Người đàn bà nhận tin dữ với vẻ bình tĩnh kỳ lạ. Bà không la hét hay khóc lóc gì. Nhiều người trong số họ đã sẵn sàng đỡ bà dậy nếu bà bắt đầu ngã xuống, nhưng họ nhận ra mình không cần làm thế. Bà vẫn đứng thẳng.

“Nó tấn công có dữ dội không?” Bà hỏi.

“Ông ấy đã chết, Hannah.”

“Tôi biết”, bà nói, như thể đó không phải điều bà muốn hỏi. “Nhưng nó có tấn công dữ dội không?”

“Rất dữ dội, Hannah. Rất dữ.”

Sau này, một người trong số họ kể rằng bà ta đã mỉm cười khi nghe câu đó, một cách chua chát. Một người khác phản bác là không thể có chuyện ấy, hẳn là người kia chi tưởng tượng ra, đó là ảo giác gây nên bởi ánh đèn. Nhung sau đấy, anh này vẫn một mực khẳng định đã thấy bà ta cười. Molloy không nói mình theo bên nào.

Ngay sau đó, bà quay về ghế bập bênh nơi bà đang ngồi lúc họ gõ cửa. Nhưng không phải vì yếu lả hay đau thương, mà nghiêng về hướng tỏ ý rằng cuộc nói chuyện sắp kết thúc. Bà lấy chiếc váy xanh lam thêu hoa trắng đang mạng dở đặt lại lên lòng, chuẩn bị làm tiếp.

Từ đầu đến cuối, mắt Molloy không rời khỏi nó. Anh đã mang theo mình mảnh vải đẫm máu kia. Lúc này, anh lấy nó ra, trải phẳng trước mặt bà. Gần như chẳng còn chỗ nào không dính máu để biết màu nguyên thủy của nó là gì. Miếng vải hình chữ nhật song không cân đối, đầu nhỏ đầu to.

Bà liếc nhìn nó với vẻ điềm tĩnh không chớp mắt, thậm chí có thể nói là với một sự hứng thú lãnh đạm. “Nó ở chiếc váy tôi đang sửa đây”, bà nói. “Chiếc váy mặc Chủ nhật của tôi. Tôi phát hiện ra nó đã bị cắt mất một miếng. Tôi không định mặc nó tối nay, chỉ tình cờ lấy xuống xem. Sau đó tôi quyết định ở nhà sửa nó.”

Bà giơ chiếc váy lên phô ra phần bị cắt. Hình chữ nhật, không cân đối, đầu nhỏ đầu to. “Tôi đang vá lại, bằng miếng vải phù hợp nhất tôi kiếm được.”

Không ai nói gì. Bà trả lời câu hỏi không ai dám hỏi, “Sáng sớm nay, tôi đã giết một con gà cho bữa tối. Có thể ông ta đã dùng miếng vải để lau chùi sau lưng tôi - khá là nhem nhuốc, các anh biết đấy - rồi giữ nó bên mình.”

Vài người hơi tái mặt. Bà tiếp tục khâu. Bà là người duy nhất đang nói. Người duy nhất có thể nói.

“Ông ấy định đưa tôi đi xem xiếc tối nay. Buổi chiều, ông ấy vào thị trấn và hình như nghĩ rằng tôi thích buổi biểu diễn. Tôi không muốn đi, nhưng ông ấy thuyết phục tôi đủ kiểu, xem ra ông ấy dồn cả tâm sức vào đấy.” Bà vuốt phẳng chiếc váy đang khâu. “Nhưng rồi ông ấy trở nên bồn chồn, bảo là mình sẽ đi trước, tôi có thể đi sau. Ông ấy cho tôi biết phải tìm ông ấy ở đâu. Ông ấy hẹn gặp tôi ở chuồng sư tử. Nói rằng ở đó rất đông người, tôi nên đợi ông ấy ở đúng chỗ đấy, không đi lung tung.” Một trong số những người đàn ông quờ tay ra sau tìm nắm đấm cửa, như thể muốn ra khỏi phòng, không muốn ở đây thêm nữa.

Bà kể tiếp, vừa tỉ mỉ đưa những mũi kim vừa kể.

“Tôi thấy ông ấy lấy thứ gì đó từ rương dụng cụ trước khi đi chiều nay. Chúng tôi có một rương dụng cụ ở sau nhà. Tôi không nhìn thấy thứ đó, nhưng ông ấy vừa đi tôi liền ra xem. Trong rương thiếu mất một cái kìm và cái giũa. Hẳn là ông ấy đã đem chúng đi. Tôi không biết ông ấy muốn làm gì với chúng. Nhất là lại mang vào thị trấn.”

Và những người khẳng định bà đã mỉm cười lúc đầu nói rằng bây giờ bà lại mỉm cười. Còn phe phản bác là bà không cười vẫn một mực cho rằng bây giờ bà vẫn không hề cười.

“Ta đi thôi”, một người khàn khàn lên tiếng, như đang bị mắc nghẹn.

“Nhưng trước giờ ông ấy vẫn làm toàn chuyện kì khôi. Cách đây sáu tháng, tôi tìm thấy một chiếc rìu dưới gầm giường của chúng tôi. Tôi cầm lên và đưa luôn cho ông ấy, bảo là chắc ông đã để nhầm chỗ. Ông ấy công nhận mình đã để nhầm, rồi cất vào chỗ quen thuộc của nó. Từ bấy đến nay, tôi chưa thấy nó rời khỏi đấy.”

Molloy lần đầu tiên lên tiếng kể từ khi bước vào nhà, “Bà là chủ trang trại phải không, bà Hughes?”

“Phải”, bà đáp cứng rắn. “Tất nhiên là thế. Nó đứng tên tôi. Tôi thừa kế nó từ nhiều năm trước.”

“Bà là người phụ nữ hết sức dũng cảm”, anh nhận xét như thì thầm.

“Không phải hầu hết phụ nữ đều dũng cảm”, bà phủ nhận. “Chỉ là hầu hết đàn ông đều hèn nhát.”

Đó là câu đúc kết của bà.

“Chúc ngủ ngon”, bà nói lời cuối cùng khi họ lục tục ra về. “Cảm ơn các anh đã đến báo tin. Giờ tôi xin phép các anh. Tôi phải vá nốt chiếc váy bị ông ấy cắt. Xong rồi tôi phải đem đi nhuộm ngay. Đó là trang phục duy nhất phù họp để tôi mặc ở đám tang.”