Mi-cla-sốp còn rất muốn nghe, muốn biết thêm nhiều chi tiết về cuộc không tập của máy bay Đức, nhưng chiếc xe đã rẽ sang lối vào sân bay nên anh buộc lòng phải xuống xe để về đơn vị đèn pha.

-Anh bạn, đập hộ vào nắp xe cho dừng lại,-Mi-cla-sốp nhờ anh thợ máy đang say sưa câu chuyện.

Anh ta nhanh nhẩu đập đập bàn tay vào nắp ca-bin. Chiếc xe vừa dưng lại, Mi-cla-sốp liền nhảy xuống.

-Chúc các anh thắng lợi!

-Chúc trung sĩ lập được chiến công!

Chiếc xe tải tiếp tục đi. I-go theo con đường mòn hằn vết ủng bộ đội, rẽ vào rừng. Anh đã nhiều lần đi trên con đường mòn này và đến ngã ba anh lại rẽ theo lối mòn khác.

Anh bước nhanh và vừa đi vừa suy nghĩ về trận không tập, về trận đánh mà anh chỉ có thể hình dung qua lời kể của cậu thợ máy vui tính. Anh không để ý đến không khí im lặng đáng ngạc nhiên trong khu rừng già ngày hè này. Mùi nấm thơm ngọt tỏa xung quanh, mùi lá tùng bách hăng hăng và mùi cỏ lau thoang thoảng bên hồ.

Những hàng thông đuôi ngựa cao vút, chững chạc rì rào hơi lay động và đôi nơi nổi bật những cây bạch dương trắng muốt mảnh khảnh. Con đường mòn uốn khúc đổ xuống thung lũng hẹp mọc đầy những bụi phi tử và anh đào dại lúp xúp. Mi-cla-sốp rẽ sang phải mấy bước cạnh một nhóm đá phủ rêu xanh và dừng chân bên dòng suối nhỏ. Dòng nước trong vắt, reo vui róc rách từ dưới lòng đất lên. Nước như đùa dỡn cùng ánh nắng, như đang thở hít bầu không khí mát lạnh. Con suối nhỏ không ngừng tuôn chảy, tung tăng, lóng lánh.

Đặt va-ly bên tảng đá, I-go xắn quần đến đầu gối. Trước đây, hễ có dịp đi qua, thế nào anh cũng dừng lại một lúc, soi mình trong bóng nước xem như tự xem sắc thái của mình, như tự thì thầm nói chuyện cùng dòng nước mát vẫn vô tình hững hờ tuôn chảy và khi hứng lên anh cất tiếng nói chuyện thực sự với nó. Còn những lúc buồn thì anh chỉ ngồi im nhìn nó suy nghĩ như muốn tìm xe nó phát sinh từ đâu. Cả những lúc nhớ vợ, nhớ con anh cũng thường ra ngồi bên dòng suối nhỏ này một mình.

Nhưng hôm nay anh không còn thì giờ nghĩ đến nó. Anh đang rất vội, rất nóng lòng về đơn vị. Anh chỉ phả nước lên mặt, uống vội vài ngụm nhỏ và lội qua đi tiếp. Rảo bước đến cuối dãy nhà đại đội, anh rẽ về phía trung đội của mình.

Trung úy Kha-tren-cô ngồi trên chiếc áo mưa trải dưới gốc thông và đang tập trung tính toán, ghi chép gì đó vào quyển vở học sinh. Cổ áo quân phục mở phanh để lộ chiếc cổ sơ-mi trắng đã cũ. Khuôn mặt rám nắng lởm chởm râu lộ vẻ đăm chiêu, cặp lông mày nhíu lại làm chiếc mũi như dài thêm ra. Trung đội trưởng lơ đãng nghe trung sĩ I-go báo cáo vừa dứt liền hỏi ngay:

-Cậu có giỏi toán không?

-Không giỏi lắm đâu.-Mi-cla-sốp nhún vai.-Các bài toán kiểm tra thường chỉ được ba hoặc bốn, và lại, tốt nghiệp lớp mười từ lâu rồi, còn làm sao nhớ được…

-Thôi được, cứ ngồi xuống đây. Hai chúng mình cùng cố tính toán xem.

-Đơn vị cậu thì vẫn không sao, nhưng trung đội bạn thì lại thiệt hại đấy.-Kha-tren-cô kể lại vụ ném bom và cho biết bọn địch áp dụng chiến thuật bổ nhào.

-Phải tính toán đúng các quy tắc để vít cổ kẻ địch xuống.-Mi-cla-sốp nói.

-Vấn đề không phải chỉ ở chỗ tính toán đúng… Vấn đề là ở chỗ… kỹ thuật của chúng ta. Cậu biết rõ rồi đấy.-Giọng trung đội trưởng gần lại, căm giận.

Mi-cla-sốp ngạc nhiên nhìn người chỉ huy của mình, mới một tuần trước đây còn rất tự hào về trang bị kỹ thuật cả đơn vị và rất vui… Thế mà giờ đây bỗng dưng lại nói như vậy!

-Tôi chưa hiểu rõ ý anh đấy,-Mi-cla-sốp ngạc nhiên thật sự.

-Phải hiểu, nhất thiết phải hiểu, anh bạn thân mến ạ!

Mi-cla-sốp bỗng nhớ lại lời anh thợ máy: “Các cậu phòng không bắn liên hồi, mình trông rõ mà. Từng chụm khói trắng bung ra trên không. Chỉ có điều là chả trúng gì cả…”. Lúc ấy anh chỉ nghe mà không để ý gì đến ý nghĩa của những lời ấy, anh cho rằng có lẽ cánh phòng không hồi hộp nên không xác định đúng cự ly, không nhắm đúng mục tiêu… Thế nhưng bây giờ anh mới hiểu rằng, nguyên nhân lại hoàn toàn khác.

Kha-tren-cô chỉ vào mấy trang giấy ghi chi chít các công thức và số liệu tính toán.

-Tất cả đều rất đơn giản. Tốc độ máy bay thì chúng ta có thể biết nhé… Góc bổ nhào đây nhé, cậu thấy chứ? Sau đấy là bật hệ thống điều khiển tự động. Lệnh phát qua hệ thống vô tuyến đồng bộ tới từng khẩu pháo. Cậu thấy chưa?

Kha-tren-cô giảng giải tựa như những tư tưởng phương pháp bắn đều do anh nghĩ ra.

-Anh suy nghĩ khá lắm!

-Không phải là tôi đâu,-Kha-tren-cô chữa lại.-Đại úy An-tô-nen-cópp đấy, và anh đề nghị I-go cùng mình tính toán lại các quy tắc phương pháp bắn mới.

Mi-cla-sốp rút trong túi áo ngực ra chiếc bút chì và nhấp nước bọt vào đầu chì. Anh định nói gì đó nhưng lại thôi và ngập ngừng, nhấp nhấp đầu bút. Bỗng còi báo động vang lên.

I-go lo lắng nhìn trung úy khi anh ta định giữ anh lại không để anh về tiểu đội. Làm sao anh có thể chỉ huy được các chiến sĩ tham gia trận đánh nếu anh không biết gì tình hình cả? Kha-tren-cô đút vội quyển vở vài túi.

Mi-cla-sốp bật dậy:

-Tôi về tiểu đội đây!