-Đra-tun không ngủ được. Mấy tuần lễ nặng nề vừa qua, lúc nào anh cũng chỉ chập chờn không trọn giấc. Cái cảm giác thấp thỏm chuẩn bị cho những chuyến bay, những trận đánh ác liệt không rời khỏi anh. Anh nặng nề mở mắt, hốt hoảng hói:
-Sao? Báo động à?
-Dậy thôi đồng chí thân yêu. Lên đường được rồi. Chuẩn bị đi.
Tiếng nói của chị chủ nhà, mùi cỏ tươi, tiếng gà cục tác đã đưa anh về với thực tại.
-Tôi đã chuẩn bị thức ăn cho anh đây. Quần áo đã sạch sẽ rồi đây.
-Cám ơn chị,-chàng phi công trẻ tuổi ngập ngừng chả biết nên xưng hô ra sao cho tiện, nên gọi “chị” hay “thím” nhưng giờ đây, không phải lúc lựa chọn cách xưng hô nên anh cứ gọi là “chị”,-Cám ơn chị.
Trong nhà còn có một phụ nữ nữa, trẻ hơn, khoảng trên dưới ba mươi tuổi, ăn mặc theo kiểu thành phố, mái tóc sáng và đôi môi đỏ thắm như tô son. Chị ta ngồi sau bàn, nhìn anh, mỉm cười đầy vẻ thân mật, thán phục-khi Đra-tun vừa bước qua ngưỡng cửa nhà trên, thấy còn một cậu bé khoảng mười ba, mười bốn tuổi, trán giôi, đôi mắt sắc sảo.
-Cô Ma-ri-a Lơ-vốp-na.-Chị chủ nhà giới thiệu người phụ nữ trẻ. Mùa hè nào chị ấy cũng nghỉ được trọn vẹn, vừa tới đây thì quân Đức cũng ập tới.
-Thật là khủng khiếp. Chúng tôi không kịp rút chạy về thành phố nữa, mọi ngả đường đều bị chặn hết!-Người phụ nữ mang tên Ma-ri-a, giảng giải,-không có một chiế xe nào cả! Bưu điện, điện tín, điện thoại, đều không còn nữa… Còn tôi và thằng con trai bị kẹt lại đây… Thật là kinh khủng.
-Đây là con trai chị? Đra-tun hỏi và nhìn cậu bé,
-Xin lỗi, cháu Vô-va của tôi chỉ mới tới đây lần đầu thôi.
-Tên em là Pết-ca… tức Pi-e mà…-Chú bé đứng dậy, chằm chằm nhìn Va-xi-li.-Cháu trốn ra mặt trận, phải cố gắng lắm, cháu mới ra tới mặt trận.
Thế nhưng ở đây chỉ thấy người ta ngồi ở nhà, thao vãn, chờ đợi, xem bao giờ thì mọi việc sẽ kết thúc.
-Thế cháu cũng từ Lê-nin-grát tới à?-Đra-tun hỏi, vẻ quan tâm.
-Đúng rồi, nhà chúng cháu ở khu Crét-xtốp-xki, gần Pki-ô ấy-tức là công viên văn hóa và nghỉ ngơi ấy. Chú đã đến đấy chưa? Nhà cháu gần ngay bãi pháo phòng không. Gớm, nghe bắn đến ù cả tai.
Chị chủ nhà dọn bàn ăn.
Vừa ăn, Va-xi-li vừa suy nghĩ rằng người phụ nữ trẻ với cậu bé này không thể là bạn đường được, nhận người phụ nữ trí thức cùng vượt qua vùng địch tạm chiếm là điều khá mạo hiểm. Còn chú bé thì lại là chuyện khác. Cậu ta có thể là người bạn đường tích cực, có thể đi trinh sát, có thể… và anh nói:
-Vượt qua mặt trận chỉ có thể vào ban đêm. Chúng ta có thể bị phát hiện và bị bắn bất cứ lúc nào. Do đó, nếu có cả cậu bé nữa thì rất nguy hiểm. Chị không thể đi một mình được à?
-Không đời nào!-Ma-ri-a Lơ-vốp-na kiên quyết lắc đầu.-Chả lẽ tôi có thể về với cháu Xê-ri-ô-gia mà không có Vô-va. Làm sao tôi có thể nhìn mặt bố nó được.
-Chú phi công, chú nhận cháu chứ?-Pết-ca buột hỏi.
-Chỉ với một điều kiện.
-Điều kiện gì ạ?-Cậu bé chồm hẳn người lên, thái độ đày hi vọng.
-Phải phục tùng tuyệt đối!
-Vâng, cháu đồng ý!-Pết-ca đứng dậy giơ tay theo nghi thức tuyên thệ của đội viên thiếu niên tiền phong. Cháu xin thề, lời thề thiếu niên…
Thực lòng mà nói, Va-xi-li Đra-tun rất thích cậu bé. “Có lẽ bố mẹ cậu ta đang lo lắng sầu não nhờ tìm kiếm, còn cậu ta, một cậu bé hiếu kỳ, chỉ nghĩ đến chiến đấu thôi.-anh thầm nghĩ và tự khẳng định rằng. Nếu giờ đây anh chỉ là một cậu bé thì có lẽ anh cũng sẽ trốn ra mặt trận như cậu ta… khi còn ở lứa tuổi như cậu ta, anh chỉ có thể được xem cảnh chiến tranh nội chiến qua phim ảnh mf thôi”.
Chị chủ nhà đã đưa ra một bọc thức ăn. Chị phụ nữ trí thức trao cho Va-xi-li mảnh giấy xé trong vở học sinh có ghi số điện thoại:
-Nhờ anh giúp hộ, khi về tới Lê-nin-grát, anh gọi ngay tới số máy này và báo cho chồng tôi biết là tôi đang mắc kẹt ở đây…
Chị chủ nhà dẫn anh phi công và cậu thiếu niên đi tắt qua mấy khu vườn ra tới ngoài làng. Đêm yên tĩnh, tối mờ mờ. Từng tảng mây trôi nhanh trên bầu trời. Thỉnh thoảng ánh trăng le lói hắt chút sánh sáng yếu ớt xuống khu làng. Chẳng ai tin được rằng, trong cái cảnh trời đêm thanh bình này lại đang bùng lên ngọn lửa chiến tranh gây chết chóc và đau thương cho con người cách đây không xa.
-Con yêu quý, chạy ngay tới nhà bác Ép-chây nhé,-chị chủ nhà gọi Pết-ca âu yếm.-Bác ấy biết hết đường ngang lối tắt ở khu này đấy. Bác ấy sẽ chỉ đường tắt qua rừng về Lê-nin-grát cho.
