Chúng ta đi tắt qua lối này thôi. — Nun-ke đề nghị, rồi từ con đường nhựa rẽ qua lối mòn nhỏ khó nhận thấy chạv vòng vèo qua các lùm cây quanh nhà tu cũ về phía khu biệt thự.

    Từ dạo đi Ma-đrit đến nay, lần đầu tiên Phret đặt chân ra khỏi cổng trường. Anh thở dài khoan khoái tận hưởng cái không khí trong sạch bên ngoài với ý niệm mơ ước tự do đến nhức nhối cả cân não.., Nhưng làm thể nào để cố thể được tự do trong hoàn cảnh này, chính trong lúc... Có lẽ số phận đưa mình tới đây để phát hiện những mưu đồ thâm dộc của lũ đê tiện thú vật kia... mình cũng chưa biết bằng cách nào nhưng nhất định phải làm cho bằng được...

    — Sao ngài ủ rũ thế, Phret? — Vô-rô-nốp hỏi, — Ngài hãy tin cọn sói già này, chỉ được xuất hiện trước giới nữ với nét mặt rạng rỡ mà thôi. Những người phụ nữ đẹp họ không ưa những bộ mặt u sầu, ngài hiểu chứ?

    — Người đẹp ư? Nếu tôi không lầm thì chúng ta đang đi đến nhà bà bảo trợ cơ mà. Ngài có phóng đại quá không đấy. Tôi đã gặp những con cá mòi khô bơi trong các lớp đăng-ten ở các hội từ thiện hoặc rạp hát. Nhưng chuyện đàn bà mà dám đảm đang bảo trợ một trường như trường của chúng ta thì ngài cho phép tôi không tin đó là người thuộc giới đẹp. Vậy tôi cần làm quen với ai? Ngoài bà ta, cái bà bảo trợ vĩ dại của trường ấy ?

    Vô-rô-nốp cười rống lên.

    — Nến để trung thành với thuật ngữ về giống cá, thì bà ta đúng là một con cá vàng mỹ miều duyên dáng không chê vào đâu được, ngài hãy hình dung với những dải đuôi thướt tha như loại cá thần tiên ta thường nuôi để ngoan cảnh ấy. Còn những người khác thì... Ồ, không, ngài sẽ thấy...

    — I-ren là chỗ yếu nhất của viên tướng, — Nun-ke giễu cợt nói — Như tất cả đồng bào của mình, ông ta đối với những người gan dở, tàn tật có một ý nghĩ rất là bệnh hoạn. Ở ngoài Xla-vơ thì điều đó phát sinh từ nòi giống thấp hèn, theo học thuyết ấy thì...

    — Bỏ cái trò ấy đi; Nun-ke, — vị tưưng gay gắt cắt ngang. — Về nòi giống cao quí hay thấp hèn thì chiến tranh đã tuyến bố ý kiến quyết định rồi.., Ồ, nhưng hãy bỏ qua chuyện ấy đi, tốt hơn là không nên đi sâu vào những đề tài ấy. Ít nhất là với những người như tôi không, như hai người chúng ta. Còn nói về I-ren thì tôi cho rằng ai nuôi dưỡng những ý nghĩ xấu về một em bé tàn tật người đó là kẻ sỗ sàng. Đúng thế, là kẻ thô lỗ vô nhân đạo.

    Nun-ke đúng phắt lại quay sang phía Vô-rô-nốp nhìn ỏng ta từ đầu đến chân vẻ hách dịch :

    — Tôi yêu cầu ngài đừng chụp chung chúng ta vào cùng một cái mũ. Tôi nghĩ rằng khỏi phải giải thích vì sao chứ ? Và tôi muốn nhắc ngài một điểm nữa: đối với ngài tôi không phải là Nun-ke mà là ngài Nun-ke!

    Viên tướng già thở hồng hộc vì cáu kỉnh. Trong ánh sáng lờ mờ cũng có thể thấy mặt ông ta đỏ lự, suýt nữa ông ta đã nặng nề trả đũa, nhưng, phản xạ tuân lệnh về điều kiện đối với thượng cấp đã thắng.

    — Xin tuân lệnh ngài chỉ huy... tôi sẽ không quên chuyện này đâu. - Vô-rô-nốp lầu bầu trong mồm.

    Phret cảm thấy vẻ đe dọa mỉa mai ẩn trong mấy tiếng đó. Anh nhìn lão già vẻ dò hỏi. Những viên tướng già đã vội vàng cúi đầu .nhìn xuống đất để che giấu ánh mắt không phải với Phret, mà với Nun-ke. Xem ra viên chỉ huy vẫn tưởng mình được cuộc không nhận thấy gì cả. Với nụ cười đắc thắng, hắn tiếp bước.

    Họ im lặng đi. Nim-ke sải nhưng bước chân hăm hở thoải mái mặc dù con đường càng trở nền dốc ngược. Viên tướng già thỉnh thoảng dừng lại. Phret nghe tiếng thở ì ạch nặng nhọc sau lưng, cả tiếng rủa khi lão già bị vấp vào các rễ cây nhô ra lề đường. Anh vô tình đi chậm lại để cho lão già có thì giờ thở ra một chốc,

    — Xem ra ngài chỉ huy chẳng để ý gì đển tuổi tác của ngài, lẫn việc trèo núi kém cỏi của tôi tí nào ? Ta nghĩ chân một tí chứ?

        — Bây giờ thì không cần thiết nữa rồi !

    Quả thật, chưa tới năm phút sau thì con đường mòn đã dẫn tới mảnh đất bằng phẳng. Và ngôi biệt thự sừng sững hiện ra trước mắt. Nun-ke đứng cạnh hàng rào cây xanh bao quanh khu nhà đợi các đồng sự.

    — Tôi muốn lưu ý ngài, Phret. Ac-net Mê-nen-dô là người bảo trợ của chúng ta thật, nhưng về nội dung của trường thì bà ta không hề biết tí gì. Vậy tôi yêu cầu ngài lúc nói chuyện ta tránh đề tài đó.

    — Chính tôi cũng hầu như không biết gì nữa là...

    — Tôi nổi về sau này cơ. Thỉnh thoảng ngài cần phải tới thăm bà chủ như tôi và Vô-rố-nốp vẫn làm. Vả lại cũng. không có nơi nào khác giải trí gần đây cả.

    — Nếu đó là một quy tắc... Phret cố nén tiếng thở dài.

    — Ngàĩ có lẩn tránh cũng vô ích, — Vô-rô nốp hăng hái tham gia cuộc nói chuyện. — Cái ổ cò vàng ngày, chúng tôi gọi biệt thự thế đó, đối với chúng ta là chỗ giải trí duy nhất. Ban ngày thì không có thì giờ để mà buồn chán, nhưng đêm đến kia... Đôi khi tỏi muốn gào rú như một con sói vậy. Ở nhà hà Ac-net thì bao giờ cũng có một cốc rượu loại ngon, còn bà ấy thì hát hay tuyệt diệu...

— Tôi chưa nghe thấy bao giờ cả, — Nun-ke tròn mắt ngạc nhiêu...

        — Bởi vì trước mặt ngài thì ba ta như bị ai lấy mất giọng vậy. Bà ta cho rằng một vị chỉ huy thì... — Vô-rô-nôp chưa kịp nói hết câu, vì ở ngoài cổng đã có người đón...

    — An-tô-ni-ô, — một người đàn ông mặc áo thụng tầm vóc trung bình tự giới thiệu với Phret. Đôi lông mày chổi sể của lão cố đạo rậm đen như than hầm và rủ xuống tận mắt. Ồng ta mở cửa vẻ vồn vã không hợp với bộ áo tu hành.

    — Mời các ngài, chúng tôi đợi đã lâu rồi...

    — Cháu gái ra sao rồi, thưa cha ? — Vô-rô-nốp hỏi.

    — Vẫn thế, — lão cha cố làm bộ âu sầu. — Thật là tai hại vì bà Ac-nét thiếu kiên quyết với cháu, con bé đến cứng cổ... — Cha An-tô-ni-ô và Vô-rô-nốp nói chuyện bằng tiếng Tây Ban Nha. Phret đâm cụt hứng. Nếu bà bảo trợ không hề biết tiếng Đức thì gay go ? Cuộc nói chuyện qua phiên dịch thì mất cả tự nhiên đi... Có lẽ sẽ mất cả buổi tối một cách nặng nề vô ích. Với ý nghĩ đó anh càng lúng túng hơn khi bước vào phòng khách và nghe những kẻ cùng đi chào bà chủ bằng tiếng Tây Ban Nha. Ac-net mỉm cười đứng dậy và lịch sự bước vài bước về phía khách, rồi dừng lại ở giữa phòng bằng một cử chỉ rất hài hòa. Vóc người chị thon thả uyển chuyển, chiếc đầu cân đối, nước da dám nắng khỏe mạnh trên bộ mặt còn trẻ măng và duyên dáng của chị thật đến ưa nhìn.

    Trong lúc Nun-ke và Vô-rô-nốp nói chuyện với Ấc-net, thì Phret chăm chú nhìn ngắm, quan sát bà chủ. Vầng trán cao, bình thản, đôi lông mày cong đều đặn, chiếc mũi dọc dừa thanh tú, miệng hơi rộng, nhưng đường nét đẹp, rõ ràng là chưa cần đến son phấn. Một cái lúm đồng tiền bên trên chiếc cằm bầu bĩnh. Phía dưới thái dương hơi lõm vào làm cho khuôn mặt chị thêm tinh túy trọn vẹn và một sức mạnh biểu lộ rõ nhất là khi người đàn bà mở to đôi mắt có lòng trắng thoáng xanh. Bộ váy áo của chị khá đặc biệt. Chiếc áo màu vàng bó chặt lấy tấm thân thon trẻ, và chiếc váy rộng viền một đường đen đậm màu hơn, một chuỗi san hô màu đỏ tươi trên cổ điểm tô cho bộ áo quần của chị. Nhưng cả vẻ sặc sỡ đó cũng thích hợp với Ac-net. Nỏ hòa hợp với nước da ngăm ngăm, màu mắt và làn tóc đen lượn sóng được búi lại sau gáy.

    Phret nghe thấy tên mình và biết rằng họ đang giới thiệu anh VỚI bà chủ. Anh tiến lên hai bước và lịch sự nghiêng mình. Ac-net mỉm cười chìa tay ra và niềm nở nói một câu gì đó...

    Phret không hiểu. Anh lầu bầu vài lời bằng tiếng Đức. Cả hai người nhìn vào mắt nhau, rồi cùng bật cười phá lên. Phret đưa mắt cầu cứu Nun-ke :

    — Như ngài thấy đất tôi đành phải dùng mắt tiếp xúc với chủ nhà, nếu ngài không giúp đỡ thì...

    — Nhưng mà ngài nói được tiếng Ý và bà Ac-net cũng vậy. Bà ta đã sống với chồng một thời gian ở đó.

    Ac-net nghe tiếng Ý liền vui vẻ gật đầu.

    — Thật là tuyệt diệu! Sun ĩ — Chị thốt lên bằng tiếng Ý — Có thể là tôi đã quên một ít, nhưng dù sao...

    — Tôi cũng không còn nhớ được bao nhiêu. Nhưng không sao chung ta sẽ học hỏi lẫn nhau, rồi bà sẽ chữa cho tôi, và tôi cũng sẽ giúp bà. Tôi đã mua được một quyển tư điển ở Ma-đrit và hy vọng chả bao lâu,..

    Lạy Chúa! Đã lâu lắm tôi chưa về Ma-đrit, — Ac-net buồn bã nói.

    — Bà thích thành phố đó đến thế kia ư ? —Ở đó tôi ít cảm thấy mình cô độc. Mặc dù nơi đó thú thật tôi cũng chả có mấy người quen. Nhưng cuộc sổng nhộn nhịp bên ngoài cũng làm cho ta cảm thấy mình đang sống... Thế còn ngài, ngài có thích Ma-đrit không ?

    — Phret bắt đầu kể lại những cảm tưởng của anh về Ma-đrit. Ac-net lúc thì gật đầu tán thưởng, lúc lại hăng hái phủ nhận ý kiến của anh pha trộn cả nhưng từ Tây Ban Nha và Ý. Đôi lần người đàn bà trẻ tự cáu với mình hoặc cười vui vẻ phân trần, để rồi lát sau lại chuyển từ tiếng Ý sang tiếng Tây Ban Nha. Điều đó làm cho việc tiếp xúc của họ có khó khăn hơn, nhưng lại trở nên tự nhiên cởi mở. Một lát sau Vô-rô-nốp cung tham gia vào câu chuyện. Ông ta chửi rủa khí hậu Ma-đrit và đồng thời chửi cả nhưng người đã chọn Ma-đrit làm thủ đô của nước họ một cách hoàn toàn không thích hợp. ỏng ta khen thành Rôm, nơi ông ta đã sống khá nhiều năm lúc còn trẻ. Và cố gắng lôi cha An-tô-ni-ô và Nun-ke vào cuộc tranh cãi. Nhưng lão cha cố và viên hiệu trưởng của trường lại đang bận với cuộc trao đổi riêng, Phret không nghe được là họ nói chuyện gì, vì họ ngồi ở góc phòng khá xa và giọng nói thì thầm. Nét mặt cả hai đều có vẻ không thỏa mãn và giọng nói họ cũng lộ vẻ bực bội.

— Thưa bà chủ kính mến — viên tướng già hất mái đầu về phía họ. Hai người kia lại công kích nhau về chuyện gì rồi. Trước đây bao giờ họ cũng là hai người bạn tốt, thế mà bây giờ đã... Có việc gì giữa họ vậy thưa bà ?

    — Phiền là ở chỗ họ rất khác nhau. Đức Cha thì. đặt những quyền lợi của tâm hồn lên trên tất cả và Cha cho rằng nhà thờ giáo hội phải hướng dẫn các việc ngoài đời. Còn ông Nun-ke thì phủ nhận điều đó. Ông ta cho rằng ngày nay không phải là các nhà truyền đạo viết thánh kinh, mà là các tướng lĩnh quân đội cơ... Ngài nói đi, điều đó có thể được không ? Bởi vì thánh kinh phán xét đến tận cùng của mọi sự vật. Đó là vật duy nhất và vĩnh cửu như mất trời trên không trung vậy.

    — Mặt trời cũng không phải là vĩnh cửu, bà chủ thân mến ạ! Nghĩ nát óc về những sự huyền bí của khoa thần học làm gì cho thêm mệt. Tốt hơn hết tôi đề nghị...

    — Khoa thần học ư ? Đó là cái gì, thưa ngài lão tướng ? — Khuôn mặt vừa mới đây còn rất sinh động của người đàn bà trẻ tối lại và ánh mắt của chị đượm vẻ u sầu, bối rối.

    — Ta hãy để phần đó cho Cha linh hồn giải thích, nếu không hẳn Phret sẽ nghĩ rằng trong ngôi nhà này người ta chi tiếp khách bằng lời nói suông mà thôi. Tôi đã giới thiệu trước với ông ấy một cốc rượu ngon rồi. Và nếu bà quá để ý tới chuyện...

    — Ngài Vô-rô-nốp, tôi xin ngài đấy! — Phret cố gạt đi..

    — Không, không, ông tướng nói đúng đấy, tôi yêu cầu các ngài một phút chờ đợi thôi! Ngài Phret, ngài cũng có lỗi vì đã nhắc đến Ma-đrit...

    Ac-net nhẹ nhàng đứng lên và bước vội ra khỏi phòng khách. Từ hành lang vọng vào tiếng gót giày gõ nhịp nhàng và tiếng gọi trong trẻo :

    — Pe-pi-ta, Pe-pi-ta !

    Vô-rô-nốp nghiêng tai lắng nghe tiếng ngân của giọng nói Ác-net một cách thú vị.

    — Thật là một nữ danh ca chính cống. Phret ngài nghe đi... Nghe bà ấy phát ra từng âm thanh mới du dương êm ái làm sao, lúc đầu thì cao vút lên, rồi trầm xuổng như sóng vậy. Đấy! Xin mời « Con cá vàng » đấy! Ngài nhận xét đi xem nào ?   

    — Đẹp, đẹp một cách mê hồn. Và rất dễ mến. Vậy mà không thể tin nổi rằng người đẹp như vậy lai quan tâm đến chính trị ?

    — Ac-net với chính trị à ? — Viên tướng bật cười. — Bà ta đối với chính trị như một ngôi sao xa nhất đối với quả đất đầy tội lỗi của chúng ta vậy.

    — Thế thì lời giải thích về vai trò của bà ta trong nhà trường là gì ?

    — Vì yêu con nên con lừa mẹ đã lạc khỏi đàn một cách thiếu thận trọng và lọt vào giữa bầy sói.

    — Tôi chẳng hiểu nếp tẻ ra sao cả.

    — Rồi một lúc nào đó tôi sẽ kể cho ngài rõ. Bây giờ thì không tiện. — Vô-rô-nốp nặng nề đứng dậy đi đi lại lại trong phòng.

    Khi Ac-net đi khỏi, cuộc tranh cãi giữa viên tướng già và Phret lắng đi, thì giọng nói của lão cha cố và Nun- ke dễ nghe hơn.

    — Theo tôi thì lòng khát vọng ẩn sau chiếc áo tu hành là nguy hiểm nhất giữa những khát vọng! — Nun-ke quả quyết một cách hăng hái. — Bởi vì những người ngoài đời thì tìm nguồn vui trong đàn bà và rượu, bài bạc, thể thao hoặc săn bắn... họ tiêu thụ những năng lượng thừa. Còn người trong đạo thì ngược lại...

    — Chúng tôi cũng có chỗ để tiêu thụ năng lượng thừa của mình chứ. Đó là những điều thiện và việc truyền bá đức tin, mà việc đó thì vô tận. Ngoài ra ngài đừng quên rằng: những người truyền đạo luôn luôn tiếp bước những người đi chinh phục. Những người đó sẽ làm cho những gì mà người kia chiếm được bẳng vũ khí trở nên bẩt tử. Vậy nên chẳng lẽ họ đòi hỏi những gì xứng đáng với họ lại là không hợp pháp, không phải là lẽ đương nhiên sao ?

    — Bằng cái gì xứng đáng và cái gì không, đó là một khái niệm rất trừu tượng...

    — Bất kỳ trường hợp nào thì cũng nhằm tăng cường cho khả năng và sự vinh quang của nhà thờ cả.

    — Cho vinh quang của nhà thờ hay cho những người phục vụ nhà thờ ?

    — Đối với ngoài đời thì đẽ không phải tập thể binh sĩ và sĩ quan làm nên vinh quang của quân đội sao ? Ta hãy bỏ cái đó đi. Bây giờ cùng như bao giờ, tôi nhắc lại: hiện giờ trường đang gặp khó khăn, không thể thỏa mãn những yêu sách của ngài được.

    Nun-ke đứng dây và mở cửa sổ buồng ngoài. Mặt trời đã xuống đến đường chân trời, những tia nắng của nó chỉ còn roi sáng các ngọn cây, phần trên và nóc của tòa biệt thự. Một làn gió từ vườn thổi vào mang theo cả hương thơm ngan ngát của hoa lá. Những canh hoa ban ngày khép là giờ đã nở tung và tỏa hương...

    — Có lẽ ta đi đạo chơi ở vườn cũng thú đấy nhỉ Cha An-tô-ni-ô đề nghị,

    — Các ngài thích thì cứ đi đi, tôi đã phát buồn nôn với những phong cảnh đó rồi.

Vô-rô-nốp buông mình xuống mặt chiếc phô-tơi ở phòng khách.

    — Tôi sẵn sàng đổi tất cả cảnh đẹp thiên nhiên của các ngài lấy một quán rượu của một xóm bẩn thỉu nhất. Tôi chán đến chết cái phong cảnh ấy !

    Nun-ke ngáp dài.

    — Tôi cũng vui lòng ngồi lại đây hơn. Đối với trái tim tôi chỉ có phong cảnh đặc trưng Đức mới hòa hợp đồng điệu mà thôi.

    Phret và lão cố đạo ra vườn. Khu vườn nhỏ không được chăm sóc kỹ, nhưng vô số hoa nở trong vườn. Gần nhà là loại hoa quí, giữa các cây cỏ là hoa dại.

    — Đây là nơi giải trí duy nhất của cháu, bệnh nhân bé bỏng của chúng tôi.

    — Cháu bị làm sao vậy, thưa Cha ?

    — Tôi không tin lúc nào đó cháu sẽ đứng được... Đôi chân của nó... Ôi! — lão cố đạo lắc đầu buồn bã và lảng tránh câu trả lời của Phret. Và cuộc nói chuyện cũng cứ ngắt quãng như thế. Cha An-tô-ni-ô trả lời những câu hỏi của Phret vớì vẻ đãng trí và ít lời, rõ ràng là ông ta vẫn còn luôn luôn nghĩ đến cuộc bàn luận với Nun-ke.

    Khi họ từ ngoài vườn vào thì không còn ai ở phòng khách nữa. Trong phòng chiếc bàn ăn đã dọn cơm chiều đang chờ khách. Người đầy tớ già đang lăng xăng quanh bàn xếp đặt các món ăn. Ac-net cũng đi quanh sửa lại cho này, chỗ nọ, đổi chỗ các món ăn.

    — Sao không giới thiệu vị khách mời của chúng ta với con ? — Một giong nói trẻ con vang lên từ một góc phòng.

    Chỉ lúc này Phret mới nhận thấy bên trong tấm bình phong một em bé gái ngồi trên chiếc xe đẩy tay cầm bó hoa thơm ngát. Bộ váy áo màu xám nhạt của em cài khuy đến tận cổ dù hôm đó là một tối hè oi bức. Chân em được bọc trong chiếc chăn lông màu kẻ ô đang bị những ngón tay thon dài mỏng mảnh dứt dứt một cách căng thẳng. Việc chờ đợi nôn nóng làm bộ mặt xanh xao nhợt nhạt hầu như trong suốt được viền bằng những món tóc vàng óng ả của em trở nên lanh lợi. Bộ tóc dài buông xõa chỉ buộc lại bằng hai dải băng. Đôi mắt em giống như mắt mẹ, chỉ hơi sáng màu hơn, đang long lanh vẻ bướng bỉnh, thoáng chút giận hờn.

    — Nếu chưa ai làm việc đó thi chung ta tự làm quen nhau vậy. — Phret bước tới cạnh người bệnh nhân bé bỏng và nghiêm trang. Nếu tôi không lầm thì người ta quen gọi cô là I-ren phải không ?

    — Ừ hừm! Chỉ có điều là ngài đừng bóp tay tôi như bác Vô-rô-nốp thường làm, và như thế tôi sẽ giận cả ngài đấy.

    — Ồ, điều đó thì tôi không muốn chút nào cả.

    — Sao vậy ?

    — Bởi vì ở đây tôi chưa có người bạn nào cả.

    — Thế ngài nghĩ rằng tôi... rằng chúng ta... — Em gái bối rối và hoài nghi nhìn Phret.

    — Tôi muốn hy vọng rằng...

    Em bé ngả người xuống gối, nhắm mắt lại trong giây lát, rồi ban cho Phret một cái nhìn đầy biết ơn với cặp mắt nhỏ long lanh ứa lệ.

    — Vậy thì ngài hãy gọi tôi bằng cháu, còn tôi sẽ gọi ngài là Phret.

    — Rất hân hanh...

    — Ồ! Sao không gọi bằng cháu ? 

    — Lúc đầu thì chưa quen, — Phret cười và ngồi xuống chiếc ghế con cạnh em gái. — Trước hết cháu hãy nói cho chú nghe cháu sống ở Ý có lâu không ?

     — Cháu không biết, nghe mẹ nói khỉ cháu còn bé tí thì đã đi khỏi nơi đó rồi.

    — Vậy lằm sao cháu biết tiếng Ý giỏi thế ?

    1-ren hơi ngả người về phía trước và ra hiệu cho Phret xích lại gần hơn.

    — Đây là điều bí mật cháu chưa hề nói với ai ngoài chú. Nhưng chú có hứa không nói lại với bất cứ ai không? Cô bé thì thăm: — Đến mùa thu này cháu sẽ được tới Tòa thánh Va-ti-căng đấy !

    — Và vì thế nên cháu học tiếng Ý phải không ?

    — Tất nhiên rồi! Nếu không, làm sao cháu nói chuyện được với Đức Giáo hoàng ?

    — I-ren! Cháu thì thầm gì với chú Phret đấy ? Rồi bác sẽ cho cháu biết tay, cứ giấu bác đi! — Vô-rô-nốp đùa cợt nói trêu cháu bé.

    — Trời ơi! Bác ấy lại tới đây bây giờ, mà cháu thì chưa kịp hỏi chú điều quan trọng nhất. — Cô bé vội vã thì thào — Chú nói đi, nếu Đức Giáo hoàng cầu nguyện cho cháu thì chắc chắn cháu sẽ đi được chứ ?

    Phret dịu dàng trìu mến đặt bàn tay lên những ngón tay nhỏ đang run lên vì hồi hộp. Cô bé bậm môi lại. Chắc đôi môi ấy cũng đang run.

    — Nào, chú nói đi chứ ? Vì sao chú im lặng ? — Cô gái nhỏ sốt ruột vì chờ đợi, hỏi như ra lệnh và nhìn vào mặt người bạn mới vẻ dò xét như muốn đọc ra từ đó những ý nghĩ vậy.

    «Ta hãy nói dối cháu bé ư ? Hãy tăng thêm lòng tin trong trái tim non nớt của cháu ở chuyện lành bệnh do Chúa Trời ban cho ư ? Dù rằng đôi khi chính hy vọng lại có tác dụng hơn cả loại thuốc tốt nhất... Nhưng như thế cô bé chỉ trông cậy vào quyền lực tối cao và bai cầu nguyện của Giáo hoàng, mà không chịu thuốc men, luyện tệp thì có nên không ? — Fhret do dự — Lẽ nào ta lại tước mất niềm hy vọng mong manh của cháu bé ? »

— Chú tin rằng cuộc hành trình sang nước Ý sẽ có lợi cho cháu — Phret nói một cách tin tưởng. Nhưng cháu biết không ? Chúa trời chỉ giúp đỡ cho những người mà chính họ cũng tập trung hết mọi sức lực để đạt được mục đích mà thôi. Chau nghĩ xem: Chúa giúp thế nào được những kẻ ngay bản thân mình cũng không quan tâm đến, một người chỉ ngồi không, đến ngón tay út cũng không thèm cử động để đạt điều họ muốn, mà chỉ ngồi đó cầu khẩn Chúa Trời: Lạy Chúa tôi, Chúa hãy nhìn xuống và cứu giúp con. Còn người kia thì tìm tòi, vật lộn và đấu tranh cật lực, sẵn sàng làm tất cả và chịu đựng tất cả. Theo cháu thì trong hai người ai đáng được, giúp đỡ hơn ?

    — Người thư hai.

    — Đó, cháu thấy chưa ? Đối với cháu cũng vậy đấy...

    I-ren nín lặng. Lối giải thích về lòng từ bi của Chúa theo kiểu này làm em sửng sốt. Đôi môi nhỏ mím chặt lại và ở khóe miệng em xuất hiện hai nếp nhăn đau đớn. Bộ mặt trẻ thư ấy bỗng chốc như già đi đến bao năm tháng.

    — Cái trán thiên thần kia nghĩ gì vậy ? — Vô-rô-nốp bước đến chiếc xe đẩy và nặng nề hạ mình xuống chiếc phô-tơi bên cạnh. — Phret, ngài chưa biết cách làm vui lòng cô bạn nhỏ của chúng ta rồi. Vậy cần phải trừng phạt thôi. I-ren, ta tìm thứ hình phạt nào bây giờ ? Hốp- ta-la, có rồi! Chúng ta chơi đố cảnh sinh hoạt vậy nhé! Ví dụ như... Cháu nghe đây... được chứ ? — Nghĩa là chúng ta buộc chú Phret phải đóng vai Đông-ki-sốt. Còn bác sẽ đóng là Xan-sô Pan-xa.

     — Còn ông Nun-ke phải là Rô-xi-nan-tê, — I-ren kêu lên vẻ thách thức.

    Vô-rô-nốp hừm hè :

    — Cháu biết không, tốt hơn hết là nên để ông ta yên. Với lại ông ta cũng không đồng ý chui vào bộ da ngựa đâu, dù chì là trong tưởng tượng cũng vậy.

    — Nhưng mà cháu muốn! Herr1 Nun-ke, ngài lại đây !

    1. Ngài. (tiếng Đức)

    Nun-ke đang tiếp tục bàn cãi với cha An-tô-ni-ô ở góc phòng, trán nhíu lại vẻ bực bôi nói :

    — Chốc nữa. — Hắn miễn cưỡng lên tiếng.

    — 1-ren, con đừng quấy rầy người lớn. Các bác có công việc quan trọng cả đấy. — Người mẹ đi tới và đặt tay lên trán con. — Con phải nằm xuống thôi, đầu con nóng đấy. — Chị lo lắng nói.

    — Con cũng có công việc quan trọng của con, — và em gái lắc đầu một cách giận dữ để thoát khỏi bàn tay người mẹ. — Tôi muốn ông hãy lại đây ngay lập tức, cả cha An-tô-ni-ô nữa !

    Nun-ke nhún vai đi tơi chỗ I-ren.

    — Cô lại đỏng đảnh như mọi khi rồi. — Hắn lạnh lùng ném thêm một câu: — Một cô gái có giáo dục tốt không cư xử như vậy.

    — Ngài thông cảm cho, từ sáng đến giờ cháu khó ở nên trái tính, trái nết thế đấy! Người mẹ che chở cho con gái.

    — Lão ta phải xin lỗi con cơ !

    — Đối với vị khách quí của chúng ta mà gọi là lão ta với lão ấy là không lịch sự, — lão cha cố can thiệp vào — Một cô bé mười một tuổi cần phải biết điều ấy.

    — Thế nếu người lớn đánh lừa cháu thì có lịch sự không ? Cô bé phát cáu. — Làm như ông ta bao giờ cũng lịch sự lắm đấy !

    — Cô có thể giải thích về chuyện gì không ? — Nun- ke hỏi với vẻ bực bội không che đậy.

    — Tai hại chưa?—Vô-rô-nốp dang rộng hai tay. — Lúc đầu bày trò chơi, thế mà bây giờ...

    — Trò chơi gì ? Tôi có dính líu gì vào đó, có lẽ ngài giải thích chăng, Phret ?

    — Tôi có nắm được điều gì đâu mà giải thích...

    — Có, có, có! — 1-ren đập nắm tay nhỏ bé vào chỗ tựa của chiếc xe đẩy — Trong trò chơi của chúng ta ngài phải đóng vai Rô-xi-nan-tê !

    — Thế mới điên rồ làm sao ?

    — Nhưng ai bắn nó cơ chứ ? — em bé ngả người về đằng trước vẻ thách thức, đôi má ửng đỏ, hai mắt long lanh tức giận...

    — Cái gì cũng cần có giới hạn cả. Bà Ac-net, tôi yêu cầu bà can thiệp vào thôi.

    — Con yêu! Mẹ xin con, con thôi đi cho! Và ngay bây giờ con hãy xin lỗi ngài Nun-ke đi !

    — Vì ông ta đã bắn chết con Rô-xi-nan-tê, và sau đó còn đánh lừa bảo người ta đã cho nó uống nước ấy à ?

    — A, á, té ra cái trò điên rồ này bắt nguồn từ đó! Phải, chính tôi đã bắn chết con ngựa còm mà cô đã đặt cho nó cái tên thơ mộng ấy. Và tôi khẳng định là tôi làm đúng.

    Đôi mẳt cô gái nhỏ mở to kinh ngạc :

    — Đúng à ? — Em thì thầm — Thế nó đã làm hại gì ông ?

    — Chỉ vì nó không con có ích nữa. Quả đất không cần đến những người già và kẻ tàn tật, và họ chỉ có hại cho người khác mà thôi. — Nun-ke bật ra và nhăn mạnh mấy tiếng « kẻ tàn tật ».

    Phret thấy mặt Ac-net trở nên trắng bệch và đôi môi chị đâm ra nhợt nhạt run rẩy... Vô-rô-nốp thở dài ngao ngán và nắm tay lại. I-ren ngả người về phía sau như bị đánh gục. Cha An-tô-ni-ô chạy đến sau chiếc xe đẩy nắm lấy tay cầm.   

    — Tôi đưa cháu vào buồng nghỉ, cháu nó mệt !

Nhưng em gái lại ngồi bật dậy. Trông em có vẻ rất điềm tĩnh. 

    — Vậy tại sao ngài không bắn cả tôi đi. Tôi cũng là kẻ tàn tật! — Giong nói em trong trẻo, rành mạch, vang lên khắp phòng.

    Nét mặt Nun-ke thoang bối rối, nhưng chỉ giây phút sau hẳn đã tự làm chủ được mình.

    — Nếu tôi không lầm thì lúc này chúng ta đang nói về chuyện con ngựa chứ không phải về cô. — Hắn nói vớì nụ cười lạnh như giá băng, lần này lại chuyển trọng âm sang hai tiếng « lúc này ».

    Em bé gái sững sờ nhìn tên hiệu trưởng một lúc với, nụ cười méo sệch rất tội nghiệp, rồi chiếc cằm em bắt đầu run lên, em lấy tay che mặt.

    — Mẹ mang con ra khỏi nơi đây, nhanh lên, đưa con ra... — em nghẹn ngào thì thầm.

    Người mẹ nhanh nhẹn đẩy lão cha cố sang một bên, nắm lẫy cần xe. Phret chạy lên trước đi mở cửa.

    — Tôi có thể giúp bà được gì không ? — anh lo lắng hỏi.

    Người mẹ trẻ dừng lại một chút và đưa mắt nhìn lên. Phret cảm thấy trong đôi mắt ấy hàm chứa niềm biết ơn lẫn đau xót; Anh vô tình nắm lấy tay Ac-net và siểt chặt.

    — Tôi rất lấy làm xấu hổ... xin bà hiểu cho tôi... tôi rất muốn được giúp đỡ bà một cái gì đó ngày mai... Bà hãy bảo I-ren... — Anh im bặt bởi chiếc xe đã lăn bánh.

    — Xin ngài hãy mời người đó ra khỏi nơi đây. — Ac-net nói với lại qua vai.   i

    Phret đóng cửa lại và quay về phía những người có mặt. Dường như một cơn lốc đã rải họ lung tung trong phòng. Vô-rô-nốp đang đứng cạnh cửa sổ và đăm đăm nhìn lên bầu trời đêm đen như mực tàu, lão cố đạo đi đi lại lại dọc theo tường tay lần tràng hạt với một động tác thuần thục. Còn Nun-ke thì ngồi trên chiếc phô-tơi với đôi chân dang rộng.

    «Mình hãy tới tát vào mặt hắn ư?» — Ý nghĩ đó cám dỗ đến nỗi bàn tay anh bắt đầu ngứa ngáy. Nhưng anh kịp kìm hãm lòng căm tức của mình lại.

    — Lúc này chúng ta đang ở nhà riêng, — anh bước tới gần Nun-ke, — và vì vậy tôi không nói với ngài như với chỉ huy của tôi, mà như một sĩ quan với một sĩ quan! — cặp mắt anh nảy lửa... — Ngài đã xúc phạm đến một người bệnh. Hơn thế còn là một đứa trẻ. Đó là một sự đê tiện bằn thỉu! Tôi nhắc lại là những việc như thế không thể xảy ra một lần nữa trong khi tôi có mặt. Ngài nhớ lấy...

     — Ngài loạn óc rồi! Hôm nay tôi toàn gặp những người điên cả. — Nun-ke bật ra gay gắt.

    Từ cửa sổ Vô-rô-nốp quay nhanh lại và bước vài bước tới gần Nun-ke. Vị cha cố thả rơi chuỗi tràng hạt và đứng cứng đờ...

    — Trong khi có mặt tôi cũng vậy! — Vô-rô-nốp nói từng tiếng: — Việc ngài đã làm còn ghê tởm hơn tội giết người nữa.

    — Tướng Vô-rô-nốp! Chỉ một lời của tôi thôi, ngài sẽ... — Nun-ke bắt đầu lên vẻ hăm dọa. — Ngài trả lời đi, ngài có biết hay không ?

    — Tôi... tôi, — vóc dáng của lão tướng già như bị thu bé lại dưới cái nhìn của tên hiệu trưởng. — Có thể la tôi cũng bị kích động... Nhưng ngài, cũng phải nói là ngài cũng thế chứ... Hừm, còn tôi thì có thể nói được gì? Làm được gì kia chứ « Tôi chỉ là một mẫu vải rách cổ lỗ sĩ, một đôi giày mòn vẹt tàn tạ! —Viên tướng già phẩy tay một cách thất vọng và đi ra cửa.