Ngày hôm sau anh dậy muộn. Hôm ấy là ngày chủ nhật và cái chuông thường ngày vẫn reo vang khắp trường hôm nay im lặng. Vả lại Phret cũng mệt lử sau cuộc hành trình.
Bữa án sáng đã sẵn trên bàn. Có lẽ vì là ngày chủ nhật nên cạnh những bát đĩa đậy kín còn có một chai rượu cô-nhắc nữa. Anh thấy đói cồn cào, nói chung ngày hôm qua anh chưa có miếng gì vào bụng. Anh mau chóng tập thể dục, đi tắm, rồi ngồi vào bàn trong bộ pi-gia-ma và khoái chí thưởng thửc những món ăn ngon trên bàn. Ồ, đúng là một bữa tiệc thịnh soạn. Nhưng anh vừa cầm nĩa thì có tiếng gõ cửa và một người cao lớn đã đứng ở ngưỡng cửa tự giới thiệu :
— Tôi là Vô-rô-nốp! Chắc chắn anh bạn sẽ ngạc nhiên thấy người khách không mời mà đến vào ngày chủ nhật này. Nhưng chắc anh sẽ còn ngạc nhiên hơn nữa khi thấy cái này.
Ông ta rút từ túi quần ra một chiếc chai bọc giấy cần thận, và thòng thả bóc ra, long trọng đặt lên bàn trước cái nhìn của chủ nhà. Ông ta quay mặt chai lại để Phret có thể đọc được đầy đủ nhãn hiệu.
— « Vốt-ca Nga Xmi-rơ-nốp » — Phret đọc to vẻ ngơ ngác — Đến tiếng của nó tôi cũng chưa được nghe nữa là !
— Không, không anh bạn trẻ, ngài hãy đọc cả dòng chữ của nó nữa đi !
Vô-rô-nốp động viên. Ông ta rất lấy làm thỏa mãn là cả đến tiếng của loại rượu quý này Phret cũng chưa biết.
— « Người chuyên chở của triều đình hoàng đế tối cao » — Phret đọc tiếp.
— Cái này giá trị lắm, anh bạn quý ơi! Người chuyên chở của triều đình mà lại! Người ta không bán ở chợ Hit-tơ-rô-vốp hay ở cửa hàng Ô-hốt-ni đâu !
— Nghĩa là ngài giữ cái chai này từ thời trước cách mạng ư ? — Phret giả vờ khờ khạo hỏi.
Vô-rô-nốp cười phá lên gần như vỡ cả cổ họng. Ông ta thả mình xuống chiếc ghế cạnh bàn và cái bụng phệ vĩ đại cứ thế run bần bật như người lên cơn sốt ác tính.
— Ha ha ha! Hay đấy. Từ thời trước cách mạng! Ha ha ha! Hãy nhìn vào mũi tôi đây này, anh bạn bé nhỏ ạ! Bây chỉ là nhãn hiệu thôi! Quả là bức chân dung cô đọng. Khổ hình của Tan-ta-lus1 chẳng thấm vào đâu với điều tôi chịu đựng từ tối qua, mục đích để dành cho ngài chai rượu quí này! Thế mà ngài còn nói là có « từ trước cách mạng ». Không, nó có từ nước Anh cơ! Ông đốc công hầm rượu Xmi-rơ-nốp đến ở đó và ông ta xây dựng nhà máy sản xuất rượu vốt-ca. Hiện nay ông ta là người nổi tiếng về rượu đấy, trên khắp quả địa cầu này ngài không thể tìm ra loại nào hơn rượu Xmi-rơ-nốp này đâu.
—Thế còn loại « Mat-xcơ va » thì sao ?
— Tôi đã nếm, cũng tạm được, nhưng ai đã nghiện loại này thì không thể dùng loại kia thay thế,
— Tôi đề nghị với ngài là chúng ta sẽ cùng ăn sáng đi!
Vô-rô-nốp đứng đậy quay tê-lê-phôn:
— Vô-rô-lốp đây. Anh hãy mang bữa sáng của tôi tới phòng 13 nhá — đoạn lão ta quay sang Phret hỏi: — Trong buồng ngủ cũng có tê-lê-phôn chứ ?
— Vâng !
Không nói không rằng Vô-rô-lốp rút cái cắm điện ở tê-lê-phồn ra khỏi ổ. Sau đó đi sang buồng ngủ...
— Ta sẽ hoàn toàn tự do khi đã rút mọi công tắc điện thoại. —Người ta đã nhắc chúng là không được làm thế
— Ối dào! Tôi là giảng viên. Tôi có quyền...
Ông tướng già lấy lòng bàn tay lau những giọt mồ hôi đang lăn dài trên chiếc trán hói và nặng nề ngồi phịch xuống ghế.
Lằn thứ hai có người gõ cửa. Người cần vụ mang bữa sáng của Vô-rô-nốp đến. Cũng những món án trên như chủ nhả, chỉ có khác là bánh mì nhiều gấp đôi và có thêm một đĩa dưa chuột muối.
— Anh hãy chuẩn bị giường và mọi thứ cần thiết cho tôi — Ông ta nói với người cần vụ.
— Nhưng mà đang bữa ăn sáng, ngài cho chuẩn bị giường để làm gì cơ chứ ? — Phret sửng sốt hỏi.
— Ai cũng biết rõ nhất những điểm yếu của mình — Vô-rô-nốp vui vẻ nheo mắt và hất đầu về phía chai rượu « Xmi-rơ-nốp » bây giờ đã thêm một chai nữa bên cạnh, phần rượu của lão già.
Lão rót cho mình một cốc đầy, rồi giơ tay về phía cốc của Phret, nhưng tay lão tự nhiên sựng lại trong không khí:
— Ngài không có gì khác hơn cái chén mắt trâu này sao, Phret ?
— Nói chung là tôi không chuộng rượu vốt-ca cho lắm. Nhưng ngoại lệ hôm nay tôi xin uống một cốc nhỏ để mừng cuộc đến thăm thân mật của ngài.
— Không sao cả. Như thế tôi càng được uống nhiều hơn. Nào, thế thì chúc cho sức khỏe của chúng ta! Dù rằng theo châm ngôn Nga thì một người khách không mời mà đến còn tệ hơn giặc tác-ta. Nhưng tôi hy vọng anh bạn trẻ tiếp tôi chân thành và thật lòng như chính trái tim tôi đã tìm đến ngài với mái đầu già nua tuổi tác này.
Sau câu chúc dài dòng Vô-rô-nốp nâng cốc nốc cạn một hơi, rồi làm bộ như ngươi bị ngộ độc ông ta ngửi vỏ bánh mì và cắn một miếng dưa chuột chua nhai rau ráu.
--------------
1. Tan-ta-lus: một nhân vật trong truyền thuyết cổ Hy Lạp. Là một ông vua bị tội dưói địa ngục vì tội chuyên giết trẻ con. Xung quanh ông ta người ta chất đầy đồ ăn thức uống ngon lành nhưng hễ ông ta sờ đến là chúng biến mất. Khổ binh Tan-ta-lus chỉ sự dằn vặt đau đớn vì đói khát vô hạn.
Phret cũng uống cạn chỗ rượu ít ỏi của mình.
— Nào, « Xmi-rơ-nốp » có hợp với khâu vị của anh bạn không ?
— Tôi không chuyên bình ngôi thứ các loại rượu, nhưng chắc chắn cô-nhắc ngon hơn vốt-ca chứ.
Họ lặng lẽ ngồi ăn, bỗng Phret cất tiếng phá tan bầu không khí im lặng :
— Ngài Vô-rô-nốp. Lúc nãy ngài có nhắc đến lòng chân thành. Nhưng tôi lại có những mối hoài nghi. Có thể chân thành được không, nếu người ta sống trọn đời như một tình báo viên ?
— Thôi đi, ngài có nhấn mạnh điều đó cùng vô ích thôi, anh bạn trẻ ạ. Trên thế gian này không có một tâm hồn nào lại không thích được gửi niềm tin vào một ai đó
— Người ta có thể tin ở bạn bè quen thân, nhưng người mà chúng ta có thể gửi lòng tin tuyệt đối là người...
Vô-rô-nốp cười một cách cay đắng :
— Chắc ngài muốn nói chúng ta không phải là chỗ bạn bè quen thân, vì vậy tôi không nên tính đến tình bạn chân thành của ngài phải không ?
— Lạy chúa! Tình bạn chân thành tự nó đến, chứ không phải do mua bán mà có được. Tôi nói có đúng không, thưa ngài ? Ngài có nhớ là Xec-van-tes nói gì không ? «Chết vì một người bạn còn dễ hơn tìm được người bạn mà mình có thể chết vì họ».
— Ngài không hiểu, hoặc ngài không muốn hiểu tôi, Phret ạ! Ngài đang sống ở đất Tây Ban Nha, có phải thế không ? Nhưng là sống giữa những tâm hồn đồng điệu như Nun-ke, Slit-xen và...thôi, tôi cũng chẳng kể tiếp làm gì những đồng bào thân thuộc của ngài. Còn tôi từ khi tôi ra đi năm 1919 đến nay, nói đúng hơn từ khi tôi trốn khỏi tổ quốc đến nay — hai mươi sáu năm! Tôi sống trơ trọi bơ vơ giữa những người xa lạ! Ngài hiểu chứ, hai mươi sáu năm trời! Còn nhiều hơn cả những tháng năm ngài đã sống.
Ngài hai mươi tư tuổi phải không ?
— Tôi bắt đầu tuổi hai nhăm rồi đấy !
— Ngài thấy chưa, tôi ghen tị với ngài về điều đó. Mà ghen tị thật sự kia — Vô-rô-nốp lại dốc cạn cốc vại vào cổ, lại ngửi bánh mì và cắn một miếng dưa chuột.
— Thưa ngài, ngài không nghĩ rằng tôi không đáng là đối tượng để ngài ghen tị một chút nào hay sao. Ngài cũng rõ người ta có thể điều tôi đi bất cứ nơi đâu và bất cứ lúc nào hay sao ? Và ai biết được nơi đó cái gì chờ đợi tôi ? Trường hợp đỡ hơn là cuộc sống căng thẳng trên lưỡi đao nhọn giữa những người xa lạ, còn trường hợp xấu thì một viên kẹo đồng mười gram và một tấm bia gỗ, không đúng thế sao ?
— Chẳng lẽ tôi phải giải thích vì sao tôi ghen tị với ngài nữa sao ? Thôi được, tôi sẽ bộc bạch với ngài trước lúc tôi chưa say bí tĩ...
— Tôi rất tò mò đấy.
— Ngài còn rất trẻ. Thứ nhất. Đồng thời lại như người Nga thường nói, như con chim sẻ đã dạn đạn. Lại có kinh nghiệm nghề nghiệp và thuộc loại giỏi xuất sắc nữa. Thứ hai. Ngài nói tiếng Nga như chính một người Nga lại thông thuộc cuộc sống ở Nga như vậy, nếu vạn nhất được điều sang đó cũng ít gặp khó khăn như người khác. Thứ ba. Ta cứ cho là ngài sẽ vào nước Nga đi. Cho dù ngài có sống giữa những người xa lạ chăng nữa thì lòng hận cừu của một người Đức đối với một dân tộc thù địch là người Nga cũng an ủi ngài. Không giống như trường hợp của tôi !... Ngài hãy tin rằng trong chiến tranh đã nhiều lần tôi theo dõi các tin tức quân sự của Nga mà niềm tự hào cứ thế cháy bỏng trong lòng tôi. A ha, bây giờ các người sẽ biết tay. Đó không phải là nước Pháp đâu! Có bao giờ ngài phải nếm cái cảm giác chua xót ấy! Đó là bốn. Và cuối cùng theo linh cảm của tôi thì họ không điều động ngài đi đâu cả, mà sẽ giữ lại làm giảng viên ở trường...
— Tôi sợ rằng ngài lầm chăng ? — Phret chu ý nét mặt người tướng già, không ông ta chưa có vẻ gì say cả.
— Nhưng tôi khuyên ngài hãy coi như tôi chưa nói gì với ngài cả. Đó là chút tiền đặt cọc tôi dành cho biên lai tình bạn của chúng ta. Chỉ cần ngài chú ý đến một điều là đừng bao giờ tin ở vận hạn rủi may. Nó nhẹ dạ và hay đổi thay như lòng dạ đàn bà. Hôm nay nó chớt nhả với người này, ngày mai lại õng ẹo với kẻ khác. Đừng, ngài đừng nhìn tôi như vậy! Hai cốc đối với tôi chỉ là một trái chuối cho voi mà thôi. Nửa lít vẫn còn chưa thấm vào đâu đâu. Thời tôi còn trẻ trung thì bà Pho-rơ- iu-na1 cũng đã có những ưu đãi đối với tôi. Có một lúc nào đó tôi đã tưởng rằng minh nắm được đúng gáy của số đỏ trong tay... Nhưng rồi lại trượt mất. Nghĩa là người ta đã phỗng tay trên, ngoài ra còn cho thêm một cú đá đít nữa. Cú đá mạnh đến nỗi tôi bay từ Viễn Đông xa lắc sang tận nước Pháp... Dù rằng lúc bấy giờ tôi là một trong những tay tình báo, kiêm phản gián tài năng lỗi lạc. Ngài không tin à ? Vậy thì ngài nghe đây. Tôi xin kể để hầu ngài một câu chuyện khá lý thú. Ngài ưng chứ ?
-----------------
1. Nữ thần may mắn theo huyền thoại Hy lạp cổ.
— Còn phải hỏi nữa! — Phret sốt sắng nói.
« Tháng hai năm 1916 cơ quan tình báo Đức phái một trong những điệp viên ưu tú nhất là An-Phret phôn Bec-gơ vào đất Nga. Cần phải nói thêm là tay Bec-gơ này trong hai năm đầu của chiến tranh đã bốn lần vào đất Nga và cả bốn lần đều hoàn thành xuất sắc công tác được giao. Như ngày nay người ta thương nói thì hắn là ngôi sao đang sáng chói trong ngành tình báo Đức. Tuổi hắn khoảng ba mươi, ba mươi mốt gì đó.
Lần này hắn tới vùng biển Ban Tích như một thương nhân Xi-bia giàu sụ. Nhiệm vụ của hắn là bằng bất cứ giá nào cũng phải xoay cho bằng được bản đồ bãi thủy lôi ở cửa biển I-rơ-ben. Bọn Đức không thể vào vịnh Riga trong khi tàu của Nga vẫn đi lại tự do yên ổn,
Ban tham mưu của đơn vị hải quân Nga đóng ở Pi-a-rơ-na. Tay thương nhân người Xi-bia giàu sụ kia cũng có mặt nơi đó. Hắn trọ ở một khách sạn sang trọng nhất như một người quý phái. Ban ngày hắn lo giải quyết các vấn đề thương mại. Tối đến hắn có mặt ở các tiệm nhảy, hiệu ăn nào sang trọng nhất. Dần dần hắn làm quen với một thiếu phụ góa tuyệt đẹp, Chồng nàng chết trận ba năm về trước...
Người thiếu phụ hết tang chồng, bắt đầu mở rộng giao thiệp. Và tay thương nhân kếch sù kia đã say đắm theo đuổi nàng như hình với bóng.
Hắn chăm sóc nàng theo kiểu người có tiền. tặng nàng những vật phẩm quý giá... Nhưng... Ô-lê-na Đmi-tơ-ri-ép-na tên người thiếu phụ — thì lại đối xử khá lạnh nhạt với tay thương nhân luôn luôn chạy theo nàng kia.
Nàng làm thế chỉ vì nàng đã có người yêu. Và người nàng gửi trái tim là một trung úy phục vụ trong ban tham mưu hải quân. Có lẽ ngài cũng hiểu tay thương nhân kia chăng lưới để săn anh chàng trung úy kia, chứ không phải vì người thiếu phụ. Viên trung ấy bận nhiều việc, chỉ có thể dành cho nàng được rất ít thì giờ. Những lúc anh chàng tới nàng đều không tiếp khách để vui thú với người yêu. Thời gian trôi qua, ở Bec-lin người ta không thể chờ đợi được và Bec-gơ quyết định thúc đẩy tiến trình của các sự kiện. Hắn theo dõi ngôi nhà của người thiếu phụ và một tối khi viên trung úy tới thăm nàng, hắn đứng đợi dưới cổng độ nửa tiếng rồi bấm chuông. Đến lần thứ ba... cuối cùng cô hầu gái ra mở cửa. Bởi vì người khách đêm nay đã tế nhị ấn vào tay cô ả một món tiền khá hậu hĩnh, sau lúc do dự, cô ta cũng đưa tay thương nhân vào phòng khách.
— Mời ông ngồi đợi cho, bà tôi đang bận.
An-phret đợi rất lâu. Hắn đã bắt đầu chán và linh cảm thấy lần này vẫn toi công. Bỗng hắn nghe bên trong vang lên tiếng khóc lóc cãi vã mà nói theo âm nhạc thì đang ờ một âm vực cao...
— Tôi uống nửa cốc vậy. Có cái gì như xé rách cổ họng ấy !— ông ta dốc cạn cốc rượu rồi tiếp :
— Tất cả mọi thứ trên đời đều trôi qua. Đến cả một trận cãi vã sóng gió cũng vậy. Rốt cuộc Ô-lê-na vẫn bước ra phòng khách. Mặt nàng tái nhợt, mắt sưng húp vì khóc. Tay thương nhân làm bộ hốt hoảng hỏi han sức khỏe của nàng. Người thiếu phụ viện cớ đau đầu... Cuối cùng nàng không nhịn được nữa bật khóc nức nở...
— Giờ thì chỉ còn có ngài là người bạn duy nhất của tôi thôi — Nặng nói giọng cay đắng tuyệt vọng. Nàng tâm sự với người bạn mới: nàng lấy chồng theo ý muốn gia đình và cuộc sống vợ chồng không được hạnh phúc. Chỉ có tình cảm của người sĩ quan phụ tá của chồng là nguồn an ủi độc nhất của nàng. Khi chồng chết tình yêu đã bừng cháy trong trái tim đôi bạn. Và nàng đã làm lễ đính hôn với Xéc-gây Vic-tô-rô-vich. Lần đầu tiên nàng mới biết thế nào là diễm phúc của tình yêu. Nhưng sáng nay một bức thư nặc danh gửi tới cho nàng rằng Xéc-gây đã có vợ và hai con! Nàng không dám tin và cho mời Xếc-gây tới. Anh đọc xong lá thư, rồi hốt hoảng van xin nàng tha thứ, và thề thốt đã từ lâu không ở với vợ, chỉ vì thương hai đứa trẻ mà không nỡ li dị thôi. Tất nhiên nàng đã mời Xéc-gây ra khỏi cửa và viên trung uy lao đi, đến nỗi quên cả chiếc cặp mang tới nhà nàng...
Việc nàng nhắc đến chiếc cặp như có một luồng điện truyền vào người khách. Ngồi tiếp chuyện nàng mà đầu óc hắn xoay quanh chiếc cặp da. Ổi! Có thể nào tưởng tượng nổi, chiếc cặp mơ ước lại rơi đúng vào tầm tay hắn... dù hắn không chắc trong đó có cái hắn đang tìm... Hắn cố khơi sâu tính tự ái trong lòng người thiếu phụ và nhóm lên khát vọng trả thù trong lòng nàng.
— Thật là một hành động bất lương. Mà sự bất lương thì không thể nào tha thứ được, những chuyện đểu cáng đê tiện cứ luôn luôn diễn ra. Ngày xưa kẻ nào vi phạm những luật lệ của danh dự đều bị thách đấu kiếm, hoặc súng. Còn bây giờ những hạng người đó phu nhân nên xem như không có là xong — Bỗng hắn đổi giọng — Không, không thể tha thứ được, thưa phu nhân. Nhưng nếu sáng nay hoặc ngày mai ông ta viện lý do đến xin lại chiếc cặp để nài nỉ xin phu nhân, có lẽ trái tim của người đàn bà đang yêu cũng khó mà trơ như đá được...
— Không bao giờ, không bao giờ tôi chịu giáp mặt kẻ phản bội. Tôi đã cấm cửa không cho anh ta tới nữa.
— Nhưng còn chiếc cặp trong đó không có kim cương, vàng, nhưng đó những giấy tờ công tác của ông ta. Và rồi ông ta sẽ tói để xin lại.
— Phải, phải, chắc rồi anh ta sẽ tới. Nhiều lần anh ấy mang tài liệu về nhà làm việc để chúng tôi có dịp gần nhau lâu hơn. Điều đó quả anh ấy không được phép, nhưng vì chiều ý tôi nên anh ấy bạo gan làm liều... Lạy Chúa! Tôi xin ngài đừng để tôi ở lại một mình, bởi tôi không muốn gặp mặt anh ấy.
— Đơn giản nhất là bây giờ bà gửi trả ông ta chiếc cặp... Cô hầu gái còn thức không nhi ?
— Tôi sẽ gọi nó ngay.
— Nhưng mà... Có nên tin người ở không nhỉ ? Bọn chúng nó thường hay tò mò bép xép. Biết đâu trong chiếc cặp ngoài giấy tờ lại không có thư từ riêng, như thư của bà chẳng hạn... hoặc của những người đàn bà khác ông ta đan díu... Rồi câu chuyện cứ thể từ miệng con ở bay qua các phòng khách, nhà ăn, quán chợ, đầu sông. Tôi khuyên bà nên xem lại trong cặp có gì không đã — Ngài thấy không, hắn đã khéo léo đụng đến điểm nhạy cảm nhất của nàng về người tình địch...
Ô-lê-na lao ra khỏi phòng khách và một phút sau nàng mang ra chiếc cặp tài liệu và bắt đầu lục lọi... Nhưng tay nàng không tuân theo ý nàng, người đàn bà trẻ không thắng được lòng tự trọng bị tổn thương. Nàng thở dài vứt chiếc cặp lên ghế tựa.
— Không, tôi không chịu được việc xem đồ đạc của kẻ khác lúc vắng mặt họ. Dù sao trả trực tiếp cho anh ấy vẫn hơn,
— Tôi không có nhiều thì giờ. Nhưng nếu bà muốn tôi sẽ xin vì bà mà giúp đỡ hết lòng... — hắn run rầy ấp úng nói tiếp — Tôi làm vì lòng kính trọng bà và hơn thế — hắn quỳ xuống...
— Ồ, thật tôi biết ơn ngài vô cùng — Ô-lê-na cảm động'thật lòng.
Nàng lấy giấy viết vội mấy chữ ghi địa chỉ của viên trung úy đưa cho Ben-bec-gơ. Đôi mắt buồn bã của nàng ánh lên ánh sáng tinh nghịch.
— Đây là sự trả thù nhỏ bé của tôi. Anh ấy lúc nào cũng ghen tức vì sự có mặt của ông...
Anh bạn trẻ, có lẽ không cần phải nói là tay thương nhân giàu sụ kia không phải đi mà là chạy như bay về khách sạn, Và ngài có thể hình dung được nỗi mừng vui gần như điên của hắn khi thấy giữa tập tài liệu có một tập giấy để « tài liệu cơ mật » và trong đỏ là đồ án thiết kế bãi thủy lôi ở cửa biển I-rơ-ben. Có lẽ độ mười phút sau người ta đã không còn tìm thấy bóng dáng của chàng thương nhân si tình kia đâu nữa. Vài hôm sau đó tại những tiệm ăn sang trọng nhất ở Béc-lin, Ben- bec-gơ mở tiệc chiêu đãi bạn bè. Số tiền thưởng vì hoàn thành xuất sắc công tác của Cục tình báo Đức cho phép hắn được rộng rãi. Nhưng chính trong bữa tiệc đó hắn bị bắt và bị đưa ra tòa án binh.
— Sao, bị bắt à ? — Phret tròn mắt hỏi.
— Đúng thế, với lý do sau: khi những chiếc tàu trong hạm đội Đức theo hướng dẫn của bản đồ vào cửa I-rơ-ben thì chiếc nọ tiếp chiếc kia đụng thủy lôi nổ tan tành. Tuần dương hạm Vin-hem cũng bị đắm ở đó.
An-phrei bị đưa ra tòa án quân sự. Dù phiên tòa có mở bí mật đến đâu, nhưng trước khi xử án ông chánh án vẫn nhận được một bức thư gửi từ Thụy Điển. Ngài có muốn nghe không ? Vì bây giờ tôi vẫn còn thuộc làu từng câu như bài học vỡ lòng vậy.
« Thưa ngài Chánh án! Mặc dù hạm đội của đế quốc Đức bị nổ tung ở cửa Trơ-ben thì cũng không phải điệp viên An-phret phôn Bec-gơ máng tên giả Cue là người có lỗi, mà là do chính Bộ Tổng tham mưu Đức đã bỏ qua không tính đến sự điêu luyện của phản gián Nga. Đó là bài học tốt cho các ngài trong tương lai. Tôi sẽ rất buồn nếu người bạn đồng nghiệp của tôi là An-phret — con người đặc biệt nhã nhặn, lịch thiệp — lại bị các ngài trừng phạt nghiêm khắc oan uổng. Ông ta đã làm tất cả để có thể thi hành nhiệm vụ. Ô-lê-na Đmi-tơ-rí-ep-na... »
Vê-rô-nốp rót liền hai cốc rượu và cá hai lần đều dốc cạn tận đáy. '
— Viên trung úy ấy là ngài phải không ? — Phret hỏi.
Vô-rô-nốp nhìn anh bằng một cái nhìn không thần sắc.
— Tôi chưa phát biểu lời nào về điều đó đâu... và nói chung thì...
Ta đang phóng trên cánh đồng bát ngát
Những chàng trai hung bạo giữ dây cương,
Đột nhiên Vô-rô-nốp cất giọng hát với vẻ hăng hái hiếm có đáng ngạc nhiên ở tuổi ông ta.
— Ngài biết không, cái ấy hơi nhiều một chút... Trước khi đến đây tôi cũng đã nhấm nháp vài cốc... Tôi già rồi, rượu dễ bốc lên đầu nhanh lắm.
— Điều đó ở tuổi ngài có thể là nguy hiềm đấy!
— Nguy hiểm à ? Có dùng gậy cũng không thể đập chết tôi được nữa là. Ở đây tôi là nhà phát minh. Cái trò chơi vừa qua của các ngài cũng là do tôi bày đặt ra. Phret, ngài hãy để cho tôi hôn ngài một cái... Ngài không muốn à? Phải, có ai cần đến cái hôn của tôi! Tôi chỉ là một con quạ già cô đơn và không có tổ! Tôi chỉ phục vụ cho kẻ nào cùng đi với tôi một con đường. Người nào trả nhiều hơn... — Vô-rô-nốp cầm chiếc khăn ăn lên, đặt qua tay trái với động tác thành thục khéo léo.
— Thưa ngài, ngài cần gì ạ ? - lão ta vừa hỏi với vẻ sốt sắng, bợ đỡ của bọn đày tớ trước người khách tưởng tượng của mình.
Bỗng đột nhiên lão già đứng thẳng dậy.
— Phret! Ngài đừng giận! Mà dù rằng... Phret nào đây ? Cũng như tôi là Vô-rô-nốp vậy... ngài sẽ không bao giờ biết được rằng thực chất tôi là ai ? Tôi không muốn làm nhơ nhớp gia đình. Có lẽ trước khi chết tôi sẽ nói. Ngài đã đến Xi-bia bao giờ chưa ? Tôi yêu Xi-bia. Ồ, sao mà tôi yêu tha thiết đến thế! Bình nguyên vô tận! Ôi tự do! Ngươi hãy vui vẻ, hỡi lòng ta, hãy...
Giọng lão già nghẹn lại, dường như cố nhớ ra điều gì, nhưng đã không nghĩ ra được. Những ngón tay ông ta run run xoa vầng trán dường như muốn vuốt phẳng nếp nhăn của năm tháng, đoạn ông khẽ phẩy tay một cái :
— Anh bạn ; Chú ý đây! Thủ trưởng có giao cho tôi nói chuyện với ngài về nhà trường, về kết cấu và về tất cả. Nhưng tôi đã khá say mất rồi. Vậy lúc khác tôi sẽ
tiếp tục1 với anh vậy... Ngài hãy cắm tê-lê-phôn vào và gọi số 35 bảo nó chở cái thây ma Vô-rô-nốp ra khỏi đây... Còn ngài thì hãy hát lúc nó mang tôi đi, rằng :
« Lạy Chúa, người hãy phóng thích tôi tớ của người cho hòa bình...»
Phret quay số. Chỉ một phút sau tên lính hầu cận đã tới và giúp đặt lão ta lên chiếc giường đẩy nhanh đến lạ lùng. Lão già ngủ thiếp ngay khi đặt lên chiếc giường kỳ lạ đó.
— Phret đẩy chỗ cơm thừa sang bên, rồi bước đến cửa sổ nhìn đăm đăm ra vườn. Trên màu xanh của bầu trời không gợn một áng mây. Nhưng một cánh chim đen cứ chập chờn trước mắt anh. Dường như con chim to trọng thương đang lượn vòng, lượn vòng tìm nơi nương tựa.
Con chim không tổ lạc đàn.
-----------------
1. Nguyên văn: — mở hộp đàn sau vậy.
