Mùa xuân đã trải một tấm thảm xanh tuyệt diệu. Mới vài ngày trước cây có còn ló ra khỏi mặt đất một cách yếu ớt thì nay đã lớn nhanh như thổi. Như một con đê bị vỡ và như một dòng thác không gì ngăn cản nổi, cái sức mạnh dồi dào hùng tráng đang ồ ạt ào tới trên đồi núi, trong thung lũng, dưới đồng bằng với tít cả sự phong phú đầy sinh lực của vạn vật đang nảy lộc, đâm chồi. Ac-net hãm ngựa lại. — Trời ơi! Đây mới là không khí chứ ? Dường như có sự say sưa, ngây ngất lẫn quất đâu trong ngọn cỏ, lá cây, tia nắng... và trong cả sự tự do này nữa. Mọi dây thần kinh của tôi đều rung động tôi muốn đi... đi đến một nơi nào đấy. — Rồi chẳng bao lâu nữa Ac-net cũng sẽ đi thôi! — Phret thốt ra buồn bã. Người đàn bà trễ đưa mắt nhìn dò hỏi người bạn đường của mình với tâm trang lo âu căng thẳng. Nhưng Phret im lặng. Trong những ngày gần đây nỗi lo lắng luôn vò xé tim anh, và nhất là hôm nay. Việc phát hiện ra máy vô tuyến, những đám mây đen u ám đang dồn tới bao phủ trên đầu Ac-net và I-ren. Còn anh thì bị tên Vai-xơ nghi ngờ và luôn theo dõi rình mò từng bước một. Liệu con lợn ĩ bạch tạng đó có thể biết được gì về anh. Hắn có thể cảm thấy được bao nhiêu sự thật ? Và liệu hắn có nghi ngờ cả Đô-man-tô-vích không ? Gri-gô-ri đắm chìm trong suy nghĩ, đến nỗi khi thấy Ac-net thúc ngựa phi nước đại anh mới bừng tỉnh. Người thiếu phụ đang cúi rạp trên mình con Ra-mi-rô và thúc ngựa phi nhanh hơn nữa. Con tuấn mã cứ thế lao vùn vụt qua các con đường không lối, các bụi cây, hố rãnh và mô đất rải rác. Gri-gô-ri chỉ đuổi kịp Ac-net lúc sắp tới gần biệt thự. — Không, như vậy chúng ta sẽ không thể là bạn tốt được. — Anh giận dỗi nói, khi cả hai người đều đã xuống ngựa. — Ai lại phóng nhanh và liều lĩnh đến thế ? Khéo có lần Ac-net sẽ ngã gãy cổ, hoặc lao xuống vực cùng với con Ra-mi-rô cho mà xem. — Như thế ít nhất anh cũng thương xót chứ ? Có lẽ như thế cũng tốt đấy! Rơi xuống và không bao giờ còn cảm thấy gì nữa. Rồi vào một mùa xuân như bây giờ lại được sinh ra như một ngọn có dại, một bông hoa đồng nội... Anh nghĩ sao, tôi có thể là một bông hoa đồng nội đẹp chứ ? Ac-net thẳng người lên và kiêu hãnh ngẩng cao đầu. Và Gri-gô-ri say sưa ngắm nàng. — Nào, sao anh không trả lời ? — Một bông hoa tuyệt diệu! Nhưng dù sao tôi cũng thích hơn nếu Ae-net là người đàn bà sống như bây giờ. Ta hãy ngồi ở ngoài hiên đi, tôi có nhiều điều cần nói với Ac-net. Ac-net đi vội lên bậc thang và buồng mình xuống một chiềc ghế bành. Gri-gô-ri thấy ngực chị đập dồn dập có lẽ vì mệt, cũng có lẽ vì hồi hộp xúc động. Tim anh thắt lại vì thương xót. « Tội nghiệp! Ac-net nghĩ tới cuộc nói chuyện khác hẳn... Trong một thoáng anh muốn rằng giá đừng bao giờ phải nói. Giá có thể áp cái văng trán vào bàn tay mất lạnh dịu dàng của người đàn bà yêu dấu và thì thào những lời Ac-net mong đợi từ lâu và cùng bỏ trốn với mẹ con nàng. Thời gian... Thời gian, đúng vậy. Lúc này cần phải nói rõ cho Ac-net nghe, lúc này, ngay bây giờ đừng để cho lão An-tô-ni-ô là người đã biết rõ về mỗi nguy cơ kể cho nàng biết. Không, phải từ cửa miệng của chính anh cơ. Bởi vì Ac-net cần phải khởi hành ngay buổi tối hôm nay... cho đến lúc mà Nun-ke chưa kịp hối lại, chưa nhận ra... Cho đến khi việc có liên quan đền máy vô tuyến mật còn chưa bị khám phá. — Ac-net! — Gri-gô-ri còn chưa nghe rõ giọng nói của mình, nhưng anh thấy mắt người thiếu phụ mở to vẻ hoảng hốt. Có lẽ trong giọng nói của anh có một cái gì đó làm cho nàng cảm thấy trước điều bất hạnh... — Anh hãy đợi một lát đã, Phret! Tôi sợ... Ac-net đưa tay lên như cố chống đỡ lại cú đánh đang giáng xuông đầu mình, theo bản năng. — Tôi cũng sợ, — Phret nói một cách bất ngờ ngay với cả chính mình. Tất cả những lời chuẩn bị cho cuộc nói chuyện bỗng nhiên tan biến. Bởi anh cảm thấy bản chất giả dối của chung do lý trí chỉ đạo, và con tim bị bóp nát bởi những cảm giác sinh dộng của chính nó. — Có nặng nề lắm không, Phret ? — Nghiêm trọng đấy! Bây giờ tôi mới thấy mình sai lầm không chuẩn bi cho Ac-net từ trước, nhưng gây đau đớn cho người mình yêu mến thật không phải dễ ! Mắt Ac-net sáng lên. — Nểu đó là sự thực, Phret ạ, tôi sẵn sàng chịu đựng mọi điều đau khổ nhất! — Ngay cả việc chúng ta cần phải chia tay chứ ? — Ồ, tôi chẳng ở thành Rôm quá một tháng đâu. — Ac-net sẽ không bao giờ trở lại đây nữa! Vì I-ren ,vì tôi, vì chính bản thân Ac-net. — Điều ấy thì không thể được! Ở đây còn có tất cả mọi thứ... Nhà tôi, bạn bè tôi, cả trường của tôi nữa... Đúng vậy, ở đây... Anh nói là anh chỉ đùa thôi đi, Phret! Đừng im lặng thế, tôi xin anh. Đừng im lặng thế nữa. Và đừng nhìn tôi như là... Tôi không muốn anh nhìn tôi như thế! Trời ơi ! — Tốt hơn chúng ta nên im lặng cho đến khi Ac-net bình tĩnh trở lại.

— Tôi không muốn im lặng! Tôi không muốn đợi! Anh hãy nói ngay là tại sao tôi lại phải từ bỏ tất cả đi ! — Ac-net hiểu gì trong hai tiếng tất cả ấy ? — Tôi đã nói rồi thôi nhà tôi, trường tôi, cái sự nghiệp mà tôi thề sẽ phục vụ trước Chứa ! — Ac-net nghĩ đến sự nghiệp giết chóc vô nhân đạo, và mưu kế lừa đảo đểu cáng nhất đó ư ? — Hãy tỉnh lại, Phret! Lòng Chúa là tình thương và sự nhân từ ! — Là cái bộ lốt" mà các hiệp sĩ thánh linh đang khoác ư ? — Tôi không hiểu anh, Phret ạ! Anh nói điều ấy cứ như là... — Ac-net không có chút khái niệm nào dù chỉ là mơ hồ thôi, về những gì đã xảy ra trong bốn bức tường của nhà trường ? Ac-nét có biết rằng các hiệp sĩ đó đang chuẩn bị cho những chiến dịch như thế nào không ? Rằng bao nhiêu xương máu sẽ đổ vì chúng... — Mục đích của trường là... — Không, đó chỉ là nhãn hiệu mà thôi, chỉ là tấm lá chắn để bọn hung thủ ẩn náu! Chỗ ẩn náu của bọn giết người đội lốt Chúa và họ mượn tên tuổi của Ac-nét để lừa bịp nhân loại. Ac-nét hãy bình tĩnh nghe đây. Khi Phret đã kể xong thì mặt Ac-nét dần dần trắng bệch. Cặp môi đỏ mọng của chị cũng tái nhợt đi. — Ac-nét mệt à ? Tôi mang ra một cốc nước nhé ! — Không cần, tôi không cần anh giúp đỡ cái gì cả. Anh cũng đã lừa dối tôi... lừa dối một cô gái di-gan ngu ngốc trở thành bà lớn! Trời! Sao tôi căm thù bọn các anh đến thế ? Tôi và I-ren sẽ trốn vào trại. Những con người ở đó chuyên ăn cắp vặt để sống, nhưng không ăn cắp tâm hồn con người! Tôi sẽ nuôi nổi I-ren, tôi sẽ bói toán, khiêu vũ, ăn cắp, ăn mày, nhưng không có ai làm ô nhục tâm hồn tôi cả... Song trước hết tôi sẽ đốt trường! Hốt cái trường của các anh, anh nghe rõ chưa, chứ không phải là trường của tôi! Còn số tiền gửi ngân hàng tôi sẽ tung theo gió! Để cho lù trẻ di-gan nhặt lấy và gấp chim giấy mà chơi. Ồ, Đức Mẹ Đồng Trinh ơi! Sao Người lại có thế làm nhục con đến thế ? — Ac-net vừa vặn tay vừa khuỵu xuống chân cột và cứ thế nguyền rủa đập đầu vào cột. Gri-gô-ri dùng sức mạnh giữ lấy vai Ac-net, dựng chị dậy và đặt ngồi xuống cạnh mình trên bậc thềm... — Tôi dă phạm sai lầm là không nói sớm với Ac- nét. Ac-nét không thể nào đóng kịch được khi biết rõ sự thực. Tôi làm thế chỉ vì lo lắng cho Ac-nét mà thôi. — Anh lo lắng cho tôi ư ? Có lẽ anh lo cho chính anh đấy chứ ? — Cả cho tôi nữa. Nhưng không phải từ phía Ac-nét mà từ phía Nun-ke, Đôm-rai-tơ và những kẻ khác. Tôi cũng bị đánh lừa và lọt vào hang ổ tội lỗi này và không phải là từng giờ mà từng phút cái chết đều có thể ập tới với tôi. Chỉ riêng việc tôi kể sự thực cho Ac-nét nghe thôi cũng đã... Nhưng Ac-nét đừng lo cho tôi, trong trường sẽ không một ai biết nổi đâu. Việc ra đi của Ac- nét đối với tôi cũng là chuyện bất ngờ... Rồi ta sẽ bàn sau. Việc Ac-net đi công khai sang Rôm đó là nhằm mục đích của Nun-ke, vì hắn muốn lá thư gửi tín đồ toàn thế giới được tòa thánh Va-ti-căng ủng hộ. Và nếu chỉ có thể thôi thì tôi cũng không thúc giục Ac-nét đi sớm làm gì, nhưng Đôm-rai-tơ lại quyết định phải thủ tiêu lão cha cố là người có thể giúp Ac-nét trốn tránh và đưa I-ren vào viện điều dưỡng. — Thủ tiêu là thế nào ? — Vừa rồi tôi đã nói cho Ac-nét nghe về nội dung hoạt động của trường... Họ sợ rằng lão cha cố sẽ khống chế Ac-nct, rằng số tiền có trong nhà băng của Ac-nét sẽ bị cha cố sử dụng cho các mục đích của nhà thờ. Tự nhiên cha An-tô-ni-ô trở thành thừa trong cuộc đỏ đen này ! — Lạy Chúa nhân từ! Người hãy rọi sáng cho lý trí của con! Nhưng chính cha cố đã thành lập trường, ông ta và Nun-ke... Có thể là tôi loạn trí mất rồi, Phret ạ! Lúc này tôi không còn hiểu được điều gì nữa. Cha linh hồn là người tôi gửi gắm mọi tâm tư, suy nghĩ, là người đã tha thiết lo lắng dến số phận cháu I-ren. Hiện ông ta có biết rõ về tất cả những chuyện này không ? — Thiết tha lo lắng đến số phận I-ren ư ?... ông ta đã dùng I-ren làm công cụ để đưa Ac-nét vào thế lực của mình thì có! Để biến Ac-nét thành nô lệ của ông ta. Ac-nét nghĩ kỹ lại mà xem! Ông ta tỏ ra là người đỡ đầu quan trong nhất của người mẹ đau khổ và cháu bé. Thật ra I-ren cần đến một bác sĩ chuyên môn hơn là cần những lời cầu kinh và cúng hiến. Tất cả chỉ là những trò lừa bịp để ru ngủ trái tim người mẹ mà thôi...

— Nhưng mà tui và đứa trẻ đáng thương ấy đã phạm tội gì ? Phret! Điều vô lý đó không thể có được. — Tội của Ac-nét là đã thừa hưởng gia tài giàu sụ của ngài Mê-nen-dô. — Lúc ấy tôi sẵn sàng từ bỏ tất cả kia mà ! — Lòng hiến danh của cha cố đã vạch sẵn mọi kể hoạch. Lão cần có một người đàn bà giàu có sang trọng, thêm vào đó cú một số phận đấy bi thảm để dựa vào người đó mà gây uy thế cho ông ta, như việc đội quân thập tự chinh và trường của các hiệp sĩ chẳng hạn. Có một điều ông ta phạm sai lầm nghiêm trong ở chỗ đã cộng tác với Nun-ke. Hai con sói trước hay sau rồi cũng sẽ cào cấu nhau vì con mồi mà thôi. — Tôi không chịu nổi, không nghe tiếp được nưa. Anh hãy đợi một tí để tôi sắp xếp lại các ý nghĩ của mình đã... Chúng tản mạn trong tôi và đầu tôi sắp biến thành khói mất rồi... tôi như lao đầu xuống một vực thẳm và tất cả như bị đứt tung hết trong tôi... Phret! Lúc này anh đừng đi vội, lúc này anh đừng... Tôi cần phải làm một cái gì đó, có điều không biết phải làm gì. Trời ơi! Tôi không còn đủ sức lực để cử động nữa... Anh hãy giúp tôi đứng dậy. Tôi phải đi, đi ngay bây giờ không phút giây chậm trễ... và dường như mọi giọt máu trong cơ thể tôi khô cạn cả rồi... Ac-net áp hai lòng bàn tay vào hai bên thái dương người lắc lư nhè nhẹ, mắt nhìn đăm đắm vào khoảng không và cứ nhắc đi nhắc lai mãi câu mình cần phải đi ngay lập tức. Việc kiệt sức bất ngờ này làm Gri-gô-ri còn lo sợ hơn nỗi thất vọng cuồng nhiệt lúc này. — Hãy bình tĩnh lại đi, Ac-net! Ngay trong giây lát này thôi! — Anh kêu lên, dứt tay chị ra khỏi thái dương và giữ chặt trong tay mình. — Bây giờ Ac-net hãy nghe tôi, Ac-net có nghe tôi nói gì không ? Hãy nghe tôi! Bình tĩnh chuẩn bị cho cuộc hành trình ngay hôm nay lúc trời vừa tôi. Ac-net sẽ viết lại vài dòng cho Nun-ke viện vào việc bệnh tình trầm trọng của I-ren để giải thích lý do việc khởi hành cấp tốc của mình. Trong thư đó Ac-net nhắc đến việc lá thư linh mục gởi cho các tín đồ mà Đôm-rai-tơ đưa tới đã được Ac-net mang theo, và sẽ đem trình ở Rôm. Và Ac-net viết một lá thư nữa cho tôi. Hãy xin lỗi là không kịp chào tạm biệt và hứa rằng trong hai tuần lễ sẽ trở lại... Ac-net nên ký tên là: «Ac-net của anh», nếu được thì nội dung thư nên dành cho tôi vài lời thân mật âu yếm. Tôi đề nghị như thế là để cho Nun-ke và Đôm-rai-tơ đừng đánh hơi nghi ngờ việc ra đi của Ac-net có bàn tay của tôi, như vậy sẽ nguy hiểm cho tôi... Tiền Ac-net đã có rồi, giấy từ hộ chiếu thì cha An-tô-ni-ô đã lo sẵn. Tôi và ông ta đa thỏa thuận với nhau... — Cha An-tô-ni-ô! — Cái tên này đã kéo Ac-net ra khỏi trạng thái đờ đẫn, chị bật dậy — Thế mà anh còn khuyên tôi nên khởi hành với lão ta nữa ư ? — Đúng và vì đó là con đường thoát duy nhất, và lúc này ông ta ở trong tay Ac-net. chứ không phải Ac-net nằm trong tay ông ta. Chỉ khi nào ông ta xếp đặt mọi công việc ở Rôm cho Ac-net, Pe-pi-ta, Pê-đrô và I-ren xong thì khi đó Ac-net mơi trao giấy ủy quyền sử dụng một phần số tiền gửi ở nhà băng cho ông ta. Lẽ dĩ nhiên Ac-net sẽ chừa lại cho mình số cần thiết để cho I-ren chữa bệnh và cả nhà sống... Tôi biết rằng phải đi cùng với lão cha cố, Ac-net sẽ bực mình ghê tởm. Nhưng Ac-net hãy tự kìm chế mình. Vì I-ren, vì sự yên lòng của tôi và vì tương lai của chính Ac-net nữa. Hãy hứa là Ac-net sẽ làm đúng như tôi yêu cầu đi ! — Thế còn anh, Phret ? Anh nỡ bỏ mẹ con tôi chơ vơ một thân, một mình trong cái thế giới hoàn toàn xa lạ đó sao ? Gri-gô-ri sợ câu hỏi này nhất. — Nếu thoát được khỏi đây, nhất định tôi sẽ tìm đến với Ac-net. Nhưng tôi không thể hứa là sẽ mau chóng đâu. Vòng dây thòng lọng thắt quanh tôi chặt lắm. — Làm sao tôi yên tâm được khi biết rằng nguy hiềm luôn rình mò đe dọa anh ? — Một mình tôi sẽ dễ xoay xở hơn. — Tôi sợ tất cả mọi thứ, Phret ạ! Sợ cuộc hành trình, sợ cái đất nước xa lạ nơi tôi cần phải đến, sợ sự quanh hiu cô độc... Sợ tôi không tự kìm hãm nổi mình vì nhưng điều xấu xa bẩn thỉu tôi đã làm vì dại dột, thiếu hiểu biết... Nếu có anh bên cạnh... — Tôi có bạn bè ở nước Ý. Mà một người trong số đó là Mác-ti-ni, và đây là địa chỉ của anh ấy...— Grỉ-gô-ri xé một từ giấy ở sổ tay... — Ac-net hãy theo địa chỉ này, nên nhớ lấy, rồi đốt tờ giấy đi. Ban tôi, Mác-ti-nit là một con người tuyệt diệu, sẽ sẵn sàng giúp đỡ Ac-net. — Anh có nhắn gì với anh ấy không, Phret ? Mà sao bỗng dưng arih nhìn tôi với anh mắt lạ thế ? ... Giữa lúc này Phret nhìn Ac-net vẻ do dự vì sực nghĩ ra rằng cái tên Phret Sun không có nghĩa gì với Mác-ti-ni cả. Ta hãy tự xưng là Hen-rích-phôn Gôn-rinh ư ? Không, không thể thể được! Chỉ có Mac-ti-ni mới giúp đỡ được mẹ con Ac-net mà thôi... — Anh ấy không nhận ra tôi ở cái tên này đâu. Ac-net hãy nói rằng Ac-net từ chỗ người bạn ở Ca-sten la Phông đã cùng với anh ấy đi đàm phán với Ga-ri-ban-đi1. Qua đó anh ấy sẽ nhận ra và Ac-net hãy nói thêm rằng: Tôi vẫn còn nhở câu anh ấy nói: «Thà làm kẻ hy sinh còn hơn là tên đao phủ...» Đó là câu nói của một nhà văn anh ấy rất thích. Còn về trường thì Ac-net nên im lặng. Chỉ nên nói rằng chúng ta quen nhau ở Tây Ban Nha. Rồi tôi sẽ tự nói rõ với anh ấy... — Chúng tôi đợi anh, Phret ạ! Tất cả chúng tôi... Tôi, I-ren, Pê-đrô, Pê-pi-ta và hy vọng rằng cả Mác-ti-ni nữa! — Ac-net quay đi để giấu mấy giọt nước mắt... — Tôi không có quyền làm chậm trễ cuộc hành trình của Ac-net. Nào, người hành hương nhỏ bé của tôi! Một lần nữa tôi nhắc lại: viết thư cho Nun-ke và cho tôi. Và chỉ khi nào mọi việc ở thành Rôm xong xuôi mới trao giấy ủy quyền về việc sử dụng sổ tiền cho lão cố đạo. Đồng thời lúc đó có thể nói thằng với lão là Ac-net nghĩ gì về lão... Tờ giấy ghi địa chỉ bạn tôi Ac-net nhớ đốt ngay đi... và bây giờ ... — Ac-net bước lùi lại và yếu ớt, rã rời dựa vào thành cửa. — Anh đừng đi vội, hãy ở lại một phút... — Tôi cũng không muốn đi mà không từ giã Ac-net như một người thân yêu! Tôi muốn giữ lại hình ảnh vui vẻ của Ac-net trong trí nhớ. Ac-net cười đi... và cho phép tôi hôn vào mắt Ac-net để Ac-net đừng quên... — Còn I-ren! Anh không giã biệt cháu ư ? — Không nên! Để từ giờ cho đến tối cháu đừng biết tí gì về cuộc hành trình... Ngược lại, tôi sẽ gặp Pê-pi-ta để dặn dò bà ấy đôi điều... Gri-gô-ri bước vội xuông bậc thang không dám nhìn lại. Phải chăng anh đã cứu thoát người đàn bà tội nghiệp và đứa con đáng thương của chị... ------------------ 1. Du kích Ý.