Ac-tơ Srô-dê tỉnh dậy trong tâm trạng khoan khoái dễ chịu. Hắn tung chiếc chăn lụa ra khỏi người nhảy xuống giường và dừng lại giữa buồng để tập bài thể dục quen thuộc buổi sáng. Nhưng ánh mắt hắn đọng lại trên tấm bản đồ Bắc Âu và trên những con đường mang nhiều ý nghĩa chạy dài trong đó. Những con đường được tô đậm bằng màu mực đỏ thắm. Srô-dê không cưỡng nổi sự cám dỗ để đừng chạy đến cạnh bàn. Phải, phải Mát-xcơ-va — Lê-nin-grat — Hen-xin-ki1 — Stốc-khôm2 — Ô-xlô3 — Cô-pen-ha-gơ4
... Người ta gọi đó là con đường kinh lý, toàn là những thành phố lớn cả. Đó là chưa tính đến những ga đỗ dọc đường mà dàn nhạc của hắn có thể trình diễn nữa.
Ai có thể ngờ mọi việc lại ổn thỏa đến thế ? Vậy mà dạo đầu khi các báo chí Ma-drit làm ầm ĩ lên chung quanh cuộc hành trình sang Nga của hắn, hắn đã giật mình run sợ !
Không chối cãi: Ac-tơ Scô-đê đã đắn đo khá lâu xem có nên nhận lời mời của Mát-xcơ-va hay không? Hắn có nguyên do, mà lại là một nguyên do khá quan trọng, dù rằng cân nhắc kỹ các việc một cách tỉnh táo thì...
Lúc khởi hành sang Tây Ban Nha biểu diễn, viên trưởng đoàn kiêm nhạc trưởng của dàn nhạc vẫn còn chưa quyết định được dứt khoát. Tên quản lý của hắn đã phải nhiều lần thúc giục, y nhấn mạnh những lợi lộc vô kể của những bản hợp đồng trên, Srô-đê mới đồng ý đánh điện báo tin về sự thỏa thuận của mình. Nhưng vài ngày sau đó các báo chí Ma-đrit đưa ra công bố bức điện đó. Không thể hiểu được họ lấy tin tức đó từ ai, và bằng cách nào? Theo sự thỏa thuận, trên những bức điện không một lần nào có viết chữ «nước Nga», «Mát-xcơ-va» — «Lê-nin-grat» cả. Song bọn nhà báo vẫn đánh hơi và các cột báo đầy những tin tức giật gân về tên tuổi của Ac-tơ Srô-đê.
Lạy Chúa, họ vẽ chuyện mới ầm ĩ làm sao. Họ tha hồ vu khống, tố cáo hắn.
Và hắn không thể còn làm gì khác, hơn, đành câm lặng nuốt êm những điều lăng nhục xúc phạm ấy và vừa kiên trì chịu đựng những cú đánh thô lỗ nhưng khá đau của báo chí, vừa tự an ủi rằng tất cả mọi việc rồi sẽ qua thôi. Chỉ tới lúc một trong những tờ báo có thế lực nhất Ma-đrit gọi hắn là điệp viên bôn-sê-vích thì hắn mới chột dạ đến mất cả nhuệ khí... Lạy Chúa tôi! Ac-tơ Srô-đê mà là một gián điệp bôn-sê-vích!
Trong hoàn cảnh khác thì chắc hắn được một mẻ cười đến vỡ bụng vì tất cả những chuyện ấy. Nhưng lúc này Srô-đê không có hứng thú để cười. Hắn ra lệnh cho hoãn buổi tập sáng lại và khóa trái cửa buồng khách sạn. Chỉ có viên phụ tá mới được hắn mở cửa cho vào với những qui định ám hiệu riêng.
Ac-tơ Srô-đê nguyền rủa cái ý định đi Mát-xcơ-va. Lúc đầu hắn định đánh điện cho viên Im-pre-xa-ri-ô5 bảo y từ chối và xóa bản hợp đồng xúi quẩy kia đi. Nhưng còn các món phí tổn... Lấy gì chi cho các khoản ấy ? Nếu hắn nộp tiền bồi thường thì cả dàn nhạc hầu như bị phá sản mất.
Đúng tối hôm mà tờ báo có thế lực vu khống hắn là điệp viên bôn-sê-vích, dàn nhạc của hắn sẽ trình diễn ở câu lạc bộ sĩ quan của sở cảnh sát Ma-đrit. Sự việc xảy ra đột ngột làm hắn phát rồ...
Hay ta đừng đến chỗ hòa nhạc? Chẳng hạn như viện cớ bị ốm đột ngột! Nếu viên phụ tá của ta chỉ huy dàn nhạc thì sao nhỉ! Và để cho các sĩ quan đừng làm ầm ĩ lên cần phải dặn viên phụ tá nói vài lời rằng những bản tin giật gân của báo chí về cuộc kinh lý nước ngoài của dàn nhạc là không đúng, chỉ là những tin vịt. Cả ngày hắn thui thủi một mình trong phòng kín, nghĩ nát óc xem phải làm gì ? Tổt hơn hết là nên thoái thác buổi trình diễn hòa nhạc. Nhưng làm sao có thể từ chối được khi đã nhận tiền thù lao? Gửi trả lại cho họ ư? Ồ, không! Không thể thế được chẳng lẽ hắn lại đòi số tiền đã phân phát cho các nhạc cộng.
Ngày sắp hết mà hắn vẫn chưa quyết đoán được bề nào. Nhưng rủi tự nó đến. Câu lạc bộ sĩ quan gửi giấy báo họ từ chối buổi hòa nhạc và theo hợp đồng họ chỉ lấy lại một nửa món tiền thù lao đã trao cho đoàn.
Lần đầu tiên Srô-đê thấy hạnh phúc từ khi lập dàn nhạc. Hắn lo phải thanh toán với câu lạc bộ sĩ quan bằng khoản lấy ra từ ví tiền của chính mình.
-----------------
1. Thủ đô Phần Lan
2. Thủ đô Thụy Điển
3.Thủ đô Na Uy
4. Thủ đô Đan Mạch
5. Chủ thầu tổ chức biểu diễn.
Lẽ dĩ nhiên san một thất bại như thế Srô-đê chẳng còn hứng thú gì ở lại Ma-đrit. Ga tiếp theo của cuộc hành trình là Bác-xê-lô-na. Hắn chuyển dàn nhạc đến đó. Nhưng chỉ vài ngày sau là sự việc trên lại tiếp diễn y như ở Ma- đrit. Cũng theo một trình tự như thể, hậu quả như thế, cứ y như là chỉ có một bàn tay điều khiển tấn hài kịch tai hại này vậy. Dàn nhạc của Ác-tơ — Srô-dê bị tổn thất nặng nề gần như phá sản. Các nhạc công chỉ nhận được một phần rất nhỏ trong số lương hai tháng của họ. Lại còn những món vận chuyền đi đường, tiền khách sạn tốn kém cũng không phải ít. Đúng là hắn đã sáng suốt phòng xa. chỉ riêng hẳn biết chuyển ba phần tư số vốn của dàn nhạc vào nhà băng ở Viên. Hiện tại «quỹ của đàn nhạc trống rỗng! Hắn nghĩ một vài buổi biểu diễn thành công ở Bác-xê-lô-na sẽ giải quyết bước khó khăn... Nhưng khốn thay ngay đến những hợp đồng đã ký cũng không duy trì được, nói gì đến việc biểu diễn thêm. Hắn cung muốn xoáy các món tiền bảo hiềm vì các bản hợp đồng không được thực hiện ấy. Nhưng muốn thế lại phải tốn tiền... Bởi vì theo chỗ hắn biết thì ở đất Tây Ban Nha của Phran-cô này muốn đến tòa án mà thiếu tiền lễ thì chỉ có thiệt thêm thôi.
Tóm lại hắn có đầy đủ mọi lý do để mà vò đầu bứt tóc, mà cáu kỉnh đi tới đi lui như gà mắc tóc trong buồng khách sạn để nguyền rủa kẻ đã chơi xỏ hắn ở cái đất Tây Ban Nha tai hại này!
May mắn đến một cách bất ngờ. Một chủ hiệu ăn lớn của thành phổ Phi-gie-ra mời dàn nhạc của hắn đến biểu diễn. Lời mời của Gô-me-dơ có nhiều hứa hẹn về khoản tiền thù lao nhiều hơn bất cứ nơi nào khác. Nhưng mà... lưỡi búa đã mất mất rồi...
Ac-tơ đã gửi phần lớn dàn nhạc về Viên, chỉ còn lại bên hắn vài nhạc công hạng ưu mà thôi. Hắn ta nghĩ: nếu ở Phi-gie-ra người ta cùng bài xích hắn thì sao ? Rằng hẳn có nên hạ mình chịu đến biểu diễn tại một hiệu ăn bình thường không ? Có nên thỏa thuận về số tiền thù lao hậu hĩnh và các điều kiện của nó không ?
— Ngài Gô-me-dơ ạ! — Srô-đê nói ở lần đầu gặp gỡ với tên chủ hiệu ăn. — Tôi có thể cho phép một sự khinh xuất như thế đối với riêng tôi nhưng tôi làm sao có thể phạm điều ấy đối với những nhạc công của tôi? Nói đúng ra họ là những bè bạn, là những người anh em của tôi. Tôi sẽ là một kẻ đê tiện biết bao nếu tôi không quan tâm bảo đảm cho họ về đời sống. Sự bảo đảm đó là một khoản tiền thù lao mà chúng tôi có thể nhận trước... dù chỉ là một nửa của bản hợp đồng thôi cũng được. Ngài cũng biết đấy, hiện tôi đang gặp vận rủi: báo chí của các ngài đã đánh lộn tùng phèo những chương trình của dàn nhạc của tôi. Chính vì vậy...
Gô-me-dơ có một cố tật là luôn luôn phải nhai. Vợ ông ta đã có lần đặt mua cho chồng cả một hộp kẹo cao su mang từ Niu Oóc về thco lời khuyên của bác sĩ. Ông ta nếm thử, rồi nhổ toẹt giận dữ nói:
— Kệ mẹ bọn Mỹ! Đồ vứt đi ấy!
Lúc này ông ta cũng vậy, dường như lặp lại từng lời trước sự lo ngại của Srô-dê :
— Kệ mẹ báo chí, tôi có sờ đến chung đâu! Đồ vứt đi ấy!
Rồi ông ta cho một tảng, thịt lớn vào mồm nhai một cách khoái trá. Srô-đê lợi dụng phút im lặng ngắn ngủi đó:
— Ồ, một sự độc lập tư tưởng! Tôi thán phục ngài đấy! Thề danh dư, rất thán phục. Qua kinh nghiệm tôi biết rằng muốn thế phải có lòng dũng cảm và sự thông minh sáng suốt... ngài hãy tin nếu chỉ mình tôi thì tôi chẳng hề lo ngại gì? Nhưng còn các nhạc công họ bơ vơ ở giữa cái chốn xa lạ này như những đứa trẻ... vì vậy... ta ghi vào bản hợp ggồng rằng ngài đã ứng trước bảy trăm năm mươi đô la được chứ?
— Gô-me-dơ đã nuổt gọn miếng thịt, nhưng không vội trả lời, lão ta chậm rãi hớp từng ngụm rượu nuốt ừng ực một cách thô lỗ... chỉ đến lúc sắp nhai miếng thịt thứ hai, lão mới lên tiếng :
— Ngài cứ ghi là một ngàn năm trăm. Họ đã thỏa thuận... và dàn nhạc của Srô-đê đã đến Phi-giê-ra dù không đủ nhân số.
Và chính ở đây Srô-đê được thỏa mãn hoàn toàn, sau những thất bại chua cay ở nơi khác.
Viên lm-pre-xa-ri-ô đã đến. Hắn mang theo cả một đống báo Pháp, Ý, Anh, Đức...
Dường như không có nước nào mà tin về cuộc hành trình sắp đến không được truyền tới. Một số báo khen ngợi tán dương Srô-đê, số khác lại phỉ báng hắn, nhưng dù ở trường hợp nào đi nữa thì cái tên Srô-đê từ trươc tới nay tiếng tăm bình thường giờ đã trở thành «Ma-e-xtơ-rô»1 tồn tại.
----------------
1. Tiếng Ý: Maestro: dùng để gọi tôn quý các nghệ sĩ.
Cái gì qua thì đã qua, và điều ẩy chứng tỏ rằng vị nhạc trưởng đã đạt được nguyện vọng và mục đích của mình.
Nhưng sự bất ngờ lớn nhất vẫn là số hợp đồng mà viên Im-pre-xa-ri-ô đặt lên bàn.
— Ngài nhạc trưởng, ngài có biết ta cần phải cảm ơn ai về tất cả những điều này không? Tôi cuộc là ngài không thể biết được. Chính là những người bôn-sê-vích đấy! Nguyên nhân của những vụ ầm ĩ về báo chí đã làm cho tiếng tăm ngài nổi bật đến mức ta không còn dám mơ đến kia. Bây giờ dễn lượt tôi đọc các điều kiên cho họ, chứ không phải là ngược lại! Ngài hãy kết thúc câu chuyện ở Phi-gie- ra ngay đi, sau đó chúng ta về Viên lấy các giấy tờ thị thực hộ chiếu để đi thôi.
Ngay tối hôm đó Srô-đê báo với Gô-me-dơ rằng sau buổi biểu diễn hòa nhạc tối nay dàn nhạc sẽ từ giã nhà ăn của ông ta.
Lão chủ quán ngạc nhiên đến nỗi chiếc đùi gà suýt nữa mắc nghẹn ở cổ hắn.
— Sao lại từ giã kia chứ? Hãy vì tình yêu Chua, ngài Srô-đê! Ngài không cầm dao nhưng tin nầy như đâm vào tim tôi vậy! Có lẽ ngài cho rằng tiền thù lao còn ít chăng? Rồi ta sẽ tính đến chuyện đó sau. Tôi sẽ cho các nhạc công của, ngài ăn ba bữa thịnh soạn, cả rượu nưaa. Còn về phần ngài thì...
Nhưng Srô-đê đã trở nên không gì lay chuyển nổi, hắn phấn khởi chuẩn bị lên đường. Thế là tối nay, buổi biểu diễn cuối cùng và vĩnh biệt Tây Ban Nha. Ngay đến trong giấc mơ cũng mong đừng bao giờ ta gặp lại mi!
Ồ, cái tay Gô-me-dơ tầm thường kia còn đưa ra ngày ba bữa ăn để mua chuộc một nghệ sĩ như hắn kia chứ ? Rõ đồ quê mùa thô bạo. Những kẻ như thế có thể dám bán anh em vì một đĩa thức ăn đầy. Họ thì có khái niệm gì về những ước vong cao kia chứ?
Hắn gọi điện thoại nhắc tay bồi chính.
— Ta dùng bữa trưa lúc mười hai giờ như mọi hôm.
Sau đó Srô-đê bước đến chiếc gương lớn để sửa lại mái tóc. Tới lúc đó hẳn mới nhận ra mình chưa mặc áo khoác ngoài. Hắn say sưa kiểm tra lại hình dáng và nét mặt mình.
Tuy đã bốn mươi tuổi, nhưng hắn có được cái hình thức bề ngoài rất khá. Tóc vẫn đen, da chưa hề có nếp nhăn, đôi mắt hơi có quầng thâm, lòng mắt đen to càng làm cho cái nhìn của hắn thêm cám dỗ. Và tất cả những ưu điểm ấy đều do bàn tay khéo léo của bà Lê-be-cơ. Bà ta đã giúp cho bộ mặt hẳn trẻ lại đến mười tuổi. Việc hắn tập thể dục, thể thao thường xuyên cũng làm cho cơ thể hắn thêm chắc nịch. Thân hình hắn cân đối nở nang và chủ yếu là chưa đâu có một thớ mỡ nào.
Có tiếng gõ cửa.
Xin mời — Srô-đê trả lời và nhanh chóng mặc áo ngoài.
— Chào ma-e-xtơ-rô! Cô bồi bàn chào hắn và đi đến chiếc bàn nhỏ bên góc. — Em mang lên cả hai quả cam cho bữa sáng của ông nữa. Ông đồng ý chứ ? Em biết rằng ông thường ăn cam trước khi uống cà-phê lúc còn đói.
— Em rất dễ thương, cô bé ạ! Biết cả đến những thói quen của ta nữa.
— Em nghe thấy ông sắp từ biệt nơi đây phải không ?
— Đúng vậy, tối nay là tối hòa nhạc tạm biệt đấy! Ngưòi nghệ sĩ như những cánh chim phiêu bạt ấy! Nay đây mai đó.
— Đáng tiếc là ông hát trong vườn nhỏ của chúng em ít quá! Có lẽ ông nhớ đến gia đình...
— Đáng tiếc hay may mắn thay là tôi vẫn sống độc thân.
— Cả vợ chưa cưới cũng chưa ư ?
— Ngay đến vợ chưa cưới cũng chưa ? Có lẽ tại vì cho đến nay tôi chưa gặp một cô gái nào đẹp như em.
— Ồ, thưa ông, vậy thì chẳng có gì trở ngại cho việc ông ở lại đây cả, nếu ông muốn.
— Em thích thế chứ ? Em sẽ âu yếm vuốt ve anh một chút chứ ? Như thế này này... Nào, đừng có bướng thế chứ Ta không nuốt mất em đâu... Ta chỉ...
Một cái tát bốp vào mặt, cùng với tiếng chuông điện thoại làm Srô-dê choáng váng bỗng tỉnh táo hẳn.
— Đàn bà Tây Ban Nha các cô không biết bông đùa — hắn lầu bầu và xoa bộ mặt đỏ bừng...
— Bàn bà Tây Ban Nha chúng tôi ư ? Nghĩa là ông đã có nhưng kinh nghiệm khác phải không ? Cô bồi bàn cười mỉa, rồi biến mất sau cửa.
Srô-đê bực dọc cầm lấy ống nghe.
— A-lô phải, tôi là Ac-tơ Srô-đê đây. Việc khẩn cấp ư ? Ngài tha lỗi cho, nhưng tôi không có thì giờ. Và tôi cũng không có hứng thú để bắt mình phải tiếp những người...
Bực bội vì cái tát nảy lửa của cô gái, và vì thái độ dại dột của chính mình, hắn định đặt ống nghe xuống, nhưng từ đầu dây bên kia một giọng nói hầu như làm tê liệt tay hắn...
— Nhất định tôi phải gặp ngài.
— Xin lỗi, nhưng ngày mai tôi đã rời khỏi nơi đây rồi. Có thể là lần đầu và mãi mãi. Tôi sẽ...
— Tôi muốn nói chuyện với ngài về việc có liên quan đến cuộc hành trình sắp tới đấy.
— Ồ, nếu chỉ bấy nhiêu thì tôi có thể báo cho ngài biết trước là ý định của tôi không hề thay đổi. Mọi lời nói đều là vô nghĩa cả.
— Ngay cả lúc nếu có phụ thuộc vào cuộc kinh lý của ngài ư ?
— Lại cuộc kinh lý... Cái của nợ báo chí săn đuổi tôi chưa đủ hay sao chứ ?
— Một phút nữa tôi sẽ tới chỗ ngài.
— Một phút nữa ngài sẽ đếm các bậc thang đấy không phải bằng chân mà bằng những chiếc xương sườn của ngài.
— Tôi bảo đảm là ngài không làm như vậy!
— Ngài chưa biết rõ tôi...
— Ngược lai, biết rất rõ nữa là khác. Ngài cũng không ngờ được là rõ đến thế nào đâu! — Cái trọng âm người ấy dùng khá gay gắt làm thức dậy trong Ac-tơ một nỗi băn khoăn lo sợ không đâu. Hắn cảm thấy toàn thân lạnh toát như người ta thường cảm thấy có điều gì không hay.
— Điều gì nhỉ ? Linh tính ư ? Thật là ngu xuẩn, chẳng qua đây là một mưu đồ tống tiền mà thôi. Một người nào đó ở Ma-đrit — Bác-xê-lô-na biết được rằng dàn nhạc đã thành công trong việc làm ăn ở Phi-gie-ra và... việc nhắc đến con đường kinh lý cũng rất đáng ngờ bởi vì những chuyện xảy ra ở Ma-đrit — Bác-xê-lô-na cũng bắt đầu như vậy... Rồi bọn họ sẽ mất công toi nếu họ biết được về những thành quả gần đây. Cần phải gọi A-dam — Rô-dăng-be để anh ta sẽ đập vào mặt họ, nếu cần...
Ac-tơ Srô-đê gọi điện thoại cho viên Im-pre-xa-ri-ô dặn phải tới ngay.
— Chú ý, A-dam, anh có nói với ai ở đây về việc kinh lý sắp tới không ? — Hắn hỏi đón đầu khi viên quản lý vừa bước vào cửa.
— Từ lúc tới đây tôi chưa có thì giờ để ngủ cho đã cơ mà! Có việc gì vậy, thưa ngài ?
— Có một người lạ mặt muốn gặp tôi và ám chỉ về cuộc hành trịnh sắp tới.
— Hay tôi ở lại xem hắn nói gì nhé !
— Chính tôi muốn thế đấy! Có hai người ta dễ đối phó với họ hơn.
Có tiếng gõ cửa,
— Xin mời, — Rô-dăng-be rộng cửa với vẻ lịch sự nghề nghiệp.
Một người đàn ông tầm thước trung bình, nét mặt sáng sủa, thanh tú bước qua ngưởng cửa. Thái độ anh ta không có vẻ gây sự, khiêu khích, trái lai còn làm cho Srô-đê thấy có cảm tình nữa, bởi hắn nhớ rõ từ trước đến nay hắn chưa bao giờ gặp vị khách không mời mà đến này.
— Tôi nghe đây, ngài cần gì thế ? — hắn tấn công ngay khi khách vừa ngồi xuống ghế.
— Ngài thông cảm, tôi muốn được nói chuyện riêng với chính ngài.
Vị khách trả lời với giọng nhấn mạnh kín đáo.
— Tôi không có điều gì căn giữ bí mật đổi với viên quản lý của tôi cả, tất cả mọi việc của dàn nhạc. — Srô-đê nói vẻ tự tin.
— Ai cũng có những riêng tư cả. Người lạ mặt mỉm cười nhã nhặn. — Tôi, ngài hay ngài Kô-dăng-be, nếu tôi không nhầm thì người ta gọi ngài như vậy, phải không ?
— Rất hân hạnh được ngài chú ý đến cá nhân tôi. Vì tôi vừa mới tới thế mà...
— Từ Cô-pen-ha-gơ tới phải không ? Lúc 18 giờ 40 phút. Đáng tiếc chuyến bay chậm mất hai mươi phút.
— Ngài cùng đi chuyến bay ấy à ? Rõ khổ, tôi già đi mất rồi... hoặc là lúc lên máy bay ngài cố ý tránh gặp tôi Rất tiếc... Xin lỗi vì chưa được biết tên ngài — Và Rô-dăng-be nhìn khách với vẻ dò hỏi, xét nét.
Môi người khách thoáng nụ cười tế nhị.
— Tôi muốn có lời yêu cầu được nói chuyện riêng với ngai Srô-đê. Ồ, xin lỗi, đâu phải vì tôi không kính trọng ngài. Ngược lại. Tôi hy vọng chúng ta còn gặp nhau không chỉ một lần, ngài Rô-dăng-be. Nhưng hôm nay, lúc này... là người hiểu đời, mong ngài thông cảm.
Rô-dăng-be đi ra cửa hoàn toàn yên tâm, ra tới cửa, hắn nói với ngài :
— Nếu gì thì tôi ở buồng bên cạnh, thưa ngài Srô-đê.
Vị khach lạ và Srô-đê còn lại trong phòng. Srô-đê lên tiểng :
— Tôi có thể biết tên ngài được chứ ?
— Phret Sun! — Người khách đứng dậy và dù đang mặc quần áo thường phục cũng đập gót chân theo kiểu nhà binh.
Cái việc nhỏ nhặt có vẻ như không có ý nghĩa gì ấy một lần nữa lại làm cho Srô-đê xao xuyến không yên.
— Ngài thông cảm cho sự bực bõ lúc nãy của tôi; Vì ngày mai tôi đã khởi hành mà hôm nay còn một tối biểu diễn. Tất cả những việc đó làm tôi không được lúc nào rảnh...
— Tôi rất hiểu... nếu không vì một việc tối quan trọng thì tôi...
— Tôi e rằng thì giờ định để nghe ngài không nhiều.
— Chúng ta giải quyết nhanh thôi. Tóm lại ngày mai ngài tới Viên, sau khi nhận xong thị thực hộ chiếu ngài sang Nga phải không ? ^
— Đúng vậy, giờ thì tôi có thể ngẩng cao đầu nói về việc dó được rồi. Chí hướng của nghệ thuật đã thắng sự bất lương. Người nghệ sĩ ít khi được thỏa mãn như thế, và vì vậy tôi đặc biệt coi trọng nó. Chắc ngài thừa hiểu rằng người ta đã phá rối, khuấy động như thế nào chung quanh cái tên bình thường của tôi. Và tất cả mọi ý đồ bất lường đã trở nên có lợi, cho tôi; Viên quân lý nhận không xuể những bản hợp đồng mới.
— Tôi cùng có nghe nói đến việc đó. Thật là tuyệt! Xin chức mừng ngài, một thành công xứng đáng. Và ngài biết tôi nghĩ gì không ? Rằng việc đến nước Nga của ngài không phải chỉ có nghĩa là thắng lợi đối với ngài mà còn là thắng lợi đối với chúng tôi nữa.
— Thắng lợi ư ? Và ngài ám chỉ gì trong cái chữ chúng tôi ấy ? — Srô-đê trợn mắt ngạc nhiên, giọng nói thản nhiên của vị khách làm hắn bực mình. Còn vị khách vẫn thản nhiên như không.
— Chúng ta đừng lý sự dài dòng làm gì, ngài còn bận rộn với bao công việc. Tôi xin giới thiệu, tôi là đại diện cho một tổ chức lấy việc nối liền quan hệ chặt chẽ đều khắp giữa nhân, dân Nga với nền văn hóa châu Âu làm mục đích. — Thì cuộc hành trình của chúng tôi Cụng nhằm vào mục đích đó thôi. Lần đầu tiên sau chiến tranh khi quyết định ký bản hợp đồng với Nga tôi đã biết rõ rằng cuộc hành trinh đến đó của chúng tôi...
— Tôi hiểu, tôi hiểu — Sun cắt ngang lời Srô-đê — Đối với người Nga chỉ quen xem những tác phẩm cổ điển và các vở kịch thì những buổi hòa nhạc của ngài sẽ là những ngày hội lớn đối với họ. Điều đó đúng... Nhưng ngài đến rồi lại đi, còn chúng tôi thì muốn rằng con đường nghệ thuật của ngài phải để lại những dấu vết sâu sắc sau đó.
— Người nghệ sĩ để lại những dấu vết không thể xóa mờ trong trái tim những khán giả của mình, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào. Tôi hy vọng rằng cái dàn nhạc ưu tú của tôi sẽ xứng đáng với chức năng cửa nó, — Srô-đê đứng dậy với vẻ sốt ruột không che giấu rằng cuộc nói chuyện đến đây đã chấm dứt.
Sun hiểu thái độ đó, nhưng anh vẫn thản nhiên nói tiếp:
— Đó chỉ là những lý thuyết suông thôi. Ngài Srô-đê ạ! Ngài cho rằng điều ấy làm chúng tôi thỏa mãn hay sao ?
Srô-đê nổi giận:
— Các ngài thỏa mãn hay không thì can hệ gì đến chúng tôi cơ chứ ? Tôi là nhạc trưởng, ngài có nghe không, là nhạc trưởng và việc của tôi là chỉ huy dàn nhạc, chứ không phải nhảy theo diệu huýt sáo của một tổ chức vô danh nào đó tôi không hề biết tới. Nói đúng ra ngài đã đến chỗ tôi mà không hề được mời... Vậy yêu cầu ngài hãy để cho tôi yên; nếu không thì...
Srô-đê lao tới định bắt người khách ra khỏi cửa. Nhưng Sun lại còn sửa lại lối ngồi cho thoải mái trong ghế bành, rồi châm thuốc hút một cách thản nhiên.
— Ngài không nghe tôi nói gì à? Srô-đê quát lên và bước tới một cách giận dữ. — Nhưng bỗng hắn nín thở.
— Gri-gô-rê Cô-su-le-sen ngồi xuống! — một giọng cảnh cáo vang lên từ chiếc ghế.
Một phát súng nổ vào mặt cũng chỉ tác dụng đến thế là cùng, Mặt Srô-đê trở nên nhợt nhạt như xác người chết, hẳn từ từ buông mình xuống ghế bành, hai đầu gối run bần bật.
Im lặng trùm xuống gian phòng. Một sự im lặng đến nghẹt thở và nhiều ý nghĩa hơn mọi lời nói. Ac-tơ Srô-đê cảm thấy mọi việc đều chán chường tàn nhẫn, không cứu vãn được! Cuối cùng hắn nhận ra mình đã phạm phải một sai lầm nghiêm trọng. Im lặng là củng cố thêm lời kết tội ghê gớm kia.
— Một sự nhầm lẫn điên rồ! Gri-gô-tê Cô-su-le-sen là nghĩa làm sao?
Sun tới sát bên hắn :
— Tôi không có thì giờ đùa giỡn với ngài ở đây. Sĩ quan cũ của Xi-gu-ran-xa1, tội phạm chiến tranh bị kết án tử hình khiếm diện chính là ngài.
— Tôi là nhạc sĩ Ac-tơ-Srô-đê... tôi không dính líu gì đến cái tên mà ngài vừa nói cả. Đây là một sự vu khống mới cốt để cản trở cuộc hành trình phục vụ nghệ thuật đơ11 thuần của chúng tôi. Nếu ngài có tư thù gì với cái tên Cô-ru-le-sen nào đó thì mời ngài tìm hắn, còn tôi, ngài hãy nhìn kỹ lại tôi đi... tôi... — Hắn nói lắp bắp một hơi, cố dìm nỗi sợ hãi của mình vào lời nói.
— Về nhân dạng, thì ngài có lý. Tên Cô-ru-le-sen kia quả rất ít giống Srô-đê ngày nay.
— Ngài thấy chứa ? Tôi đã bảo mà.
— Tôi đã thấy và còn khen ngài nữa kia. Bà Le-be- cơ quả không hổ danh chút nào với nghề nghiệp của mình. Ngài trả một ngàn năm trăm đô la đáng giá.
— Đây lại là một sự hiểu lầm cố ý...
— Ngài đã sớm quên địa chỉ ở phố Xanh Đô-mi- nich Pa-ri rồi ư ?
— Thôi được, bây giờ thì thế nào cũng được! — Giọng hắn trở nên nửa như thở dài, nửa như tiếng khóc, — Nhưng làm sao mà ngài biết được...
— Tôi nghĩ rằng Xi-gu-ran-xa cũng chẳng phải đau đầu vì mất một sĩ quan như ngài... Tuy nhiên một viên chỉnh hình như thế làm sao tránh được sự quan tâm của sở mật thám Pháp. Bà Lê-be-rơ là bậc thầy về nghề nghiệp cấy tạo hình, đồng thời là một người đàn bà thông minh, Bà ta đáp ơn sự giảm thuế bằng cách báo những tin cần thiết cho nơi cần báo. Và chỉ cầm hai bức ảnh trước và sau cuộc giải phẫu của người khách hàng một cách kín đáo... ngài rõ rồi chứ ?
— Ồ, tôi ngu ngốc quá! — Giọng Srô-đê như rên rĩ, rồi bỗng hắn đột ngột chuyển sang thế công — Nào, thế thì ngài muốn gì? Ngài đừng quên rằng ta đang ở Tây Ban Nha, không hề có chút quan hệ gì với Ru-ma- ni cả.
— Thứ nhất là chung quanh ngài có cảnh sát, thứ hai, nếu ngoài tôi ra mà còn có người thứ ba biết chính ngài là... thì con đường công danh, của ngài chấm hết. Số tiền bí mật của ngài gửi ở ngân hàng Viên sẽ bị tịch thu. Gòn các bản hợp hợp đồng dĩ nhiên sẽ được tuyên bố là mất tác dụng.,. Những triển vọng tương đối cám dỗ đấy chứ nhỉ ?
— Tôi làm sao có thể cứu vãn tình thế gay go này ?
— Nếư tôi không lầm ngài sẽ có một số ý kiến liên quan đến tôi.
— Đấy mới là một câu đáng hỏi.
------------------
1. Tên gọi tổ chức mật vụ của Ru-ma-ni từ 1921 đến 1944
Sun kéo chiếc ghế lại gần Srô-đê và ngồi xuống.
— Ngài đã không nhầm. Quả là tình thế có thể xoay chiều, mà xoay theo chiều tốt đẹp nữa kia... và bằng một giá rất rẻ nữa. Một sự hữu nghị hai bên cung có lợi. Trên đường sang Mat-xcxr-va ngài sẽ mang theo một số đĩa hát, một phần các đĩa thu chính các bài hát của ngài... và một số loại văn xuôi khác...
— Ngài điên rồi! Họ sẽ kiểm tra đo đạc chứ. Cái gì sẽ xảy ra, nếu... cái bọn hải quan ấy. Ồ, ngài có tính đến điều đó chưa ?
— Ngài hơi mất bình tĩnh, nên đánh giá tình thế không được tỉnh táo. Có gì lạ nếu một dàn nhạc hợp xướng mang theo nhiều đĩa về những tiết mục của mình ? Rồi tôi sẽ lưu tâm về các nhãn hiệu cho phù hợp.
— Và tôi cần phải chuyển những đĩa ấy cho ai ở đó ?
— Ồ, không, ngài là nhân vật được chú ý, sẽ có hàng nghìn cặp mắt theo dõi rình mò ngài... Việc của ngài là mang gói hàng đi, còn việc tiếp theo thì người cùng đi với ngài thi hành.
— Chúng tôi đã nộp danh sách các nhạc công cho sứ quân Xởviết ở đó rồi... như vậy...
— Việc đó không có gì khó khăn nan giải cả. Trước khi lên đường ngài phải cưới vợ. Họ sẽ không từ chối phát thêm cho ngài một thị thực hộ chiếu nữa.
— Tôi lấy vợ ? Tôi ?! Ngài, đùa à ? — mắt Srô-đê như nhảy lên trán vì bực bội lẫn ngạc nhiên.
— Đó là cách giải quyết ổn nhất. Một nghệ sĩ như ngài, hẳn sứ quân Liên Xô vui lòng cho người vợ mới cưới đi cùng. Cô ta đã biết cần phải như thế nào. Tất nhiên phải làm đám cưới giả... Càng rùm beng càng tốt, Cuối con đường hữu nghị thì ngài đưa đơn xin ly dị... Chuyện đó bây giờ là thường, không ai cho là đáng ngờ cả. Kế hoạch đó ngài thấy tốt chứ ? Tuyệt, phải không ?
— Thế bạn chăn gối của tôi là ai vậy ?
— Yên chí, chúng tôi cũng đã để ý đến sở thích của ngài. là một cô gái đẹp đến quyến rủ, chưa tới hai mươi tuổi.
— Tôi phải nuôi báo cô cô vợ hờ của tôi ư ? Nếu thế thì...
— Ngài sẽ không phải ân hận gì về điều ấy...
— Tôi hiểu, tính tôi vốn tế nhị...
— Chúng tôi sẽ cấp tiền cho cô ta.
— Tôi xin nhắc ngài, tôi là một nghệ sĩ và tên tuổi tôi cũng đáng giá một cái gì đó lắm !...
— Tỏi có quan niệm ngài quá coi trọng đồng tiền, nhưng thưa ngài...
— Ồ dù sao thì có tiền cũng giúp ích được cho tôi trong lúc đi đường chứ ?
— Tôi sẽ đưa ngài năm trăm đô la.
— Ngài cho là đủ sao ?
— Ngài đê tiện lắm, ngài Gri-gô-rê Cô-su-le-sen ạ !
— Tôi là một nghệ sĩ, thưa ngài.
— Như một cộng tác viên của Xi-gu-ran-xa từ xa ngài đã ngửi thấy hơi tiền...
— Tôi không có ý kiến phản đối năm trăm đô-la đâu, thưa ngài.
— Như vậy chúng ta đã thỏa thuận...
— Nhưng tôi muốn được nhận tiền trước...
— Ngài còn tệ hơn đê tiện nữa cơ đấy !
— Ngài cũng biết mọi vấn đề xảy ra quanh tôi. Do đó sự cảnh giác không bao giờ thừa cả.
— Thôi được ngài hãy tạm nhận hai trăm. Ba trăm còn lại Nô-ra sẽ trao cho ngài ở Mat-xcơ-va.
— Nô-na là ai vây ?
— Thật là không phải một chút nào cả. Cho đến lúc này ngài vẫn chưa biết tên vợ chưa cưới của mình.
:— Trước tiên tôi cần phải gặp mặt coi xem có đáng quan tâm đến cô ta không đã. Bao giờ tôi được hân hạnh ?
— Ngay bây giờ, sau khi tôi đi. Ngài hiểu chứ, tôi tin là... Phret thoáng gật đầu rồi cất bước.
Srô-đê cẩn thận đếm lại số tiền, rồi đặt vào ngăn kéo bàn. Hắn trăm ngâm suy nghĩ, bỗng bật dậy khỏi ghế và lao đến chiếc gương.
— Không giống, không giống một chút nào cả. Nếu mụ Le-be-cơ chết tiệt kia đừng lộ bí mật thì đâu đến nỗi... — Hắn cáu kỉnh kêu lên. nhưng ngay lập tức dùng tay bịt mồm lại.
Có tiếng gõ cửa.
Cánh cửa bật mở, nhưng lần này số phận như nhân từ với hẳn. Một cô gái tóc đen diễm lệ đang đứng trước hắn.
— Xin được biết tên cô ?
— Nô-na Pô-xô. Srô-đê, ngài không nghĩ rằng là vợ chồng sắp cưới đáng lẽ chúng ta phải thân mật với nhau hơn hay sao ?
Srô-đê bối rối lặng lẽ đứng sang bên. Nô-na vui vẻ lướt vào phòng với bước chân nhẹ nhõm.
Trong khi đó trên chiếc ô tô chạy từ khách sạn trở về có cuộc đối thoại rôm rả :
— Hắn thỏa thuận ngay chứ ?
— Srô-đê là một tên hèn nhát, bẩn thỉu. Herr Nun-ke ạ! Hắn đã nhận tiền, biên lai đây.
— Ngài khá lắm, Phret ạ !
— Tôi cũng rất sung sướng...
— Chúc ngài thành công! — Nun-ke chân thành nói.
Nhưng nếu Nun-ke biết được kế hoach cụ thể của Gôn-sa-ren-cô chưa chắc hắn đã chúc anh thành công.
