7. Kết cục cuối cùng của Hamors
Niềm tiếc nuối lớn nhất trong những năm cuối đời của Hamors, chính là việc suy cho cùng mình không phải là người Trung Quốc. Ông thường quên mất nguồn gốc của bản thân, đã trở thành một trí thức thực thụ, trở thành một người đọc sách Trung Quốc thực thụ. Sau khi kết giao làm bạn tốt với Hồ Địa, Hamors thỉnh thoảng lại cảm thấy day dứt khôn nguôi và vô cùng cắn rứt vì đã lừa gạt Hồ Địa. Hồ Địa chìm đắm trong chuyện chăn gối đã trở nên vô phương cứu chữa, Hamors đành phải lục lọi trong số sách lưu trữ của mình một số cuốn sách liên quan đến việc cấm dục dưỡng sinh để khuyên can Hồ Địa kẻ vẫn u mê không thức tỉnh. Thế nhưng hễ nhắc đến chủ trương cấm dục, Hồ Địa liền vứt những cuốn sách đó sang một bên.
Hồ Địa rõ ràng không phải là một trí thức Trung Quốc chân chính. Kẻ sĩ đọc sách mãi mãi là người có trí tuệ, Hamors coi sự cứu chữa không nổi của Hồ Địa, lại thêm việc cuối cùng khi đang ở tráng niên đã mất mạng vì quá chìm đắm trong tử sắc, là một kết cục tất yếu của kẻ trọc phú thiếu văn hóa. Hamors từng nghĩ đến việc học thư pháp Trung Quốc, nhưng ông nhanh chóng phát hiện ra mình không có duyên với nghệ thuật Trung Quốc cổ xưa này. Cây bút lông làm bằng trúc và lông sói thế nào ông cũng không thể điều khiển cho tốt được, ông đã quen với việc dùng loại bút máy to thô đó, và cảm thấy kỳ cục khi viết chữ Hán theo chiều dọc. "Vớ lụa cong một thước, hoa sen vàng ba tấc, là cái xẻng cái cuốc lúc phá thổ đào huyệt." Ông dùng bút máy viết lên giấy Tuyên Thành câu danh ngôn cảnh thế trích từ cuốn "Nguyên bản Kim Bình Mai", rồi đóng khung câu nói ấy treo trong thư phòng của mình. Điều khiến Hamors cảm thấy khó hiểu là, trong một phiên bản hay hơn của "Kim Bình Mai từ thoại" năm Vạn Lịch thứ bốn mươi lăm, lại không có câu nói đầy triết lý này.
Trong mắt Hamors, trí thức Trung Quốc chân chính chính là kiểu người vừa có thể thả mình vào thanh sắc, vừa có thể kịp thời buông cương vực mã. Hào sắc là thiên tính của con người, cho nên ông tổ của trí thức Trung Quốc là Khổng Phu Tử, từ mấy ngàn năm trước đã cảm thán rằng: "Ta chưa từng thấy ai yêu đức như yêu sắc vậy." Hai chủ trương cấm dục và hào sắc vốn như nước với lửa, chỉ ở những trí thức Trung Quốc chân chính mới có thể đạt được sự kết hợp hoàn hảo nhất. Điều khiến Hamors cảm thấy bi ai, là khi ông bắt đầu có hứng thú nồng nàn với phòng trung thuật của Trung Quốc thì ông đã già đi một cách đáng tiếc. Ngay từ đầu, ông đã không tin vào tà thuyết thái âm bổ dương có thể cải lão hoàn đồng. Những ghi chép về thuật thái chiến từng có lúc khiến ông tẩu hỏa nhập ma, đoạn trải nghiệm duy nhất khiến ông cứ nhớ đến là đỏ mặt, chính là để chữa trị chứng liệt dương và xuất tinh sớm của bản thân, ông đã chỉ thị thím Trần chuẩn bị cho mình một túi gạo nhỏ treo trong thư phòng, sau đó giống như tập đấm bốc, mỗi ngày dùng chỗ kín của mình tông vào túi gạo một trăm năm mươi lần. Kết quả của việc luyện tập là một tuần sau, tinh hoàn của ông sưng lên, chỗ kín lúc cần cương thì không chịu ngóc đầu lên, lúc không cần cương lại cứ dựng đứng lên như một khúc gậy, đến việc đi tiểu cũng khó khăn.
Hamors không hề đi quá xa trên con đường tà đạo, tình yêu của thím Trần đã cứu rỗi ông. Người phụ nữ không bình thường này đã phát hiện ra bí mật của ông, không chút khách khí đổ gạo trong túi ra cho gà ăn. Ả bắt ông phải thề với ả không bao giờ đi làm những thứ ma giáo bàng môn tả đạo đó nữa, nếu không sẽ nổi lửa thiêu rụi toàn bộ số sách quý mà Hamors vẫn luôn tự hào. Thím Trần xưa nay vẫn là một người phụ nữ nói là làm, ả tuy không chính thức kết hôn với Hamors, nhưng theo thời gian trôi qua, địa vị nữ chủ nhân của ả không những không dung nghi ngờ mà trên thực tế, Hamors đối với lời nói của ả đã là trăm phần vâng lời không dám có chút nào trái ý.
Càng đến gần tuổi xế chiều, hành vi cử chỉ của Hamors càng giống một đứa trẻ. Theo yêu cầu của thím Trần, Hamors lại bắt đầu ra bờ sông câu cá. Sau khi Hồ Địa qua đời, việc câu cá bên bờ sông đã trở thành tiêu khiển duy nhất trong tuổi già của Hamors.
Trong những năm cuối đời của Hamors, người Mai Thành thường nhìn thấy Hamors và thím Trần tay trong tay đi qua con phố lớn một cách đầy khoa trương. Mặc dù tuổi tác quả thực đã cao, nhưng ở trên phố, Hamors rất hiếm khi thể hiện vẻ già nua lụ khụ. Ngay cả vào những giây phút cuối cùng của cuộc đời, cử chỉ của Hamors vẫn giống như một quý ông được giáo dục đầy đủ. Cuộc sống tình yêu bình yên tuổi già khiến cho Hamors được chăm sóc ngày càng tốt, sống càng lúc càng có tinh thần.
Mai Thành vẫn đang xảy ra những thay đổi thầm lặng, những người sống trong đó có lẽ vẫn chưa cảm nhận được, nhưng nếu có ai sau một khoảng thời gian dài lại đến Mai Thành, sẽ vô cùng kinh ngạc khi phát hiện ra Mai Thành đang dần biến thành một thành phố xa lạ. Những câu chuyện thuộc về thời đại của Hồ Thiên Hồ Địa, ngoài việc tiếp tục được lưu truyền trong miệng người dân, thì rất nhiều trào lưu thịnh hành thuộc về thời đại đó, giống như người phụ nữ đã qua thời, hoàn toàn không còn ánh hào quang của ngày xưa nữa. Mai Thành nhỏ bé cũng giống như Trung Quốc cổ xưa, bước vào một thời kỳ thịnh thế Dân Quốc ngắn ngủi.
Vị huyện trưởng đầu tiên thông qua kỳ thi huyện trưởng đã chính thức nhậm chức vào những ngày xuân ấm hoa nở. Làn sóng đầu tiên do vị huyện trưởng mới nhậm chức dấy lên chính là cuộc vận động Tân Sống mới có thanh thế hào hùng. Kỹ nữ bắt buộc phải cải lương, khách làng chơi hễ bị phát hiện sẽ bị lớn tiếng đăng báo phê phán. Sự nguy hại của bệnh tình dục bị phóng đại lên mấy chục lần, việc nạp thiếp cũng bị xác định là trái pháp luật. Huyện trưởng mới nâng cao đãi ngộ cho giới văn nhân trong Mai Thành, ông ta tự mình đứng ra tăng lương cho giáo viên trường trung học huyện, đặc biệt mời hiệu trưởng trường trung học huyện làm tham nghị chính phủ huyện.
Hamors lớn tuổi cũng được coi như một đại học giả ẩn cư ở Mai Thành, dưới sự dìu dắt của thím Trần ăn mặc chưng diện xiêm y lộng lẫy, được mời ra mắt công chúng, làm một bài diễn thuyết ứng khẩu với chủ đề "Sự tiêu trưởng của văn hóa Trung Tây" cho mọi người nghe. Kiến thức uyên bác của Hamors về văn hóa Trung Quốc khiến tất cả những người Trung Quốc nghe diễn thuyết há hốc mồm kinh ngạc. Mọi người không dám tin rằng từ miệng một người ngoại quốc, trong kho tàng tích lũy văn hóa cổ xưa của chính mình lại có nhiều điều tuyệt vời đến thế. Đối với những người nghe diễn thuyết mà nói, việc lắng nghe một bài phát biểu của Hamors không nghi ngờ gì chính là đã được tiếp nhận một bài giáo dục chủ nghĩa ái quốc tốt nhất.
Phong trào cờ bạc thịnh vượng ở Mai Thành cũng đã được kiềm chế, huyện trưởng mới không chỉ ra lệnh cấm đánh bài lọt mà còn không cho phép đánh mạt chược. Mọi trò giải trí duy nhất có thể chơi là bài tây. Bài tây trong các cửa hàng bị cướp sạch không còn một mảnh, bất kể nam nữ già trẻ, chỉ cần là người biết đếm số, đều sinh ra hứng thú mãnh liệt với một trò chơi gọi là hai mươi tư điểm. Quy tắc trò chơi tận dụng phép cộng trừ nhân chia để tính vài lá bài tây thành hai mươi tư điểm này đã làm mê mẩn mọi ngóc ngách của thành phố. Học sinh trong lớp học, khách uống trà trong quán trà, vợ chồng trước khi lên giường, đều hứng thú bừng bừng chơi trò chơi này. Những cao thủ trò chơi thường là vừa lúc lật bài ra là đã có thể tính ra hai mươi tư điểm rồi.
Khi trò chơi vừa bắt đầu thịnh hành, một bài toán khó từng khiến rất nhiều người bó tay chính là làm thế nào để quy đổi năm con số năm thành hai mươi tư điểm. Trong một khoảng thời gian, đây hầu như là một bài toán chết. Thế nhưng một học sinh tiểu học lúc đi vệ sinh lại đột nhiên tính ra được một cách khó tin. Ba mươi năm sau, cậu học sinh tiểu học mới học lớp bốn này đã trở thành một nhà toán học nổi tiếng toàn quốc.
Chủ trương không cho phép mua dâm không cho phép nạp thiếp của huyện trưởng mới dường như đã đè nén năng lực tình dục của con người trong Mai Thành. Do cuộc vận động Tân Sống đến vô cùng hung mãnh, những người đàn ông không an phận đành phải tìm ra những biện pháp uyển chuyển khác. Mọi người chú ý thấy vợ của huyện trưởng mới là người mới cưới sau khi huyện trưởng mới ly hôn với người vợ mặt vàng ở nông thôn.
Phát hiện ghê gớm này ngay lập tức được những người đàn ông tận dụng một cách hợp lý. Ba tháng sau khi cuộc vận động Tân Sống triển khai, một trào lưu ly hôn mới có thanh thế hào hùng lan truyền trong Mai Thành như bệnh dịch. Những người phụ nữ nhan sắc phai tàn lần lượt bị đuổi khỏi nhà dưới cái cớ hủy bỏ hôn nhân do cha mẹ đặt đâu con ngồi đó. Còn những kỹ nữ bị ép cải lương lại giương cao ngọn cờ tự do yêu đương, hiên ngang bước vào nhà của những bách tính bình thường.
Cuộc vận động Tân Sống còn chưa đến nửa năm, huyện trưởng mới đã trở thành đối tượng bị những người phụ nữ bị phụ bạc ở Mai Thành phỉ nhổ mắng chửi. Trong số những người phụ nữ bị phụ bạc này, có cả người phụ nữ bị ép ly hôn, cũng có cả kỹ nữ vì không tìm được đàn ông mà cuộc sống không còn nguồn kinh tế nữa. Trong một buổi tập hợp công chúng, vị huyện trưởng mới đang diễn thuyết bỗng nhiên bị một đám phụ nữ bị phụ bạc xông lên đài chủ tịch túm lấy. Bọn họ la hét ầm ĩ, túm lấy tóc huyện trưởng mới, giật đứt chiếc kính gọng vàng của ông ta, xé rách chiếc áo khoác mới mặc lần đầu của ông ta.
Một ả kỹ nữ ghê gớm nhân lúc hỗn loạn đã giáng một cú đá thật mạnh vào phần dưới của huyện trưởng mới. Đến khi cảnh sát thổi còi lao lên đài chủ tịch thì huyện trưởng mới đang khom lưng giống như một con tôm, ôm lấy bộ phận chí mạng của mình lăn lộn dưới bục giảng.
Từ sau việc này, bất kể huyện trưởng mới xuất hiện ở nơi nào, bên cạnh ông ta luôn có vài tên cảnh sát đi theo như chó. Khi mọi người bàn tán riêng với nhau rằng tinh hoàn của huyện trưởng mới rất có khả năng đã bị vỡ, thì ông ta đã lại một lần nữa xuất hiện tại buổi khiêu vũ cuối tuần.
Toàn dân nhảy múa là một bộ phận hợp thành quan trọng để huyện trưởng mới đề xướng cuộc vận động Tân Sống. Ở vùng nông thôn bản địa lưu hành một loại điệu nhảy tiểu dương ca, điệu múa tự phát biểu diễn ở đầu đường xó chợ vào dịp tết đến xuân về này đã được huyện trưởng mới ban cho ý nghĩa mới là học mà chơi chơi mà học. Bản ý của việc đề xướng toàn dân nhảy múa là để nâng cao chất lượng cơ thể của mọi người. Đối kháng quân sự Trung Nhật đã là điều không thể tránh khỏi, với tư cách là quan chức địa phương, huyện trưởng mới cảm thấy mình có nghĩa vụ khiến cho bách tính trăm họ dưới quyền quản lý của mình ai nấy đều tráng kiện như trâu, để thuận tiện cho việc mặc quân phục biến thành chiến sĩ trong cuộc kháng chiến sắp giáng lâm.
Cứ đến cuối tuần, trên phố lớn giăng đèn lồng vốn chỉ có vào dịp Tết Nguyên Đán, người người chật nườm nượp. Mọi người giẫm theo nhịp trống chiêng, vui mừng hớn hở nhảy đến nửa đêm.
Hamors bước vào tuổi xế chiều thường sinh ra một loại cảm thán cách biệt đời người, đây là tâm lý điển hình của người già. Khi còn trẻ, tất cả những thay đổi to lớn xảy ra ở Trung Quốc ông dường như vẫn có thể đoán trước được một phần, nhưng khi đến lúc tuổi già sức yếu gần đất xa trời, tư duy của ông bắt đầu không theo kịp nhịp phách phát triển của xã hội, mạch suy nghĩ của ông bắt đầu hỗn loạn, không chỉ một lần nhầm lẫn các sự kiện lịch sử đã qua với nhau.
Thay đổi của Mai Thành thực sự quá lớn. Khi Hamors xuất hiện lần đầu tiên ở thành phố này, nơi đây chẳng qua chỉ có một con đường dơ dáy không chịu nổi. Mai Thành lúc đó cũng không khác gì những thành phố nhỏ miền nam khác của Trung Quốc, lạc hậu bảo thủ đém đầy cảm xúc bài ngoại mãnh liệt, sau đầu những người đàn ông kéo theo một cái đuôi sam từng bị người phương Tây chế giễu là đuôi lợn, còn phụ nữ thì đồng loạt là đôi chân bó ba tấc kim liên. Lúc chạy bước đi, lắc lư không ngừng giống như gió thổi lá sen.
Mấy chục năm trôi qua, Hamors lại một lần nữa bước đi trên con đường lớn của Mai Thành, ông hoàn toàn không thể tin nổi thành phố ná nhiệt này quả thực chính là thành phố của quá khứ. Cậu thanh niên cưỡi chiếc xe đạp thuê trên phố, đeo kính râm nhỏ, tóc chẻ ngôi lệch bôi mỡ bóng loáng, chở theo một cô gái trẻ tuổi trông giống nữ sinh đằng sau. Vạt xẻ hai bên của sườn xám truyền thống ngày càng cao, theo lời của thím Trần mà nói, chính là cao đến mức lộ cả mông ra thì mới hay.
Từ ngữ bảo thủ đã không còn phù hợp để hình hình dung người Mai Thành nữa, ly hôn từ lâu đã không còn là chuyện xấu hổ, tái giá cũng chẳng có gì to tát, yêu đương tự do đã trở thành một cửa miệng. Trên đường lớn, từ những khung cửa sổ ven đường, người ta dùng gậy trúc khều ra những chiếc quần lót phụ nữ đỏ đỏ xanh xanh, vô luân vô lý phơi nắng. Điều kiêng kỵ đi qua dưới quần lót phụ nữ sẽ gặp vận rủi đã không còn tồn tại, những gã đàn ông lẳng lơ thường dừng bước lại, giống như xem kính Tây Dương, ngẩng đầu chăm chú nhìn những chiếc quần lót đỏ với xanh đó, rồi cười trộm bàn tán một hồi.
Hamors lỗi thời cũng mất đi hứng thú tiếp tục viết sách. Ông say sưa trong số sách lưu trữ của mình, ngày càng khó hiểu nổi những thay đổi từng ngày từng giờ đang xảy ra ở Mai Thành. Hamors tản bộ trên phố lớn và Hamors đọc sách cổ Trung Quốc trong thư phòng là hai con người hoàn toàn khác nhau, họ lần lượt sống trong hai không gian khác nhau là hiện thực và lịch sử của Trung Quốc.
Hamors trên phố lớn tràn ngập sự không hiểu nổi và nghi ngờ đối với hiện thực của Mai Thành, mà Hamors trong thư phòng lại phục lăn lịch sử của Trung Quốc, kính nể đến mức độ cực điểm. Khi đi qua phố lớn, Hamors không thể hiểu nổi, tại sao trong một thành phố như thế này lại xuất hiện nhân vật lịch sử như Hồ đại thiếu, lại xuất hiện Hồ Thiên và Hồ Địa, cũng không hiểu nổi tại sao mình lại định cư ở đây, cuối cùng cũng trở thành một phần lịch sử của thành phố này.
Chiến tranh nói bùng nổ là bùng nổ ngay, người Nhật Bản trước tiên ở Hoa Bắc, sau đó ở Thượng Hải, giao tranh gay gắt với quân đội Trung Quốc. Rất nhanh Hoa Bắc thất thủ, Thượng Hải thất thủ, thủ đô Nam Kinh cũng bị người Nhật Bản chiếm đóng. Mai Thành nhỏ bé cũng giống như tô giới của Thượng Hải đại thế giới, đã trở thành một cô đảo nằm trong vùng địch chiếm bị người Nhật Bản bao vây bốn phía.
Do khu biệt thự của Mai Thành ở không ít người phương Tây, có rất nhiều tài sản thuộc về người nước ngoài, người Nhật Bản giơ cao đánh khẽ với Mai Thành, vẫn luôn để nó ở vào trạng thái trung lập vô cùng kỳ lạ. Huyện trưởng đề xướng cuộc vận động Tân Sống mang theo một đám du kích, dọc theo con đường trốn chạy năm xưa của Hồ Thiên, ngoan cường quần thảo với người Nhật Bản, cuối cùng hai năm sau, tại dưới chân núi Sư Phong, trong vòng vây kín của quân Nhật và quân ngụy, toàn quân bị tiêu chuẩn, bản thân huyện trưởng anh dũng hy sinh.
Đông đảo dân tị nạn ùn ùn kéo đến Mai Thành giống như những năm tháng đói kém, kết quả là vật giá của Mai Thành trong thời gian ngắn nhanh chóng phi mã, tăng đến mức khiến người nghèo sắp sống không nổi nữa. Trước cửa nhà thờ, một lần nữa dựng lên cái nồi sắt lớn nấu cháo.
Số lượng lớn Hán gian cũng hùa theo lẫn vào Mai Thành, bọn họ khắp nơi châm ngòi thổi gió tung tin đồn nhảm gây hoang mang dư luận, kết quả là Mai Thành vốn đã rơi vào hỗn loạn lại càng trở nên hỗn loạn không chịu nổi. Khi bắt đầu cảm thấy chán ngấy những lời đồn thổi về việc người Nhật Bản sắp vào thành, bách tính vật cực tất phản đơn giản từ trong thâm tâm hy vọng người Nhật Bản vào thành cho rồi.
Mọi người bắt đầu giống như hồi nghe tin đồn người Nhật Bản sắp đến năm xưa, ùn ùn kéo đến Mai Thành giống như ruồi không đầu, không chút do dự lại một lần nữa trốn ra ngoài thành. Vật giá ở khu vực do người Nhật Bản chiếm đóng thấp hơn Mai Thành rất nhiều, tin tức đã được chứng thực rộng rãi này đã lay động nghiêm trọng tâm can của những nghĩa dân đang cố thủ trong Mai Thành. Cư dân bản địa và dân tị nạn bên ngoài ngày càng đối địch nhau, do chính phủ huyện đã không còn tồn tại, công tác quản lý hành chính của Mai Thành rơi vào trạng thái tê liệt, bọn đầu trộm đuôi cướp nhân cơ hội quậy phá, bọn chúng nhân lúc cháy nhà hôi của, vì tranh giành địa bàn mà hết lần này đến lần khác hỗn chiến.
Dưới sự thao túng của Hán gian, hội tự trị ở Mai Thành bắt đầu được thành lập. Hamors từ chối đề nghị bắt ông treo tên ở hội tự trị, ông bảo thím Trần đem số tiền được đưa tới trả lại nguyên vẹn không thiếu một xu.
Người Nhật Bản thâm nhập vào Mai Thành bằng phương thức hoàn toàn thuần túy hòa bình, bọn họ cởi bỏ quân phục, không mang theo bất kỳ vũ khí nào, lén lút bước vào thành phố không phòng thủ này giống như khách du lịch. Để tiêu trừ sự hoảng loạn có thể sinh ra của cư dân Mai Thành, người Nhật Bản vì thế đã làm rất nhiều công việc tỉ mỉ, bọn họ tháo dỡ tuyến phong tỏa được thiết lập ở ngoại vi thành phố này, khuyến khích giao thương buôn bán diễn ra giữa người Trung Quốc trong thành và ngoài thành.
Một tờ báo nhỏ do người Nhật Bản bỏ vốn điều hành được tặng miễn phí cho mọi người. Trên báo, lớn tiếng tuyên truyền một tư tưởng chủ nghĩa Đại Đông Á, đồng thời dốc sức không tiếc sức lực kích động tình cảm thù hằn người phương Tây của mọi người. Những tờ báo nhỏ này, cho dù chỉ được mọi người mang về nhà gói đồ, hoặc dùng làm giấy chùi đít, thế nhưng cảm xúc có thiện cảm với người Nhật Bản đang sinh ra một cách tiềm hóa.
Hamors cách ly với thế giới không hiểu thế giới rốt cuộc sẽ xảy ra thay đổi gì. Ông từ chối chấp nhận thỉnh cầu của những người bạn bảo ông đừng bao giờ rời khỏi khu biệt thự nữa. Nói thật, ông vốn không coi trọng người Nhật Bản. Kể từ khi Nam Kinh thất thủ, chính phủ Quốc dân dời đô về Trùng Khánh, mấy năm liền đã trôi qua, quân đội Nhật Bản chần chừ không dám tiến vào Mai Thành, bị Hamors cho là sự sợ hãi đối với thần thoại phương Tây, thậm chí ngay cả khi chiến tranh Thái Bình Dương đã nổ ra, ông vẫn cho rằng đó chẳng qua chỉ là người Nhật Bản đang khoác lác.
Tiếng pháo nổ đì đùng cũng không đánh thức được Hamors. Khi binh lính Nhật Bản vũ trang đầy đủ tiến vào Mai Thành, điều mà Hamors không thể hiểu nổi là, tại sao những người Trung Quốc vẫn luôn hô vang khẩu hiệu kháng chiến cứu nước lại cầm cờ tam giác nhỏ màu sắc làm bằng giấy, đứng hai bên đường hoan nghênh người Nhật Bản vào thành. Hamors hòa lẫn trong đám đông xem náo nhiệt, bị chẹt đến mức thở không ra hơi, cuối cùng đành phải dưới sự giúp đỡ của người khác, lùi ra phía sau đám đông, ngồi trên một hòn đá lớn, dùng nắm đấm đấm vào ngực mình.
Thím Trần vừa vỗ lưng ông vừa oán trách lẽ ra ông không nên ra ngoài hùa theo náo nhiệt: "Ông đều là người sắp xuống lỗ rồi, một bộ xương già thế này, còn không sợ bị người ta chenh chẹt gãy à."
Ba binh lính đạo Sikh bị tước vũ khí, lính Nhật không những xông vào khu biệt thự một cách ngang ngược mà còn hiên ngang tuyên bố sẽ tịch thu tất cả tài sản thuộc về công dân các nước hiệp ước trong khu biệt thự. Tình cảm thù ghét người phương Tây ở Mai Thành lại một lần nữa bị khơi dậy một cách khó tin, mọi người dưới sự dẫn dắt của hội tự trị, lại mất đi lý trí đi phóng hỏa đốt nhà thờ.
Người Nhật Bản đóng vai trò vị cứu thế chủ trì công lý, dường như chính vì có họ mà lãnh thổ thần thánh bị người phương Tây cướp mất của người Trung Quốc mới được trả lại vô điều kiện. Để ăn mừng khu biệt thự quay trở lại thuộc về người Mai Thành, bách tính Mai Thành đã tổ chức cuộc diễu hành có thanh thế hào hùng, học sinh trong trường dưới sự dẫn dắt của thầy giáo, lần đầu tiên đầy phấn khởi bước vào khu biệt thự chỉ cách trong gang tấc nhưng chưa từng tham quan bao giờ.
Khu biệt thự tận hưởng đặc quyền từ lâu đã là tâm bệnh của người Mai Thành, mọi người vừa ngưỡng mộ, đồng thời lại vô cùng đố kỵ sự tồn tại của nó. Một đứa trẻ của nhà giàu nhặt một viên gạch lên, ném về phía tấm kính cửa sổ có màu sắc ở bên hông thư phòng của Hamors, mục đích của nó rất đơn giản, chính là muốn thử xem tấm kính đỏ đỏ xanh xanh đó rốt cuộc có vỡ được không.
Kết cục cuối cùng của Hamors là bệnh chết trong một trại tập trung cách không xa Mai Thành. Trong trại tập trung này giam giữ rất nhiều tù binh quân Quốc gia, cũng như người nước ngoài thuộc các nước hiệp ước cư trú ở miền nam Trung Quốc. Đây là một kết cục mà Hamors nằm mơ cũng không ngờ tới.
Một tiểu đội lính Nhật chiếm đoạt chỗ ở của Hamors không chút úp mở, bọn họ coi số sách lưu trữ của Hamors như củi đốt, ném vào lò sưởi để đốt, coi cái vạc đất thời nhà Hán được đặt trên bàn làm bồn tiểu.
Bọn gia nhân đều bị đuổi đi, Hamors và thím Trần còn lại vội vàng chuyển đến ở phòng của người hầu. Một tháng sau, Hamors bị đưa tới trại tập trung. Đêm lớn sắp đi đó, thím Trần thu dọn hành lý cho ông, vừa thu dọn vừa thầm rơi nước mắt.
Chính vào giây phút cuối cùng này, Hamors cũng không quên mất phong độ quý ông. Ông yêu cầu những tên lính Nhật chiếm đoạt thư phòng của ông cho mang theo hai cuốn sách đi, một tên lính Nhật râu ria xồm xoàm thoạt đầu một ngụm từ chối, sau đó lại tiện tay ném một cuốn sách cho ông.
Lúc thím Trần thu dọn hành lý, Hamors dưới ánh đèn dầu chập chờn, đeo kính lão, chăm chú đọc cuốn sách đó.
Rõ ràng Hamors chỉ ra vẻ chăm chú mà thôi, trên thực tế, ông vừa xem sách một lát, mắt liền bắt đầu đau nhức dữ dội. Thím Trần giật phăng cuốn sách trong tay ông, nhét vào tay nải đang thu dọn, ra lệnh cho ông đi ngủ sớm một chút.
Hamors mang vẻ mặt oan ức, giống như một đứa trẻ ngoan ngoãn, lau mặt một cái, sau đó dưới sự giúp đỡ của thím Trần, rửa mông. Thím Trần rửa mông xong cho ông, ngửi thấy một mùi hôi nước tiểu nồng nặc, lại đổi một chậu nước khác, thay ông rửa phần phía trước.
Chỗ kín của Hamors đã teo lại thành một đoạn ngắn ngủn, dưới sự mân mê của thím Trần không có bất kỳ phản ứng nào. Mấy chục năm nay, Hamors và thím Trần nương tựa vào nhau mà sống, hai người sống như một người, ai cũng không thể rời xa ai. Sự chia ly sắp tới khiến bọn họ cảm thấy bó tay không có cách nào, thím Trần đẫm nước mắt không thể tưởng tượng nổi Hamors không có sự chăm sóc của mình thì sẽ sống thế nào, ả cẩn thận rửa thứ hoàn toàn không còn dục vọng đàn ông của ông, vừa rửa vừa không kìm được mà nức nở.
Đêm nay, Hamors và thím Trần đều không tài nào chợp mắt được, đều trợn tròn mắt chờ trời sáng, đêm nay thím Trần không hề ngừng rơi nước mắt. Bọn họ ngủ chung một chăn, giống như những người tình đang say đắm, Hamors nằm ngửa, mặc cho thím Trần mơn trớn mình, cảm thấy từng trận bất lực vô cùng.
Thím Trần bóp từng cục xương già lồi lên trên người ông, đau lòng nói:
"Một mình ông, phải sống tiếp thế nào đây?"
Hamors không có lời nào để nói, thần tình ngẩn ngơ nằm trong bóng tối không thể nhúc nhích. Ông tưởng tượng ra bộ dáng lúc mình vừa gặp thím Trần. Lúc đó thím Trần còn trẻ biết bao, xinh đẹp biết bao, ông không thể quên được sự lúng túng khi lần đầu tiên làm tình với cô. Ngực và mông cô đầy đặn biết bao, ngọn lửa tình cuồng nhiệt biết bao. Cô đã đem tất cả tình yêu mà một người phụ nữ có thể có dâng hiến cho Hamors.
Thím Trần bây giờ đã đến tuổi mãn kinh, tuổi thanh xuân rực rỡ cũng đang đến hồi kết thúc. Với tư cách là đàn ông, ông biết biểu hiện của mình xưa nay chưa từng được coi là xuất sắc, ông biết bản thân thậm chí còn không thể tính là một người đàn ông chân chính. Vào thời khắc sắp chia ly này, Hamors đột nhiên hiểu ra rằng mình đã thực sự già rồi, già đến mức vô phương cứu chữa, già đến mức tràn ngập một mùi vị mục rữa.
Ông tưởng tượng ra mình sẽ lại cương cứng một lần nữa, giống như một nam tử hán bình thường, dựng thanh kiếm sắc của mình lên trước mặt thím Trần, ông tưởng tượng ra mình đang chiếm hữu lại thím Trần trẻ tuổi, thím Trần trẻ tuổi cũng đang khao khát sự chiếm hữu của ông, thế nhưng trong tiếng rên rỉ của thím Trần do tưởng tượng ra, ông biết điều này đã là không thể. Tất cả đều đã kết thúc, tất cả đều đã chìm vào lịch sử.
Cậu thiếu niên có xuất thân từ gia đình bình dân nước Anh đó, kẻ lừa đảo lớn có thiên phú trong việc nói dối, bơi lội tung tăng trong chốn quan trường Trung Quốc đó, những chiếc đầu hàm học gia và vô số các tác phẩm Hán học đó, người phương Tây Hamors đã bị văn hóa Trung Quốc hùng mạnh nuốt chửng đó, dường như chưa từng tồn tại. Thứ tồn tại sẽ là một đoạn lịch sử không ngừng bị người ta sửa đổi, là một loạt sự hiểu lầm và cố ý bóp méo. Thứ tồn tại sẽ là thành phố được người ta hư cấu ra Mai Thành này. Thứ tồn tại sẽ là những thứ không tồn tại.
Ngày 25 tháng 3 năm 1993
—— Ngày 26 tháng 1 năm 1994
