Người xưa có câu "đánh kẻ chạy đi chứ không ai đánh người chạy lại", huống hồ còn là "đánh người không ai nỡ đánh mặt cười". Tuy Tần Thời Âu cảm thấy phiền phức với những kẻ này, nhưng vẫn dẫn họ đến ngư trường. Dù sao thì đây cũng được coi là khách của Bộ Ngư nghiệp, cũng là khách của Liên minh Ngư nghiệp Vịnh Newfoundland.

Chất lượng nước ở ngư trường Đại Tần ngay lập tức thu hút nhóm người này. Họ vừa lên thuyền đã không tiếc lời khen ngợi. Thuyền chạy đến bến tàu, đi tiếp về phía trước là vùng nước nông, nước trong vắt, ánh mặt trời rực rỡ, có thể nhìn thấu tận đáy, thấy những đám rong biển dày đặc như đồng cỏ dưới mặt nước.

Terry hào hứng hỏi: "Tần, rong nước và tảo ở ngư trường của anh phát triển tốt thật đấy, anh trồng giống gì vậy? Bình thường quản lý thế nào, có thể tiết lộ cho tôi chút bí quyết không?"

Tần Thời Âu nhún vai vẻ bất lực: "Có lẽ anh cũng biết, ngư trường của tôi đã mời Giáo sư Sanders làm cố vấn kỹ thuật. Tất cả những điều này đều là nhờ ông ấy chỉ đạo thực hiện, nên tôi cũng đành bó tay thôi."

Một kỹ thuật viên lập tức gật đầu: "Giáo sư Sanders là nhân vật lãnh đạo trong ngành sinh học biển ở Canada, không ngờ ông Tần lại mời được ông ấy, thật đáng nể. Theo tôi biết, rất nhiều doanh nghiệp sinh học lớn đều không mời nổi ông ấy."

Văn nhân tương khinh, nhà khoa học cũng vậy, cái gọi là "văn vô đệ nhất, võ vô đệ nhị" (trong văn chương không có người đứng đầu, trong võ nghệ không có người thứ hai). Nghe kỹ thuật viên kia tâng bốc Giáo sư Sanders như vậy, chuyên gia kỹ thuật hàng đầu của công ty ABTX là Blesoe hơi khó chịu, lên tiếng: "Giáo sư Sanders quả thực có chút thực lực trong ngành nuôi trồng truyền thống, nhưng với kỹ thuật thời đại mới về biến đổi gen thì năng lực vẫn còn thiếu sót."

Người kỹ thuật viên kia không đáp lời. Chắc anh ta biết Blesoe là hạng người gì, chỉ cười khan một tiếng rồi im lặng rời khỏi bến tàu.

Tần Thời Âu thấy Blesoe hơi nhỏ mọn. Anh hiểu rõ năng lực của Giáo sư Sanders. Sự lợi hại của vị giáo sư già này không chỉ nằm ở học vấn mà còn ở nhân cách. Qua ông, người ta thực sự thấy được phẩm chất của một bậc thái sơn bắc đẩu trong giới khoa học.

Thêm vào đó, bản thân anh cũng không có thiện cảm với công nghệ biến đổi gen, bèn nói: "Trung Quốc chúng tôi có câu nói thế này: 'chỉ giỏi kỹ thuật giết rồng'. Đây là một câu chuyện kể về một người học được tuyệt kỹ giết rồng, nhưng trên đời này căn bản làm gì có rồng. Vậy nên tuyệt kỹ của ông ta cao siêu đến mấy thì có ích lợi gì?"

Blesoe có chỉ số thông minh cao, lập tức hiểu ý trong lời anh, tức giận nói: "Ông Tần, ông cho rằng công nghệ biến đổi gen là vô dụng? Đây là công nghệ có tiền đồ phát triển nhất thế kỷ hai mươi mốt, sự ra đời của nó đã giúp nhân loại tiến một bước dài trong thế giới văn minh!"

Tần Thời Âu mỉa mai cười nói: "Trung Quốc chúng tôi còn có câu: 'bước chân quá lớn dễ bị toạc háng'. Cho nên nhân loại cứ nên bước những bước nhỏ trong thế giới văn minh thì hơn."

Blesoe nhìn chằm chằm anh một lúc rồi nói: "Tôi nghĩ, ông Tần không muốn nuôi cá hồi AquAdvantage phải không?"

Tần Thời Âu nhún vai cười: "Đương nhiên, ngư trường của tôi thả nuôi không ít cá hồi, hơn nữa chúng đang phát triển rất tốt, tôi không muốn tạo thêm đối thủ cạnh tranh cho chúng."

Vừa nói, anh vừa dùng ý thức Hải Thần tìm một đàn cá hồi Đại Tây Dương, điều khiển chúng nổi lên mặt nước, lắc lư qua lại, phô ra thân hình mập mạp béo tốt, cố tình để chúng diễu võ dương oai trên mặt nước.

Quentin Stanson bước lên hòa giải, cười hì hì nói: "Tần đương nhiên không muốn nuôi loại cá này, vì xung quanh ngư trường của cậu ấy không có con sông lớn nào, không thể hoàn thành chu kỳ sinh sản của loài cá này mà."

Cá hồi Đại Tây Dương chia làm hai loại: loại sống trong nước ngọt (landlocked) và loại di cư. Loại thứ nhất sống cả đời ở các thủy vực nước ngọt, môi trường sống nguyên thủy là phía bắc Đại Tây Dương, tức là phía đông bắc Bắc Mỹ, quần đảo Anh và ven biển bán đảo Scandinavia của châu Âu.

Cá hồi Đại Tây Dương loại sống trong nước ngọt là một loài cá nuôi trồng mang tính thế giới, có tính biến dị di truyền tương đối ổn định và giá trị dinh dưỡng cao. Nó giàu protein và axit béo không bão hòa đa, lại có tác dụng chữa bệnh rất tốt. Trong hồ Trầm Bảo cũng có một ít, là loài cá nước ngọt vô cùng quý giá.

Nhưng phần lớn là cá hồi Đại Tây Dương loại di cư, tức là loại đang được nuôi ở ngư trường này. Loài cá này sinh ra ở sông, lớn lên ở biển. Muốn ấp trứng phải quay lại sông nước ngọt, sau đó ra biển trưởng thành, và cá hồi AquAdvantage sử dụng chính cá mẹ của loài này.

Tần Thời Âu chính là không muốn nuôi cá hồi Đại Tây Dương biến đổi gen. Lớn xác thì có ích gì? Sự không chắc chắn tồn tại quá lớn, lỡ như những con cá hồi này sinh sôi nảy nở trong ngư trường, thì thậm chí có thể dẫn đến sự tuyệt chủng của cá hồi Đại Tây Dương nguyên thủy — theo nghiên cứu phát hiện, cá hồi Đại Tây Dương mang gen cá hồi vua (King Salmon) có khả năng sinh tồn trong tự nhiên vượt xa cá hồi Đại Tây Dương bình thường.

Blesoe nói: "Không, ông lo lắng quá rồi. Tất cả cá giống của chúng tôi đều đã qua xử lý, là đơn tính không thể sinh sản, không cần chúng phải vào nước ngọt để sinh sản."

Quả thực, điều kiện để FDA chấp thuận cho bán loại cá hồi biến đổi gen này là yêu cầu công ty ABTX phải xử lý gen cho tất cả cá hồi biến đổi gen, tạo ra tình trạng đơn tính và không thể sinh sản, nhằm ngăn chặn việc chúng vô tình giao phối và sinh sản với cá hồi hoang dã, làm ô nhiễm gen của quần thể hoang dã.

Thế nhưng, sự huyền bí của gen là điều mà con người cho đến nay vẫn chưa thể kiểm soát được. Ai biết được trong trạng thái tự nhiên sẽ xảy ra chuyện ngoài ý muốn gì? Hơn nữa, ai có thể chắc chắn những con cá này thực sự đều đã được chỉnh sửa gen ở khía cạnh sinh sản? Lỡ như có vài con vẫn còn khả năng sinh sản thì sao?

Nếu FDA và Chính phủ Mỹ thực sự không lo lắng về loại cá hồi AquAdvantage này, thì đáng lẽ phải cho phép chính nước Mỹ nuôi, chứ không phải chỉ cho phép cá trưởng thành được sản xuất tại Panama, còn trứng cá được sản xuất tại tỉnh Đảo Hoàng tử Edward của Canada.

Cho đến nay, đã hai mươi năm, loại cá này chỉ được phép nuôi ở Panama xui xẻo. Và vì quy mô của ngư trường Panama, công ty ABTX mỗi năm nhiều nhất chỉ có thể sản xuất khoảng 100 tấn cá hồi. So với con số 200.000 tấn cá hồi Đại Tây Dương mà Mỹ nhập khẩu mỗi năm, con số này thực sự rất nhỏ.

Để chiếm thêm thị phần cá hồi Đại Tây Dương, ABTX vẫn luôn nỗ lực không ngừng thúc đẩy quá trình hợp pháp hóa các loài cá biến đổi gen. FDA đã thông qua kiểm định tiếp cận thị trường cho cá hồi AquAdvantage từ một năm trước. Họ sở dĩ bây giờ mới đến Canada là vì vừa mới thuyết phục được Canada tăng thêm một ngư trường lớn.

Còn nội địa Mỹ? FDA và Bộ Ngư nghiệp nghiêm cấm các ngư trường nuôi cá hồi biến đổi gen. Trong báo cáo đánh giá tác động môi trường mà họ đưa ra đối với cá hồi biến đổi gen, họ yêu cầu cá hồi phải được sản xuất và chế biến "bên ngoài" nước Mỹ. Như vậy thì mối đe dọa đối với môi trường Mỹ mới giảm xuống mức thấp nhất.

Đây cũng là một lý do khiến Tần Thời Âu bất mãn. Người Mỹ tính toán khôn thật, việc này có khác gì đổ rác thải điện tử sang quốc gia khác đâu? Cá hồi biến đổi gen nuôi ở nước ngoài, chế biến ở nước ngoài, cuối cùng thứ tiến vào nước Mỹ chỉ là thịt cá. Cho dù xảy ra vấn đề, chỉ cần một lệnh thu hồi là giải quyết được hết, sẽ không gây đe dọa cho chuỗi sinh học của họ.

Nhưng đối với Canada thì sao? FDA thiếu đánh giá rủi ro môi trường đối với Canada và Panama, hơn nữa còn cho rằng do sự bảo vệ ngăn cách bởi các cơ sở trên đất liền của Panama và Canada, xác suất cá hồi trốn thoát là cực kỳ nhỏ, vì vậy sẽ không gây ảnh hưởng đến môi trường Mỹ.

Có những chuyện càng biết nhiều càng thấy buồn nôn. Tuy nhiên, những mánh khóe trong cá hồi AquAdvantage thì ngư dân khắp Bắc Mỹ đều biết. Tần Thời Âu không tin có ai muốn mạo hiểm nuôi loại cá này. Nếu các siêu thị và chợ cá lớn đều mở cửa cho nó thì không nói, đằng này quyền cho phép tiếp cận thị trường thuộc về chính phủ, mà chính phủ thì lại không mua cá, nên kẻ ngốc mới đi nuôi loại cá này. (Còn tiếp.)