Kính thưa các bậc thân thích bằng hữu, ngày mười tháng mười năm Dân Quốc thứ hai mươi mốt, vào lúc ba giờ chiều, hôn lễ sẽ được tổ chức tại Thanh Niên Hội. Đều theo giản lược, xin miễn gửi thiệp mời, đặc biệt kính báo để mọi người cùng thấu hiểu.
Buổi sáng ngày Song Thập, lúc quảng cáo kết hôn của chúng tôi được đăng lên, trời vẫn chưa sáng hẳn, nhưng trong phòng đã sớm chật ních người từ lúc nào. Tối hôm qua, mẹ ngủ chung giường với tôi, đó là quy củ của thành N., bảo rằng vào đêm trước khi gả con, mẹ nên nằm cạnh ngủ cùng con gái, để ban đêm có thể tỉ mỉ dạy dỗ đạo lý làm dâu. Thế nhưng mẹ lại chẳng dạy tôi điều gì, lúc bà lên giường thì tôi đã ngủ say từ lâu. Ngày hôm sau, chưa đến canh năm, bà đã vội vã đứng dậy lo toan các việc vặt. Sau đó chỉ bước vào phòng một lần, bảo tôi ăn trước mấy miếng điểm tâm trên giường, ăn xong thì cứ ngủ tiếp, tuyệt đối đừng dậy trước khi kiệu hoa vào cửa.
Ngồi kiệu hoa là đặc quyền của con gái quê tôi, nghe nói từ đời xưa sau khi Khang Vương vượt sông Nê Mã, liền trốn đến một nơi nào đó ở quê tôi, Kim Ngột Thuật đuổi theo sát nút, Khang Vương hoảng quá bèn cầu cứu một cô gái bên đường. Cô gái ấy bèn bảo ông trốn đi, còn mình thì nói với Ngột Thuật rằng Khang Vương đã chạy về phía trước rồi, nhờ vậy mà cứu được tính mạng của Khang Vương. Sau này Khang Vương lên ngôi, chính là Cao Tông, muốn báo đáp ân tình này nhưng lại không tìm được cô gái đã cứu mình, thế là bèn hạ chiếu rằng hễ con gái phủ N. xuất giá thì đều phải ngồi kiệu hoa. Chiếc kiệu này nghe nói được phỏng theo hình dáng ngự kiệu mà chế tạo, xung quanh chạm trổ rất nhiều chim phượng hoàng, đằng trước kiệu có một hàng đèn lồng rực rỡ sắc màu, vô cùng đẹp mắt. Chiếu theo quy củ truyền từ đời này sang đời khác, chỉ có trinh nữ xuất giá mới được ngồi kiệu hoa, phụ nữ tái hôn thì chỉ được ngồi kiệu màu (trên kiệu bình thường thắt thêm chút vải màu, gọi là kiệu màu), không được phép ngồi kiệu hoa nữa. Nếu có cô gái nào trước khi lấy chồng mà không giữ mình, lúc xuất giá lại mạo nhận là trinh nữ mà ngồi kiệu hoa thì nghe nói thần kiệu sẽ giáng họa. Đến khi dừng kiệu là cô gái ấy sẽ đứt hơi bỏ mạng.
Mẹ đương nhiên tin rằng tôi là một trinh nữ, thế nên kiên quyết bắt tôi phải ngồi kiệu hoa, không được từ bỏ đặc quyền khó có được này. Tôi cảm thấy ngồi kiệu hoa đến Thanh Niên Hội để tiến hành lễ kết hôn văn minh quả thật có chút không đâu vào đâu, nhưng một phần vì xấu hổ khó mở lời, phần khác lại sợ mẹ nghi ngờ tôi có uẩn khúc gì khác, tưởng rằng tôi sợ thần kiệu giáng họa nên không dám ngồi, thế là kết quả vẫn để mặc các cụ quyết định, ngồi kiệu hoa thì ngồi kiệu hoa vậy.
Kiệu hoa do nhà trai thuê, khiêng đến nhà tôi để rước dâu, lúc bước vào cửa thì trời đã ngọ. Tôi đang sốt ruột trên giường, bởi vì cả buổi sáng không dậy, buồn tiểu muốn chết. Mãi mới nghe ngoài cửa tiếng người huyên náo, trong phòng cũng xôn xao hẳn lên, lũ trẻ cứ khóc lóc: "Mẹ ơi! Kiệu hoa đến rồi kìa! Con muốn đi, Nhân Nhân muốn đi xem cơ!" Tôi biết kiệu hoa đã đến, trong lòng mừng như gặp cứu tinh, chỉ mong sao tất cả bọn họ mau ra ngoài hết, để tôi được xuống giường giải quyết nỗi buồn rồi tính. Nào ngờ bọn họ chẳng chịu nhúc nhích, chỉ đứng nhìn trân trân bên cửa sổ, miệng quát tháo lũ trẻ không được chạy xông lên trước, bảo là va phạm thần kiệu thì không đùa được đâu. Bọn họ la lớn: "Nhân Nhân, không được lên trên đó, mau quay lại đây mau! Tân nương còn đang nằm trên giường chưa dậy kìa, mau tới xem tân nương trang điểm đi!" Thật là tồi tệ! Bọn họ vẫn không chịu buông tha cho tôi được tự do. Lúc ấy nước tiểu của tôi quả thực có liều mạng cũng không nhịn nổi nữa rồi, thế nhưng lại chẳng thể xuống giường, nếu để người ta cười chê rằng: Kiệu hoa vừa đến là tân nương đã cuống cuồng tự nhảy phốc xuống giường thì còn ra thể thống gì nữa chứ? Tôi sốt ruột đến mức trào nước mắt. Những giọt nước mắt lăn vào gối, thấm vào ruột gối bằng bông gòn, lập tức bị hút khô sạch sẽ. Tôi bỗng nảy ra một chủ ý vô lại, bèn nhẹ nhàng lật người lại, quỳ trên giường, kéo vỏ gối ra, lén lút đi tiểu tại chỗ. Xong xuôi đẩy chiếc gối ướt sang một bên, tự mình nằm lại xuống giường, cố sức vươn vai một cái, đúng là thoải mái không sao tả xiết. Chẳng chốc sau, người thổi kèn gõ phách ở ngoài cửa phòng bắt đầu "thôi trang" (giục trang điểm), tôi lấy chăn trùm kín đầu, mặc cho họ giục lần một, lần hai, lần ba, theo lệ phớt lờ không thèm để ý. Đang lúc mơ màng muốn chợp mắt thì bà mối đã đến lay tôi dậy.
Sau đó, liền có hai bà mối đến giúp tôi trang điểm, ngũ cô mẫu của tôi ngồi bên cạnh chỉ đạo, trong phòng kín nghịt người xem. Từ bé đến lớn tôi chưa từng phải tô son trát phấn trước mặt nhiều người bao giờ, trong lòng cảm thấy vô cùng ngại ngùng. Thế nhưng ngũ cô mẫu lại vô cùng đắc ý, chỉ mong có thật nhiều người đến chiêm ngưỡng thì mới thích, bởi vì bộ trang phục tân nương ngày hôm nay của tôi hoàn toàn là do một tay bà ấy vẽ vời chủ trương. Mẹ từ trước đến nay vẫn luôn tin tưởng bà ấy, đương nhiên là không thể không đồng ý rồi. Bà ấy bảo lễ phục thời nay tuy toàn dùng màu trắng, nhưng bà nhìn vào lại thấy màu trắng không may mắn, chủ trương nhất định phải đổi thành lụa màu hồng nhạt, bên trên thêu hoa đỏ. Khăn voan che mặt cũng là màu hồng nhạt, trông có vẻ mềm mại khiến người ta say đắm. Hoa cầm tay làm bằng lụa, cũng là màu hồng nhạt, đây là kiệt tác khiến ngũ cô mẫu của tôi đắc ý nhất, bà ấy bảo hoa tươi rất dễ tàn, tàn rồi thì sẽ không may mắn, chi bằng để bà ấy tự tay làm lấy một bó, vừa đẹp lại vừa bền. Bà ấy thật sự chu đáo thay cho tôi, lúc nào cũng đặt sự may mắn lên hàng đầu, đẹp đẽ xếp thứ hai. Vòng hoa trên đầu cũng dùng màu hồng phấn, dưới chân lại là giày sa tanh đỏ thêu uyên ương, nghe nói đôi giày này có liên quan đến bố mẹ chồng nên không thể thay đổi màu sắc. Vóc dáng tôi vừa lùn vừa nhỏ, theo lý mà nói thì một đôi giày cao gót là thứ không thể thiếu, "Thế nhưng," ngũ cô mẫu của tôi nói: "Con còn trẻ người non dạ không hiểu đạo lý, đôi giày sa tanh đỏ này lại ẩn chứa rất nhiều điều huyền cơ đấy, con mang nó lên kiệu, lúc thay ra sẽ được giữ gìn cẩn thận, đợi đến sau này khi bố mẹ chồng con trăm tuổi, con phải lấy nó ra khâu thêm một đường vải tang, chừa lại một dải đỏ ở gót giày, đó chính là chiếc đèn lồng đỏ dẫn đường cho bố mẹ chồng con lên thiên đàng. Giả sử hôm nay con đi giày da, sau này lại làm sao khâu vải tang vào được chứ? Chẳng phải hại bố mẹ chồng con chỉ còn cách mò mẫm trong bóng tối để lên thiên đàng hay sao?" Tôi nghĩ thôi thì váy cưới dài chấm đất, đi giày gì cũng chẳng nhìn thấy được, lụa sa tanh đỏ thì cứ lụa sa tanh đỏ vậy.
Trang điểm xong xuôi, bên ngoài vang lên tiếng nhạc, em trai liền đến bế tôi lên kiệu. Nghe nói lúc đó tôi phải ê a khóc lóc, tỏ ý không muốn lên kiệu, để em trai dùng dằng cưỡng ép bế tôi qua đó. Thế nhưng tôi lại không làm thế, bởi vì làm vậy thì oan cho em trai quá, trên thực tế nó vốn chẳng hề ép buộc tôi lên kiệu gả đi, đó là sự thật. Dù vậy nó vẫn phải tuân theo tục lệ bế tôi đi, mệt đến mức gân xanh trên trán nổi phồng cả lên, trầy trật thở dốc bế tôi đến trước kiệu, tôi vội vàng tụt xuống, bước vào trong kiệu. Lúc ấy chỉ nghe thấy các vị khách đều cười ồ lên, nghe nói là vì tôi không được tự mình bước vào kiệu, mà phải do em trai đẩy vào thì mới được coi là hợp lẽ. Thế nhưng tôi đã vào trong rồi, giờ mà ra lại thì ngại chết đi được, đành mặc kệ ngồi phịch xuống luôn, cúi đầu nhắm mắt ra vẻ dáng dấp của tân nương. Nhắc đến quy củ ngồi kiệu này, mẹ có dặn dò tôi qua, bà bảo ngồi xuống rồi thì tuyệt đối không được nhúc nhích, nhúc nhích một cái là sẽ phải tái hôn một lần. Tôi không dám động đậy, cho đến tận lúc bà mối đặt một chiếc lò đồng đang sôi sục vào dưới chân tôi, sức nóng khủng khiếp khiến ống chân tôi như sắp chín tới nơi, không kiềm được mà phải nhúc nhích dịch qua dịch lại, cái mông chẳng biết đã nhổm lên dịch xuống bao nhiêu lần. Còn việc sau này tôi có thực sự phải tái hôn tam hôn cho đến nhiều lần nữa hay không, thì đành phải đợi thực tế chứng minh vậy.
Thế là bốn người khiêng kiệu bước lên đóng chặt cửa kiệu lại, đặt nắp kiệu lên, bên trong kiệu hoa lập tức tối như mực, ngột ngạt đến chết người. Chiếc lò đồng dưới chân từng đợt tỏa ra hơi nóng bức bối đến mức khiến người ta choáng váng đầu óc, tôi sợ mình bị ngạt thở, đến lúc đó lại oan uổng mang cái tội bất trinh. Tôi cô độc ngồi bó gối ngột ngạt trong kiệu, người làm bạn với tôi, nghe nói còn có cả thần kiệu nữa. Ả ta là một con quỷ treo cổ, vì không chịu nổi ác bá cướp gi hôn sự mà thắt cổ chết trong kiệu, sau này được hoàng đế sắc phong, giao cho nhiệm vụ chuyên đi khảo sát sự trinh tiết của các tân nương trong kiệu. Lúc này ả đang cao ngạo ngồi trên đầu tôi, nếu phát hiện tôi có chút hành vi bất trinh nào, sẽ lập tức xử tử tôi tại chỗ. Dù tôi tự tin mình tuyệt đối không có tội đáng chết, thế nhưng trong lòng vẫn cứ sợ hãi cái vẻ ngoài đầu bù tóc rối lè lưỡi của con quỷ treo cổ ấy, thế nên đành nhắm tịt mắt lại kiên quyết không dám ngẩng đầu lên nhìn. Trong kiệu vừa nóng vừa ngột ngạt lại tối tăm, trong cõi mịt mờ còn có một vị thần kiệu đáng sợ bầu bạn, tôi tự hỏi sao lúc trước Khang Vương lại lấy oán báo ơn, ban cái món đồ phiền phức là chiếc kiệu hoa này cho phụ nữ quê tôi chứ? Tôi nghĩ, xem ra thế này thì chẳng trách sau này ông ta lại hãm hại Nhạc Vũ Muông tận trung báo quốc, hóa ra đúng là một vị hôn quân! Quả thực là một vị hôn quân!
Đang lúc tức tối, kiệu hoa dừng lại ở sảnh đường Thanh Niên Hội. Tiếp theo lại là một trận náo loạn, dường như tất cả mọi người đều vây kín lại, sau đó có tiếng người quát tháo nhường đường, cửa kiệu mở ra, trước mắt bỗng sáng bừng lên, một cô gái nhỏ xinh xắn đứng trước mặt tôi, giật nhẹ váy tôi một cái, tôi biết đó gọi là "ra kiệu", tôi có thể bước ra ngoài rồi. Chỉ có điều ban nãy lúc lên kiệu tôi từng bị người ta cười chê một lần, còn sợ lần này vội quá lại rước thêm tiếng cười vào người, thế nên vẫn cứ ngồi nghiêm nghị bên trong không dám tự mình bước xuống. Thế là cô gái nhỏ lùi ra ngoài, một thiếu phụ khuôn mặt tái nhợt, đôi môi tô son đỏ chót như hình chiếc củ ấu ló đầu vào nhìn ngó tôi từ trên xuống dưới, quay đầu thì thầm với người bên cạnh: "Tân nương này ăn mặc theo kiểu người thành phố N., hoàn toàn không có chút phong thái Thượng Hải nào cả." Tôi nghe thấy vô cùng chói tai, trong lòng không kìm được mà nổi giận.
Chậm rãi, chậm rãi, nương theo nhịp điệu của tiếng nhạc, từng bước từng bước một, tôi lê bước đến giữa sảnh đường rồi đứng khựng lại. Điều khiến tôi ngạc nhiên chính là, đằng trước không có một chú rể nào đang hào hứng che khăn chờ đợi tôi cả, ngược lại chính là tôi đứng im một chỗ để đợi anh ta, mặc cho đám đông tha hồ chỉ trỏ bình phẩm bàn tán. Sau đó trong số khách khứa bất ngờ có người cất tiếng hỏi xem chú rể rốt cuộc đã trốn đi đâu mất tiêu rồi, lúc này tôi mới biết chú rể của tôi hóa ra không tuân theo quy củ tân thời mà vào tiệc trước tôi, trái lại anh ta lại tuân theo tập tục kết hôn kiểu cũ ngày xưa, trốn đi từ trước để tỏ thái độ không muốn bái đường, đợi người ta tìm ra rồi lôi xềnh xệch ra thì mới chịu miễn cưỡng hoàn thành nghi lễ trong bất đắc dĩ. Quy củ này tuy không phải do một tay anh ta sáng tạo ra, nhưng không hiểu sao, trong lòng tôi lại cảm thấy vô cùng khó chịu về điểm này. Chờ đợi hết lần lượt đến lượt khác, cuối cùng chú rể của tôi cũng chịu lủi thủi bước ra dưới những tràng pháo tay của mọi người, đứng vào vị trí bên phải của tôi, liền nghe thấy tiếng một người phụ nữ đang thì thầm gọi anh ta: "Đã bảo anh trốn thêm lúc nữa cơ mà, sao lúc này đã chạy ra đây rồi?" Tôi không kìm được bèn liếc trộm sang phía chân bên phải, chỉ thấy sát cạnh chân chú rể là một đôi giày cao gót màu bạc, tà sườn xám dài màu bạc, nhìn ngược lên trên nữa, vượt qua đôi gò bồng đảo màu bạc, phía trên chiếc cằm nhọn hoắt, một cách vô cùng tinh xảo, đoan trang, là một cái miệng đỏ chót quyến rũ kỳ lạ tựa như hình chiếc củ ấu, đôi môi anh đào khẽ mím lại, lộ ra hai ba chiếc răng cửa trắng muốt như ngọc. Tôi không dám nhìn lên trên nữa, bởi vì tôi sợ chạm phải ánh mắt của cô ta.
Hôn lễ được cử hành, cô dâu chú rể đứng đối diện nhau, ba lạy, tôi khẽ run rẩy, sợ rằng mình sẽ làm sai lễ nghi. Rất nhiều khách khứa không ngồi vào chỗ của mình mà chen lấn vây cả lại để xem, chủ hôn, người mai mối đều bị ép dạt sang một bên. Chiếm trọn chỗ ngồi của chủ hôn nhà gái là một cô gái tóc vàng hoe, gò má cao, cổ vẹo lệch. Cô ta đang ngoác miệng cười với chú rể, miệng gọi "anh trai", tay thì làm trò hề, khiến cho dung mạo của cô ta càng trở nên xấu xí hơn. Tôi không kìm được mà âm thầm thấy buồn nôn, đet đầu xuống không thèm nhìn nữa.
Hôn lễ kết thúc, chúng tôi đều đóng dấu lên giấy chứng nhận kết hôn. Người làm chứng, người mai mối, tất cả đều đóng dấu lên trên đó, Tôn Hiền và tôi từ nay chính là phu thê đầu bạc răng long. Lúc ấy anh ấy mới hai mươi tuổi, tôi chỉ mới mười tám tuổi, giả sử cả hai chúng tôi đều sống đến sáu mươi tuổi thì cũng đủ để làm vợ chồng tròn bốn mươi năm.
Làm lễ xong, bà mối dẫn tôi lui ra ngoài, thay đổi trang phục trong một căn phòng nhỏ, rồi lại bước vào sảnh đường một lần nữa. Lần này Tôn Hiền đã có mặt ở đó trước tôi, anh ấy cũng đã thay áo dài đội khăn xếp, đầy tớ trải thảm đỏ sẵn sàng, chúng tôi liền đứng lên trên đó để làm lễ dâng trà ra mắt các bậc trưởng bối trong tộc cùng họ hàng. Trước tiên là bố mẹ chồng, tiếp đến là bác trai bác gái, chú thím, cho đến cậu mợ, dượng cả dì ghẻ, cô chú vân vân, từng đôi một, từng cặp một, cứ thế tiếp diễn. Có mấy người phụ nữ ở vai vế bề trên thủ tiết thờ chồng cứ thoái thác không chịu tiến lên, bảo rằng mình là thân phận xui xẻo, bảo cô dâu chú rể miễn lễ cho là được rồi, sau đó được chú rể hết lần này đến lần khác khẩn khoản mời mọc, lúc này họ mới rưng rưng nước mắt nhận lấy ly trà trong khay.
Trưởng bối ra mắt xong, đến lượt hàng ngang hàng phải. Hóa ra cô gái cổ vẹo lệch kia chính là em chồng tôi, tôi không kìm được bèn liếc trộm Tôn Hiền một cái, cố gắng kìm nén không để bản thân phì cười. Tôn Hiền không nhìn tôi, nhưng dường như anh ấy cũng cảm nhận được điều này, trên mặt có chút ngượng ngùng xấu hổ. Cô gái kia lại trừng mắt lườm tôi một cái thật sắc, tròng mắt lồi cả ra ngoài, trên viền mắt tuy có bôi một lớp phấn màu xám xanh, nhưng vẫn không sao che giấu được tật bệnh bờ mí mắt đỏ kè của cô ta. Quả là một con nhỏ xấu xí, tôi thầm nghĩ.
Sau đó, Tôn Hiền đang tiếp đón người thiếu phụ mặc trang phục màu bạc bước lên ra mắt. Cô ta liếc nhìn anh ấy đầy vẻ oán hận khôn nguôi, khẽ trách móc: "Anh hay thật đấy, còn dám hùa vào trêu chọc em cơ đấy." Vừa nói, cô ta vừa bĩu cái môi đỏ chót như hình chiếc củ ấu ra làm vẻ giận dỗi, thế nhưng Tôn Hiền vừa cười một tiếng, là cô ta cũng lập tức cười theo ngay. Tôn Hiền quay đầu lại nói với vẻ như đang nói với tôi, lại giống như đang nói với chính mình: "Thôi bỏ đi!" Tiếp đó lại mời những người khác bước lên ra mắt chúng tôi.
Họ hàng nhà anh ấy đông thật đấy, làm lễ xong xuôi thì trời đã tối hẳn. Thế là phần lớn mọi người đều đến nhà anh ấy để ăn cỗ cưới, chỉ còn lại một số ít nam khách thích món ăn Tây, ở lại Thanh Niên Hội tự mình thưởng thức món "đại thái" (món lớn). Lúc trở về nhà, tôi và Tôn Hiền ngồi riêng hai chiếc quan kiệu, anh ấy đi trước, tôi ở đằng sau, dọc đường được khiêng đi nhanh như bay về bản trạch. Bản trạch trong ngoài đều giăng đèn kết hoa y như cũ, kèn trống rộn ràng, náo nhiệt vô cùng. Ở đại sảnh nhà trước bày biện của hồi môn của tôi, đủ mọi màu sắc rực rỡ, để cho các nữ khách chê bai bắt bẻ. Những lời chê bai cười nhạo đầy ghen tị thỉnh thoảng lại lọt vào tai tôi, tôi chỉ hận không thể lập tức chạy tới ngoạm lấy miệng bọn họ, lớn tiếng nói với bọn họ rằng: "Những thứ đó đều là của tôi! Không phải của các người! Kêu các người tới đây để bình phẩm mấy câu thối tha gì chứ?" Thế nhưng dẫu sao tôi cũng là một cô gái có giáo dục, tôi không dám làm thế, thấy bọn họ càng lúc càng lộng hành, đến mức thẳng thừng chê bai cả diện mạo của tôi; đặc biệt là người thiếu phụ mặc trang phục màu bạc kia, cứ chừa lúc tôi đi ngang qua là lại cố ý hạ giọng thì thầm với cô em chồng cổ vẹo lệch rằng: "Khuôn mặt tân nương tuy không đến nỗi khó coi, nhưng vóc dáng lùn quá! Không đẹp, đứng cạnh anh trai cậu hoàn toàn chẳng xứng đôi gì cả." Cô ta có một thân hình thon thả, đang chê cười tôi sinh ra lùn tỏi, hừ!
Tôi giận dỗi không thèm nghe bọn họ nữa, tôi chỉ muốn được nghỉ ngơi. Cả buổi chiều đứng, cúi đầu, quỳ lạy khiến cẳng chân tôi mỏi nhừ, hôn lễ nửa cũ nửa mới này đúng là mệt chết người mà. Phòng của tôi ở đâu? Chứ còn chú rể của tôi đang ở chỗ nào cơ chứ?