Rốt cuộc cũng đợi đến ngày đầy tháng. Sáng hôm ấy, mụ Hoàng già bưng bát trứng nấu nhãn nhục đến. Bà nói: "Thiếu phu nhân, cô có thể xuống giường được rồi. Bàn thờ thần đã bày xong, chỉ cần nhà ngoại mang lễ đầy tháng tới là có thể bế bé đi cúng bái Bồ Tát." Tôi đáp một tiếng, lòng đầy phấn chấn.

Vú em cũng bế Súc Súc bước tới, hỏi xem nên diện cho Súc Súc thế nào. Buổi sáng chớm thu không thấy mặt trời, có chút hiu quạnh, tôi liền bảo mặc cho con bé cái áo kép mỏng bằng lụa vàng, tã lót bằng lụa trắng hoa hành, trông Súc Súc cứ như một nàng công chúa nhỏ. Chính tôi cũng ăn vội bát trứng nhãn nhục, gắng gượng xuống giường, chỉ thấy thân thể chao đảo, đi đứng cứ như đang cưỡi mây đạp gió, lảo đảo chực ngã. Tôi nói: "Mụ Hoàng, mau tới đỡ tôi." Bà ta tới, dùng bàn tay đen đúa thô ráp bóp chặt lấy cánh tay tôi, làm cánh tay tôi càng thêm phần trắng bệch và gầy gò.

Ngồi trước bàn trang điểm bằng gỗ hồng mộc, tôi suýt chút nữa không nhận ra chính mình. Cằm nhọn hoắt, mũi trông quá cao, khuôn mặt thiếu máu trắng trẻo đến mức không lấy nổi một nốt ruồi đen. Tôi thấy buồn vô cùng, giá như có mọc cho tôi một cái mụn trên mặt cũng được, biết đâu nó lại khiến tôi thêm phần mặn mà. Một người mà ngũ quan quá ngay ngắn thường sẽ trở nên đơn điệu, điều này cũng giống như cảnh sắc tiêu sơ của mùa thu, nhìn vào khiến người ta dấy lên cảm giác hiu quạnh. Nghĩ đến đây, tôi không kìm được mà rơi lệ, nhưng vội vàng lau khô đi. Hôm nay là ngày tốt lành của Súc Súc, sao có thể khóc lóc chứ?

Rửa mặt xong, tôi khẽ chải lại tóc. Cả tháng nằm liệt giường làm tóc tôi rối bời, gãy thì gãy, rối thì rối. Tôi cầm lược gỗ khẽ chải, cánh tay hơi mỏi mà những chỗ rối trên đầu vẫn không sao gỡ nổi. Mụ Hoàng nói: "Đừng chải mạnh quá, chải đau da đầu sau này hay sinh bệnh đấy." Tôi đành chịu, chải qua loa mấy cái rồi chụp lên một chiếc lưới tóc bằng tơ đen đính hạt cườm đỏ li ti là xong.

Mụ Hoàng lấy cho tôi một chiếc sườn xám bằng lụa, màu xanh nhạt như bầu trời vương vấn ngoài ô cửa sổ. Tôi khoác lên người, cảm giác rộng thùng thình, chỉ có phần eo là hơi chật. Tôi quay nửa người về phía mụ Hoàng, nửa như nói với chính mình mà than thở: "Sao đầy tháng rồi mà bụng vẫn chưa nhỏ đi chút nào thế này, trông xấu quá." Mụ Hoàng đáp: "Đàn bà từng sinh con thì bụng lúc nào cũng bè ra, da dẻ nhăn nheo, trông như má của bà lão vậy." Nghe xong, lòng tôi lại một phen đau nhói. Cúi đầu nhìn vạt sườn xám dài chấm đất của mình, chỉ thấy mọi thứ trống rỗng, như thể vừa trải qua một giấc chiêm bao.

Đang lúc buồn tủi, bỗng nghe dưới lầu tiếng người ồn ào náo nhiệt. Mụ Hoàng dỏng tai nghe rồi vội báo cho tôi hay, nói là nhà ngoại gửi lễ đầy tháng tới, bảo tôi mau mau đỡ thiếu phu nhân xuống lầu. Tôi gật đầu không nói, lòng chua xót, khoan thai theo bà xuống lầu.

Dưới chân cầu thang, tôi chạm mặt cha của Hiền, liền khẽ gọi một tiếng "Cha", đầu không sao ngẩng lên được. Tôi không ngờ lúc này lại đụng mặt ông nhanh đến thế, tôi thật sự sợ nhìn thấy ông. Cảm giác như chính mình vừa làm chuyện gì sai trái, không còn mặt mũi nào chào hỏi ông. Nhưng cửa ải khó khăn rồi cũng qua, qua sớm được thì tốt, giờ thì cứ mặt dày lên mà xem món quà mẹ gửi cho mình vậy.

Đồ mẹ gửi đến lại là một đống lớn thế này: một trăm hai mươi cái áo nhỏ vạt chéo, cả loại bông, loại kép, loại đơn đều có, màu cổ áo cũng không chịu để trùng với màu áo, có cái còn thêu hoa. Tôi biết trong số này có không ít là do Ngũ cô mẫu cất công thiết kế, chọn vải phối màu thêu hoa đều là sở trường của bà ấy. Lần này tôi sinh con gái, chắc chắn khiến mẹ thất vọng tràn trề, nhưng đồng thời cũng tạo điều kiện thuận lợi cho Ngũ cô mẫu, con gái thì luôn có thể chưng diện hoa mỹ hơn. Những loại lụa màu đỏ sen, vàng cam, xanh hồ, trắng hành, dệt đủ loại hoa văn, nào là sóng liễu, mạng nhện, hoa li ti, hình thú, họa tiết đơn giản, hay những chấm lớn nhỏ như đầy trời sao, lại có kiểu màu này che phủ màu kia như mây trôi che trăng, nhìn không ra, đếm không xuể, khiến người ta hoa cả mắt. Ngoài ra còn một trăm hai mươi bộ váy áo nhảy múa các loại, có loại liền áo liền váy, loại mảnh mai, loại hình ống, tay dài tay ngắn đủ cả, không bộ nào cùng kiểu, không bộ nào giống màu. Tôi thực sự ngạc nhiên không biết họ chọn lựa ở đâu ra. Hóa ra khi tôi nằm cô độc buồn bã trên giường, họ đều tấp nập ngược xuôi chọn vải vóc, thật là khiến người ta tức chết đi được! Ngoài hai đợt này ra, còn có áo khoác nhỏ, áo len, áo ghi-lê, khăn choàng, đủ mọi kiểu dáng, tổng cộng có ba trăm sáu mươi món. Ngoài quần áo còn có giày tất, tất thì mua sẵn, chỉ khác nhau về kích cỡ và hoa văn, còn giày thì lại cầu kỳ hơn. Đầy tháng nên mang giày đầu hổ, thế là giày đầu hổ làm hẳn mười đôi, có đôi màu đỏ thắm thêu hoa trắng đen, có đôi lụa vàng kim đính hoa nhung đen, có đôi lụa màu xanh hồ đính hạt cườm nhỏ, có đôi lụa hồng phấn ánh hoa ngũ sắc. Trên đầu mỗi chú hổ đều có chữ "Vương" rất lớn, mắt hổ liếc ngang, trắng đen rõ rệt, vô cùng oai phong. Ngoài ra còn có giày thuyền, giày voi, giày lợn, giày thỏ, giày đầu sư tử, đủ mọi sắc màu, làm cho đám giày da mềm màu đỏ, vàng, xanh, trắng, đen kia đều mất đi vẻ sáng bóng, trở nên quá đơn giản và thô kệch.

Ngoài quần áo ra còn có đồ ăn. Chuẩn bị cúng thần, có "trường mệnh phú quý": Trường là mì trường thọ; Phú là mì căn, người thành phố N chúng tôi gọi là "khấu phu"; Quý là nhãn nhục; còn "Mệnh" đại diện bằng cái gì thì tôi không rõ, chỉ thấy có thêm một đống đường tây trắng như tuyết, có lẽ chính là vật đó. Bốn thứ này đều được bày trong mâm tròn sơn đỏ rực, cắm hoa nhung, tượng ba ông Phúc Lộc Thọ... Trên bốn mâm có hai mâm cắm chữ Thọ. Tôi nghĩ chắc mẹ cũng vì Súc Súc là con gái, không có phúc lộc, nên đành cầu thêm chút thọ cho nó thôi. Tôi có thể hình dung ra tâm trạng của mẹ khi chuẩn bị những thứ này, bản tâm chẳng chút hăng hái, nhưng lại phải giả vờ hăng hái, nếu không để người ta nhìn vào thấy ngay cả nhà mẹ đẻ cũng không nhiệt tình, thì chẳng phải họ sẽ cùng nhau giẫm lên đầu tôi sao? Sinh con gái quả là chuyện không vẻ vang gì, con gái sinh ra cháu ngoại lại là một chuyện không vẻ vang nữa. Tôi thương mẹ cả đời gặp phải bao nhiêu chuyện không như ý, lần này hà tất phải cố gồng mình vì tôi mà làm vẻ, tốn công tốn của làm ra bao nhiêu thứ này để bày lên bàn thờ thần cho đám người ở đây nhìn ngó một cách lười nhác cơ chứ?

Mụ Hoàng già nói: "Hương nến đã thắp xong rồi, thiếu phu nhân bế bé đến lạy đi." Nhưng mẹ chồng tôi lập tức ngăn lại: "Ông nội nó đã dặn rồi, con gái không cần bái Bồ Tát, đợi năm sau sinh được em trai rồi lạy thêm vài cái cũng chưa muộn." Hạnh Anh há miệng cười hì hì về phía tôi, tôi suýt rơi nước mắt, đành cắn môi dưới bỏ đi.

Đến bữa trưa, tổng cộng chỉ bày ba mâm rượu. Bạn bè đều không thông báo, người thân gửi lễ tới, cái nào trả lễ được đều đã trả lại hết. Mẹ tôi đến tận mười một rưỡi mới tới, gặp tôi chỉ nói một câu: "Con đầu lòng là gái thì dễ nuôi." Sau đó thì lặng thinh. Cha của Hiền gặp bà, cố gượng cười nói: "Bà thông gia vất vả rồi." Người làm bà ngoại cũng chỉ đành nói liên tục: "Đâu có! Đâu có!", trong lòng dường như rất đỗi hổ thẹn.

Khi ăn cơm, mẹ tôi ngồi ghế chủ tọa, tôi và Hạnh Anh ngồi bên dưới hầu rượu. Mẹ chồng cũng ngồi cùng bàn với chúng tôi, còn cha chồng thì ở mâm khách nam. Mẹ tôi khi ngồi xuống khẽ ngước mắt liếc nhìn phía bên kia, dường như có chút nghi hoặc; bà đang đoán xem tại sao Hiền không về sao? Sinh được đứa con gái, hắn còn hứng thú gì mà lặn lội về ăn rượu đầy tháng? Chỉ để mặc mình tôi không đường trốn chạy mà hứng chịu vẻ mặt lạnh lùng của người ta thôi.

Hạnh Anh cầm bình rượu, rót mời mẹ tôi: "Chúc mừng bà ngoại đã có cháu gái!"

Mẹ tôi cười khổ một tiếng rồi nói: "Sinh con trai hay con gái đâu phải mình làm chủ được, may mà hai đứa chúng nó tuổi còn trẻ."

Mặt tôi nóng bừng lên, trong lòng cơn giận càng bùng cháy: Nghĩ bụng đám đàn bà không biết tự trọng này, thiếu mất cái trứng mà lại tự coi thường bản thân đến mức này sao. Tôi cứ phải làm nên sự nghiệp cho các người xem, xin đừng coi thường tôi và Súc Súc, chúng tôi quyết không giống như cái con bé tóc vàng miệng nhọn xấu xí như cô đâu.

Tan tiệc, mẹ tôi sắp về, bà lấy cớ muốn đi vệ sinh, gọi tôi vào buồng trong. Ở buồng trong, bà nắm chặt tay tôi nức nở: "Con ơi, chịu khó chút nhé, làm đàn bà lúc nào cũng chịu thiệt thòi, chỉ cần sang năm sinh được thằng con trai..." Tôi buồn rầu rút tay ra, trong bụng thầm nghĩ, tôi cứ không thèm sinh con trai đấy, vĩnh viễn không!

Tôi muốn tìm việc làm, tôi muốn thay các cô gái trên thế gian này xả một hơi giận!

Nhưng thân thể tôi vẫn chưa bình phục, mệt mỏi cả nửa ngày trời, sau khi mẹ đi, tôi vẫn nằm vật ra giường.

Người thành phố N lắm những quy tắc vô lý, khi đàn bà ở cữ, cứ như thể là Thái thượng hoàng, cái gì cũng không cần để tâm. Ngay cả bố mẹ chồng chết cũng không cần đưa tang, mọi việc đều có thể miễn dịch, thế nhưng chỉ cần qua ngày này, qua ngày đầy tháng đó, thì cứ như thể đã luyện cho bạn gân đồng da sắt rồi vậy, từ đó về sau cái gì cũng phải làm, mọi lệ thường đều không được thiếu sót. Ngay cả ăn uống cũng vậy, khi ở cữ, ngoài ba bữa cơm, họ còn cho tôi ăn điểm tâm buổi chiều, tối cũng có điểm tâm đầu đêm, điểm tâm cuối đêm v.v., một ngày hai mươi bốn tiếng tổng cộng phải ăn bảy bữa. Thế nhưng qua ngày đầy tháng, bỗng chốc lược bớt ba bữa điểm tâm, buổi chiều vẫn còn, qua đó là đêm dài thăm thẳm, mặc bạn ôm bụng chờ bình minh, mụ Hoàng già cũng không thèm hỏi lấy một câu. Có những lúc tôi thực sự đói đến cồn cào, liền giả vờ đi vệ sinh, lén lút lần mò vào buồng trong, hắng giọng mấy tiếng, mượn cớ gọi mụ Hoàng già dậy: "Trong bếp có món điểm tâm nào có nước không? Cổ họng tôi hơi khó chịu, cho tôi xin chút gì nhuận giọng với." Mụ Hoàng già "ừ ừ" mấy tiếng rồi lại đổi giọng: "Thiếu phu nhân cứ yên lặng mà ngủ đi, cổ họng lát nữa sẽ khỏi thôi, mai còn phải dâng trà sáng nữa."

Nhắc đến việc dâng trà sáng, thật là một chuyện phiền phức. Bố mẹ chồng sáu giờ sáng đã dậy, đợi họ rửa mặt xong, tôi phải vội vàng dâng hai chén trà nóng vừa pha lên. Vì vậy, tôi ít nhất phải dậy sớm hơn họ nửa tiếng, chải chuốt gọn gàng, sau đó mụ Hoàng pha trà xong, tôi dùng một chiếc khay bạc hình bầu dục bưng sang. Trà của bố mẹ chồng đều đựng trong hai chén sứ có nắp, vẽ hoa yến; ngoài ra còn có một chén ngọc xanh không nắp không hoa, chuyên dùng để pha trà cho Hạnh Anh uống. Hạnh Anh dậy muộn, có đôi khi tôi đang ăn sáng, thấy cô ta dậy, vội buông bát cơm xuống để dâng trà cho cô ta, nhưng cô ta cứ như cố tình gây khó dễ với tôi vậy, liếc thấy tôi tới, liền cầm lấy chén trà dư của đêm qua hút sột soạt, vừa chu môi cười nhếch mép: "Chị dâu không dám, trà của tôi đã có rồi, chị mau đi ăn cơm rồi bế con gái chị đi." Tôi bực mình, liền không nói tiếng nào đặt mạnh chén trà ngọc xanh xuống trước mặt cô ta, một tiếng "bộp" vang lên, nước sôi bắn tung tóe.

Ăn sáng xong, cha chồng xem báo, mẹ chồng sai người làm đi mua thức ăn. Thức ăn mua về, mẹ chồng lại đứng trong bếp chỉ đạo, thịt tươi nên thái sợi hay băm nhỏ, cá nên hấp hay kho, cái gì cũng phải theo ý bà. Hạnh Anh cũng chen vào trong đó, thấy thức ăn chín rồi thì dùng tay bốc ăn, mẹ chồng mắng thì cô ta chỉ làm mặt quỷ. Trời biết, ngay cả khi cô ta không làm bộ thì trông cũng đã giống mặt quỷ rồi, tôi nhìn thấy mà liên tục buồn nôn.

Tôi không đành lòng không xuống bếp giúp mẹ chồng lo liệu, nhưng ở đây đông người tay chân luộm thuộm, chẳng xen vào được việc gì. Vú em rảnh rỗi không có việc gì làm, cũng bế Súc Súc đến góp vui, thế là mọi người đều có đối tượng, lấy con bé làm chủ đề, cứ nói chuyện với nó, đợi đến khi nó ngủ say rồi, vẫn không nỡ đặt nó lên giường. Con gái chỉ cần sinh ra xinh xắn, lúc chào đời tuy khiến người ta chán ghét, nhưng dần dà rồi cũng từ từ khiến người ta yêu mến. Súc Súc của tôi có đôi đồng tử đen láy, đôi mắt tròn to, hàng mi dày đặc, mỗi khi cười lại chớp chớp như những ngôi sao sáng chói.

Chúng tôi mọi người rảnh rỗi không có việc gì làm, liền tìm mọi cách chưng diện cho nó. Tôi biết cắt hoa giấy, tìm tờ thiếp chúc mừng màu đỏ thắm, tôi có thể cắt ra hình thỏ nhỏ, heo con, kéo nhỏ v.v. Tôi dán những thứ cắt được này lên khuôn mặt tròn trịa của nó, trên sống mũi dán thêm một dải giấy đỏ nhọn hai đầu, đợi lát nữa bóc ra, bông hoa đỏ sẽ in rõ lên mặt. Mẹ chồng nói: "Không được dán hoa lên mặt trẻ con, vì lúc chúng ngủ hồn phách sẽ ra ngoài, nếu lúc tìm về mà không nhận ra khuôn mặt mình thì gay go đấy!" Bà mua cho nó một cái vòng bạc, đeo vào cổ, nói là có thể khóa chặt mệnh căn.

Đến buổi chiều, tôi rất muốn ngủ trưa. Nhưng việc này cũng phải lén lút, vì cha chồng tôi rất sùng bái gia thư của Tăng Quốc Phiên, nói rằng trị gia lấy cần kiệm làm gốc, mà ngủ ngày chính là dấu hiệu của sự không cần mẫn. Đêm mùa thu tuy dài, nhưng tôi vì khổ sở chuyện dậy sớm, nên bắt buộc phải lấy giấc ngủ trưa để bù lại. Có đôi khi nghe thấy bố mẹ chồng gọi, liền vội nhảy xuống giường, lấy khăn lạnh đắp lên mặt, một lúc lâu mới tỉnh táo lại, giả vờ như chưa từng ngủ, đi đáp lời họ.

Cuộc sống thiếu phu nhân sao mà nhàm chán quá, chán đến mức tôi cũng muốn về nhà mẹ đẻ chơi. Mẹ tôi cũng ở trong thành phố, không xa nhà tôi là mấy, chỉ có điều tôi muốn đi thăm bà lại phải tốn bao nhiêu là thủ tục. Trước hết là phải giấu bố mẹ chồng để báo cho bà biết, bảo là tôi muốn về nhà, thế là bà phải sai người đến xin phép bố mẹ chồng tôi, hỏi xem họ có đồng ý hay không. Họ thì chắc chắn là đồng ý, chỉ là không thể đi ngay được, nhất định phải chọn ngày, để mẹ sai người đến đón, hoặc bên nhà chồng phái người đưa đi. Lúc đi, bên này còn phải mua bánh trái quà cáp, bảo tôi mang về biếu xén họ hàng láng giềng bên đó; lúc về bên kia lại phải mua thêm những thứ này, bảo tôi mang về chia cho người bên này, vì vậy tôi cảm thấy rất phiền phức, lãng phí và bất an, riết rồi cũng không quá muốn về nhà nữa. Cứ thế nhiều ngày không đi, đến lúc đi lại không quen ở, đồ đạc để chỗ nào cũng không biết, tôi chỉ cảm thấy mẹ ngày càng trở nên xa lạ, mà bên nhà chồng thì tạm thời lại không thể thân thiết được, vì vậy trong lòng cứ thấy chông chênh không đâu vào đâu. Súc Súc ngày một lớn, biết nhận người lạ; mỗi khi chập tối nó lại đẩy không cho tôi bế, hai tay quơ ra ngoài, muốn tìm vú em, tôi lại cảm thấy trống rỗng và buồn bã vô hạn.

Súc Súc thì làm được gì cơ chứ? Một người phụ nữ đã học đại học không lẽ cứ ở mãi trong nhà làm thiếu phu nhân sao? Ở nhà thật sự nhạt nhẽo vô cùng, không có việc gì có thể làm, xem sách thì lại bị người ta nói là làm màu làm mè. Lại không có người để trò chuyện, bạn bè biết tôi sau khi kết hôn sống chung với bố mẹ chồng và cô em chồng, chắc cũng ngại không đến thăm tôi nữa. Tôi chỉ cô đơn đợi từ sáng đến tối, từ đêm đợi đến sáng -- chờ đợi kỳ nghỉ đông tới, khi đó Hiền tổng cộng có thể về nhà, dù vẫn còn xa lạ, nhưng dù sao hắn cũng là chồng tôi mà!

Ngày nào tôi cũng đợi hắn, đợi hắn, càng vội thì ngày tháng càng dài đằng đẵng. Sáng sớm thức dậy nhìn căn phòng rộng lớn, bày biện bao nhiêu đồ đạc vật dụng, lần nào lau sạch rồi lại bám bụi, bám bụi rồi lại lau sạch, phục vụ chúng biết bao nhiêu lần, ngẫm lại rốt cuộc có ý nghĩa gì chứ? Tã lót của con giặt rồi lại làm ướt, ướt rồi lại đi giặt, tâm trạng tươi mới, phấn chấn ban đầu đã qua rồi, tôi chỉ cảm thấy việc này cũng thật vô vị. Còn bản thân tôi thì sao? Chẳng phải vẫn hằng ngày đứng trước gương, đánh phấn xong lại rửa đi, rửa mặt xong lại đánh phấn, nhìn đi nhìn lại cũng chỉ có mấy người: bố mẹ chồng, Hạnh Anh, vú em, Súc Súc, mụ Hoàng già thôi. Cho dù họ có khen tôi là tiên nữ, thì đối với tôi lại có ý nghĩa gì chứ?

"Thật sống buồn tẻ quá!" Tôi thầm than thở. "Mới chỉ mười chín tuổi thôi mà!" Bản thân lại càng thở dài hơn, cảm thấy thật phụ cho tuổi xuân tươi đẹp này. Kết hôn có thể khiến người ta mau già, nhất là khi sớm có con; người ta thấy bạn bế con, sẽ không bao giờ nghĩ rằng thực ra chính bạn vẫn còn là một đứa trẻ lớn.

Người ta tại sao phải kết hôn chứ? Kỳ Dân thật thông minh, anh ấy nói không muốn kết hôn. Nhưng anh ấy lại chẳng thèm nhìn lấy tôi một cái, để mặc tôi tự mình làm kẻ ngốc, đàn ông đúng là cái đám cứng lòng tự mình biết mình vậy! Thậm chí chồng tôi, ôi, tôi đã vì hắn mà chịu bao nhiêu khổ nạn, còn nếm trải nỗi cô đơn vô bờ, hắn cũng không thèm đoái hoài đến tôi, cứ mặc kệ tôi. Tại sao hắn không sớm về nhà chứ?