Không Phải Sói Nhưng Cũng Đừng Là Cừu

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 402 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Không Ai Có Nghĩa Vụ Phải Giúp Bạn
1

❊ ❊ ❊

Trong cuộc sống, bạn có thể gặp một số người rơi vào hoàn cảnh đáng thương, nhưng sau khi ra tay giúp đỡ họ lại cảm thấy hối hận. Cũng có những người luôn than thở sao mình chỉ nhờ vả chuyện đơn giản mà luôn bị từ chối, lòng người trên đời này có phải lạnh lẽo quá không. Vài người tự hỏi tại sao mình đã rất chân thành nhưng phải nhận về sự vô ơn, lợi dụng. Một số người khác thì than thở rằng tôi là người tốt, nhưng sao lại gặp toàn kẻ xấu xa...

Lâm là một chàng trai rất hiền lành, thân thiện. Là một trưởng nhóm tại công ty, anh không ngại nhận lời giúp đỡ bất cứ ai trong nhóm, dù điều đó có thể khiến anh phải ở lại làm thêm giờ. Các thành viên trong nhóm luôn tỏ ra yêu quý, khen ngợi Lâm là nhóm trưởng tuyệt vời nhất công ty.

Vợ của Lâm có thai. Khi biết mình sắp đón đứa con đầu lòng, Lâm rất hạnh phúc, anh muốn dành nhiều thời gian hơn để chăm sóc gia đình. Anh từ chối việc của người khác đẩy sang, thông báo cho các thành viên trong nhóm rằng anh sẽ không ở lại thêm sau giờ làm nên từ nay mọi người hãy cố gắng tự hoàn thành công việc của mình. Thật chẳng ngờ, các thành viên cấp dưới lại cảm thấy bất mãn. Do quen được giúp đỡ trong thời gian dài, họ đã nghiễm nhiên coi đó là nghĩa vụ của Lâm. Thế nên các thành viên ấy vẫn trễ nải công việc và tỏ rõ thái độ khó chịu với anh. Họ còn xì xào đưa chuyện trong công ty rằng Lâm đã thay đổi, trở mặt, vô trách nhiệm, vì chuyện cá nhân mà bỏ bê việc công ty. Những tin đồn này đến tại các sếp phía trên, cùng với kết quả công việc tồi tệ từ nhóm của Lâm trong thời gian đó khiến anh phải chịu áp lực lớn.

Đối mặt với sự vô lý của những người mình từng hết lòng giúp đỡ, Lâm tự hỏi: “Tôi đã làm gì sai, sao họ lại đối xử với tôi như vậy?”

Hay một ví dụ gần gũi khác:

Khi làm bài tập nhóm ở trường đại học, đôi khi có những người ỷ lại chẳng làm gì, bao nhiêu việc đều đẩy hết cho người khác. Khi có sơ xuất xảy ra, người chăm chỉ làm lại bị trách móc: “Đã làm thì cậu phải cẩn thận, có trách nhiệm chứ. Cậu làm sai nên ảnh hưởng đến điểm của cả nhóm đây này.” Nếu người chăm chỉ nói rằng tôi đã làm một mình rất vất vả, rất có thể sẽ bị mắng thêm: “Đã làm thì đừng có kể công, cậu làm sai chứ có đúng hết đâu mà cãi.”

Sơ xuất, sai sót chỉ phát sinh khi ai đó thực sự làm việc. Người không làm gì thì không thể mắc lỗi.

Bạn đã bao giờ trải qua tình huống này chưa: Ai đó muốn bạn làm một việc, nhưng không chắc bạn sẽ nhận lời. Thế là họ chọn thời cơ thuận lợi để nhờ vả bạn trước sự chứng kiến của người khác, đẩy bạn vào tình thế hết sức khó xử, nếu từ chối thì bạn sợ bị xung quanh đánh giá là hẹp hòi. Bạn đành miễn cưỡng nhận lời giúp đối phương.

Người tính toán để gài bẫy, đưa bạn vào tình huống khó xử để thao túng hành vi, chắc chắn không phải là người tốt với bạn rồi.

Vấn đề ở chỗ trong cuộc sống, không ai có nghĩa vụ phải hết mình giúp đỡ người khác, không vụ lợi. Họ nhiệt tình giúp ai đó là vì tình cảm hoặc lòng tốt của bản thân họ thôi.

Từ nhỏ đến lớn, ta được giáo dục là hãy tốt bụng, phải luôn giúp đỡ người khác, không được ích kỷ, hãy gạt bỏ lợi ích cá nhân sang một bên và cống hiến cho lợi ích của cộng đồng. Vì vậy, khi từ chối yêu cầu của ai đó, trong lòng ta cảm thấy có lỗi, day dứt, tự thấy mình nhỏ mọn. Nhưng nếu ta quá dễ dãi, không dám từ chối những yêu cầu vô lý của người khác, thì lại tạo cơ hội cho những người có ý đồ khó lường lợi dụng mình. Trên đời này tồn tại những “thợ săn” coi lòng tốt của người khác là nghĩa vụ, họ thản nhiên khai thác sự tốt bụng của mọi người để bóc lột!

Thế giới đầy rẫy những kẻ thích bắt nạt người yếu đuối và sợ người cứng rắn. Bạn càng đối xử tốt đẹp và tử tế với họ, họ sẽ càng bắt nạt và đòi hỏi bạn nhiều hơn. Họ biết né người hung dữ, tránh người vô đạo đức, đồng thời lợi dụng người hiền lành, gặp người dễ tấn công thì xông vào áp bức, thấy người nhường nhịn mình thì được nước lấn tới. Họ nhìn vào những tiềm lực mà bạn có, cho rằng bạn có nhiều lợi thế hơn thì phải có nghĩa vụ giúp đỡ người khác mới là công bằng, coi thường công sức của bạn. Đây là loại người không xứng đáng được giúp đỡ.

Tại sao người ta luôn bắt nạt và chèn ép bạn? Đó là vì họ biết bản chất bạn quá nhẫn nhịn và đạo đức, có nhiều ràng buộc và điểm yếu tâm lý, không thể vi phạm những giá trị mà bạn đã tự thiết lập. Vậy khi bị chơi xấu và bắt nạt, liệu bạn có thể làm gì được họ? Trước khi bắt nạt bạn, họ đã tính toán trước rồi: Trên đời này chẳng ai dại dột gây chuyện với kẻ tiểu nhân đê tiện luôn tìm cách rình rập để trả thù, đánh lén. Còn đối với người hiền lành, quân tử, chắc chắn sẽ im lặng nhường nhịn người khác thì... “một sự nhịn bằng chín kẻ xấu nhảy lên đầu”.

Do đó, bạn cần biết từ chối những “thợ săn lòng tốt”, bởi nếu không tỉnh táo, bạn sẽ bị khai thác đến cùng kiệt. Đến một ngày, khi bạn không thể đáp ứng đòi hỏi của họ, không làm họ vừa lòng, thậm chí không giúp họ theo đúng cách mà họ muốn, họ sẽ biến bạn thành kẻ phản diện.

Ngày chúng ta còn là trẻ nhỏ, khi xem hoạt hình, xem phim, đọc sách truyện... ta thường phân định rạch ròi giữa cái tốt và cái xấu, phe thiện và phe ác. Các công chúa, hoàng tử, hiệp sĩ là phe thiện. Phù thủy, mẹ kế, quái vật là phe ác.

2

Sự phân chia “người tốt” và “kẻ xấu” là một sự phân loại tiêu chuẩn đối lập, như thể hai màu đen - trắng, khiến toàn bộ thế giới trở nên vô cùng đơn giản. Khi bước vào xã hội, bạn sẽ dần nhận thấy thế giới không chỉ có hai màu trắng và đen, cũng như không có người tốt tuyệt đối, chẳng có kẻ xấu hoàn toàn. Nhưng luôn có một số người vẫn giữ nguyên suy nghĩ ngây thơ rằng thế giới phải phân chia rạch ròi. Trong tâm trí những người này, trên đời chỉ có hai loại người: người tốt và người xấu. Vì thế, họ luôn soi xét, quy chụp và gán nhãn cho xung quanh xem ai là “người tốt” và “kẻ xấu”, cũng như tự đánh giá chính mình. Người tốt phải là người được xã hội khen ngợi, không vụ lợi, biết đáp ứng yêu cầu của người khác, sống chan hòa, niềm nở, hoàn hảo không tì vết như trong truyện cổ tích. Những người không đáp ứng được tiêu chuẩn ấy đều là kẻ xấu.

Thế là tiêu chuẩn “người tốt” và “kẻ xấu” được xác định đơn giản bằng cái nhìn và đánh giá của người khác dành cho mỗi cá nhân. Từ bỏ quyền lợi của bản thân, mang lại lợi ích cho người khác vô điều kiện, cống hiến quên mình, gương mẫu, chuẩn mực, ai cũng hài lòng khen ngợi thì được công nhận là “người tốt”, càng hy sinh nhiều, càng “thuần khiết”.

Nếu bạn luôn hy sinh, nhún nhường, nhẫn nhịn, phục vụ lợi ích cho người khác để được công nhận là “người tốt”, vậy thì ai sẽ bảo vệ quyền lợi của bạn? Ai sẽ phục vụ cho lợi ích của bạn? Ồ, nếu như bạn phấn đấu trở thành người tốt NHẤT trên đời, chẳng phải xung quanh sẽ toàn những người không tốt bằng bạn sao? Như vậy, đương nhiên bạn sẽ luôn phải gặp người xấu hơn mình rồi.

Một vấn đề cực kỳ thực tế nữa là bất kỳ ai cũng đều có mong muốn của riêng mình, có cách đánh giá và thế giới quan khác nhau, lòng tham và sự đòi hỏi cũng không giống nhau. Bởi vậy, bạn chắc chắn không thể thỏa mãn nhu cầu của tất cả mọi người, càng không thể khiến cả thế giới hài lòng về mình. Ngay cả thánh thần cũng không thể làm hài lòng tất cả mọi người trên đời, bạn nghĩ mình có thể làm được điều đó sao?

Nói cách khác, không ai có thể thực sự trở thành “người tốt” hoàn hảo, ai cũng có những nhu cầu riêng của bản thân. Đừng tự gán nhãn cho những nhu cầu chính đáng của mình là “xấu, ích kỷ, nhỏ nhen”, cũng đừng mãi giữ cách suy nghĩ thế này:

- Mình không đủ thời gian làm bài thi, nhưng khi có người hỏi bài, nếu mình không giúp sẽ là kẻ ích kỷ.

- Mình không muốn cho người khác mượn món đồ mình mới mua, mình nâng niu còn chưa dám dùng mà. Nhưng nếu không cho mượn thì sẽ là kẻ keo kiệt mất.

- Để giúp người kia sẽ tốn rất nhiều thời gian, công sức của mình. Nhưng nếu mình nói về việc trả công sẽ trở thành kẻ tham lam.

- Có người nói xấu mình, nghĩa là mình phải cố gắng thay đổi, trở nên tốt đẹp và hoàn hảo hơn nữa để không ai có thể tìm ra điều họ không hài lòng ở mình.

- Mình cần phải tử tế với bất kỳ ai, giúp đỡ tất cả mọi người, vì mình là người tốt.

Lối suy nghĩ ấy sẽ khiến bạn tự rút kiệt năng lượng và tài nguyên của bản thân, cả nể, tự ti và không dám từ chối những yêu cầu bất lợi cho mình. Thậm chí có những lúc bạn nhận thấy đối phương chỉ là kẻ lợi dụng, hoặc biết rõ những thiệt thòi mình phải chịu, nhưng vì áp lực đạo đức nên vẫn cố nhận lời giúp đỡ, dù trong lòng không thấy thoải mái.

Lòng tốt là thứ đáng quý, bạn đừng lãng phí nó. Giúp người là tốt, nhưng chỉ nên dành sự thiện lương của mình cho người xứng đáng và thực sự cần. Xin hãy nhớ rằng từ chối những đòi hỏi vô lý không phải là đối đầu với người khác, mà là tránh để người khác bóc lột mình. Việc từ chối có thể khiến bạn bất an, cảm thấy tội lỗi, thậm chí bị lên án, nhưng đôi khi chúng ta buộc phải từ chối.

Mục tiêu thực sự của những người luôn muốn quan tâm và giúp đỡ người khác không phải là hy sinh lợi ích của mình để được công nhận sự tốt bụng. Điều họ muốn là tất cả mọi người đều có lợi, ai cũng bảo bọc nhau để cùng tạo ra một thế giới hạnh phúc hơn. Nếu gặp phải chuyện bất công khiến kỳ vọng của họ giảm xuống, họ sẽ cảm thấy tức giận và thất vọng, nhưng lại không thể thoải mái bộc lộ (suy cho cùng, họ là người tự nguyện giúp đỡ cơ mà, nói ra thì sẽ mang tiếng làm việc thiện để kể công). Vì vậy, họ phải kìm nén những cảm xúc tiêu cực trong lòng, điều này chẳng phải rất đau khổ sao?

3

Luôn có những người coi sự giúp đỡ của người khác là điều hiển nhiên và đơn giản. Nhiều người luôn cảm thấy những gì mình cho đi là lớn lao, còn những thứ người khác trao cho mình thì nhỏ nhoi, “đối với họ thì có đáng kể gì đâu”. Đối phương càng có tiềm lực dồi dào thì lòng tốt hay sự hỗ trợ của họ càng dễ bị xem nhẹ, coi thường, thậm chí còn bị chê là ít ỏi.

Khi mới gia nhập làng giải trí và chưa kiếm được nhiều tiền, trong một lần xem chương trình nói về cuộc sống vùng núi, nữ diễn viên Tôn Lệ đã chú ý đến một cậu học sinh xuất hiện trong chương trình, vì gia cảnh bần hàn mà không thể đi học. Tôn Lệ đã chủ động tìm cách liên hệ cậu ta và bày tỏ muốn hỗ trợ kinh tế để cậu có thể đi học tới khi tốt nghiệp đại học. Khi đó, ngoài tiền học phí, mỗi tháng nữ diễn viên còn cho cậu ta 500 tệ tiền sinh hoạt phí. Cậu ta được Tôn Lệ hỗ trợ, nhưng năm ấy đã không thi đậu đại học. Tuy nhiên, sau đó nữ diễn viên đã động viên cậu ôn thi lại một năm, cuối cùng cậu cũng thi đỗ vào trường đại học mình mong muốn. Lúc này, khi biết người trợ giúp mình là một ngôi sao đang bắt đầu tỏa sáng của làng giải trí, thanh niên này dần yêu cầu càng nhiều với Tôn Lệ. Trong khi trường đại học của cậu vì không biết cậu vẫn luôn được Tôn Lệ tài trợ, nên vẫn cho cậu được hưởng học bổng và nhiều hỗ trợ khác.

Thời điểm đó, nữ diễn viên cảm thấy nếu cứ tiếp tục như vậy không phải là điều tốt. Cô đã quyết định không cung cấp sinh hoạt phí cho cậu thanh niên này nữa, chỉ hỗ trợ tiền học phí, bởi cậu ta cũng đã lớn rồi, cần tập tự lập chứ không nên dựa dẫm hết vào người khác.

Nhưng thật không ngờ, khi Tôn Lệ vừa ngừng trợ cấp ăn tiêu, thanh niên đã tỏ ra không vừa ý, thậm chí còn viết một lá đơn khiếu nại dài 6000 từ để bôi nhọ cô với báo chí.

Sau đó Tôn Lệ phải cho anh ta một khoản tiền lớn. Anh ta dùng số tiền này để mua một chiếc điện thoại di động đời mới nhất, nhưng vẫn tiếp tục nói xấu cô. Sau này, Tôn Lệ kể lại trong một cuộc phỏng vấn rằng điều khiến cô nhớ nhất là vào ngày 7 tháng 12 năm 2005, anh ta gọi và yêu cầu cô đưa 500 nhân dân tệ. Sau mười ngày, anh ta lại đòi thêm 500 nhân dân tệ nữa. Tại thời điểm đó, đây là số tiền rất lớn, giá cả thời đó chỉ mất từ 1 đến 2 xu cho 1 quả trứng.

Đáng chú ý là cậu thanh niên năm đó hai mươi ba tuổi, còn Tôn Lệ thì đang hai mươi tư, nữ diễn viên chỉ lớn hơn cậu ta một tuổi mà thôi! Cậu trai đó không có lòng biết ơn, chỉ đòi quyền lợi dưới cái cớ nghèo khổ. Nghèo không phải là xấu, điều xấu là nghĩ rằng bản thân mình nghèo nên những người khác bắt buộc phải có nghĩa vụ giúp đỡ mình.

“Làm việc tốt cho người khác là tích đức cho bản thân, đừng mong báo đáp, không cần ghi nhận hoặc biết ơn, có bị đối xử thế nào cũng không bao giờ oán trách” – đây là một thứ logic giả tạo. Nếu hết lòng giúp đỡ ai đó rồi bị phủ nhận, bị đối xử bạc bẽo vô ơn, bạn có vui không? Chẳng hạn, cha mẹ bạn cho người khác vay tiền, rồi họ quịt tiền, còn quay ra chửi bới cha mẹ bạn, lúc đó bạn có tức giận không? Thế thì tại sao chúng ta lại yêu cầu người khác phải sống bao dung và hy sinh như một vị thánh bởi vì họ là “người tốt”?

Có những người rơi vào hoàn cảnh cần giúp đỡ, vấn đề mà họ gặp phải là thật, nhưng khi ai đó hào hiệp tương trợ thì lại bị cuốn vào những rắc rối khó lường, thậm chí mang họa vào thân. Ví dụ như:

- Những kẻ mang lòng dạ tiểu nhân thường định giá người khác bằng “tiềm lực” và “giá trị”. Trong mắt những kẻ lợi dụng, những người tốt giống như một thứ đồ vật mang lại lợi ích để có thể bòn rút hoặc nhờ cậy chuyện nọ chuyện kia, và vứt bỏ khi không còn giá trị sử dụng. Người được giúp đỡ ý thức được rằng may mắn hiện tại của mình là do ân nhân mang lại. Khi đã trải qua sự khó khăn và có cuộc sống khá hơn, họ sợ rằng lúc ân nhân biến mất thì họ lại “trở về cái máng lợn cũ”. Vì thế nên họ tranh thủ đòi hỏi, đào mỏ thật nhiều để đề phòng một ngày nào đó ân nhân không giúp nữa thì mình cũng đã khá hơn rất nhiều.

- Những kẻ coi lòng tốt của người khác là một nghĩa vụ. Vì tôi nghèo, anh giàu, nên anh phải giúp tôi. Vì tôi học kém, anh học giỏi, nên anh phải giúp tôi. Vì tôi yếu, anh mạnh, nên anh phải giúp tôi. Nếu anh có điều kiện tốt hơn tôi mà lại từ chối giúp đỡ thì anh là kẻ ích kỷ, và nếu anh giúp đỡ ít hơn số lượng tôi muốn nhận thì anh là kẻ keo kiệt, giả tạo.

Người ta không nợ bạn, họ giúp bạn vì lòng tốt, tại sao bạn lại coi đó là nghĩa vụ họ phải làm để chứng minh đạo đức? Tại sao lại buộc tội người khác khi họ không đáp ứng yêu cầu của mình?

- Những người vô trách nhiệm với chính vấn đề của bản thân. Rơi vào hoàn cảnh khó khăn, họ kể khổ mong có ai đó giúp đỡ. Khi người hỗ trợ xuất hiện, họ nghiễm nhiên cho rằng người nhận lời giúp mình có trách nhiệm phải làm mọi thứ. Vấn đề của họ bỗng nhiên trở thành việc của người khác, dường như họ không còn liên quan gì nữa. Đang từ vị trí người cần giúp đỡ, họ nhảy phắt lên vị trí chủ nhân, không đóng góp một chút gì để giải quyết vấn đề mà chỉ ngồi đợi kết quả để thụ hưởng.

Kiểu người dựa dẫm này khiến cho những người hào hiệp phải ngán ngẩm. Bỗng nhiên “ách giữa đàng lại mang vào cổ”, nếu họ muốn dừng trợ giúp sẽ bị đối phương mắng là “lật mặt, lòng tốt nửa vời, hứa giúp rồi lại tráo trở, mất uy tín”, nên thường phải cố làm cho xong để thoát nợ.

- Người xưa có câu tục ngữ “Ăn mày còn đòi xôi gấc” để ví kẻ không biết thân biết phận, đòi hỏi quá đáng. Xã hội ngày nay vẫn còn tồn tại những kẻ như vậy: Bạn giúp họ ba phần, họ đòi bạn phải giúp đến bảy phần, bạn giúp được bảy phần thì họ lại đòi giúp nốt cho tròn mười. Nếu bạn chỉ giúp chín phần, họ sẽ oán trách. Loại người này rất tham lam, đồng thời coi thường công sức của người khác. Họ không hiểu rằng: Trong xã hội lạnh lùng này, nếu không phải là tình thân ruột thịt, khi bạn gặp cảnh sa cơ mà người ta không lợi dụng cơ hội để làm hại bạn thì họ đã là người tử tế với bạn rồi. Còn nếu có ai xuất hiện và đưa bàn tay ra giúp đỡ với sự chân tình, thì đó chính là vị ân nhân mà bạn cần phải biết ơn sâu sắc.

- Trong mắt một số người, những thứ mà người trợ giúp rõ ràng phải tốn nhiều thời gian, công sức và phiền toái để làm lại được họ coi là chuyện nhỏ!

“Cậu là họa sĩ, hãy thiết kế giúp cửa hàng tôi một chiếc logo đi, dễ ấy mà.”

“Cậu giàu có như vậy, cho tôi vay tiền mà cũng phải suy tính sao, có đáng gì với cậu đâu.”

“Cậu hãy làm việc này việc kia giúp tôi đi, chỉ loáng cái là xong chứ chẳng khó nhọc gì.”

Ồ, nếu đơn giản như vậy thì sao họ không tự làm? Kiểu người này không biết coi trọng thời gian và công sức của người khác. Trên thực tế, chưa bao giờ có chuyện “nhân tiện thôi”, “việc nhỏ ấy mà”. Đây chỉ là sự khiêm tốn của bậc cao nhân, họ nói thế để người được giúp không thấy áy náy. Mọi sự giúp đỡ đều ẩn chứa tấm lòng và thời gian, công sức của người thực hiện.

- Những người chỉ muốn thụ hưởng. Họ lười biếng, thích lợi dụng, muốn được nuông chiều. Họ có thể tự cố gắng giải quyết vấn đề của mình nhưng không làm vậy. Thay vào đó, họ tìm người giúp đỡ để tận hưởng lòng tốt miễn phí của những kẻ ngây thơ trong thiên hạ.

- Kẻ vô ơn. Loại người này tìm đến ai đó cầu xin giúp đỡ khi gặp chuyện, rồi nhanh chóng phủi tay khi vấn đề đã giải quyết xong. Thậm chí họ còn phủ nhận công sức của ân nhân: Các người có giúp tôi đâu, các người có làm được gì đâu, tôi đã tự cố gắng đấy chứ?

- Đáng sợ nhất là kẻ ăn cháo đá bát, sẵn sàng quay ra làm hại người giúp đỡ mình. Giống như sự việc của Tôn Lệ, trong lòng người được giúp đỡ không cảm thấy biết ơn, mà thay vào đó, anh ta nuôi sự ghen tị đối với cuộc sống thành đạt của ân nhân. Điều này là bởi khi được giúp đỡ, dù có ý thức về hạnh phúc và biết ơn, nhưng trong tiềm thức, họ lại ganh ghét: “Bởi vì tôi được giúp đỡ, được tài trợ, nên tôi yếu đuối và bất lực, còn họ thì giàu có, sung sướng đến mức thừa mứa để đi ban phát.” Họ cảm thấy điều này thật bất công, họ ganh tị và ghét kẻ “giàu” hoặc “sướng hơn mình” kia, cảm thấy mình có quyền đòi hỏi.

Vân vân...

Những kiểu người này thật đáng ghét phải không? Thế nhưng họ tồn tại ở khắp nơi và hầu như không nhận ra sự vô lý của mình. Những người không may vướng phải họ bị đẩy vào những tình huống khó xử, thậm chí còn ôm trái đắng.

4

Thế giới này khó lường như vậy, chẳng lẽ chúng ta cần phải sống lạnh lùng vô cảm ư?

Tôi từng đem thắc mắc này trao đổi với các tiền bối rồi mới hiểu, thì ra vấn đề không nằm ở giúp hay không giúp, mà là giúp người thế nào cho đúng cách.

Nghệ thuật khi giúp đỡ người khác là để họ cảm nhận được sự chân thành, không thấy mình như được bố thí, đồng thời cũng không để họ có thể ảo tưởng. Hơn nữa, “giúp một tay” có nghĩa là “bạn đã rất cố gắng nên tôi sẽ hỗ trợ thêm một phần để chia sẻ khó khăn với bạn”, chứ không phải là “bạn ngồi chơi đi, tôi sẽ giải quyết hết cho bạn”. Điều này sẽ khiến người nhận trở nên lười biếng và không thể phát triển. Nếu bạn giúp quá nhiều sẽ khiến người khác ỷ lại. Không sớm thì muộn, bạn sẽ không còn đủ khả năng để phục vụ các đòi hỏi của họ. Khi bạn không thể đáp ứng nhu cầu như ý họ nữa, họ sẽ nổi giận và coi bạn là kẻ xấu xa, thậm chí sinh hận mà tìm cách làm hại bạn.

Ngoài ra, đừng bao giờ giúp đỡ người khác một cách dễ dãi, vô tội vạ. Thứ gì có được quá đơn giản, con người sẽ không cảm thấy trân trọng.

Nếu muốn người khác đánh giá cao sự giúp đỡ của mình, bạn phải làm cho họ cảm thấy sự giúp đỡ ấy quý giá. Sự giúp đỡ mà người khác đề nghị bạn làm sẽ có giá trị hơn sự giúp đỡ mà bạn tự động đề xuất, chẳng ai nhờ cũng tự động nhảy vào giúp. Thậm chí khi người ta nhờ cậy mà lúc đầu bạn tỏ ra khó khăn, họ sẽ cảm thấy rất cần thiết. Cũng đừng nhận giúp những việc bản thân người nhờ cậy có thể làm được, hãy giúp những việc dường như chỉ có bạn mới có thể làm. Những thứ đắt giá khiến người ta thấy quý hơn những gì miễn phí; nếu phải khó khăn lắm mới nhờ cậy được thì người ta sẽ trân trọng sự giúp đỡ ấy.

Cuối cùng, cần hiểu rằng giúp đỡ mọi người không chỉ là bạn sẽ giải quyết thêm công việc của người khác, mà còn là gánh vác cả một phần trách nhiệm của họ. Nếu bạn luôn nhận tất cả phần việc của người khác về mình, họ sẽ nghĩ rằng “Chuyện là của bạn hết, không phải của tôi, bạn đã nhận thì bạn phải có trách nhiệm”. Do vậy, điều kiện quan trọng nhất để nhận lời giúp ai đó là người nhờ giúp đỡ phải có ý thức rằng đây là vấn đề của họ, họ phải tham gia xử lý, chứ không thể đem việc của bản thân ném thẳng lên lưng người nhận giúp.

Mọi mối quan hệ cần dựa trên sự cân bằng mới có thể bền vững. Mối quan hệ giữa “trao” và “nhận” cũng vậy. Chúng ta nên giúp đỡ người khác, nhưng lòng tốt của ta cần dựa trên sự tỉnh táo và hiểu biết xã hội. Người giàu có những khó khăn của người giàu, người bình thường có khó khăn của người bình thường.

Ai cũng có vấn đề của mình cả thôi. Vì vậy, điều quan trọng nhất cần có là một tấm lòng để giúp đỡ người khác và một trái tim để biết ơn người đã giúp mình.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.