Không Phải Sói Nhưng Cũng Đừng Là Cừu

Định dạng khác: 📖 Chữ 🎧 Audio
Lượt đọc: 402 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thực Sự Thì Tôi Rất Mệt, Rất Rất Mệt
1

❊ ❊ ❊

Thực sự thì tôi rất mệt, rất rất mệt!

Trên đời này thực sự có những ngôn từ ngắn gọn mà chứa đầy gánh nặng, đó là “Đừng khóc” và “Cố lên”. Mỗi ngày, trên con đường của mình, chúng ta phải bước đi và ngẩng cao đầu. Dù có chướng ngại, có vấp ngã, ta vẫn không dám dừng lại phút giây nào. Phải chạy thật nhanh về phía trước, vì ta tin rằng nếu dừng bước, ta sẽ bị cuộc đời này cuốn trôi, những người khác sẽ vượt lên và bỏ lại ta phía sau.

Đôi khi, chúng ta chỉ có thể giả vờ mỉm cười, giấu đi nước mắt và tiến về phía trước trong im lặng. Chẳng ai biết chúng ta đã trải qua những nỗi đau nào, đã bật khóc giữa đêm hay suy sụp, đổ vỡ, tổn thương ra sao. Thứ mọi người nhìn thấy chỉ là chiếc mặt nạ, không ai thấy vết thương bên trong.

Không ai biết thực ra cả tôi và bạn đều không mạnh mẽ như vẻ bề ngoài.

Đôi khi, thật muốn từ bỏ mọi thứ trong cuộc sống mệt mỏi này.

Thế nhưng, khi sống đủ lâu, đủ trải nghiệm, ta chợt nhìn lại và nhận ra có nhiều chuyện ta đã tự làm khó chính mình.

Bạn thích có thật nhiều mối quan hệ xã giao, hay chỉ có vài mối quan hệ tin cậy sâu sắc?

Có những thời điểm chúng ta tin là càng quen biết nhiều, số lượng người quen biết càng đông đảo, thì càng hạnh phúc và có lợi cho cuộc sống.

Tuy nhiên, những mối quan hệ hời hợt vốn chỉ tồn tại khi bạn đang trên đỉnh cao, lúc bạn gặp vấn đề khó khăn thì bọn họ sẽ biến mất, thậm chí là quay lại cười nhạo hoặc đâm dao vào bạn.

Có những người luôn tỏ ra là bạn bè tốt, nhưng khi bạn vấp ngã, họ là người xông ra ném đá tới tấp để bạn không thể đứng dậy.

Lòng người khó đoán như vậy, thế nhưng ta có một niềm tin sai lầm: “Thêm bạn bớt thù, càng nhiều bạn càng tốt, hãy giữ quan hệ và sống chan hòa với tất cả mọi người.” Trên thực tế, dứt khoát tống khứ một số người ra khỏi danh sách bạn bè sẽ khiến cuộc sống của bạn dễ dàng hơn.

Trong cuộc sống sẽ luôn có một nhóm người chĩa mũi dùi vào bạn như một quan tòa, theo dõi và ngầm phán xét mọi cử chỉ, hành vi của bạn. Cũng có những người thích dạy đời, chỉ bảo, có ý kiến về mọi việc bạn làm. Có người thích so sánh, chế giễu, hạ thấp bạn. Cũng có người chỉ muốn lợi dụng những thứ mà bạn có như vay tiền, mượn đồ, dựa hơi vào danh tiếng hoặc uy tín của bạn... Điểm chung của họ là đều coi thường bạn.

Họ không vui khi bạn thành công và sung sướng khi bạn gặp chuyện không hay.

Họ khó chịu khi bạn đạt được điều gì đó tốt đẹp và thỏa mãn khi bạn ở vị trí thấp kém hơn họ.

Dường như họ sống chỉ để thể hiện với bạn rằng: “Bạn là đồ thất bại, ngu ngốc, ngớ ngẩn.”

Bởi vì chỉ sống trong thế giới mà mình biết, nắm giữ những tiêu chuẩn của riêng mình, vừa so đo với mọi thứ xung quanh, vừa đầy lòng đố kị, nên họ không tôn trọng bạn, cũng chẳng để cho bạn yên. Cảm xúc và lòng tự tôn của bạn sẽ dần bị phá hủy khi ở bên những người này.

Đôi khi, bạn mệt bởi những mối quan hệ không đáng.

2

Có một điều đơn giản như thế này: Bạn không cần phải cố gắng giao tiếp với những kẻ khiếm nhã.

Ở trường, ở nhà, trong sách vở... nền giáo dục của chúng ta luôn luôn gieo vào tâm trí mỗi người rằng: phải thật lịch thiệp, hãy kiên nhẫn, hãy dịu dàng, hãy cư xử quý phái, hãy dũng cảm đối mặt. Không khó để tìm những câu chuyện “sống đẹp” kể về việc người ta kiên nhẫn giảng giải cho kẻ thô lỗ, lịch thiệp với kẻ cư xử mất dạy với mình... và lối cư xử cao thượng ấy được xây dựng như một chuẩn mực, một tượng đài.

Nhưng thực sự mà nói, có cần thiết phải như thế không?

Tôi từng đọc được một câu tâm đắc, đại khái là: “Bạn không cần phải cố gắng đứng trước một kẻ khốn nạn để trở thành người tử tế.”

Khi mọi nguồn thông tin đều truyền tải cho bạn thông điệp “Người tử tế, tốt đẹp là phải kiên nhẫn, lịch thiệp, phải như hoa hậu thân thiện”, thì tới lúc gặp những kẻ cư xử tồi tệ, có thể dù bạn muốn phản kích nhưng lại vẫn cố gắng chịu đựng.

Ngược lại, khi đang chịu đựng sự bất công hoặc gặp phải công kích... nếu thông điệp mà bạn luôn “hấp thu” nói rằng “Tránh đi bây giờ là hèn nhát, trẻ con, trốn chạy”, thì khả năng cao bạn sẽ tự ngược đãi mình bằng việc đứng đó chịu trận, tỏ ra không sao để được là người dũng cảm.

Ví dụ, một cô gái bị quấy rối, thay vì bỏ đi hoặc phản ứng gay gắt, cô ấy lại đứng cười trừ, nhẫn nhịn vì sợ ảnh hưởng đến các mối quan hệ hoặc bị đánh giá là ghê gớm, đanh đá.

Một anh chàng gặp phải gã ăn vạ hay lý sự cùn, thay vì cư xử dứt khoát, anh ta lại phí lời giải thích lý lẽ cho kẻ chỉ thích gây sự.

Một học sinh bị dọa đánh, bị bắt nạt nhưng lại không kể cho ai, không tránh né mà vẫn chịu đánh đều đều hằng ngày vì tin rằng “trốn nó là hèn, kể lể là kém”...

Càng nhẫn nhịn lâu thì bản thân bạn càng phải chịu đựng, càng thiệt thòi, đó là tự làm khổ bản thân mất rồi.

Trong khi bạn hoàn toàn có quyền chấm dứt và rời đi, cũng như có quyền phản ứng, từ chối sự công kích hoặc những hành động khiếm nhã.

Ngoài ra, ta còn sợ nếu phản ứng lại thì sẽ phá hủy mối quan hệ, làm mất lòng đối phương. Nhưng khi đối phương cư xử tệ với bạn, họ có sợ ảnh hưởng tới mối quan hệ hay làm mất lòng bạn không? Tại sao phải cố níu giữ mối quan hệ mà bạn là kẻ bị đối phương coi thường? Tại sao mình phải như vậy, sự đánh giá của người khác quan trọng đến thế ư? Tại sao chúng ta phải chịu đựng để giữ hình tượng mình là người tốt?

Đừng cố vứt bỏ cảm xúc và tự tôn để làm vừa lòng tất cả mọi người – bao gồm cả những kẻ độc hại[1], bởi cố làm hài lòng cả thế giới chính là đang tự ngược đãi bản thân.

Chúng ta chỉ nên tốt bụng, kiên nhẫn và lịch sự với người xứng đáng.

Đôi khi, chúng ta mệt mỏi vì quá cả nể.

3

Tại sao lúc nào cũng phải “cố lên”? Không cố thì sao?

Tại sao lúc nào cũng phải “mạnh mẽ”? Không mạnh thì có sao không?

Tại sao lúc nào cũng phải “không được khóc”? Khóc thì có sao đâu?

Vấn đề không nằm ở chỗ bạn nghỉ ngơi, yếu đuối hay khóc lóc. Vấn đề là bạn có thể tin tưởng mà thể hiện những phút yếu lòng của mình với ai, và thể hiện như thế nào!

Nếu luôn cố gồng mình lên, bạn sẽ giống như một chiếc xe phải chạy liên tục mà không được nghỉ ngơi để tiếp nhiên liệu hay bảo dưỡng, một lúc nào đó sẽ không thể hoạt động được nữa. Chúng ta học được từ xã hội những lối suy nghĩ như “Phải luôn cố gắng đừng để bản thân bị bỏ lại phía sau”, “Không được phí thời gian, hãy tập trung phấn đấu”, “Kẻ thành công làm việc, kẻ thất bại rong chơi”, từ đó nảy sinh niềm tin rằng nghỉ ngơi và giải trí là xấu xa, lười biếng.

Tương tự, chúng ta tiếp thu phương thức giáo dục đề cao sự mạnh mẽ, ai cũng hô hào “Mạnh mẽ lên!” khiến ta phải giấu giếm sự yếu đuối của bản thân như một thứ tội lỗi đáng xấu hổ. Bạn không dám tỏ ra mệt mỏi, không dám nghỉ ngơi vì sợ mọi người xung quanh đánh giá, cũng tự dằn vặt bản thân vì đã không cố gắng.

Cuộc sống này không phải là một cuộc chạy đua không ngừng nghỉ.

Trên thực tế, điều bạn cần là ai đó đáng tin cậy để mở lòng tâm sự, giải phóng những áp lực trong cuộc sống. Đó có thể là bạn bè, người thân trong gia đình, hoặc chuyên viên tâm lý. Ngoài ra, bạn cần có những khoảng thời gian để nghỉ ngơi, thư giãn, tập thể thao nhằm “sạc đầy” năng lượng tích cực. Khi cả thể chất lẫn tinh thần đều khỏe mạnh, chất lượng cuộc sống của bạn mới tốt hơn, hiệu quả công việc cũng cao hơn.

Đôi khi, bạn mệt bởi đã cố sức trở nên mạnh mẽ.

4

Bạn có phải là một người chuẩn hóa, với nỗ lực hoàn thiện “bản thiết kế cho một cuộc sống hoàn hảo”?

Giống như ta đang hoạt động trong những chương trình mà xã hội đã thiết lập sẵn, trong đó quy định cần đi học trường nào, chọn ngành nghề gì, làm việc ở đâu, sau khi có việc làm thì kết hôn, sinh con, nuôi con, tiết kiệm tiền, già và chết. Trước khi chết, cần phải tính trước xem mình được chôn ở đâu.

Trong cuộc sống, chúng ta mong muốn rất nhiều điều. Đó có thể là tiền bạc, thành công, chức vụ, điểm số, hoặc là tình yêu của ai đó... Sự khát khao này mang lại mâu thuẫn: Khi bạn có ham muốn, bạn đã xây dựng một “sự trống rỗng” tương ứng trong lòng mình.

Mọi người nghĩ rằng sự ham muốn đến từ chính bản thân họ. Nhưng trên thực tế, có một “bản thiết kế cho một cuộc sống tốt đẹp” trong xã hội này, và mong muốn của con người từ lâu đã bị chi phối bởi xã hội. “Chúng tôi được dạy rằng phải có một cái gì đó thì mới là tốt, vậy nên sau đó chúng tôi không dám từ bỏ những gì mình không muốn, cũng không dám theo đuổi những gì mình thực sự cần.”

Bản chất của ham muốn là một thứ cảm xúc mang tính lạc quan. Nó khiến người ta muốn phấn đấu, bắt đầu có suy nghĩ rằng đạt được điều gì đó sẽ giúp họ hài lòng, khiến cuộc sống của họ trở nên tốt đẹp hơn. Tuy nhiên, tham vọng của con người không phải lúc nào cũng hợp lý. Đôi khi chúng ta cảm thấy có được thứ này sẽ khiến mình hạnh phúc, nhưng kết quả lại không như ý (không đạt được, hoặc đạt được nhưng không vui như lúc đầu mình tưởng). Từ đó, trải nghiệm cảm xúc này lại dẫn ta đến với một ham muốn khác để lấp đầy sự trống rỗng mới sinh ra.

Giống như vài người lao vào yêu cuồng sống vội, yêu rồi bỏ, bỏ rồi lại yêu...

Và có những khi tham vọng của con người thật tàn nhẫn: Bạn đặc biệt mong muốn điều gì đó, lấy nó làm mục tiêu, nhưng lại không đủ khả năng để đạt được.

Bạn yêu ai đó, khát khao chạm tới họ, không có nghĩa bạn sẽ được họ đáp lại.

Bạn muốn trở thành một ngôi sao chói sáng, nhưng nếu không có đủ khả năng thì mơ ước vẫn chỉ là mơ ước.

Tệ hơn thế, mọi người đôi khi cảm thấy hạnh phúc vì họ có thể tiếp tục một mối quan hệcông việc, thậm chí cho rằng khi mất đi mối quan hệcông việc đó, họ sẽ không thể sống sót, bất kể trạng thái của mối quan hệcông việc ấy đang tệ hại thế nào. Tham vọng của họ là đạt được cuộc sống hạnh phúc mà xã hội công nhận. Họ không dám từ bỏ cuộc hôn nhân bất hạnh, không dám từ bỏ công việc đã khiến họ chán ghét, không dám thay đổi, không dám theo đuổi ước mơ, không dám làm mất lòng người khác...

Bởi đó là “bản thiết kế cho một cuộc sống tốt đẹp” mà xã hội đặt ra. Dường như bạn phải có người yêu, phải kết hôn, phải sinh con, phải có công việc nghe thật xịn... thì mới hạnh phúc. Khi xã hội nói rằng một cuộc sống tốt phải có thứ gì đó: hôn nhân, sắc đẹp, sự giàu có, con cái, công việc... và những điều này làm bạn tổn thương, bạn sẽ rơi vào cảm giác mất mát không thể tránh khỏi. Nếu bạn chọn từ bỏ nó, thì với xã hội, bạn đã “đi ngược dòng”.

Những người cố gắng sống theo “bản thiết kế cho một cuộc sống tốt đẹp” của xã hội đã tự mình từ bỏ việc khám phá những lựa chọn mới. Trên thực tế, họ có thể hạnh phúc với những lựa chọn đó. Ví dụ, thử học một chuyên ngành không phổ biến, yêu một người khác biệt, không chọn kết hôn và sinh con vào “thời điểm thích hợp”, không sống để làm hài lòng người khác...

Có những khi chính “bản thiết kế” mà chúng ta tự đặt ra lại khiến mình đau khổ. Khi khao khát thứ gì, thực ra điều chúng ta ham muốn là giá trị phía sau: Tôi sẽ trở thành thế nào, tôi được gì, cuộc sống của tôi sẽ ra sao. Nhưng đó là những thứ mà ta tưởng tượng sẽ xảy ra trong tương lai, có thể là những ảo tưởng hoặc mơ ước vượt quá khả năng của mình. Tức là... có thể nó sẽ không xảy ra.

Đôi khi, chúng ta mệt mỏi và bị tổn thương bởi tham vọng của xã hội và cả tham vọng của chính mình.

5

Người ta nói: “Chọn quả hồng mềm mà nắn.”

Ta thường nghe thấy những lời than thở: “Tại sao người ta có thể đối xử rất tốt đẹp, trân trọng với người ngoài, dù những người ngoài này lạnh nhạt với họ; đồng thời, họ lại đối xử bất công, tồi tệ với những người thân thiết xung quanh, tính toán thiệt hơn với những người đối xử tử tế với họ?”

Cuộc đời sẽ không đối xử tốt với bạn chỉ vì bạn là người tốt. Ngược lại, vì bạn tử tế và vô hại, người ta mới dễ dàng đối xử bất công và tàn nhẫn với bạn.

Người ta nhún nhường trước kẻ họ cảm thấy mạnh hơn. Người ta nhẫn nhịn trước những kẻ ghê gớm.

Người ta sợ đối đầu với những kẻ xấu xa.

Nhưng người ta lại đối xử vô ơn và bất công, thậm chí là bắt nạt lại những người mà họ cảm thấy “sẽ chẳng làm gì được mình, sẽ chẳng bỏ rơi mình đâu”. Vì người ta không hại mình, nên mình có thể thoải mái tổn thương họ.

Có thể dễ dàng thấy điều này ở khắp nơi:

Những cô cậu nhóc được bố mẹ chiều, sẵn sàng đánh lại bố mẹ, gào lên ăn vạ... nhưng lại ngoan ngoãn im re trước những người ngoài có vẻ nghiêm khắc.

Có những người ra đường thì ngọt ngào tử tế với thiên hạ, không tiếc người ngoài thứ gì, ai nhờ gì cũng làm, luôn hào phóng để giữ quan hệ. Nhưng đối với người nhà hay người thân thì họ keo kiệt, tính toán, ích kỷ. Bởi không bao giờ sợ mất những mối quan hệ này, nên họ không cảm thấy cần trân trọng.

Những người đối xử tệ hại với người thân, nhưng lại nịnh nọt lấy lòng những người lạ. Họ có thể không tiếc lời công kích bạn bè nhưng lại cun cút xin lỗi và lấy lòng những kẻ mà họ sợ, bất kể đối phương đúng hay sai. Trên thực tế, người thân mới là những người luôn bên mình, nhưng vì thân nên không sợ mất.

Có những người luôn đối xử tốt với mọi người xung quanh, nhẹ nhàng hòa nhã, thường bỏ qua mọi chuyện không hay người khác làm với mình. Vậy là những người xung quanh dù có làm gì khiến họ tổn thương cũng nghĩ thầm: “Ôi dào, nó chẳng để ý đâu, nó hiền ấy mà, thế nào nó chẳng bỏ qua, có gì đâu.”

Nên khi cùng làm một điều xấu, ví dụ như làm mất đồ dùng cá nhân chẳng hạn, nếu đối phương là người ghê gớm thì kẻ làm mất sẽ nhanh chóng xin lỗi rối rít, đề nghị bồi thường... Nhưng nếu đối phương là người hiền lành, khù khờ, chẳng trách ai cái gì, thì thường chỉ nhận được vài lời xin lỗi qua loa, thậm chí còn bị lờ đi.

Nhiều lắm...

Đây cũng là một trong những lý do cho những vụ các ông chồng gia trưởng đánh đập, ngược đãi vợ; hoặc các bậc phụ huynh đối xử tệ, không tôn trọng, bạo hành với con cái; những người “bạn” sẵn sàng trở mặt và đâm sau lưng khi ai đó đã hết giá trị lợi dụng… một cách rất thản nhiên. Người thân mà. Họ không sợ mất, không có thói quen trân trọng không sợ bị phản kích. Trong khi lẽ ra, người thân phải quý giá hơn người ngoài.

Có những người lạ lắm, họ không cảm thấy cần giữ những kẻ luôn ở bên hay chạy theo chăm sóc họ, họ chỉ sợ những kẻ không cần họ mà thôi.

Đôi khi, ta mệt mỏi vì tử tế đến mức yếu đuối.

❀ ❀ ❀

[1] Ngoài ý nghĩa cơ bản là độc hại, “toxic” còn được hiểu là những ảnh hưởng tiêu cực của con người.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 18 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.