Vào thập niên sáu mươi, bảy mươi của thế kỷ trước, hàng trăm ngàn thanh niên trí thức thành phố đã lên núi xuống làng, đến vùng biên cương Vân Nam giáp ranh với Tam Giác Vàng để nhận sự giáo dục lại của bần nông, trung nông. Trong số họ, có những Hồng Vệ binh cuồng nhiệt, con em cán bộ, phái tạo phản; có những kẻ thất thế trên chính trường, những người đứng sai đội, những con em của phái bảo thủ hoặc phái đi theo chủ nghĩa tư bản; cũng có cả những "Hắc ngũ loại", con em giai cấp bóc lột từng bị đưa vào sổ đen không ngẩng đầu lên nổi. Tất nhiên, phần đông vẫn là con em bình dân hùa theo dòng đời. Không thể nghi ngờ rằng, đó là một thời đại gắn liền với sự áp bức, tuyệt vọng, xao động và nghèo đói. Bản thân tôi, khi đó là một học sinh trung học cơ sở mang trên vai cây thập tự giá của gia đình, cũng không thể tránh khỏi việc gia nhập vào đội quân lưu đày này, trở thành người chứng kiến lịch sử của cuộc vận động thanh niên mới đầy oanh liệt mà cũng bi tráng, mất mát của Trung Quốc thế kỷ hai mươi.

Trong suốt bảy năm làm thanh niên trí thức của mình, tôi đã từng nghe thấy và tận mắt chứng kiến không dưới vài chục vụ vượt biên. Những kẻ đào tẩu trẻ tuổi này hoặc là công khai gia nhập Đảng Cộng sản Miến Điện, hoặc là mất tích đầy bí ẩn ở xứ người. Tựu trung lại, phần lớn họ đều vượt qua biên giới rồi một đi không trở lại. Năm 1991, khi viết "Giấc mộng thanh niên trí thức Trung Quốc" (Trung Quốc tri thanh mộng), tôi đã tra cứu rất nhiều hồ sơ về thanh niên trí thức, theo dõi và điều tra những người liên quan. Theo lời kể của một cán bộ từng phụ trách công tác thanh niên trí thức năm ấy, chỉ riêng trong thời gian ông tại chức, số lượng thanh niên trí thức liên quan đến những vụ việc này "khoảng vài ngàn người". Ông nói một cách mập mờ, rồi một lát sau bổ sung thêm: "Có lẽ còn nhiều hơn, sau này có một số người quay về, tóm lại là không rõ lắm."

Thời đó ở Vân Nam có sự phân biệt giữa thanh niên trí thức binh đoàn và thanh niên trí thức cắm đội tại địa phương. Số lượng thanh niên trí thức cắm đội đông hơn, không ai quản thúc, họ là những người chủ chốt tạo ra các vụ trốn thoát và vượt biên kiểu này. Một nhà văn từng là thanh niên trí thức có trải nghiệm tương tự đã viết trong bài hồi ức rằng: Chỉ riêng tháng 6 năm 1969, đã có hơn sáu trăm thanh niên trí thức (cắm đội) vượt biên giới gia nhập Đảng Cộng sản Miến Điện. Rốt cuộc có bao nhiêu thanh niên trí thức lưu lạc nơi Tam Giác Vàng rồi một đi không trở lại, trở thành vật hy sinh và những kẻ mạo hiểm của cuộc vận động đại đào tẩu thanh xuân này, vẫn chưa thấy con số ghi chép trong hồ sơ. Có người ước tính một cách dè dặt là bảy, tám ngàn người, có người nói phải lên đến hàng vạn, cũng có người cho rằng sau khi trừ đi số người lần lượt quay về trong nước, số lượng thực tế ở lại nước ngoài sẽ không quá vài ngàn người.

Năm 1998, tôi đơn thân độc mã tiến vào Tam Giác Vàng. Việc tìm kiếm quỹ tích số phận của những thanh niên trí thức đào tẩu này là một phần quan trọng trong kế hoạch phỏng vấn của tôi. Thay vì nói là quan tâm đến tung tích của họ, chi bằng nói là tôi đang ngoái nhìn lại những năm tháng thanh xuân của chính mình, quan tâm đến hướng đi cuộc đời của chính mình. Nếu năm ấy cuộc đời lang bạt của tôi không kịp thời quay đầu, giờ đây tôi sẽ đang ở đâu? Tôi có trở thành nhà văn không?

Việc phỏng vấn tại Tam Giác Vàng có quá nhiều đầu mối, vô số khó khăn và trở ngại vây bủa lấy tôi như những bức tường cao, khiến tôi phải chạy đôn chạy đáo. Thời gian đầu, tôi thậm chí không nghe ngóng được tung tích của bất kỳ thanh niên trí thức nào. Tôi hỏi rất nhiều người dân địa phương, họ đều lắc đầu ngơ ngác. Ánh mắt bối rối đó như thể tôi đang hỏi thăm về người ngoài hành tinh vậy.

Nhưng tôi vẫn không chịu bỏ cuộc.

Tôi tin rằng những thanh niên trí thức cũ đã thuộc về quá khứ này, tựa như những cánh hoa rơi rụng thành bùn, trong số họ có người còn sống, hoặc sống như cỏ rác, vô danh tiểu tốt, hoặc bị người bản địa đồng hóa, trở thành thổ dân. Tất nhiên, rất nhiều người đã trở thành những tấm bia mộ lạnh lẽo, những linh hồn cô độc lang thang nơi sâu thẳm của tháng năm lịch sử, lại có người chẳng biết đi đâu về đâu, trở thành một câu chuyện truyền kỳ trong miệng người dân địa phương. Nơi đất khách quê người, những thanh niên trí thức Trung Quốc từng phát cơn sốt chính trị và mê loạn cuồng nhiệt này tựa như những hạt giống từ nơi khác đến, được đất Tam Giác Vàng bao dung, hấp thụ, tiếp nhận. Mọi định kiến, tín ngưỡng, lý luận, không tưởng đi ngược lại quy luật sinh tồn tự nhiên đều nhanh chóng tan thành mây khói, xã hội rừng rú tàn khốc lộ ra bộ mặt thật. Tam Giác Vàng chính là Tam Giác Vàng, cũng giống như sói chính là sói, nếu ngươi không thể trở thành một con sói, ngươi sẽ bị bầy sói ăn thịt.

Tôi khao khát được bước vào thế giới thanh niên trí thức chưa biết này, khao khát được nhận biết lại nhiều người cùng trang lứa ở đây, những người đã bước sang bên kia biên giới trong thời đại vặn vẹo đó, biến mất khỏi tầm mắt của chúng ta. Vấn đề tôi quan tâm là, chương cuộc đời mà những thanh niên trí thức này viết tiếp rốt cuộc có nội dung gì? Thiên thần, hay ác quỷ? Nhân tính, hay thú tính? Tế máu vào đất màu mỡ, hay hồn đoạn nơi đất khách? Tóm lại, trên sân khấu tràn ngập ma túy, chiến tranh, nghèo đói và chém giết mang tên Tam Giác Vàng này, tôi có lý do để tin rằng họ sẽ diễn những vở kịch lớn về cuộc đời sinh tử đầy đặc sắc. Đây là một khúc đệm đặc biệt ít người biết đến trong lịch sử thanh niên trí thức Trung Quốc.

Kết thúc chuyến đi đến Mạnh Tát và quay trở lại Mỹ Tư Lạc, chiếc đồng hồ thạch anh của tôi gặp chút vấn đề vào thời điểm then chốt, mỗi ngày nó chỉ chạy vài tiếng, có vẻ như đang cố tình trì trệ làm việc đối phó. Bà chủ nhà trọ là một cô gái người Hoa, ngoài hai mươi tuổi nhưng vô cùng tháo vát, cô nhiệt tình chỉ đường cho tôi đến chỗ một người thợ đồng hồ ở góc làng để sửa.

Người thợ đồng hồ là kẻ có tính cách cô độc, ông không thích nói chuyện, trông gương mặt vàng vọt, lưng gù gập, dường như một cơn gió cũng có thể thổi đổ. Tôi đoán ông ta đã ngoài sáu mươi, đeo một cặp kính cận dày, tóc tai rối bời, dù đã nhuộm vẫn không che giấu được những sợi tóc bạc chói mắt. Ở Tam Giác Vàng, người đeo kính khá hiếm, không giống như trong thành phố, nên tôi đoán ông ta hẳn phải có chút học vấn. Ông biểu cảm lạnh lùng nói tiếng Thái với một dân làng đang sửa đồng hồ, người kia ném lại hai mươi baht, ông đút vào túi quần rồi lại cặm cụi làm việc. Tôi đứng bên cạnh xem ông sửa đồng hồ, rất nhanh tôi phát hiện cách ăn mặc của ông thật kỳ lạ, đi một đôi dép xỏ ngón của người địa phương, mặc quần đùi rộng thùng thình, nhưng thân trên lại khoác một chiếc áo Tôn Trung Sơn vải xanh kiểu cũ, cổ áo cài khuy kín mít. Loại áo Tôn Trung Sơn bốn túi nghiêm chỉnh này từng thống trị đại lục Trung Quốc suốt thập niên sáu mươi, bảy mươi, sau này gần như tuyệt bản, trở thành một món cổ vật lịch sử. Thời thanh xuân của tôi cơ bản là được bọc trong thứ đồng phục có bộ mặt đơ cứng này, thế nên khi vừa nhìn thấy chiếc áo Tôn Trung Sơn, tôi không kìm được mà trong lòng bụi bặm bay mù mịt, giống như tâm trạng ông nội tôi khi nhìn thấy áo dài khăn đóng vậy.

Tôi nghĩ, đây là Tam Giác Vàng, vậy mà lại có người mặc áo Tôn Trung Sơn. Thật ra nghĩ kỹ cũng chẳng lạ gì, đều là người Hán, con cháu Viêm Hoàng. Áo Tôn Trung Sơn, như cái tên của nó, là loại trang phục do Tôn Trung Sơn đề xướng, vì vậy cũng có thể hiểu được. Người đàn ông đó không nói một lời nào về tiếng phổ thông của tôi, nhưng tôi hiểu qua biểu cảm của ông là ông đã nghe hiểu. Chiếc đồng hồ được thay một cục pin tinh thể lỏng là sửa xong, tôi hỏi bao nhiêu tiền, ông chìa hai ngón tay ra một cách cứng nhắc, tôi trả ông hai mươi baht tiền Thái.

Trưa hôm đó, hướng dẫn viên Tiểu Mễ ướt sũng vì mưa, hớn hở chạy đến báo với tôi rằng, mẹ cậu tình cờ nhắc đến việc trước đây ở Mỹ Tư Lạc đúng là có nhiều học sinh từ đại lục, sau này lần lượt rời đi hết, nhưng có một ông giáo vẫn luôn ở lại trong làng. Mẹ Tiểu Mễ bán bún gạo trước cổng trường mười mấy năm, biết chút ít lai lịch của ông giáo. Tôi không nén nổi vui mừng khôn xiết, cuối cùng cũng tìm được một thanh niên trí thức cũ! Tôi tin rằng chỉ cần công phu sâu, sắt mài thành kim, tìm được một đầu mối thì nhất định có thể tìm ra tung tích của mười, một trăm thanh niên trí thức khác.

Người thanh niên trí thức cũ sống ở khu nhà tạm thấp lè tè dưới chân núi, đối lập hoàn toàn với những tòa nhà lớn hào nhoáng trong làng, nhà ông cơ bản chỉ là một căn chòi tôn được quây lại bằng hàng rào tre. Người địa phương nói những người ở loại chòi này đa phần là dân tị nạn vượt biên trái phép từ Miến Điện, Lào sang trong những năm gần đây, làm thuê kiếm sống, giống như những người đi làm thuê từ nông thôn lên thành phố vậy. Còn các cựu sĩ quan, binh lính của Quốc Dân Đảng năm nào, nay ai nấy đều gốc rễ sâu bền, giàu sang phú quý không thiếu người. Tôi không thể tưởng tượng nổi vị huynh đài này sống ra sao mà rơi vào nông nỗi này?

Một người đàn ông đáp lời rồi bước ra từ căn chòi tối om, tôi kinh ngạc đến sững sờ, vì vị huynh đài này chính là người thợ sửa đồng hồ tôi gặp sáng nay, tên là Tiêu Côn.

Tiêu Côn phản ứng lạnh nhạt với tôi, một chiến hữu thanh niên trí thức từ phương xa tới. Nếu chỉ nhìn bề ngoài, bạn hoàn toàn không thể phân biệt ông với dân sơn cước địa phương. Tôi cảm thấy ông giống như một hòn đá, một miếng ngói, cứng nhắc, lạnh lùng, tê liệt vô cảm, chẳng chút nhiệt tình. Tôi ở nhà ông hai tiếng đồng hồ, rốt cuộc cũng làm rõ được một vấn đề, đó là Tiêu Côn đúng là thanh niên trí thức cũ, người Côn Minh, thuộc cùng một Binh đoàn Xây dựng và Sản xuất Vân Nam với tôi. Trước khi đi, tôi để lại cho ông một cuốn sách, chính là cuốn "Giấc mộng thanh niên trí thức Trung Quốc" từng gây chấn động trong giới thanh niên trí thức.

Đêm đó tôi trằn trọc trên giường, trong đầu toàn là gương mặt thờ ơ, lạnh nhạt của Tiêu Côn. Tôi đoán ông bị cuộc sống đè nặng, gia cảnh không tốt nên không biết có hứng thú với cuốn sách của tôi không, liệu có vứt sách sang một bên không? Tại sao ông lại sống thảm hại đến mức này, dù ở đại lục cũng thuộc diện cần xóa đói giảm nghèo? Sự lạnh nhạt của ông là vì đã từng trải qua bể dâu, lòng đã nguội lạnh? Trong thâm tâm ông chôn giấu những bí mật gì, từng có những trải nghiệm cuộc đời ít người biết đến nào, hay những đả kích cá nhân đau đớn khắc cốt ghi tâm? Tôi có thể mở được cánh cửa lòng đã đóng bụi của ông, bước vào những tháng năm lịch sử sóng gầm gió thét, ca dài mà khóc đó không? Ông có sẵn lòng giúp tôi tìm những người cùng trang lứa và thanh niên trí thức cũ khác không? ...

Tôi tin rằng, trong lòng cả một thế hệ từng làm thanh niên trí thức, không ngoại lệ ai cũng tích tụ một loại tình cảm chung lắng đọng qua năm tháng cuộc đời. Loại tình cảm này đan xen, cắt không đứt gỡ không ra, giống như hóa thạch, trở thành một phần của linh hồn, có người gọi đó là "nỗi lòng thanh niên trí thức". Cuốn "Giấc mộng thanh niên trí thức Trung Quốc" của tôi từng gây tiếng vang mạnh mẽ trong và ngoài nước, khoảng thời gian đó tôi thường xuyên nhận được những lá thư dày như tuyết rơi từ nơi xa tận Bắc Mỹ, châu Âu, Nam Phi, Úc, gần thì từ Nhật Bản, Đông Nam Á, Đài Loan, Hồng Kông, Ma Cao cho đến độc giả trong nước. Người viết thư đa phần là những thanh niên trí thức cũ từng cắm đội về nông thôn năm nào, sự đồng cảm của họ khiến tôi cảm nhận sâu sắc một mối quan hệ huyết thống nào đó của những người cùng thế hệ. Tôi và nhà văn Đài Loan Tằng Diễm quen nhau cũng chính vì cuốn sách này, sau đó trở thành những người bạn tâm giao, thư từ qua lại.

Tôi nghĩ, ký ức và tình cảm của con người thực sự sẽ chết đi sao? Ví như lửa, bão gió thổi tắt, tuyết lớn đè tắt, những đống tro tàn thoi thóp đó vẫn có khả năng bùng cháy trở lại. Ngay cả một tử tù, đã quàng thòng lọng, tâm hồn hắn vẫn có quyền chạy về phía thiên địa tự do. Ngọn lửa tâm hồn Tiêu Côn dù đã tắt, khóa cửa lòng dù đã rỉ sét, chẳng lẽ không có mồi lửa nào có thể thắp sáng lại, chìa khóa nào có thể mở ra một lần nữa sao? Dù lòng như nước tĩnh, như giếng khô, chẳng lẽ không có ngày dấy lên cơn sóng tình cảm cuồng bạo trở lại sao?

Tôi tự đấu tranh với chính mình, tâm lực kiệt quệ, đến gần sáng mới mơ màng chìm vào giấc ngủ.

Một tiếng gõ cửa rất thô bạo như kẻ cướp xông thẳng vào đại não, hoặc như một con ngựa hoang dẫm nát giấc mộng, đột ngột đánh thức tôi dậy. Tôi dụi mắt nhìn ra ngoài cửa sổ, trời đất vẫn còn hỗn độn, trên đỉnh núi vừa lộ ra một dải trắng như bụng cá, thời gian vừa đúng hơn năm giờ sáng. Ai mà đến gõ cửa phòng tôi sớm thế? Mở cửa ra, hóa ra là Tiêu Côn, người thanh niên trí thức cũ tôi gặp hôm qua.

Sắc mặt ông càng thêm tiều tụy, ánh mắt ảm đạm, như vừa mới trải qua một trận bệnh nặng. Ông không đợi tôi mời đã tự động bước vào phòng, đi thẳng vào vấn đề: "Tôi biết anh là nhà văn đại lục, tôi còn biết hằng ngày anh trò chuyện với những ai. Anh đã gặp Hội trưởng Phong, Lôi Vũ Điền cũng mời anh cơm đúng không? Tôi biết sớm muộn gì anh cũng đến tìm tôi, trước khi đọc cuốn "Giấc mộng thanh niên trí thức Trung Quốc" này, tôi đã quyết định không nhận bất kỳ cuộc phỏng vấn nào, vì tôi không cần thiết phải trở thành tư liệu viết lách của anh."

Tôi hỏi ông uống gì, ông nhìn lá trà, rồi nhìn cà phê, tự tay pha một cốc cà phê Nescafé rất đậm, thêm nhiều sữa bột. Thấy dáng vẻ yếu ớt của ông, tôi nhanh chóng lấy bánh quy ra cống hiến, đây đều là lương khô để tôi thức đêm. Ông cũng không khách khí, ăn sạch một hộp bánh quy sô cô la.

Tôi ngồi bên cạnh lặng lẽ nhìn ông. Đợi ông đẩy cốc sang một bên, tôi mới thận trọng nói: "Huynh đài Tiêu Côn, anh đổi ý rồi sao?"

Gương mặt ông có chút tinh thần, ánh mắt cũng có sức sống hơn. Ông tìm kiếm gì đó trong túi áo, tôi đoán ông tìm thuốc lá, liền ném bao "Hồng Tháp Sơn" mang từ trong nước sang cho ông. Ông châm một điếu, tham lam rít hai hơi, từ từ nhả ra một làn khói. Ông nói: "Mẹ kiếp, thuốc này ngon thật, nhiều năm rồi không được hút thuốc quê nhà, có đến ba mươi năm rồi nhỉ... Phải, tôi sẵn lòng trò chuyện với anh."

Tôi mừng rỡ, kích động đứng dậy muốn bắt tay ông, ông lại quay đầu sang một bên, khiến tôi trở nên rất đa tình tự chuốc lấy sự gượng gạo. Ông nhả khói nói: "Anh tất nhiên biết là cuốn sách đó của anh đã làm lay động tôi, đây là một nguyên nhân... Nhưng anh không biết, tôi vẫn kiên trì viết thơ. Ở cái nơi ma quỷ như Tam Giác Vàng này, làm chuyện xấu tày trời gì, kể cả hút ma túy, hút thuốc phiện, giết người phóng hỏa cũng không có gì lạ, hình như đều rất bình thường, nhưng viết thơ lại là một chuyện kỳ quái khó hiểu, giống như anh bị bất bình thường về tinh thần vậy. Không ai hiểu tôi, kể cả vợ tôi, bà ấy chỉ có một nửa dòng máu Trung Quốc, nói tiếng Hán, không biết một chữ Hán nào. Tối qua, từ trong sách của anh, tôi đột nhiên tỉnh ngộ, giống như một người nhìn thấy bộ mặt thật của mình trong gương, tôi nên dũng cảm đối diện với bản thân, mặc dù tôi là một kẻ đã rất đọa lạc. Xin đừng ngạc nhiên, tôi sẽ từ từ kể cho anh nghe nguyên nhân... Tôi tiếp nhận anh là nhờ trực giác."

Cuộc phỏng vấn cứ thế bắt đầu một cách đột ngột, vào lúc tôi không hề phòng bị, Tiêu Côn, người thanh niên trí thức cũ, mang theo gương mặt mệt mỏi và tang thương xông vào tầm mắt tôi như một cơn gió. Ông ngồi đối diện tôi, nếu nói tôi là người tìm kho báu siêng năng, thì ông chính là cánh cửa kho báu chưa từng được mở ra đó, là phần thưởng và sự đền đáp của Thượng đế dành cho niềm tin chân thành bền bỉ của tôi. Tinh thành sở chí, kim thạch vi khai, giống như câu chuyện thần thoại Ả Rập nổi tiếng đó: "Vừng ơi, mở ra..." thế là núi vỡ, kho báu hiện ra.

Lúc này tôi không có thời gian nhấm nháp niềm vui ngắn ngủi của thành công, rất nhanh đã bị những đợt sóng tình cảm ập đến nhấn chìm. Tiêu Côn ví như một hồ chứa nước lâu ngày không được tu sửa, ông dốc hết sức lực từng chút một khởi động cánh cổng ký ức đã rỉ sét từ lâu, thế là dòng nước đục ngầu cuốn trôi bùn nhơ, dần dần, lũ dữ ầm ầm kéo đến, những con sóng năm tháng đập vào bờ không ngừng nhấn chìm những lời kể của ông. Khi con thuyền tâm hồn chất chứa quá nặng nề của ông bị những con sóng lớn từ ký ức đau khổ và tình cảm bi thương của thời đại xa xôi đó lật nhào, xé nát, gương mặt ông vặn vẹo, không kìm được mà phát ra những tiếng gào thét bi tráng làm rung chuyển đất trời. Tiếng khóc làm các cô phục vụ khách sạn kinh động, khiến họ hoảng hốt thò đầu vào xem.

Buổi sáng hôm đó, lời kể đột ngột dừng lại, người thanh niên trí thức cũ liên tục ngáp dài, bật dậy nói có việc gấp phải làm, nhanh chóng biến mất ngoài cửa y như lúc ông đến vậy. Tối đến ông lại tới, tắm rửa trong phòng tôi, ngồi rất thoải mái trên giường nệm, cuộc trò chuyện của chúng tôi tiếp tục diễn ra. Trong khoảng thời gian này, ngoài giờ ăn, ông luôn có vài lần biến mất bí ẩn, đều là ngáp dài rời đi, giống như nơi nào đó bị cháy vậy. Cảm ơn Thượng đế! Tiêu Côn quả nhiên là chìa khóa mở ra những bí ẩn lịch sử, tôi theo ông lặn xuống thế giới dưới nước dưới lớp băng dày, vớt lên những mảnh vụn lịch sử bị năm tháng phong ấn.

Dưới sự dẫn dắt của ông, tôi lần lượt quen biết nhiều người cùng trang lứa lưu lạc tại Tam Giác Vàng: nhà thơ Lưu Chu, Dương Phi, biên tập viên Đoạn Học Minh, thương nhân Y Kiến, Đổng Minh Quý, Tần Đại Lực đã mất tích từ lâu, và cả những người đã về với thiên quốc như Vu Tiểu Binh, Lưu Hắc Tử, Cáo Liên Thắng, Khương Tiểu Linh, Dư Tân Hoa, Lý Hồng Quân, Trương Hòa Bình vân vân. Tiêu Côn có tất cả phẩm chất của trí thức Trung Quốc, giàu tinh thần chính nghĩa, căm ghét cái ác, tình cảm của ông không hề tê liệt, đối mặt với sự chênh lệch giàu nghèo gây sốc ở Tam Giác Vàng, ông đập bàn giận dữ quát: "Đây đều là tiền bất nghĩa cả! Hút máu lính, buôn lậu ma túy, bán vũ khí, khổ là khổ lính, béo bở là quan! Nhất tướng công thành vạn cốt khô... trưởng quan phát tài bao nhiêu, không ai nói rõ được, những người anh em chết trên chiến trường đó, dưới suối vàng không nhắm mắt đâu!"

Mỗi năm Tiêu Côn đều đăng vài bài đến hơn chục bài thơ trên báo tiếng Hoa, ông tỉ mỉ cắt dán những tác phẩm này thành tập, coi đó là niềm tự hào. Ông vừa gia nhập hội thơ người Hoa địa phương, đây là niềm kiêu hãnh trong lòng ông, khi kể với tôi về những thành tựu này gương mặt ông tỏa sáng. Tôi nhìn thấy lá cờ vinh quang "văn dĩ tải đạo" của dân tộc Trung Hoa đang tung bay phấp phới. Tiêu Côn nói, từ nhỏ ông đã chán ghét lao động chân tay, cho rằng đó là sỉ nhục cái văn chương. Vốn dĩ ông là giáo viên trường tiếng Hoa, vì chính phủ ban hành luật pháp, xóa bỏ trường tiếng Hoa, nên ông - giáo viên tiếng Hoa này - liền thất nghiệp, hơn nữa sống rất thê lương, đành phải đi sửa đồng hồ điện tử, đồ điện, ô dù gì đó. Tôi hỏi ông học kỹ thuật với ai, ông khinh bỉ nói: "Học cái gì? Hỗn loạn làm bừa là được chứ gì."

Tôi đã từng gặp vợ Tiêu Côn một lần, bà là một phụ nữ gốc Hoa da ngăm đen, khỏe mạnh, cần cù và chịu thương chịu khó, tính tình thẳng thắn cởi mở. Công lao lớn nhất của bà là nuôi dạy năm người con trai cao lớn khỏe mạnh, và duy trì cuộc sống gia đình bằng thu nhập ít ỏi từ lao động cần cù. Câu đầu tiên bà Tiêu nói với tôi khi nhìn thấy tôi, lại là kéo tay tôi gào khóc đầy căm phẫn: "Anh xem đi, anh xem đi... cái thằng đàn ông này này!"

Tôi không thể xác định rõ "gà" trong tiếng địa phương nghĩa là gì, nhưng tôi có thể đoán ra tuyệt đối không phải là lời khen ngợi. Bà vợ kéo tay tôi như muốn dẫn tôi đi xem bằng chứng phạm tội nào đó, tôi thấy mặt Tiêu Côn lập tức không giữ được bình tĩnh, đỏ bừng lên. Ông ngượng ngùng che đậy: "Bà ấy không có văn hóa, đi đi!... Đừng chấp bà ấy làm gì!"

Về sau chị dâu tặng tôi một túi trà tự tay chị hái, trà vị rất ngon, đóng nhãn mác là trà cao sơn Đài Loan. Tiêu Côn nói vợ ông dựa vào việc làm thuê ngắn hạn cho thương nhân Đài Loan, trồng trà, hái trà, chế biến trà để duy trì cuộc sống. Ông ngẩn người ra một lúc lâu rồi nói: "Đúng thế, tôi không có bản lĩnh, có lỗi với bà ấy, bà ấy sống với tôi khổ lắm."

Cho đến khi tôi kết thúc phỏng vấn chuẩn bị rời Tam Giác Vàng về nước, Tiêu Côn nắm chặt tay tôi, gương mặt đầy vẻ không nỡ rời xa. Tôi hỏi ông: "Huynh đài Tiêu Côn, có việc gì cứ nói đi... Anh còn người thân ở Côn Minh không?"

Tiêu Côn thở dài nói: "Tôi không muốn mở lời làm phiền anh. Tôi ra ngoài tròn ba mươi năm, đến nay chưa từng quay về, sớm đã cắt đứt tin tức với gia đình... Tôi có một cô em gái, tên là Trương Lâm, nó theo họ mẹ tôi. Cha tôi bỏ đi vào thời 'Cách mạng Văn hóa', mẹ tôi tái giá, cũng không biết họ còn sống không? Lần cuối cùng em gái tôi nhờ người gửi thư cho tôi là năm 1972, nói nó đang học ở một trường kỹ thuật nào đó."

Tôi ghi lại manh mối này, an ủi ông: "Anh cứ đợi, có lẽ sẽ có tin tốt. Em là người vận may cực tốt, biết đâu có thể tạo ra kỳ tích!"

Trở về Tứ Xuyên, tôi lập tức không quản ngại đường xá, chuyên tâm bay đến Côn Minh. Nhưng ngôi trường đó đã chuyển đi, đơn vị giải thể, tôi huy động đủ các mối quan hệ xã hội, vất vả lắm mới tìm ra được chín phụ nữ tên là Trương Lâm hoặc Trương Linh hoặc Trương Lâm từ nhân viên hệ thống cũ. Một người bạn rất có trách nhiệm thay tôi gọi điện tra cứu, giọng điệu như cảnh sát hộ tịch đang xử lý đại án vậy. Vài ngày sau tin vui truyền đến, trong số mấy cô mấy bà tên Trương Lâm, đúng là có một người tốt nghiệp trường kỹ thuật nọ, và có một người anh trai sớm năm ở biên cương làm thanh niên trí thức bỏ đi, đến nay không có tung tích.

Tôi lập tức gặp mặt Trương Lâm. Từ gương mặt cô em gái này, tôi chắc chắn nhìn thấy bóng dáng của Tiêu Côn năm nào, chỉ là cô rất hạnh phúc, sắc mặt hồng hào, không có sự tiều tụy và tang thương như Tiêu Côn. Tôi báo cho cô tin tức và số điện thoại liên lạc của Tiêu Côn, số điện thoại này rất quanh co, cần phải qua một loạt trung chuyển quốc tế. Đêm đó, đôi anh em thất lạc suốt ba mươi năm cuối cùng đã gọi được điện thoại cho nhau, cách biệt những năm tháng mưa gió dài đằng đẵng và nghìn sông vạn núi, sóng điện truyền giọng nói của cốt nhục đến nơi phương xa, người em gái chỉ kịp gọi một tiếng "Anh ơi!..." liền bật khóc nức nở, nước mắt tuôn rơi như mưa.

Mắt tôi nhòe đi, tôi có thể tưởng tượng ra ở đầu dây bên kia, người khách tha hương Tiêu Côn đó, chắc hẳn cũng nghẹn ngào không nói nên lời, bị nhấn chìm bởi những giọt nước mắt hạnh phúc và xót xa chăng?

Có một chuyện tôi mãi vẫn không dám nói với cô em gái này. Ở phủ Chiềng Mai, tôi phỏng vấn một thanh niên trí thức cũ khác, anh ta cười nhạt nói: "Tiêu Côn ư? Ông ấy không ra khỏi Tam Giác Vàng được đâu... Ông ấy hút thuốc phiện!"

Tôi sững sờ, hồi lâu không nói nên lời.

Chiến tranh giáng xuống đầu những người lính mới bằng cách thức tai họa không kịp trở tay.

Đó là một ngày của thập niên bảy mươi, thế kỷ hai mươi Công nguyên, Hồng Vệ binh Bắc Kinh Vu Tiểu Binh vừa vác súng lên vai đã gặp phải quân chính phủ tập kích. Lúc đó trên núi đang đổ mưa, bầu trời tối đen một màu, tiếng súng đột ngột xuyên qua giấc mộng, nổ tung trong đầu mọi người như sấm sét. Khẩu carbine dường như không phải đang bắn, mà là đang cười gằn, cắc, cắc, cắc... như bữa tối của ác quỷ. Súng máy thở không ra hơi, như thể nhiều con quái thú đang gầm rú điên cuồng trong bóng tối. Ở đâu đó rất gần, lựu đạn nổ liên tiếp, phát ra tiếng nổ đinh tai nhức óc. Đạn bay lượn trong không khí vô hình, bạn cảm thấy như có rất nhiều lưỡi dao sắc bén đang vùn vụt rít lên xung quanh, không cẩn thận là đầu hoặc cánh tay sẽ bị chém bay mất.

Vu Tiểu Binh lật mình lăn xuống giường, nhưng Lâm Kiến Quốc nằm ở cửa ra vào hành động nhanh hơn anh, Lâm Kiến Quốc trước đây là vận động viên điền kinh của trường, từng phá kỷ lục đại hội thể thao trung học, anh ta lao lên trước một bước kéo cửa, một luồng lửa ập vào mặt như sóng dữ, chỉ nghe anh ta "Á..." một tiếng liền ngã gục xuống đất. Tiểu đội trưởng "Dã Kháp" vội vàng dùng tiếng Trung chỉ huy họ: "Không được đi đường cửa, lật cửa sổ ra ngoài! Rút lui vào rừng!"

Vu Tiểu Binh sờ sờ người vận động viên điền kinh, thấy trên người anh ta ướt sũng, như thể vừa vớt ra từ nước ấm vậy. Anh thử lỗ mũi, cảm thấy vẫn còn hơi thở, liền muốn kéo anh ta, nhưng cơ thể Lâm Kiến Quốc mềm nhũn, như một con bò đã bị lọc hết xương, nặng trịch. Anh vội hét lớn: "Ai giúp tôi với? — Lâm Kiến Quốc bị thương rồi!"

Kẻ địch như đang trả lời anh, một loạt đạn súng máy bắn trúng khung cửa, mảnh gỗ bay loạn xạ, một nửa cánh cửa đổ ập xuống. Vào thời khắc mấu chốt này, Tiểu đội trưởng Dã Kháp bò lồm cồm đến, gào lớn bên tai anh: "Cậu rút nhanh đi! Để tôi yểm hộ cậu!"

Hồng Vệ binh cảm thấy lòng nóng lên, thấy đội ngũ cách mạng thật tốt, đồng chí cách mạng vạn tuế! Giống như trong phim vậy, thời khắc then chốt tiểu đội trưởng quả nhiên xuất hiện kịp thời trước mặt. Anh vội vã lật cửa sổ ra ngoài, theo đội ngũ rút lui đến nơi an toàn. Đến lúc trời sáng kiểm kê nhân số, thương binh Lâm Kiến Quốc không hề bước ra, nói chính xác là không được tiểu đội trưởng cõng vào khu rừng an toàn. Anh như bị ai giáng một gậy vào đầu, đầu óc "ù" đi, ấp úng hỏi: "Anh... tại sao... vứt cho... kẻ địch?"

Tiểu đội trưởng là một người "Dã Kháp", đây là cách gọi quen thuộc của người Hán địa phương. Ở Tam Giác Vàng, người Kháp Oa có phân biệt Dã Kháp và Thục Kháp. Người Kháp Oa đã khai hóa và văn minh gọi là Thục Kháp, còn Dã Kháp thì chỉ những bộ lạc nguyên thủy chưa tiến hóa, vẫn ăn thịt sống, uống máu bò, chặt đầu người. Tiểu đội trưởng Dã Kháp mặt đen sì, ném một nhúm sợi thuốc vào miệng nhai, dùng tiếng Hán cứng nhắc nói: "Nó, chết rồi!"

Vu Tiểu Binh trừng lớn mắt nói: "Tôi rõ ràng nhìn thấy anh ấy vẫn còn hơi thở, sao anh lại nói anh ấy chết rồi?"

Tiểu đội trưởng vừa nhai sợi thuốc vừa thờ ơ trả lời: "Tôi bắn hai phát."

Vu Tiểu Binh đập tay lên súng trường rồi nhảy dựng lên, cuồng nộ chửi rủa: "Đồ khốn! Đền mạng đi!... Mày là kẻ sát nhân!"

Lính mới phần lớn đều là thanh niên trí thức đến từ Trung Quốc, vừa nghe Vu Tiểu Binh cãi nhau liền vây lại. Tiểu đội trưởng Dã Kháp nhanh chóng cầm súng tiểu liên lên, hắn cảnh cáo lính mới: "Tất cả chúng mày bỏ súng xuống cho tao! Đứa nào động đậy tao bắn... mẹ kiếp! Nó sống không nổi nữa rồi, vết thương to bằng cái miệng đấy." Tất cả những người có mặt đều sững sờ. Tiểu đội trưởng giết chết Lâm Kiến Quốc, biến đồng chí cách mạng thành một cái xác chết, đây quả thực là hành vi phạm tội chưa từng nghe thấy! Vận động viên điền kinh rõ ràng còn sống, tại sao thấy chết không cứu cơ chứ? Anh em giai cấp, chiến hữu cách mạng, mày không muốn cứu thì cũng không thể bắn anh ấy chứ! Mày xuống tay được sao? Tình cảm giai cấp của mày đâu rồi? Rõ ràng, thanh niên trí thức đã gặp phải vấn đề mới mà trong sách giáo khoa và phim cách mạng chưa từng có.

Tiểu đội trưởng lại dạy đời lính mới: "Mẹ kiếp! Kẻ địch mà bắt được nó, sẽ chặt đầu nó xuống đấy!... Nếu tao bị thương, chúng mày cứ bắn chết tao, đây là mệnh lệnh!"

Tiểu đoàn trưởng chạy đến, mắng nhiếc lính mới một trận, ra lệnh tại chỗ nhốt Vu Tiểu Binh cấm túc một tuần để cảnh cáo tất cả thanh niên trí thức Trung Quốc không coi trọng quân kỷ. Tiểu đoàn trưởng nói: "...Chúng ta là du kích, nếu kẻ địch chạy nhanh hơn chúng ta, chúng ta sẽ bị tiêu diệt! Nếu mày bị thương, hoặc mày chọn tự sát, hoặc người khác giúp mày bắn một phát, tóm lại chúng ta sẽ không để lại người sống cho kẻ địch."

Vu Tiểu Binh sau một tuần đau thương trong phòng cấm túc, mặc dù về tình cảm dù thế nào cũng không muốn chấp nhận hiện thực tàn khốc này, nhưng đạo lý lại không khó hiểu. Bạn nghĩ xem, trên chiến trường đánh trận, băng đèo vượt suối, chạy đua với kẻ địch, tình hình vô cùng nguy cấp, ai có thể cõng nổi Lâm Kiến Quốc nặng hơn trăm cân? Anh không làm được, tiểu đội trưởng cũng không làm được, không ai làm được, ai cõng thương binh lên lưng thì đồng nghĩa với tự sát. Đã không làm được, tại sao lại trách cứ tiểu đội trưởng? Thay vì thương binh bị bắt, bị kẻ địch giết chết, đầu lâu treo trên cây, chi bằng để anh hy sinh oanh liệt miễn bị sỉ nhục. Nhưng Lâm Kiến Quốc dù sao cũng là bạn học, chiến hữu của anh, cùng từ thủ đô Bắc Kinh vĩ đại của Trung Quốc đến đây mà! Nghĩ đến việc Lâm Kiến Quốc bị tiểu đội trưởng bắn chết, anh lại cảm thấy một cơn đau nhói tim, không chỗ phát tiết, đành túm lấy tóc mình gào thét như một con sói.

Mùa mưa vừa qua, chiến dịch vây quét mùa khô của quân chính phủ bắt đầu, chiến đấu ngày càng thường xuyên. Nửa năm sau, Vu Tiểu Binh đã lên làm tiểu đội trưởng, trở thành một người lính già có kinh nghiệm chiến đấu. Mông anh từng bị một viên đạn xuyên qua, trên mặt để lại một vết sẹo dao xấu xí, đó là kỷ niệm cả đời mà một kẻ địch dùng lưỡi lê để lại cho anh, may mà là vết thương nhẹ, nếu không khó tránh khỏi trở thành liệt sĩ. Tiểu đội trưởng Dã Kháp hai tháng trước bị một quả pháo nổ gãy chân, lúc đó kẻ địch đang tấn công, hắn đau đến mức vặn vẹo trên mặt đất, ngũ quan trên mặt lệch lạc cả, chỉ còn đôi mắt thoi thóp đó bắn ra những tia sáng bi ai. Tiểu đội trưởng thực ra không hề sai, hắn bắn chết Lâm Kiến Quốc, đó không phải là tội lỗi của hắn, mà là do chiến tranh gây ra. Vu Tiểu Binh đã thông suốt, anh ngẩng đầu nhìn trời, bầu trời trong xanh và sâu thẳm, giống như một cái bẫy ngây thơ trong sáng. Anh không nhìn thương binh nữa, chỉ đè nòng súng tiểu liên xuống thấp, bóp cò...

Hồng Vệ binh Vu Tiểu Binh ngày trước cứ thế bị chính viên đạn của mình tiêu diệt, anh biến thành một người lính thực thụ, không còn sợ hãi gì đối với đạn và cái chết, trái tim lạnh lùng vô cảm như đá. Trong khoảng thời gian này, đội du kích luôn bị kẻ địch truy đuổi, thanh niên trí thức Bắc Kinh vượt biên cùng đợt hy sinh mất mấy người: La Viện Triều mất tích trong cuộc hành quân ban đêm, anh sẩy chân rơi xuống một vách đá, chỉ có gió thổi tiếng gào thảm thiết cuối cùng mà anh để lại trên thế giới này chậm chạp bay đi xa. Còn Giang Quốc Khánh, người đảm nhận nhiệm vụ trinh sát thì bị kẻ địch đâm chết ngay trước mặt. Anh uống nhiều nước sống nên bị đau bụng, vừa đứng dậy từ sau một cái cây, chưa kịp kéo quần lên, một lưỡi lê sáng loáng đã đâm thẳng vào bụng. Sau khi chết tư thế của anh rất khó coi, ỉa đùn một quần phân lỏng.

Vào một ngày ánh nắng rực rỡ như vàng, các chiến hữu tụ tập cùng nhau uống rượu giải sầu, đều là thanh niên trí thức Bắc Kinh, bầu không khí ngột ngạt, tâm trạng bi quan. Vu Tiểu Binh đột nhiên nghĩ đến một vấn đề, anh nhìn chằm chằm mọi người hỏi: "Che Guevara chết như thế nào?"

Lý Hồng Quân uống rượu nếp trả lời: "Hình như là bị bắt rồi mới hy sinh."

Vu Tiểu Binh lại nói: "Tại sao ông ấy không bắn súng tự sát?"

Những người uống rượu đều ngẩn người, Che Guevara là thần tượng tinh thần mà Hồng Vệ binh cuồng nhiệt sùng bái, họ đều là nhờ đọc "Nhật ký Guevara" mới dấn thân vào cuộc cách mạng cộng sản quốc tế, nhưng không ai có thể trả lời câu hỏi tưởng chừng đơn giản này. Vu Tiểu Binh cười ha hả, cười đến chảy cả nước mắt, liên tục nói tới tới, cạn ly vì còn sống. Thế là ngày hôm đó bốn nam một nữ đều uống say khướt, lại lén hút thuốc phiện, nôn mửa bẩn thỉu đầy đất.

Lưu Hắc Tử, phần tử đập phá cướp bóc bị phe đối lập truy nã, vừa đến biên cương cắm đội ngày thứ hai đã không kịp chờ đợi mà vượt biên gia nhập đội du kích phản chính phủ.

Học sinh trung học cơ sở Lưu Hắc Tử không có nhiều lý tưởng cách mạng cao thượng như vậy, cậu không thích đọc sách, không mê mẩn lý luận cách mạng, càng không biết Guevara là cái gì, dù có biết cũng tuyệt đối không quỳ lạy tôn thờ. Cậu là kiểu con em tầng lớp bình dân hạ tầng, xuất thân hèn kém, cha kéo xe ba bánh, vác bao tải ở bến tàu, con cái thiếu giáo dục, sống dựa vào bản năng. Vì đánh nhau ở Trùng Khánh gây chết người, để trốn tránh vận động và sự truy nã của phe đối lập, cậu cùng đồng bọn mới chọn con đường vượt biên trái phép. Nếu Lưu Hắc Tử có được địa vị và quyền lực của đồng chí Guevara, tại sao cậu không hưởng thụ cho tốt mà lại tự chuốc khổ vào thân?

Lưu Hắc Tử nói: "Quay về là không được rồi, chúng ta đều từng đánh chết người, mẹ kiếp!... Đánh trận thì bố mày không sợ, tao ở Trùng Khánh là đại vương võ đấu nổi tiếng, ai nhìn thấy chẳng sợ? Lần đó ở Triều Thiên Môn, bố mày một hơi bắn hết mười ngàn viên đạn, nòng súng bắn đỏ rực mấy cái! Lấy người sống làm bia tập bắn cá độ thuốc lá, ai dám làm? Cho nên tao nói, anh em cứ cố gắng làm, sau này ngồi được thiên hạ, mọi người chẳng có chức tỉnh trưởng thị trưởng mà làm à! Đằng nào cũng làm cách mạng, đánh chết người không đền mạng!"

Nhưng đại vương võ đấu Trùng Khánh vừa ra chiến trường lần đầu đã sợ đến mức đái ra quần.

Đó là một trận đụng độ, chiến tranh thực sự, chứ không phải là trận võ đấu quần chúng đầy khói bụi ở Trùng Khánh. Đội du kích đang định tiến vào trại thì vừa hay đụng độ quân chính phủ ra khỏi trại, tiếng súng lập tức vang lên đoành đoành, một viên đạn dum-dum loại lớn bắn đứt ngang thân cây to bằng miệng bát, cành cây đập vào đầu Lưu Hắc Tử, lập tức nổi lên một cục u máu lớn. Đúng lúc cậu ngã gục xuống đất, một người như bị gió thổi đổ đè nặng lên người cậu, người đó dường như vừa mới được vớt lên từ nước biển dính dấp, toàn thân ướt sũng, tỏa ra một mùi tanh mặn nồng đậm ấm áp của rong biển tươi. Cậu cảm thấy nước biển vẫn đang chảy ròng ròng xuống theo cơ thể đó, chảy vào mặt và miệng cậu, như những con sâu nhỏ đang bò, làm cậu ngứa ngáy. Cậu chép miệng, cảm thấy nước biển có vị mặn, không, hình như là ngọt, giống như nước gạo rang đậm đặc mà bà ngoại nấu hồi nhỏ.

Một quả đạn súng cối nổ tung gần đó, suýt làm cậu điếc tai, luồng hơi nổ hất văng người đè trên người cậu ra. Cậu cố sức mở đôi mắt nhòe nhoẹt như bị keo dán lại, lúc này mới nhìn rõ người đó hóa ra là bạn học Trần Oa Qua. Trần Oa Qua mắt mở to trừng trừng, trông rất đáng sợ, bụng đã biến thành một cái lỗ thủng. Lưu Hắc Tử vội quệt một cái lên mặt, vớ được một tay ruột gan và dạ dày nát bấy, trong dạ dày vẫn còn bữa sáng và thức ăn chưa kịp tiêu hóa. Đại vương võ đấu buồn nôn, liền nằm sấp xuống đất nôn mửa oẹ oẹ.

Cuộc đấu súng diễn ra ác liệt, các loại vũ khí bắn trả chấn động trời đất, đùng đùng, oành oành, cắc cắc cắc, đao quang kiếm ảnh, thần chết nhảy múa khắp nơi. Mỗi người đều đang giết người và bị giết, họ dùng mạng sống để đánh bạc, tuy kết cục cuối cùng vẫn chưa xuất hiện, nhưng những tiếng gào thét và kêu cứu đau đớn không ngừng vang lên, như lò mổ vậy, đằng nào thì những người đó chắc chắn không phải là kẻ thắng cuộc. Người bị trúng đạn như gia súc ngã nhào xuống, chân tay chổng ngược, có người co quắp vặn vẹo, có người bất động, như thể đang ngủ vậy. Rất nhiều chất lỏng đỏ tươi chảy ra từ cơ thể họ, làm người ta cảm thấy bản thân cơ thể họ chính là một chiếc bình thủy tinh dễ vỡ.

Võ đấu là gì? Là lễ hội cuồng hoan của giai cấp vô sản Trung Quốc, là trò chơi giết người mô phỏng của người lớn. Chiến tranh mới là bữa tiệc tử thần thực sự. Ví như diễn viên đang biểu diễn vũ điệu gặt hái trên sân khấu, uyển chuyển mà đa tư, nhưng họ mãi mãi không học được cách gặt hái, còn bà nông dân mặt đen nhẻm làm việc dưới ruộng nước, chỉ một nhát, những cây lúa đó liền đổ rạp xuống bùn đất. Quân nhân đều là chuyên gia giết người, nghề của họ chính là thu hoạch cái chết. Họ thậm chí không cần cúi người, ngón tay khẽ động, mạng sống giống như cây lúa lần lượt đổ rạp xuống bùn đất bẩn thỉu.

Lúc này đại vương võ đấu Lưu Hắc Tử đến từ thành phố núi Trùng Khánh bị bao vây bởi một nỗi sợ hãi sâu sắc và bầu không khí chết chóc, cậu vùi đầu vào bùn đất, cơ thể run rẩy như lá cây, hận không thể tìm cái lỗ mà chui xuống. Cậu cảm thấy như có sợi roi quất nhẹ vào cổ một cái, chỉ quất nhẹ một cái như vậy, da thịt trên cổ liền nứt ra như tờ báo không chắc chắn, máu tươi bắn tung tóe, cậu chợt nhìn thấy cổ mình đã đứt. "Ôi... cái đầu mình sắp rụng xuống rồi!" Nghĩ thế, nước đái liền không kiềm chế được chảy ròng ròng xuống quần.

Một quả lựu đạn nổ cách đó không xa, hất tung bùn đất bắn đầy đầu đầy mặt cậu. Cậu động đậy, vô thức rũ bỏ bùn đất trên đầu, lúc này mới phát hiện cái đầu vẫn gắn chắc trên vai, cổ cậu cũng không vì thế mà gãy làm đôi. Lúc này cậu nghe thấy một giọng nói lạc điệu trong lòng đang gọi cấp thiết: "Mày chưa chết, mày còn sống! ... Mày phải sống tiếp!"

Trong một khoảnh khắc, sự sống tươi mới và nguyện vọng sinh tồn quay trở lại cơ thể, máu vẫn chảy ròng ròng trong người, cậu bất chấp tất cả lật mình lăn vào một con mương. Cú lăn này quả nhiên cứu mạng cậu, vì không lâu sau đó cậu nhìn thấy một loạt đạn súng máy bắn vào đúng nơi cậu vừa nằm. Viên đạn xoay vòng một cách đẹp mắt trong không khí, nhảy múa, ca hát, như một đàn chim vui vẻ, may mà cậu tránh kịp. Đạn đập vào đá, tảng đá lập tức nứt ra như gỗ mục, bắn ra một đàn tia lửa ngũ sắc. Cậu yếu ớt trốn dưới tảng đá, mồ hôi đầm đìa, như một đứa trẻ sơ sinh.

May mắn là quân chính phủ không chiếm ưu thế, đánh một lúc liền chủ động rút lui, đội du kích dọn dẹp chiến trường, tìm thấy Lưu Hắc Tử, thanh niên trí thức Trùng Khánh đang bị thương dưới tảng đá. Thực ra Lưu Hắc Tử cũng không bị thương nặng gì, chỉ trầy một chút da, bôi chút rượu trắng là khỏi. Chỉ là cảm xúc của cậu hồi phục chậm hơn một chút, phải mất vài tuần mới dần dần bình phục bình thường.