1
Người bạn thanh niên trí thức của tôi là Tằng Diễm đã sống ở Tam Giác Vàng 12 năm. Nếu phân chia kỹ, cô ấy dạy học và viết lách 7 năm ở Mỹ Tư Lạc, 2 năm ở Mãn Tinh Điệp, 3 năm lang bạt khắp nơi tại Tam Giác Vàng. Trong thời gian này, cô ấy nhiều lần bị Cục Di trú giam giữ, kết hôn một lần, sinh hai đứa con, mất đi một người chồng, xuất bản (đăng) sáu cuốn tiểu thuyết dài tập. Còn một người bạn thanh niên trí thức khác của tôi là Tiêu Côn, người tài không gặp thời, đến nay vẫn đang sống ở Tam Giác Vàng. Anh ta từ năm 1969 đã vượt biên làm du kích cho Đảng Cộng sản Miến Điện, tính đến nay đã đúng 30 năm không về nước, luôn sống cuộc đời nghèo khó khốn cùng. Vợ anh ta là người Hoa ở Miến Điện, sinh được sáu cậu con trai khỏe mạnh cường tráng. Hiện tại niềm an ủi tinh thần duy nhất của Tiêu Côn là dạy học và làm thơ. Còn cả hút thuốc phiện nữa.
Tôi hỏi Tiêu Côn: "Người ngoài đều cảm thấy tập đoàn buôn ma túy của Khôn Sa rất đáng sợ, cậu dạy học ở Mãn Tinh Điệp mười năm, có cảm nhận gì?"
Sắc mặt Tiêu Côn vàng bủng, đây là đặc điểm chung của người hút thuốc phiện. Anh ta ngáp một cái rồi nói: "Đều là lời đồn nhảm, thật ra tâm bão mới là nơi yên bình nhất. Mãn Tinh Điệp thậm chí còn văn minh hơn những nơi khác ở Tam Giác Vàng, mọi người sống hòa bình, không có tội phạm, đường không nhặt của rơi."
Tôi không phục, nói: "Nhưng họ đang buôn ma túy, kiếm tiền bất nghĩa, tạo ra khủng hoảng cho nhân loại đấy!"
Tiêu Côn giải thích: "Đó là chuyện bên ngoài Mãn Tinh Điệp. Ở Mãn Tinh Điệp chưa bao giờ có cây thuốc phiện, hoặc có thể nói là không cho phép trồng, bạn không nhìn thấy một chút bóng dáng ma túy nào cả. Trên sườn núi trồng hoa màu, mọi người bận rộn sửa đường, xây trường học, một khung cảnh thịnh vượng đầy sức sống."
Tôi hỏi: "Cậu đã từng gặp Khôn Sa, Trương Tô Tuyền chưa? Họ có phải như lời người ngoài nói, sống cuộc sống xa hoa trụy lạc, hoang dâm vô sỉ không?"
Tiêu Côn cười lớn: "Thập niên tám mươi, hầu như ngày nào cũng có thể nhìn thấy Tổng tư lệnh (Khôn Sa), Tham mưu trưởng (Trương Tô Tuyền), Phó tổng tham mưu trưởng Lương Trung Anh đích thân kiêm nhiệm hiệu trưởng trường Trung học Hoa văn Đại Đồng ở Mãn Tinh Điệp. Khôn Sa thích mặc thường phục, tay cầm một chiếc gậy mây, trắng trẻo mập mạp, trông rất hiền lành, không hề ra vẻ bề trên. Gặp mùa cấy lúa, ông ta thường xắn quần lội xuống ruộng giúp dân cấy lúa, tôi đã tận mắt nhìn thấy chuyện này. Trương Tô Tuyền thích mặc quân phục, tôi chưa từng thấy ông ta mặc quần áo khác. Ông ta thích cầm cây roi ngựa, bước đi sải dài, vung tay, tính tình thẳng thắn, hoàn toàn là dáng dấp quân nhân. Họ đều có một đặc điểm chung, đó là tôn trọng người có văn hóa. Những thanh niên trí thức lang bạt như chúng tôi, chỉ cần muốn đến Mãn Tinh Điệp, họ sẽ không từ chối, hơn nữa đa số đều sắp xếp cho làm thầy giáo ở trường học. Lần đầu tiên tôi được người ta gọi là 'tiên sinh', cảm thấy rất không quen, đại lục gọi là 'thầy giáo', đây chính là sự khác biệt. Đãi ngộ của tiên sinh tốt hơn sĩ quan bình thường, nên rất nhiều thanh niên trí thức bị thu hút đến Mãn Tinh Điệp. Tôi từng đến nhà Khôn Sa, nói cho bạn một bí mật, vợ Khôn Sa là một mụ đàn bà người Ngõa, nhan sắc cực kỳ xấu xí, lại còn lớn hơn Khôn Sa mấy tuổi. Với ánh nhìn của thanh niên trí thức chúng tôi, Khôn Sa tướng mạo đường hoàng, xứng đáng là bậc anh tài, vợ ông ta quả thực là một mụ quái vật xấu xí, thế mà ông ta lại rất sợ vợ, chính là kiểu 'sợ vợ', vợ quản ông ta rất chặt, bạn nói có kỳ lạ không? Ít nhất tôi chưa từng nghe thấy phong lưu sự tích gì của Khôn Sa từ miệng người dân địa phương. Nhà Khôn Sa rất giản dị, hai gian nhà lợp tôn, chỉ nhiều hơn người bình thường vài món đồ nội thất. Trương Tô Tuyền căn bản là một quân nhân, trong nhà chẳng có gì cả, ngủ giường tre, một chiếc bàn viết, bên ngoài có lính truyền tin ngủ. Còn về việc sau khi Khôn Sa đầu hàng họ có sống cuộc sống xa hoa ở Rangoon hay không, thì tôi không biết."
Tôi mỉa mai: "Cậu nói như vậy, chẳng khác nào họ là chiến sĩ cộng sản rồi, nếu đã cam tâm làm nhà khổ hạnh, vậy thì họ buôn ma túy rốt cuộc là vì cái gì?"
Tiêu Côn đáp: "Có một thời gian, Tổng tư lệnh (Khôn Sa), Tổng tham mưu trưởng (Trương Tô Tuyền) thường đến tìm chúng tôi – những thanh niên trí thức – để thảo luận vấn đề, trong đó thảo luận nhiều nhất chính là, làm thế nào để xây dựng một xã hội hạnh phúc bình đẳng cho mọi người sau khi nước Shan độc lập? Nước Shan độc lập là lý tưởng và lợi ích tối cao của một chục triệu người dân các tộc Shan, vì thực hiện lý tưởng có thể không từ thủ đoạn, đó là nguyên văn lời của họ."
Tôi nói: "Người dân Tam Giác Vàng nhìn nhận tập đoàn Khôn Sa như thế nào? Họ ủng hộ hay phản đối đám người tự cho mình là đấng cứu thế này? Họ không biết chính tập đoàn Khôn Sa đã gây ra thảm họa to lớn thế nào cho châu Á và cả nhân loại sao?"
Tiêu Côn im lặng hồi lâu, anh ta cười khổ lắc đầu nói: "Đặng Hiền lão đệ, anh sai rồi. Uy tín của Khôn Sa ở Tam Giác Vàng, trong lòng người dân Shan, cao đến mức anh không thể tưởng tượng nổi. Họ đều là người nghèo, coi Khôn Sa là đấng cứu thế duy nhất, là đại cứu tinh của người dân các tộc Shan. Người dân tôn xưng Khôn Sa là 'Chiêu Khôn Sa', Chiêu có nghĩa là bậc vương giả, ý là tối cao vô thượng, tương đương với hoàng đế thời cổ đại, điều này còn chưa nói rõ vấn đề sao? Nói thêm với anh một chuyện nữa, Mãn Tinh Điệp có một đội quân 'Nham Vận' duy nhất trên thế giới, đó là một loại thiếu niên đồng tử quân, quân dự bị chuyên nghiệp, nhỏ thì bốn năm tuổi, lớn thì bảy tám tuổi đã được cha mẹ đưa tới làm lính, tiếp nhận giáo dục văn hóa và huấn luyện quân sự, tiếp nhận tư tưởng trung thành với Khôn Sa và sự độc lập của nước Shan, đủ mười sáu tuổi sẽ bổ sung vào quân đội. Ở Tam Giác Vàng, người dân nghèo khổ vô vọng, con cái họ không có tương lai, nên đi lính là con đường duy nhất. Nhỏ tuổi đã đi lính, không chỉ có cơm ăn, giảm bớt một phần gánh nặng cho gia đình, còn có thể kiếm được một khoản quân lương mà người địa phương coi là rất tốt, nên người dân gửi con tòng quân vô cùng hăng hái. Đội quân thiếu niên ở Mãn Tinh Điệp lên tới hàng vạn người, tôi đích thân dạy học cho rất nhiều thiếu niên mặc quân phục như vậy. Anh nói xem, nếu không có Khôn Sa, người dân Tam Giác Vàng biết đi đâu về đâu? Ai sẽ cứu vớt họ? Mấy trăm năm nay, có ai hỏi han sự sống chết của người dân? Lẽ nào họ ngu muội tột cùng, không phải phát xuất từ lòng thành mà là u mê muội muội ủng hộ tên trùm ma túy lớn Khôn Sa?"
Tôi suýt chút nữa bị thứ logic quái đản này làm cho choáng váng.
Trong mắt tôi, kẻ buôn ma túy chính là kẻ buôn ma túy, chúng đều là những kẻ xấu xa táng tận lương tâm, giống như xã hội đen trong phim ảnh Hồng Kông Đài Loan, vung tiền như rác, lừa thầy phản bạn. Tôi không ngờ chuyện ở Tam Giác Vàng lại phức tạp như vậy, ngay cả buôn ma túy cũng có cả một lý thuyết, chưa chắc đã thật như Hegel nói "phàm là tồn tại đều hợp lý"? Nhưng hễ nghĩ đến thế giới có ba trăm triệu người nghiện ma túy, trung bình cứ hai mươi người lại có một người trở thành vật hy sinh của ma túy, nghĩ đến những thiếu nữ nghiện ma túy ở trại cai nghiện Trung Quốc và ánh mắt bi phẫn của cha mẹ họ, trong lòng tôi lại cảm thấy sục sôi căm phẫn. Nói như vậy, cuộc sống tươi đẹp của người dân các tộc ở Tam Giác Vàng tất yếu lại trở thành nguồn gốc tai họa cho người dân nước khác? Xây dựng hạnh phúc của mình trên nỗi đau khổ của người khác? Tôi lại nghĩ đến lời thề của người cảnh sát vũ trang Vân Nam kia, tôi tin rằng nếu cấp trên cho phép, rất nhiều nam nữ nhiệt huyết đều nguyện dùng mạng sống để quét sạch tất cả ma túy và kẻ buôn ma túy ở Tam Giác Vàng. Vấn đề là, Tam Giác Vàng ma quỷ, vương quốc ma túy gây hại cho nhân loại và thế giới kia, ở đó chỉ đơn thuần là vực thẳm tội ác do những kẻ buôn ma túy như Khôn Sa tạo ra sao?
Tiêu Côn nhìn tôi, cười khổ nói: "Xin lỗi, Đặng Hiền lão đệ, chúng ta không cần tốn sức tranh luận nữa, chuyện này không tranh luận cho rõ ràng được đâu. Tôi cũng không có ý tô vẽ nói tốt cho Khôn Sa hay Trương Tô Tuyền, anh đều thấy rồi đấy, tôi nghèo rớt mồng tơi, dính vào thuốc phiện, cũng là người bị hại. Nhưng tôi chỉ nói ra sự thật."
Tôi tin Tiêu Côn, anh ta là một người trung thực. Tôi gật đầu, không biết nói gì hơn.
2
Mùa thu năm Khôn Sa ra tù, ông ta nghe theo đề nghị của Trương Tô Tuyền, bí mật chuyển trụ sở Quân đội Cách mạng Liên minh Shan tới một thung lũng ẩn mình ở phía nam Tam Giác Vàng có địa danh là "Mãn Tinh Điệp". Đây là chân phía nam dãy núi Long Pha ở bờ đông sông Mê Kông, nằm ở phía biên giới Thái Lan, đối diện qua núi với căn cứ chỉ huy tàn quân Quốc dân đảng Mỹ Tư Lạc, khoảng cách gần nhất chỉ vài chục cây số. Khác biệt là, Mỹ Tư Lạc nằm trên sườn núi, khí hậu mát mẻ, còn Mãn Tinh Điệp nằm dưới thung lũng sâu, nhiệt độ ban ngày lên tới hơn bốn mươi độ, giống như một lò lửa lớn. Mãn Tinh Điệp là tiếng Thái, "Mãn" là đá, "Tinh Điệp" là nổ tung, nghĩa là khí hậu nóng nực, đến đá cũng nổ tung.
Khôn Sa ở Mãn Tinh Điệp suốt hơn mười năm, biến thung lũng sâu rừng rậm này thành đại bản doanh của lực lượng vũ trang chống chính phủ Shan không thành công và là trái tim của vương quốc ma túy nổi tiếng thế giới. Ông ta kiểm soát phần lớn khu vực Tam Giác Vàng tại đây, đội ngũ lên tới hơn ba vạn người, được huấn luyện bài bản, trang bị tinh nhuệ, sở hữu nhiều loại vũ khí hiện đại, thậm chí có cả tên lửa phòng không tiên tiến do Mỹ sản xuất, đủ để đối kháng với bất kỳ quân đội chính phủ nào, trở thành lực lượng vũ trang địa phương lớn nhất Tam Giác Vàng sau tàn quân Quốc dân đảng.
Điều khiến Khôn Sa nổi tiếng xấu xa trên toàn thế giới không phải cái gọi là "Cộng hòa Shan (MTA)", mà chính là vương quốc ma túy do ông ta dày công xây dựng. Theo thống kê dữ liệu của Liên Hợp Quốc, năm 1949 sản lượng thuốc phiện ở Tam Giác Vàng chỉ có 37 tấn, đến cuối thập niên sáu mươi, sản lượng thuốc phiện ở Tam Giác Vàng tăng vọt lên một nghìn tấn, tới thập niên chín mươi, sản lượng thuốc phiện đã vượt mức kỷ lục hai nghìn năm trăm tấn, sản lượng heroin đạt tới hơn hai trăm năm mươi tấn, chiếm 85% tổng lượng thuốc phiện toàn thế giới. Mà tập đoàn Khôn Sa mỗi năm buôn lậu heroin đã chiếm 60% heroin thế giới.
Sau thập niên bảy mươi, sự kiểm soát buôn lậu ma túy của Khôn Sa dần chuyển từ vận chuyển thuốc phiện nặng nề sang sản xuất, gia công và tinh luyện morphin, heroin có thể tích nhỏ, trọng lượng nhẹ, độ tinh khiết cao và dễ vận chuyển. Ông ta xây dựng các nhà máy chế biến heroin bí mật trong rừng sâu, bỏ số tiền lớn thuê các "thầy Thượng Hải" có kỹ thuật chuyên môn từ Hồng Kông, đưa ma túy sản xuất được buôn lậu liên tục đến khắp nơi trên thế giới. Trước kia nơi xuất khẩu ma túy chủ yếu là châu Âu và Mỹ, heroin sản xuất tại Tam Giác Vàng chiếm hơn một nửa thị trường Mỹ, vì vậy Khôn Sa trở thành cái gai trong mắt khiến chính phủ liên bang Mỹ đau đầu nhất. Nhưng từ thập niên tám mươi trở đi, cùng với công cuộc cải cách mở cửa của Trung Quốc, ma túy vốn đã tuyệt tích lại trỗi dậy ở Trung Quốc, 100% ma túy đe dọa và gây hại cho nhân dân Trung Quốc đều đến từ Tam Giác Vàng. Từ đó có thể thấy, vấn đề ma túy không còn là thủ đoạn trả đũa phương Tây như lời ngụy biện của trùm ma túy Khôn Sa nữa, dòng thác ma túy đã vượt biên giới, trở thành một bóng ma đe dọa sự sinh tồn của toàn nhân loại. Tam Giác Vàng với tư cách là trung tâm nguồn ma túy lớn nhất thế giới thế kỷ này, từ lâu đã khét tiếng xa gần.
Hai trăm năm trước, người phương Tây lợi dụng buôn bán thuốc phiện để kiếm bộn tiền, họ đã thả ra con quỷ, và mượn sức mạnh của con quỷ để hoàn thành tích lũy nguyên thủy của chủ nghĩa tư bản, văn minh của họ quả nhiên như Marx đã nói, từng lỗ chân lông đều rỉ ra những dòng máu bẩn thỉu. Giờ đây đến lượt họ ra tay cấm ma túy. Tôi không nghi ngờ thiện chí cấm ma túy của người phương Tây, họ muốn thu hồi con quỷ đã được ông nội và ông nội của ông nội họ thả ra khỏi bình, nhưng thiện chí này lại chỉ ra chủ nghĩa vị kỷ cực đoan của người phương Tây. Thử nghĩ nếu việc nghiện ma túy không phải là vấn đề xã hội khiến chính phủ Mỹ đau đầu nhất, liệu họ có nỡ chi nhiều tiền như vậy để cấm ma túy không? Có thể thấy xuất phát điểm của họ không phải vì toàn nhân loại, mà là vì bảo vệ lợi ích của bản thân. Đương nhiên sự vị kỷ này chỉ cần không hại người, và có lợi cho người khác, chúng ta đều hoan nghênh. Cuối thập niên bảy mươi, Khôn Sa với tư cách là Phó Tổng thống kiêm Bộ trưởng Quốc phòng Cộng hòa Shan đã bí mật gặp gỡ thành viên Ủy ban cấm ma túy Mỹ, Nghị sĩ Quốc hội ngài Wolfe tại Mãn Tinh Điệp. Ông ta đệ trình một bản kế hoạch cấm ma túy chi tiết cho nghị sĩ Mỹ, trong đó nội dung cốt lõi nhất là, chính phủ Mỹ trích 1% trong số hơn một tỷ USD chi phí cấm ma túy hàng năm, tức là 17 triệu USD trao cho Cộng hòa Shan, Khôn Sa sẽ giao toàn bộ ma túy do mình kiểm soát cho chính phủ Mỹ xử lý. Nhưng đề nghị này bị chính phủ Mỹ từ chối thẳng thừng, lý do của họ là chính phủ Mỹ quyết không giao dịch với kẻ buôn ma túy, vì vậy Quốc hội Mỹ năm đó lại tăng thêm một tỷ USD chi phí cấm ma túy. Tôi bắt đầu kính trọng người Mỹ. Tôi từng nghĩ người Mỹ là những thương nhân và chủ nghĩa thực dụng lớn nhất thế giới, trong mắt thương nhân không có nguyên tắc, chỉ có lợi ích, đây chỉ là mặt tinh ranh của người Mỹ. Mặt khác của họ lại là kiên trì nguyên tắc, quyết không thỏa hiệp, thà tăng thêm một tỷ USD chi phí cấm ma túy cũng quyết không giao dịch với Khôn Sa. Quyết tâm này khiến tôi nhìn thấy một tinh thần Mỹ phong phú, tôi nghĩ người Mỹ đã đúng, nếu toàn cầu kẻ buôn ma túy nào cũng đến bắt chước Khôn Sa, chẳng phải người Mỹ đã trở thành đối tượng tống tiền lớn nhất thế giới sao?
Sau đó Mỹ năm nào cũng tăng ngân sách cấm ma túy, nhưng mười năm sau sản lượng ma túy ở Tam Giác Vàng tăng gấp đôi. Tổ chức cấm ma túy quốc tế luôn coi Khôn Sa là tội phạm số một, treo thưởng lớn để truy nã và tiêu diệt Khôn Sa, nhưng "Chiêu Khôn Sa" được người dân địa phương sùng bái này lại may mắn hết lần này đến lần khác thoát khỏi lưỡi hái tử thần. Theo lời phát biểu của chính ông ta trước phóng viên, ông ta đã trải qua "... ít nhất không dưới bốn mươi vụ ám sát, phục kích, hành thích cùng các loại âm mưu và cạm bẫy". Khôn Sa vẫn sống khỏe mạnh và bí ẩn, ông ta trở thành một trong số ít những nhân vật phi thường (anh hùng hay ma quỷ) làm cho hành tinh xanh của chúng ta không được yên ổn bởi sự tồn tại của mình.
Mùa xuân năm 1996, một tin tức chấn động truyền khắp thế giới qua làn sóng điện: Trùm ma túy số một thế giới, Tổng tư lệnh Quân đội Cách mạng Liên minh Shan ở Tam Giác Vàng - Trương Khôn Sa - đầu hàng chính phủ Miến Điện. Từ những hình ảnh tin tức truyền hình ngắn ngủi, chúng ta thấy cảnh tượng quan chức chính phủ Miến nhận hàng ở Tam Giác Vàng: từng hàng súng carbine, súng tiểu liên, súng máy hạng nhẹ và hạng nặng, súng phóng lựu, tên lửa, đủ loại pháo, tên lửa vác vai do Mỹ sản xuất nằm lặng lẽ trên mặt đất, những người buông vũ khí xếp hàng rời đi. Phát thanh viên giải thích rằng, tập đoàn buôn ma túy vũ trang này còn có trang bị quân sự hiện đại hơn, ví dụ như máy bay trực thăng v.v.
Về nguyên nhân Khôn Sa đầu hàng, dư luận xôn xao bàn tán, có người nói vì mâu thuẫn nội bộ, có người nói Khôn Sa bất hòa với Trương Tô Tuyền, cũng có người nói vì chia chác không đều dẫn đến nội bộ tranh chấp, lại có người suy đoán vì Khôn Sa mắc bệnh nặng, không muốn ở trong rừng, ông ta muốn sống cuộc sống đàng hoàng dưới ánh mặt trời giống như người khác, v.v. Dù sao đi nữa, Khôn Sa thực sự đã kết thúc sự nghiệp trùm ma túy, khi tin tức truyền hình ngắn ngủi này thổi qua như gió, Khôn Sa đã biến mất khỏi Tam Giác Vàng, Trương Tô Tuyền cũng biến mất theo. Họ biến mất hoàn toàn như những bóng ma, cứ như thể họ chưa từng xuất hiện trên mảnh đất thị phi này, mặc dù Tam Giác Vàng không vì sự biến mất của họ mà khôi phục lại sự bình yên.
Sự sụp đổ của tập đoàn Khôn Sa gây ra sự quan tâm cực lớn của tôi. Một vấn đề trọng đại tôi quan tâm là: Tập đoàn buôn ma túy vũ trang xuyên quốc gia lấy người Hán (gốc Hoa) làm nòng cốt lớn nhất thế giới này, sự tồn tại và biến mất của nó có ý nghĩa tham khảo quan trọng gì đối với nhân loại trong việc nhổ tận gốc ma túy?
3
Mùa mưa năm 1998 sắp qua, tôi từ thung lũng Mèo trở về khách sạn Mỹ Tư Lạc, theo kế hoạch phỏng vấn, tôi nên đợi Tiền Đại Vũ từ Bangkok trở về, anh ấy có một vụ làm ăn ở bên đó, sau đó anh ấy sẽ cùng tôi đi khảo sát núi Pa Mhong và núi Khao Kho Khao Ya, đó là chiến trường bi tráng cuối cùng khi tàn quân Quốc dân đảng cuối cùng đã sa đọa thành lính đánh thuê quốc tế. Lúc này có tin tức Mãn Tinh Điệp xảy ra đấu súng.
Tim tôi đập mạnh, tinh thần hưng phấn, giống như con chó hoang đánh hơi thấy mùi xác thối. Như mọi người đều biết, Mãn Tinh Điệp là đại bản doanh của vương quốc Khôn Sa, nghe nói sau khi Khôn Sa nộp súng, tình hình địa phương vẫn không yên ổn, tàn quân Khôn Sa từ chối nộp súng vẫn hoạt động thường xuyên, buôn lậu ma túy hoành hành, tập đoàn buôn ma túy không chỉ thường xuyên đấu súng với quân cảnh chống ma túy, mà giữa bọn chúng và nội bộ cũng thường xuyên xảy ra cọ xát thanh trừng, nên mọi người đều nói đó là một nơi nguy hiểm và đầy thị phi không yên ả.
Về vụ đấu súng ở Mãn Tinh Điệp có rất nhiều lời đồn, có người nói là tập đoàn buôn ma túy thanh trừng lẫn nhau, lại có người nói liên quan đến lực lượng chống chính phủ. Tóm lại đêm đó súng nổ suốt một đêm, bắn chết sáu bảy người, đều là súng tiểu liên bắn chết, xác chết ném dưới mương nước. Câu chuyện này được tô vẽ rất đáng sợ, giống như phim đấu súng thực sự, tôi lập tức quyết định, lên đường đến Mãn Tinh Điệp ngay! Nhưng phiên dịch kiêm hướng dẫn viên của tôi là Tiểu Mễ từ chối đi cùng, thái độ của Tiểu Mễ rất kiên quyết, khiến tôi bó tay. Cậu ấy cho rằng chúng tôi không nên đi về phía đó, tôi đành nài nỉ người thanh niên trí thức cũ Tiêu Côn giúp đỡ. Tiêu Côn không từ chối được, tìm con trai mình là A Tường đến dẫn đường cho tôi, A Tường là học sinh trung học, biết tiếng Thái, tiếng Shan, đi cùng đứa trẻ sẽ không gây chú ý. A Tường tuy là con cháu Hoa kiều, nhưng lại dậy thì sớm giống như tất cả thiếu niên nhiệt đới, khuôn mặt rám nắng đỏ đen, nhìn qua sẽ khiến bạn nhầm tưởng là người tộc Shan. A Tường ít nói, tính tình nhút nhát, là đứa trẻ ngoan biết nghe lời cha mẹ. Tiêu Côn nói, đó là vùng đầy thị phi, tình hình phức tạp, các người đi sớm về sớm, tuyệt đối đừng nán lại. Máy quay đừng mang, máy ảnh cũng đừng mang, người bên đó không thích người mang vác những thứ này. Tóm lại mặt ông ta đầy vẻ cực lực không tán thành việc chúng tôi mạo hiểm đến nơi thị phi đó.
Để đi lại thuận tiện, tôi quyết định không đi ô tô, bỏ việc mang máy quay, máy ảnh giấu trong túi, do A Tường lái chiếc mô tô nhỏ yêu quý của nó chở tôi đi. Mãn Tinh Điệp cách Mỹ Tư Lạc không xa lắm, đi bộ mất một ngày, bây giờ thông đường, ô tô chạy khoảng hai tiếng. Người thanh niên trí thức cũ Tiêu Côn dặn dò A Tường liên hồi, nếu thế này thì thế nào, nếu... thì đi tìm bác Ba Di nào đó, còn có người này, người kia. Đến khi A Tường nổ máy xe mô tô nhỏ, người cha tuyệt vọng đó còn đuổi theo sau gào lên: có tình huống gì thì mau quay lại nhé, nhất định phải cẩn thận...
Chiếc mô tô "HONDA" Nhật Bản của A Tường giống như đồ chơi, xilanh 110CC, chở một người đàn ông nặng ký như tôi, đi làm hoạt động mạo hiểm vượt đèo lội suối, hai chân tôi gần như kéo lê trên đất, cảm giác giống như đang cưỡi trên lưng con chó nhỏ. Con đường núi này xây dựng không được chuẩn lắm, đường dốc cực kỳ, khúc cua thì gấp, chúng tôi giống như đang leo thang lên mây, thường xuyên bị chiếc ô tô lao tới từ phía đối diện dọa cho thót tim, mồ hôi lạnh toát ra ướt lưng. Mô tô mã lực nhỏ, vài lần lên dốc chết máy, tôi đành phải xuống đẩy xe. A Tường đỏ mặt thừa nhận mình học lái xe chưa được một tháng, xe mô tô địa phương không cần biển số, cũng không cần bằng lái, lời của nó càng khiến tôi thót tim.
Dần dần tôi thấy, phản xạ của A Tường vẫn nhanh nhạy, thực ra tôi không nói với A Tường, tôi có hơn mười năm kinh nghiệm lái mô tô, là một trong những "tín đồ" mô tô đời đầu ở trong nước, từng đua xe cùng với xe đua nước ngoài. Nhưng tôi thấy A Tường khao khát thể hiện trước mặt ông chú xa lạ là tôi, nên tôi cố gắng khuyến khích nó, để tăng sự tự tin cho thiếu niên. Có lẽ vì chở tôi vất vả, tôi thấy từ phía sau gáy nó thấm ra nhiều hạt mồ hôi lấp lánh. Từ ngã rẽ Mỹ Tư Lạc sang Mãn Tinh Điệp, tôi lại nhìn thấy mái nhà nhọn bằng tôn màu xanh đặc trưng của doanh trại lộ ra trong bụi cây, vọng gác có lính gác, cửa doanh trại dựng biển cảnh báo "STOP! (Cấm thông hành)". A Tường nói một cách phóng đại rằng đó là "Sư đoàn Hổ Đen" của quân đội quốc phòng, thường xuyên phải tập trận. Trước kia Tiểu Mễ nói đây là phòng tuyến quân sự cuối cùng để vào Mãn Tinh Điệp, tôi nghĩ ý nghĩa quân đội đề phòng ai là điều không cần nói cũng hiểu.
Con đường dẫn đến Mãn Tinh Điệp khá tồi tệ, con đường cấp bậc kém này là do chính phủ xây dựng cách đây không lâu, ý nghĩa của nó tương đương với một con đường dẫn tới hòa bình. Nhưng chất lượng mặt đường nhựa rất kém, nổi lên rất nhiều hố lớn, sơ ý một chút là bị xóc nảy lên cao. Nhìn trên bản đồ, đây là dãy núi Long Pha thuộc biên giới Thái - Miến, cũng có thể coi là phần cuối của cao nguyên Shan. Thế núi ngày càng dốc hiểm, dọc đường không thấy bóng người, cũng không có hoa màu gì cả, đều là núi hoang, cỏ dại và rừng cây. Phóng tầm mắt nhìn ra xa, trong sâu thẳm núi lớn Tam Giác Vàng dưới ánh nắng thiêu đốt, ngoài những ngọn núi chồng chất vẫn là núi, thỉnh thoảng có một hai bóng nhà lờ mờ, có thể tưởng tượng đó là một sơn trại như thế nào. Con đường lúc thì uốn lượn trên sống núi, lúc lại xuống đáy thung lũng, gió núi thổi lặng lẽ, nắng nóng nướng mặt đường nhựa biến thành bùn loãng, bánh xe cán lên phát ra tiếng dính dính. Thỉnh thoảng có một hai chiếc mô tô bay vút qua, người lái trên xe không đội mũ bảo hiểm mà quấn khăn đầu màu đen hoặc đỏ, bên hông đeo dao dài, A Tường nói lớn bọn họ là người Lô Hắc, từ phía Miến Điện qua. Tôi hỏi người Lô Hắc là dân tộc gì? A Tường không trả lời được.
Qua thêm mấy ngọn núi, cuối cùng nhìn thấy phía trước nửa chừng một ngôi làng, không phải nhà sàn tre thường thấy ở địa phương mà là nhà gạch ngói kiểu Trung Quốc. Tôi thấy cửa nhà nhiều người dán câu đối giấy đỏ, trên đó viết chữ Hán cầu chúc may mắn, mấy nam nữ mặc trang phục dân tộc Hán ngồi dưới hiên nhà hóng mát, nghe thấy tiếng mô tô liền đồng loạt ngẩng đầu lên. A Tường nói đây là Hồi Bằng, phía sau là Hồi Mạc, trước kia là nơi đóng quân của quân đội họ Trương, cũng là làng tị nạn của người Hán. Tôi hỏi bây giờ thì sao? Tóc A Tường bị gió thổi bay tơi tả, nó nói: vẫn là họ, chỉ là không đứng gác nữa.
Qua Hồi Mạc, ngọn núi trước mắt đột nhiên sụt xuống, xuất hiện một khe nứt dài hẹp và sâu thẳm, đó là một hẻm núi ẩn mình. Dọc theo hẻm núi đi xuống, nhanh chóng nhìn thấy vài mái nhà tôn và nhà lầu thưa thớt lộ ra trong bụi cây. A Tường chỉ tay nói tới rồi, đó chính là Mãn Tinh Điệp, tim tôi lập tức đập mạnh như đã lên đầy dây cót. Nếu theo cách nói của báo chí bên ngoài, đây chính là trái tim vương quốc ma túy nổi tiếng, xứng đáng gọi là hang ổ ma quỷ. Hang ổ ma quỷ nên có dáng vẻ thế nào? Ma túy nhiều không? Có lẽ khắp nơi đều là kẻ buôn ma túy nhỉ? Ở đây còn sống những người như thế nào? Họ sống thế nào? Khiêu vũ cùng sói sao? Họ sẽ đối xử thế nào với vị khách không mời mà đến là tôi đây?
Nghĩ đến việc đêm qua có sáu bảy người bị bắn chết bằng súng tiểu liên, nghĩ đến tập đoàn Khôn Sa chiếm đóng nơi đây lâu dài, là khu vực buôn lậu ma túy hoành hành nhất, mặc dù nắng chói chang trên đầu, trong lòng vẫn không khỏi rùng mình một cái.
Tôi nghĩ, dù sao đi nữa, Mãn Tinh Điệp, tôi đã đến!
4
Giữa ban ngày nắng chói chang, dưới ánh sáng rõ ràng, muốn làm người ta mở mắt thấy ác mộng gần như là không thể. Chúng ta thường có thói quen sắp xếp các sự kiện khủng bố xảy ra vào ban đêm, có màn đêm và bầu không khí bí ẩn che đậy, trí tưởng tượng mới đặc biệt hoạt động. Nhưng lần này tôi đã sai lầm hoàn toàn, bởi vì tôi lập tức nhìn thấy sáu cái xác đẫm máu kia từ phía sau đầu A Tường.
Xác chết ném trên bãi sông, một con suối nhỏ trong vắt chảy qua ngoài làng, mấy người chết đó cứ giữ tư thế yên tĩnh nằm ở đó, ước chừng là hiện trường đấu súng, vì tôi nhìn thấy vết máu trên đất đều đã chuyển sang màu đen. Tôi bốc đồng, muốn nhảy xuống xe chụp ảnh, nhưng A Tường lại không dừng xe, ngược lại rồ ga lớn lao qua, lúc này tôi mới nhìn thấy, hóa ra còn mấy người đàn ông mặc đồ đen đeo súng tiểu liên đang ngồi xổm bên bờ suối. Tôi vừa nhìn thấy súng tiểu liên là căng thẳng ngay, cảm thấy khó thở, tôi nghĩ về mặt logic họ nên là cảnh sát chống ma túy, để xác nhận điều này, tôi bàn với A Tường, giả vờ hỏi đường xem có thể chụp trộm mấy tấm ảnh không.
A Tường nói nhỏ: "Không được! Họ sẽ áp giải anh về Chiang Rai đấy." Tôi ngạc nhiên nói tại sao? Tôi có hộ chiếu mà. A Tường trả lời ở đây không phải khu du lịch, không cho phép du khách tự ý đi vào. Nghe nói vậy tôi thầm may mắn, nếu đường đường chính chính ngồi ô tô tới, biết đâu đã bị người ta đuổi xuống núi rồi.
Nhưng tôi vẫn không cam tâm, tôi nghĩ mình nhất định phải tìm cách chụp trộm được ảnh mấy cái xác đó, sau này đăng trong sách mới không bõ công chuyến đi này. Mô tô bành bạch chạy vào trong làng, thực ra Mãn Tinh Điệp xứng đáng là một thị trấn nhỏ có quy mô bước đầu, nên nói là còn phồn hoa hơn cả cái huyện thành Lũng Xuyên nơi tôi về nông thôn năm đó, cơ bản đều là kiến trúc kiểu Trung Quốc, không ít nhà lầu xi măng hai ba tầng, cửa hàng quán ăn và các cửa hiệu buôn bán nhan nhản, nhìn qua sẽ khiến người ta nhầm tưởng là đến Phố Tàu. Đầu làng có ngôi trường rất khí thế, lúc này vừa đúng giờ tan học, từng tốp học sinh nam nữ, có người đi mô tô, có người đi bộ, họ mặc đồng phục chỉnh tề thống nhất, trên mặt toát lên vẻ rạng rỡ, trông sạch sẽ, văn minh và lịch sự. A Tường phanh xe ở cổng trường, chỉ cho tôi xem nói, đây là trường Trung học Đại Đồng, trước kia là trường Hoa văn do Khôn Sa lập nên. Tôi nhận ra đây chính là nơi bạn thanh niên trí thức của tôi là Tằng Diễm, Tiêu Côn, Dương Phi, Dương Lâm v.v... sinh sống và dạy học hai mươi năm trước, ngài Lương Trung Anh ở Mạn Đường mà tôi phỏng vấn từng giữ chức hiệu trưởng trường này. Tôi thấy cơ sở vật chất của ngôi trường này khá đầy đủ, nhìn từ bên ngoài không hề thua kém bất kỳ trường trung học thành phố nào ở đại lục. A Tường tự hào nói trường trung học Mỹ Tư Lạc của họ mỗi năm đều phải thi đấu bóng rổ với trường trung học Đại Đồng, nó là tiền đạo trung tâm chủ lực. Tôi hỏi nó năm nay ai thắng? Nó cúi đầu nói đánh không tốt.
"Mãn Tinh Điệp, đá nổ." Đây là một bài dân ca địa phương, lúc này là giữa trưa, nóng nực khó chịu, mặt trời như quả cầu lửa, mặt đất cuộn lên những đợt nóng như ngọn lửa trắng lóa, chó và người đều trốn dưới hiên nhà thè lưỡi. Toàn thân tôi ướt đẫm mồ hôi, lúc này mới thấm thía bài dân ca "đá nổ" sống động hình ảnh đến nhường nào! A Tường giảm tốc độ, mô tô chạy vòng quanh phố, tương đương với tham quan. Tôi không phát hiện bất kỳ bóng dáng cây thuốc phiện hay ma túy heroin nào, nếu bạn không biết đây là vương quốc ma túy nổi tiếng, bạn gần như sẽ tưởng đây là một vùng đất tịnh thổ. Trái lại ở một số nơi biên giới Trung - Miến, ví dụ như Phố Tây, Muse, Nam Khảm, Bhamo v.v., người buôn ma túy như ruồi bâu lấy bạn, họ thậm chí đưa ma túy đến dưới mũi bạn. Thế nhưng ở Mãn Tinh Điệp nổi tiếng thế giới này, tôi thấy người đi lại trên phố rất ít, không có bất kỳ dấu hiệu buôn bán ma túy công khai nào, cư dân đa số ở trong nhà ăn trưa hoặc ngủ trưa, cửa hàng và quán ăn mở cửa, một khung cảnh thái bình yên ổn.
Trung tâm ngôi làng là một bãi đất trống lớn, bố cục giống như chợ ở nông thôn Trung Quốc, khắp nơi giăng những tấm bạt màu mè, trên các sạp hàng bày đầy trái cây nông sản và hàng tạp hóa, hàng ngoại, thuốc lá, rượu trà v.v. Tôi đi dạo một vòng, vẫn không phát hiện bất kỳ bóng dáng heroin và thuốc phiện nào. Tôi phát hiện chợ ở đây khác với trong nước. Ở nơi gọi là chợ, đáng lẽ phải người đông như kiến, xe ngựa ồn ào, khói bay mù mịt, chén tạc chén thù, không khí quán ăn nhiệt liệt, cửa hàng mở âm lượng máy ghi âm tivi lớn nhất. Mà cái chợ trước mắt cơ bản không có tiếng động, không có ồn ào, xứng đáng gọi là "Bình minh ở đây yên tĩnh". Mọi người dùng ánh mắt nói chuyện với nhau, ghé tai thì thầm, nói nhỏ, giống như làm công tác ngầm. Tôi còn chú ý chợ chỉ có người bán, không có người mua, ngay cả một bóng dáng khách hàng cũng không có, chợ không có khách hàng thì buôn bán kiểu gì? Nhưng mọi người vẫn kiên nhẫn chờ đợi, hình như rất tự tin, biết khách hàng và việc làm ăn sẽ từ dưới đất chui lên. Tôi cảm thấy bầu không khí này rất quái đản, rất áp chế và bí hiểm, dường như mọi người đều là diễn viên, đang diễn một vở kịch câm bí ẩn "Đợi Godot". Tôi không biết bầu không khí này có liên quan đến vụ đấu súng đêm qua không, trước kia họ cũng im hơi lặng tiếng buôn bán thế này sao?
Vào một ngày nóng nực khó chịu khi mùa mưa năm 1998 sắp kết thúc, tại cái chợ lạ lùng không tiếng động ở trung tâm Tam Giác Vàng này, tại Mãn Tinh Điệp – đại bản doanh Khôn Sa nổi tiếng thế giới trước kia, tôi và một thiếu niên người Hoa địa phương tên là A Tường ngồi xuống một quán nước giải khát uống Coca ướp lạnh. Cửa tiệm này đối diện chợ, giống như một cái cửa sổ có vị trí rất tốt, mặc dù không khí rất nóng, mắt bị ánh nắng phản chiếu từ mặt đất làm lóa không mở nổi, tôi vẫn cảm thấy trong lòng có luồng khí lạnh lẽo bò lan ra như rắn. Chúng tôi chậm rãi nhấm nháp Coca ướp lạnh, uống xong một lon, lại đòi thêm một lon nữa, lúc này tôi thấy như có một trận gió thổi qua, mặt nước lặng lẽ có động tĩnh.
Một tốp mô tô gầm rú lao tới, sợ là phải có hơn mười chiếc ấy nhỉ, cuốn lên một luồng khói bụi. Người lái lao vào chợ, phanh cái rít, người trên xe không xuống xe, nói chuyện ỉ ôi một hồi với chủ sạp, sau đó lại gầm trời dậy đất lao đi mất hút. Tôi đếm thử, trong hơn nửa tiếng, lại có đến mấy chục chiếc mô tô chạy đi chạy lại. Những chiếc mô tô đó không chở hàng, cũng không chở khách hàng đến, hình như họ chạy tới chạy lui chỉ để biểu diễn kỹ thuật lái xe. Mà người buôn bán vẫn kiên nhẫn chờ đợi, dường như họ ngồi ở đây chỉ để thưởng thức kỹ thuật lái xe siêu đẳng của những tay lái mô tô.
Tôi quyết định bắt chuyện với bà chủ quán nước. Bà ta là một người phụ nữ trung niên ngũ quan đoan chính, da trắng trẻo, mặc quần đen (người địa phương mặc váy ống), bà ta vừa xuất hiện tôi đã đoán bà ta nên là người Trung Quốc. Tôi dùng tiếng Vân Nam hỏi bà: "Xin hỏi nhà bà, làm ăn có tốt không?" Bà chủ không tiếp lời tôi, lại hỏi ngược lại: "Tiên sinh từ đâu tới, Nhật Bản, Đài Loan?"
Tôi đã nghe ra giọng vùng Điền Tây của bà ta, tôi nói: "Tôi từ Vân Nam tới. Nhà bà là người Điền Tây phải không?"
Lông mày bà ta nhướng lên, dường như rất ngạc nhiên, chuyển sang giọng điệu nhạt nhẽo nói: "Ồ, quê gốc ở Bảo Sơn, nhưng tôi chưa từng đi."
Tôi giả vờ không hiểu hỏi bà: "Tôi thấy các người ở đây đều là người Hán, các người vì sao đến đây định cư?"
Bà ta nhìn tôi đầy cảnh giác, trả lời: "Người Hán nhiều lắm, đều đến kiếm sống, có gì lạ đâu?"
Tôi vẫn không cam tâm, cố ý hỏi bà: "Tôi thấy việc làm ăn ở đây của các người không tốt lắm nhỉ, khách cũng không có, đều bán cho ai thế?"
Bà ta chỉ chỉ lên núi nói: "Các bản làng ở phía trên (chỉ Miến Điện) nhiều lắm, mã bang ngưu bang xuống chở đi, làm ăn mới tốt được chứ."
Tôi giả vờ giọng điệu tùy tiện nói: "Nghe nói đêm qua Mãn Tinh Điệp bắn chết người, vì chuyện gì thế?"
Bà ta nói: "Chúng tôi là người làm ăn, không biết mấy chuyện này đâu."
Tôi chỉ vào những sạp hàng đó hỏi bà: "Họ làm mấy việc buôn bán nhỏ này, có kiếm được tiền không thế?"
Bà ta nói: "Tôi không biết, anh tự đi mà hỏi họ."
Tôi nói nhỏ: "Các người có làm việc gì khác không, súng ống, heroin, thuốc phiện?"
Bà chủ nghiêm giọng quát: "Anh dò hỏi mấy chuyện này làm gì? Muốn chết à?"
Giọng điệu của bà ta thực sự làm tôi giật mình, tôi quay đầu lại, vô tình nhìn thấy sau quầy hàng lại tựa vào một khẩu súng săn nòng đôi thô kệch, nòng súng như đôi mắt tử thần, đen ngòm khiến người ta kinh hồn bạt vía. Tôi biết ở Tam Giác Vàng, rất nhiều nhà đều có vũ khí, hoặc nói nhà nhà có súng cũng không quá lời. Vội vàng trả tiền nước rồi rời khỏi quán, tôi vẫn không cam tâm, giả vờ như du khách đi dạo quanh chợ. Nhưng dù tôi đi đến trước sạp hàng nào, chủ sạp đó lập tức rời mắt đi, như thể không nhìn thấy vị khách hàng là tôi đây, nhưng đợi tôi vừa rời đi, ánh mắt họ lập tức lại dính chặt vào lưng tôi, lạnh lẽo như con đỉa hút máu. Tôi chẳng thu hoạch được gì, cái gì cũng không nhìn thấy, cái gì cũng không hiểu ra, đành tiu nghỉu để A Tường chụp cho tôi hai tấm ảnh làm kỷ niệm. Không ngờ nó vừa giơ máy ảnh lên, lập tức có người oa oa gào lên, dáng vẻ rất hung dữ, trừng mắt, khóe miệng sùi bọt trắng. A Tường dịch nhỏ tiếng nói, họ không thích có người chụp ảnh họ, bảo chúng tôi mau cút đi.
Tôi cứ nghĩ đến khẩu súng săn nòng đôi đen ngòm như mắt người, nghĩ đến họ đều sẽ có súng này súng kia, liền vội vàng lủi thủi chuồn đi, đi tìm người quen của cha A Tường là bác Mạc Lãng.
5
Bác Mạc Lãng quê ở Mãnh Hải, Vân Nam, thời trẻ từng đi mã bang, làm lính trong Quân đoàn 5 ở Mỹ Tư Lạc, sau đó làm vệ sĩ cho Khôn Sa, nói được tiếng Hán lưu loát. Khi A Tường tìm thấy vị vệ sĩ của tên trùm ma túy cũ này ở một góc phố, tôi thấy bác Mạc Lãng là một người Ba Di địa phương tóc hoa râm, đang ngồi xổm bên đường nói chuyện với người khác. Thân hình ông ta gầy khô, như một con cá hố phơi khô, không khác gì người tộc Shan địa phương. Tôi chào hỏi ông ta, đều chưa ăn cơm trưa, liền mời ông ta cùng ăn cơm. Tôi gọi hai cân rượu gạo địa phương ở quán ăn bên đường, một đĩa thịt bò khô chiên, một đĩa cá khô, trứng xào quả bánh (phở xào). Tôi thấy hai ngón tay ông ta bị hun vàng khè đen kịt, liền mua một bao thuốc lá "555" cho ông ta, ông ta cũng không từ chối, liền nhận lấy.
Chúng tôi vừa ăn vừa trò chuyện, chủ đề tất nhiên là Mãn Tinh Điệp.
"... Tổng tư lệnh đi rồi, Tham mưu trưởng cũng đi rồi, đều đến Rangoon cả rồi, hiện nay Mãn Tinh Điệp không được nữa rồi." Rượu gạo vào bụng, kho chuyện của bác Mạc Lãng liền mở ra, tôi cho rằng ông ta không khác gì đa số những kẻ bợm rượu địa phương, logic hỗn loạn, cảm xúc bốc đồng, vì tôi nhìn thấy sắc mặt ông ta bắt đầu đỏ lên, lắc lư cái đầu, miệng phả ra hơi rượu: "Trước kia trên núi đều là quân đội, người của chúng ta... quân đội chính phủ đều không dám vào, oai phong biết bao! Những kẻ phỉ tặc đó, ai dám làm càn? Giống như chuột thấy mèo vậy."
Tôi đoán lời này liên quan đến vụ bắn chết người lúc nửa đêm, liền thăm dò hỏi ông ta: "Tại sao Mãn Tinh Điệp lại đấu súng? Người bị bắn chết là ai?"
Ông ta đột nhiên cảnh giác nhìn tôi một cái, tôi thấy ánh mắt ông ta rất tỉnh táo, tỉnh táo như dựng lên một bức tường thành, khiến ý đồ của tôi lập tức đụng phải vách đá. Chủ quán ăn ngồi sau quầy, ánh mắt rực lửa, dựng tai nghe chúng tôi nói chuyện. Tôi đành yêu cầu ông ta: "Nghe nói bác từng làm vệ sĩ nhiều năm cho Khôn Sa, kể chuyện của Khôn Sa nghe được không?"
Vừa nhắc đến chuyện làm vệ sĩ cho Khôn Sa, giống như nhắc đến một đoạn lịch sử vẻ vang, trên mặt Mạc Lãng lập tức tỏa ra hào quang. Ông ta nói: "Kể cái gì nào... thôi được, kể chuyện quân đội chính phủ vây quét Mãn Tinh Điệp năm 1982. Ngày đó trận chiến xảy ra rất đột ngột, hôm trước chẳng có dấu hiệu gì, hôm sau mặt trời mọc, khắp núi khắp đồi đều là quân chính phủ, còn có xe bọc thép, xe tăng và trực thăng. Tổng tham mưu trưởng thấy không ổn, hạ lệnh rút lui về hướng Lai Nang. Lai Nang anh biết không? Ngay bên kia núi, là căn cứ của chúng ta. Tôi đi theo Tổng tư lệnh, một quả đạn pháo nổ tung, tôi lao lên, cứu mạng Tổng tư lệnh." Ông ta rất oai phong vén áo lên, cho chúng tôi xem vết sẹo trên người.
Tôi nói: "Sau đó thế nào? Khôn Sa cảm ơn ơn cứu mạng của bác ra sao?"
Ánh mắt Mạc Lãng đột nhiên ảm đạm xuống, ông ta chán nản nói: "Đều tại tôi không tốt, có lỗi với Tổng tư lệnh."
Tôi thấy A Tường liên tục nháy mắt với tôi, đoán chừng vị bác Mạc Lãng này chắc chắn có nỗi niềm khó nói, liền vội vàng đổi chủ đề nói: "Mãn Tinh Điệp đánh nhau, có một nữ thanh niên trí thức tên Tằng Diễm, chồng cô ấy là Dương Lâm chết ở trong trường học, bác còn nhớ chuyện này không?"
Mạc Lãng nói lớn: "Sao lại không nhớ? Người Mãn Tinh Điệp, không ai không nhớ thầy Dương này! Trước trận đánh đó, một tên đại tá Mỹ nào đó bị bắn chết ở Đại Cốc Địa, chính phủ Thái Lan xuất động Sư đoàn Hổ Đen và trực thăng tấn công, thầy giáo từ Trung Quốc đến chết mấy người. Họ đều không có vũ khí, thầy Dương vẫy cờ trường, kết quả bị nổ chết trên tầng thượng, xác chết ném mấy ngày liền, đều bốc mùi rồi."
Trong lòng tôi bỗng trào dâng một nỗi buồn sâu sắc, tôi muốn dâng tặng một bó hoa nhỏ cho chồng của bạn tôi Tằng Diễm, người cùng lứa mà tôi chưa từng gặp mặt – Dương Lâm. Tôi nói: "Mộ của họ còn không? Ở đâu?"
Mạc Lãng nói: "Ngay bên đường phía trên trường học, không xa đâu, lát nữa tôi dẫn các người đi."
Bác Mạc Lãng cuối cùng đã đổ hết hai cân rượu gạo vào bụng, ông ta ợ hơi nói: "Anh qua xem thấy rồi đấy, Hồi Bằng, Hồi Mạc, trước kia ở đó đều là trận địa. Này, trong núi đều trồng thuốc phiện, thu hoạch thuốc phiện xong là bán cho quân đội, quân đội nói công bằng, không ai dám lừa gạt người dân. Tổng tư lệnh ở trên núi, nhưng ông ta thường xuống núi, Mãn Tinh Điệp đều là dân thường, chúng tôi ai cũng ủng hộ ông ta, mới có ngày sống tốt... ư, trên núi nghèo thế, người Ba Di, Lạp Hỗ, Khắc Oa, Lật Túc, Lô Hắc, không trồng thuốc phiện thì ăn cái gì? Trồng thuốc phiện không có người đến bảo vệ họ, sớm đã bị phỉ tặc cướp sạch rồi. Vẫn là Tổng tư lệnh tốt."
Tôi tin những lời ông ta nói đều là thực tình, vì tôi tận mắt chứng kiến sự nghèo đói ở Tam Giác Vàng, và sự phụ thuộc vào thuốc phiện trong cuộc sống của người dân. Tôi thở dài nói: "Bác Mạc Lãng, Khôn Sa bản thân không hút ma túy, cũng không cho phép bộ hạ hút ma túy, nhưng ông ta lại đem ma túy bán đến nước khác, gây ra bao nhiêu tác hại cho xã hội và nhân dân nước khác? Đây là tội ác to lớn thế nào chứ!"
Mạc Lãng lắc đầu như trống bỏi, trừng mắt nói: "Không không, chính phủ không cho trồng thuốc phiện, người trên núi (Miến Điện) đều chết đói hết, Mãn Tinh Điệp cũng không có cơm ăn."
Tôi nói: "Hôm kia bắn chết người, có phải là tập đoàn buôn ma túy thanh trừng nhau không?"
Bác Mạc Lãng xuỵt một tiếng, ông ta nhìn ông chủ quán cơm, vừa hay ông chủ đó đi vào nhà trong, ông ta cảnh cáo tôi nhỏ giọng nói: "Nơi này, mọi người kiêng kỵ nhắc đến chuyện này, cẩn thận ăn đạn đen!"
Tôi vội nhỏ giọng hỏi: "Rốt cuộc là xảy ra chuyện gì, cầu xin bác nói cho tôi biết?"
Ông ta ấp úng nói: "Dù sao thì, nhất thời nói không rõ, thời buổi này, loại người nào cũng có."
Tôi vội, nói: "Rốt cuộc là ai với ai? Người bị bắn chết lại là ai?"
Bác Mạc Lãng đột nhiên đảo ngược tròng trắng mắt nhìn tôi, ngáp dài ngáp ngắn, nước mũi nước dãi cùng trào ra, ngược lại làm tôi giật bắn mình. A Tường nói với tôi, bác Mạc Lãng cơn nghiện lên rồi, nếu không sao lại bị đuổi khỏi quân đội chứ? Nghe nói vẫn là nể tình ơn cứu mạng mà không bắn chết ông ta đấy. Thế là cơm chưa ăn xong, vị bác này liền lảo đảo về nhà hút thuốc phiện rồi.
A Tường buổi chiều còn phải vội về trường học, mà tôi khó khăn lắm mới vào được Mãn Tinh Điệp, rất nhiều tấm mạng che mặt bí ẩn vẫn chưa được vén lên, rất nhiều câu chuyện vừa mới bắt đầu, nên tôi bảo nó lái mô tô về, tôi muốn ở lại một mình, ở lại thế giới bí ẩn khiến tôi ngưỡng mộ đã lâu mà cũng kinh hồn bạt vía này.
6
Mặt trời lặn, chợ tan, tôi vẫn chưa nhìn thấu, loáng một cái người ta đã tan sạch, giống như chui xuống đất vậy. Đêm đen như một bức màn khổng lồ từ từ kéo xuống, tôi tin rằng ban ngày ở Mãn Tinh Điệp chỉ là giả tượng của nó, mà đêm đen mới là sân khấu và bộ mặt thật của nó.
Chiều hôm đó tôi một mình lên núi đi dạo, không phát hiện ruộng thuốc phiện, ngược lại có một vài công trình phế bỏ, chiến hào và lô cốt. Nơi tôi trọ là một nhà nghỉ nhỏ, ông chủ là người Hán, họ La, quê gốc ở Tư Mao, Vân Nam, ông ta nói Mãn Tinh Điệp chưa bao giờ có người trồng thuốc phiện, thời Khôn Sa không có, bây giờ càng không có. Thấy tôi biểu hiện ngạc nhiên, ông ta cười một cái, đầy vẻ ưu việt nói, anh không tin? Nói cho anh biết, ở Tam Giác Vàng, người Hán không trồng thuốc phiện, trồng thuốc phiện đều là người Ba Di.
Tôi hiểu rồi, trách không được ở Mỹ Tư Lạc, Mạn Đường, Đường Oa, bạn tuyệt đối không nhìn thấy bóng dáng tội ác của hoa thuốc phiện. Nhưng đây không có nghĩa là, người Hán không liên quan đến thuốc phiện. Tôi nói, có phải ý nói là, ở Tam Giác Vàng, người Ba Di trồng thuốc phiện, mà các người người Hán chỉ làm việc buôn bán thuốc phiện?
Ông ta không tranh luận với tôi, lúc này lại có khách tới, ông ta bận rộn tiếp đãi rồi. Trong lòng tôi treo món nợ xác chết trên bãi sông, muốn chụp ảnh mà không được, trong lòng canh cánh không yên. Đối với tôi mà nói, ảnh quan trọng hơn văn tự, thử nghĩ cuốn sách về Tam Giác Vàng này xuất bản, đính kèm ảnh hiện trường, thật là uy quyền, thật là có sức thuyết phục! Tôi thầm hạ quyết tâm, dù thế nào cũng nhất định phải chụp, lén lút nhân lúc đêm đen, dùng đèn flash chụp trộm, chẳng lẽ mấy tên mặc đồ đen đó canh xác chết suốt đêm không ngủ, lẽ nào họ sợ xác chết bay mất sao? Nghĩ như vậy, tôi liền không kìm lòng được, đầy lòng hưng phấn và kích thích. Tôi sợ mình không thức được đêm mà ngủ gật, pha một cốc trà xào xanh đậm đặc địa phương, viết nhật ký nửa đêm. Lại thay một chiếc áo phông màu tối, quần soóc bò, kiểm tra máy ảnh và đèn flash, vạn sự đã chuẩn bị xong, nhìn đồng hồ đã chỉ hai giờ rưỡi sáng, tim tôi đánh trống, chân tay căng thẳng run bần bật. Tôi thuyết phục bản thân nhất định phải bình tĩnh, phải giữ vững khí thế, sau đó lặng lẽ mò ra khỏi nhà nghỉ. Tất cả nhà nghỉ ở Tam Giác Vàng đều giống nhau, không có tường rào, ra vào tự do.
Trời phù hộ, trên trời không có trăng, xung quanh núi lớn kẹp giữa, nên khắp nơi rất tối, cơ bản có thể gọi là đưa tay không thấy năm ngón. Tôi phát hiện bản thân không hợp làm công tác bí mật, vì trong bóng tối phân biệt phương hướng rất khó, lại không dám bật đèn pin, ngoài đồng không mông quạnh khắp nơi đều giống nhau, quay mấy vòng liền chóng mặt hoa mắt. Tôi vất vả lắm mới mò lên được cây cầu nhỏ, nhìn đồng hồ, đã bốn giờ sáng. Tôi nghĩ thế này càng tốt, nghe nói kẻ trộm gây án thường đều là nửa đêm về sáng, đó là lúc mọi người buông lỏng cảnh giác. Qua cầu liền không xa hiện trường xác chết, để thận trọng, tôi trốn dưới cầu ném một viên đá xuống sông, chiêu này là học từ trong đĩa phim, mục đích là dò xét xem có ai phục kích không.
Không động tĩnh.
Lại ném thêm một viên đá, vẫn không động tĩnh. Trong lòng tôi tràn đầy hưng phấn không kìm chế được, tôi nghĩ mình định mệnh là sẽ thành công rồi! Tôi khom lưng, nhanh chóng lao tới trước, trên bãi sông hơi trắng bạc, tôi đã lờ mờ nhìn thấy những người chết im lìm đó, họ giống như những đạo cụ không chân thực hoặc gỗ cây do nước sông cuốn xuống, nằm ngang dọc trên mặt đất. Tim tôi căng thẳng hay nói là kích thích muốn nhảy ra khỏi lồng ngực, cái tật của người này là tôi, vừa đạt được thành tích liền không kiểm soát được bản thân, quên hết cả trời đất. Dự định ban đầu là, nhấn một tấm toàn cảnh liền thắng lợi rút lui, coi như thành công. Thế nhưng vừa đến hiện trường tôi liền tham lam lên, không kiểm soát được muốn nhấn thêm mấy tấm, chụp cục bộ, chụp cảnh gần, chụp đặc tả, nhiều nhất năm phút, không, ba phút! Ba phút với nửa phút thì có gì khác nhau chứ?
Tôi đưa máy ảnh lại gần khuôn mặt người chết, tôi lờ mờ nhìn thấy mắt người chết nửa nhắm nửa mở, có lẽ còn đang động đậy, nhưng không sao, đây đều là ảo giác của trời tối, và tôi chưa bao giờ sợ ma. Tôi tin trong bức ảnh tương lai, mắt người này nhất định giống như cá chết xám xịt và tối tăm không chút ánh sáng. Tôi quỳ xuống một chân, nín thở, đèn flash đã nạp đầy điện đang sáng tín hiệu màu đỏ, tôi vừa muốn ấn màn trập, một chuyện ngoài dự liệu và không thể tin nổi đột nhiên xảy ra. Chuyện này xảy ra nhanh đến mức như vậy, giống như mặt đất nứt ra, máy bay rơi, khiến tôi hoàn toàn không chuẩn bị và trở tay không kịp!
Trời! Người chết vậy mà ngồi dậy, lập tức ôm chặt lấy đầu tôi!...
---❊ ❖ ❊---
Không khó tưởng tượng, tôi tại chỗ suýt chút nữa hồn lìa khỏi xác, tim nghẹt thở, biến thành một người chết thực sự. Tôi nghĩ mình tuyệt đối không phải là một người lính xuất sắc, tôi căn bản không hiểu chiến thuật kiểu đánh đấm vật lộn, tôi chỉ là một nhà văn đại lục có tứ chi và thể lực ngày càng thoái hóa. Nên tôi cơ bản không chịu nổi một đòn, mắt tối sầm lại liền bị ấn ngã xuống đất. Tôi nghe thấy chiếc máy ảnh tự động "Ricoh" Nhật Bản của mình rơi mạnh xuống đá, phát ra một tiếng vỡ tan giòn giã và thê lương. Tôi hồn bay phách lạc, tuyệt vọng nghĩ xong đời rồi, sáng sớm ngày mai có lẽ cư dân Mãn Tinh Điệp phát hiện trên bãi sông có thêm một cái xác xa lạ. Họ quen nhìn không lạ, quen lạ không quái, chỉ có chó hoang sẽ vì có thêm một bữa tiệc thịt người béo bở mà hân hoan nhảy múa. Nhưng một thành phố Trung Quốc cách xa ngàn dặm sẽ vì vậy mà có thêm một góa phụ, một đôi già nua sẽ vì mất đi đứa con trai yêu quý của họ mà đau buồn......
Quan trọng hơn là, kế hoạch phỏng vấn và viết lách đầy hoài bão của tôi sẽ vì vậy mà tan thành mây khói, sự nghiệp viết lách của tôi sẽ vạch một dấu chấm hết, độc giả của tôi sẽ vĩnh viễn không nhìn thấy cuốn sách này, tất cả mạo hiểm và nỗ lực của tôi sẽ trôi theo dòng nước bỏ dở giữa chừng. Trên mảnh đất xứ người này, tôi có lẽ không có mộ, không có tên, vĩnh viễn chỉ là một người mất tích bí ẩn, một câu đố, chỉ mình tôi biết đã xảy ra chuyện kinh khủng gì......
Tay tôi bị trói chặt, mắt bị bịt bằng dải vải, tôi cảm thấy mình như một cái bánh chưng chắc nịch. Tôi chẳng nhìn thấy gì, mặc cho những bàn tay thô ráp đẩy tới đẩy lui trên lưng mình. Tôi cho rằng đây là thủ đoạn điển hình của xã hội đen, mục đích là sợ tù binh nhìn thấy những bí mật không nên thấy. Tôi đầu óc lơ mơ, trống rỗng, chỉ ngửi thấy trong không khí tỏa ra mùi hôi nách nồng nặc, cùng với mùi dầu máy súng đạn và mùi sắt lạnh lẽo. Tôi đoán đó là những gã đàn ông vạm vỡ, trong mắt họ, chắc hẳn tôi là một tù binh trông vừa chán chường vừa nực cười. Tôi vô cùng tuyệt vọng, tứ chi co giật, run rẩy như thể sợ lạnh vậy. Nếu lúc này có ai bắn vào đầu tôi một phát, tôi tin mình chắc chắn sẽ tê liệt, chẳng có chút phản kháng nào.
Con người chỉ khi rơi vào hoàn cảnh này mới biết mình yếu đuối và bất lực đến nhường nào! Không biết đã qua bao lâu, những bước chân vấp váp của tôi dừng lại, tôi cảm thấy dưới chân bị vướng phải thứ gì đó, rất cứng, có lẽ là bậc cửa, nên tôi đoán mình đã bị dẫn vào một căn phòng. Không khí trong phòng đặc quánh và nóng bức, tỏa ra mùi thuốc lá nồng nặc. Một đôi tay tháo dải vải bịt mắt tôi ra, tôi cuối cùng cũng thấy một luồng sáng, ánh sáng ấy như mặt trời làm tôi chói mắt không mở nổi. Đợi đến khi dần thích nghi với ánh sáng, những vật xung quanh trở nên rõ ràng. Tôi thấy trong phòng có bàn, ghế, cũng có giường, có đồ đạc, không giống phòng thẩm vấn, cũng chẳng phải tầng hầm - những nơi dễ khiến người ta nảy sinh liên tưởng đáng sợ. Ở cửa đứng vài người, họ đeo vũ khí, đều im lặng không nói, vì ánh sáng lờ mờ nên không nhìn rõ mặt họ. Tôi vốn định hỏi đây là đâu, nhưng nghĩ đến việc mình không biết tiếng địa phương nên đành nhịn.
Bên ngoài phòng vang lên tiếng bước chân, một người bước vào cồm cộp, mang theo làn gió núi và hơi thở cỏ cây từ bên ngoài. Tôi đoán người này là thủ lĩnh, hắn mặc bộ đồ đen, không mang súng, cũng không ngồi ghế mà ngồi trên bàn. Những kẻ mang vũ khí đều cung kính với hắn, chứng tỏ địa vị của hắn ở trên họ. Tên thủ lĩnh quay lưng về phía tôi, cúi đầu châm một điếu thuốc, nhả ra một làn khói, rồi quay mặt về phía tôi.
Tôi ngỡ như mình đang nằm mơ, vì mọi chuyện xảy ra quá đột ngột, quá khó tin, ngay cả bản thân tôi cũng cảm thấy không mấy chân thực. Đây là quay phim? Ảo giác? Hay là cuộc sống hiển hiện rõ ràng?
Trên mặt hắn lộ vẻ kinh ngạc, sự ngạc nhiên này không kém gì tôi – kẻ tù binh tuyệt vọng kia, dấu chấm hỏi của hắn và của tôi đều viết hết lên mặt.
Chúng tôi gần như đồng thanh nói: "Sao... lại là anh?"
7
Về người bạn bí ẩn này, nhiều độc giả nóng lòng sẽ đoán xem anh ta là ai, nhưng xin hãy tha lỗi vì tạm thời tôi không thể tiết lộ danh tính của anh ta, bởi điều đó sẽ gây nguy hiểm và tổn hại đến công việc đặc thù mà anh ta đang theo đuổi. Tạ ơn trời đất, sự xuất hiện như phép màu của anh ta đã cứu tôi, khiến câu chuyện mạo hiểm đêm hôm đó có bước ngoặt đầy kịch tính. Anh ta vậy mà nheo mắt lại, dùng giọng điệu như cảnh sát giáo huấn tôi: "Sao anh lại chạy đến chỗ này? Nếu tối nay không có tôi thì anh rắc rối to rồi."
Tôi hỏi rốt cuộc anh làm nghề gì? Cục tình báo? Cục phòng chống ma túy? Cục an ninh quốc gia? Anh ta hoàn toàn không trả lời câu hỏi của tôi, ra lệnh cho cấp dưới lập tức đưa tôi về Mỹ Tê Lặc. Tôi kháng nghị rằng các anh làm hỏng máy ảnh của tôi rồi, anh phải đền tôi, nhưng không đền cũng được, anh phải cho tôi chụp lại mấy tấm ảnh. Anh ta nổi cáu nói, anh cứ ra bãi sông mà xem, còn xác chết nào không? Nói cho anh biết, chẳng có cái gì cả!
Tôi tức điên lên, tôi nói đm anh còn xứng đáng là bạn bè không? Chút việc nhỏ này mà cũng không chịu giúp, anh phá hỏng kế hoạch của tôi rồi! Anh ta cũng nổi giận, đập bàn nói anh xen vào việc này làm gì? Anh có biết đây là chiến dịch quan trọng thế nào không? Cả Cục phòng chống ma túy Liên Hợp Quốc cũng đã đến!... Anh mau đi đi, đừng nói với bất kỳ ai những gì anh thấy, nếu không kết quả tốt nhất cũng là bị trục xuất khỏi biên giới!
Tôi bị dọa sợ, trục xuất không phải chuyện đùa, lúc này mới ngoan ngoãn ra cửa, không dám đưa ra yêu cầu quá đáng nào nữa, kế hoạch chụp lén mà tôi tưởng là thông minh cuối cùng cũng kết thúc trong thất bại. Ngay trong ngày đó, tôi được một chiếc xe hơi đưa ra khỏi Mãn Tinh Điệp. Khi đi ngang qua cây cầu nhỏ, dưới ánh nắng chói chang, quả nhiên chẳng có xác chết nào, dường như trên thế giới này chưa từng có chuyện gì xảy ra.
Trở về Mỹ Tê Lặc, tôi mệt đừ người, như thể vừa từ địa ngục trở về nhân gian. Tiêu Côn thấy tôi trở về an toàn thì tỏ ra rất vui mừng. Anh ta chủ động kể cho tôi hai chuyện: Một, Khôn Sa quả thực được người dân yêu mến. Quân đội Thái tấn công Mãn Tinh Điệp, nhiều người tự nguyện cầm súng bảo vệ quê hương. Khi đó anh ta đang dạy học tại trường Đại Đồng, tận mắt chứng kiến trận chiến bi tráng ấy.
Hai, Khôn Sa bị người ta hãm hại đổ tội. Dù hắn là trùm buôn ma túy, nhưng không phải như lời đồn đại bên ngoài, hắn đã làm nhiều việc tốt, mang lại phúc lợi cho người dân tộc Shan. Lần này đầu hàng chính phủ Myanmar, đổi lấy việc chính phủ nhượng bộ lớn đối với quyền tự trị của bang Shan, cũng có thể coi là một kiểu hy sinh bản thân. Nếu không, hắn vốn dĩ có thể an nhàn hưởng phúc, trở thành một trong số ít những tỷ phú giàu có nhất thế giới.
Tôi cảm thấy dở khóc dở cười. Chẳng lẽ tôi mạo hiểm, lặn lội đường xa vạn dặm tới đây, chỉ để tìm một vị cứu thế như vậy sao?
Về nguyên nhân Khôn Sa đầu hàng chính phủ, dư luận bàn tán xôn xao. Theo lời Lưu Chu, ông ta và con gái của Trương Tô Tuyền là bà Trương X.X vẫn luôn giữ liên lạc khá mật thiết. Ông ta nói, một là do tranh chấp quyền lực trong nội bộ quân Trương Gia, Trương Tô Tuyền trọng dụng sĩ quan người Hán, gây nên sự bất mãn dữ dội cho các sĩ quan người Shan, dẫn đến nhiều lần xung đột nội bộ, nổi loạn và binh biến, trực tiếp khiến quân Trương Gia suy tàn. Hai là giao chiến với quân Wa không thắng, liên tiếp thất bại. Ba là áp lực chống ma túy quốc tế ngày càng tăng, khó lòng duy trì v.v... Còn một nguyên nhân cá nhân quan trọng nữa, Khôn Sa đã cao tuổi, cơ thể lại mang bệnh, cho nên rất khó nói nguyên nhân nào đóng vai trò chủ đạo, tất nhiên cũng rất khó nói nguyên nhân nào không có tác dụng.
Cá nhân tôi thiên về tán đồng phân tích của Lưu Chu, Tiêu Côn cho rằng Khôn Sa hy sinh bản thân cũng không phải là hoàn toàn vô lý. Tóm lại, tôi tin rằng chống ma túy là xu thế tất yếu của nhân loại, vì vậy mới thúc đẩy nên màn kịch chấn động mà cả thế giới đều chứng kiến vào mùa xuân năm 1998.
Một năm sau, năm 1999, truyền thông lại tung ra một tin tức: Khôn Sa tái xuất giang hồ, lại ngồi lên ngai vàng trùm buôn ma túy thế giới. Tôi lập tức hỏi Lưu Chu về độ xác thực của tin tức này. Lưu Chu kiên quyết phủ nhận: Thật là tin đồn thất thiệt! Không biết loại tin tức vô căn cứ này làm sao lại trở thành tin thời sự được? Ông ta nghiêm trọng thông báo: Khôn Sa đã là ông lão sáu mươi bảy tuổi, bị liệt não, đột quỵ, tình trạng sức khỏe ngày càng tệ đi. Cho dù có lòng muốn tái diễn kế "kim thiền thoát xác" của hơn hai mươi năm trước, thì cũng là lực bất tòng tâm. Trương Tô Tuyền lại càng ở độ tuổi xưa nay hiếm, ông ta là tự nguyện yêu cầu bị quản thúc cùng Khôn Sa, bầu bạn sinh tử.
Tôi thà tin vào một chân lý phổ quát này: Trái Đất hình tròn, con người cũng hình tròn.