Khảo Kho Sơn và Khảo Nha Sơn là hai ngọn núi chị em, nằm trên lãnh thổ Thái Lan ở bờ tây sông Mê Kông, cùng thuộc dãy núi Luang, dãy núi lớn nhất ở rìa khu vực Tam Giác Vàng. Do địa thế hiểm trở, đất rộng người thưa, nơi đây từ trước tới nay luôn là nơi tụ cư của người dân tộc H’Mông, đồng thời cũng là nơi các tập đoàn buôn ma túy và lực lượng vũ trang chống chính phủ ẩn náu.

Hình dáng của Khảo Kho và Khảo Nha cực kỳ giống hai chiếc chân voi hùng tráng, lần lượt bước vào tỉnh Phayao và tỉnh Nan ở biên giới Thái Lan, đứng từ trên cao nhìn xuống đồng bằng và thành phố. Cuối thập niên bảy mươi, một đội du kích tiến sâu vào nơi đây khai phá căn cứ địa, thường xuyên tập kích thành phố, phá hoại các đầu mối giao thông, nhiều lần làm gián đoạn vận tải đường sắt. Tư lệnh đội du kích tên là Ngô Sa Sa Kim, là một người cộng sản quốc tế lão luyện, từng tham chiến ở Việt Nam và Campuchia. Đội du kích do ông lãnh đạo phát triển từ vài chục người ban đầu thành vài trăm người, cuối cùng lớn mạnh lên đến quy mô hai, ba ngàn người, xưng danh bên ngoài là Quân khu Khảo Kho và Quân khu Khảo Nha, phao tin có tới vạn người. Đội du kích khéo léo lợi dụng địa hình có thế dựa lưng vào nhau, vận dụng chiến thuật du kích linh hoạt cơ động; địch tiến ta lui, lui vào núi sâu rừng già không bóng người; địch đóng ta quấy, vừa bắn súng vừa ném lựu đạn, thậm chí còn phóng một mồi lửa, đốt cho quân chính phủ "đít bốc khói", biến thành đội quân mệt mỏi. Địch mỏi ta đánh, ngươi không đánh được thì đến lượt chúng ta ra tay, tập trung binh lực tiêu diệt quân địch từng mảng một. Địch lui ta đuổi, việc này chẳng khác nào đánh chó rơi xuống nước, chặn đầu cắt đuôi, nở hoa giữa lòng địch, chiến tranh địa lôi, chiến tranh địa đạo, từ trên núi đuổi thẳng xuống dưới núi, rồi đánh đến ngoại vi thành phố. Cứ như vậy, đội du kích nhiều lần đánh bại quân chính phủ Thái Lan kéo đến vây quét.

Mùa khô năm 1980, chính phủ Thái Lan hạ quyết tâm mở một con đường chiến lược giữa hai ngọn núi Khảo Kho và Khảo Nha, việc này chẳng khác nào muốn chém ngang căn cứ địa của đội du kích. Có con đường này, họ có thể kịp thời điều động và vận chuyển quân nhu, vây quét và càn quét các phần tử phá hoại. Đội du kích đương nhiên hiểu rõ mối đe dọa nghiêm trọng từ con đường này, vì vậy không tiếc cái giá nào quyết liệt phản kích, cố gắng đập tan âm mưu làm đường của quân chính phủ. Cuộc chiến làm đường này kéo dài hai năm, quân chính phủ xuất động máy bay cường kích F-100 Super Sabre và F-4 Phantom kiểu Mỹ, còn có trực thăng Cobra, phối hợp với Sư đoàn Hổ Đen tinh nhuệ mở cuộc càn quét lớn nhắm vào đội du kích. Đối với Ngô Sa Sa Kim và các chiến hữu du kích từng trải qua mười năm khói lửa chiến tranh Việt Nam mà nói, cuộc tấn công đa diện của quân Thái cùng lắm chỉ có thể coi là bản sao vụng về của đế quốc Mỹ trong chiến tranh Việt Nam mà thôi. Chiến trường Việt Nam là cảnh tượng gì? Đội quân tinh nhuệ át chủ bài của đế quốc Mỹ – thế lực được mệnh danh là bá chủ thế giới – Sư đoàn Kỵ binh bay vừa cất cánh, bầu trời lập tức tối sầm lại, hàng trăm chiếc trực thăng che khuất mặt trời, tiếng động cơ gầm rú như sấm, luồng khí ập vào mặt gần như hất tung cả ngôi nhà, cây cổ thụ bị nhổ bật cả gốc. Máy bay ném bom chiến lược B-52 ném bom rải thảm, phạm vi vài chục cây số là biển lửa, ngay cả kiến cũng không thể sống sót. Xe tăng xe bọc thép, tên lửa, đạn hỏa tiễn, bom cháy, suýt chút nữa là xóa sổ Việt Nam khỏi bản đồ thế giới. Thực tế Việt Nam không hề biến mất, còn người Mỹ thì thất bại, hơn nữa lại thất bại vô cùng chật vật và triệt để. Đối với đội du kích, những cuộc chiến tranh siêu cấp kinh thiên động địa như vậy còn đã từng trải qua, mấy chiếc máy bay cũ nát của quân chính phủ chẳng phải là trò trẻ con sao?

Tư lệnh Ngô ra lệnh cho quân đội ban ngày ẩn nấp trong hang đá, khiến máy bay không tìm thấy mục tiêu ném bom, đành phải ném bom vào những hẻm núi không người. Trực thăng lại càng là hổ giấy, núi cao khe sâu, cây cối rậm rạp, trực thăng vo ve bay qua bay lại, đưa đặc công lên đỉnh núi, nhưng những người này chân chưa đứng vững đã bị đội du kích bao vây tiêu diệt. Đợi đến khi trực thăng tới ứng cứu, lại rơi vào bẫy của đội du kích, từng quả tên lửa vác vai đất đối không bay ra từ kẽ lá, bắn cho trực thăng biến thành một quả cầu lửa khổng lồ. Kết quả là quân chính phủ không những chịu thất bại, còn mất đi mấy chiếc trực thăng Cobra kiểu Mỹ đắt đỏ.

Khảo Kho và Khảo Nha trở thành Waterloo của quân chính phủ, Ngô Sa Sa Kim danh tiếng lẫy lừng, chính phủ treo thưởng hàng triệu tiền Thái để bắt vị tư lệnh du kích màu đỏ huyền thoại như thần thoại này. Tư lệnh Ngô và đồng chí của ông thừa thắng truy kích, suýt chút nữa đã bắt sống được Trung tướng Mạc, Tư lệnh Quân khu miền Bắc của quân chính phủ. Bộ Quốc phòng bất đắc dĩ, đành phải lấy ra dụ ngôn của nhà vua, một tờ điện lệnh bay tới Mỹ Tư Lạc, triệu tập Đội Tự vệ Hán nhân xuất chinh tiễu cộng.

Đối với tàn quân Quốc dân Đảng vừa dùng chiến tranh đổi lấy hòa bình, an cư lạc nghiệp xây dựng quê hương mà nói, tờ chiếu thư của nhà vua đến từ Bangkok này không nghi ngờ gì là một lá bùa đòi mạng, nó báo trước nhiều gia đình lại sắp gặp đại nạn lâm đầu.

Ai ai trong lòng cũng hiểu rõ, nếu là trận đánh dễ thì sớm đã đánh xong rồi, không đến lượt họ phải đánh, đương nhiên cũng chẳng ai muốn đánh trận, trận đánh dù có dễ đến mấy cũng phải đổ máu. Chỉ có những trận khó đánh nhất, những trận đánh ác liệt mới để lại cho người Hán, mà đánh trận ác liệt là phải chết rất nhiều người, giống như quăng khúc xương khó gặm nhất cho con chó có bộ răng tốt nhất vậy, dù ngươi có là một con chó già. Tổng chỉ huy kế nhiệm Lôi Vũ Điền cầm tờ điện tín của nhà vua, tay hơi run rẩy, đội ngũ nay không còn như xưa, trận Phà Mỗ Sơn đã làm tổn thương nguyên khí nặng nề, tinh nhuệ tiêu hao cạn kiệt, nay lại lần nữa xuất chinh, bao nhiêu người sống chết khó lường, mà liệu có đánh thắng được hay không vẫn là một ẩn số!

Doanh trại Đội Tự vệ Hán nhân phủ một màu thê lương, lòng người hoang mang, cứ như ngày tận thế đã đến. Bóng ma chiến tranh đè nặng lên tim mỗi người, ai cũng biết kiếp nạn khó tránh, ngươi là quân nhân thì phải đánh trận, nhưng có ai nguyện ý từ bỏ cuộc sống hòa bình vừa mới bắt đầu đâu? Hòa bình khó khăn lắm mới có được này mới chỉ bắt đầu, ai muốn biến người cha, người chồng hay người con trai là trụ cột gia đình thành một nắm tro tàn chứ? Cho nên Mỹ Tư Lạc gần như biến thành một đám tang tập thể, khắp nơi bao trùm bầu không khí bi thảm thê lương. Nhưng mệnh lệnh tối cao của nhà vua là không thể trái lệnh. Sau khi quân Hán quy thuận, ở cổng làng Mỹ Tư Lạc liền dựng lên một tấm biển hiệu nổi bật, tấm biển hiệu này đến nay vẫn còn được bảo tồn, chỉ là đã cũ nát, bên trên dùng sơn đỏ viết bốn lời thề trung thành to tướng:

Chúng ta phải luôn ghi nhớ:

1. Tuân thủ luật pháp Thái Lan và phục tùng mệnh lệnh quốc gia.

2. Dùng sinh mạng để yêu thương và bảo vệ mảnh đất mà chúng ta đang sinh sống.

3. Trung thành ủng hộ đương kim Hoàng thượng và hoàng tộc.

4. Dùng thân thể và sinh mạng để bảo vệ Hoàng thượng và ngai vàng.

Lời thề trung thành trên tương đương với tuyên thệ tập thể, khiến tất cả quan chức chính phủ đến thị sát đều cảm thấy yên tâm, con rồng Trung Quốc từng hung dữ này đã hoàn toàn thần phục, giống như con sói mới được thuần hóa buộc phải vẫy đuôi với chủ nhân một cách nịnh nọt hơn vậy. Mệnh lệnh tác chiến ban xuống, chính là cơ hội mà Hoàng thượng bệ hạ ban cho người Hán để thực hiện lời thề của mình một cách vẻ vang, họ có lý do gì để thoái thác, không hiến dâng sinh mạng của mình để chiến đấu bảo vệ nhà vua chứ?

Lôi Vũ Điền triệu tập hội nghị quân sự, hội nghị này diễn ra trầm buồn và lê thê, giống như biểu quyết xem ai nên vào lò hỏa táng vậy. Theo mệnh lệnh của Bộ Quốc phòng, Quân đoàn 3 và Quân đoàn 5 mỗi bên phải xuất ra năm trăm sĩ quan binh lính, hợp thành một đội đặc công một ngàn người, lại phối hợp với bốn trung đoàn của Sư đoàn Hổ Đen, một trận dẹp tan đội du kích. Mà thực tế Đội Tự vệ Hán nhân đã không còn thực lực như vậy, trừ người già, người yếu, bệnh tật, tàn tật và phụ nữ trẻ con, hai quân cộng lại chỉ gom góp được tám trăm người, trong đó còn có một bộ phận thanh thiếu niên chưa từng đánh trận. Lúc đó Lôi Vũ Điền vô cùng bất đắc dĩ, ngửa mặt lên trời than rằng: "Triều Tống có câu chuyện Dương Môn nữ tướng mười hai quả phụ chinh Liêu, quốc nạn trước mắt, trung quân báo quốc, thân là quân nhân, đành phải da ngựa bọc thây, vào nước sôi lửa bỏng cũng không từ nan. Chuyến đi này, không biết bao nhiêu tướng sĩ quân ta sẽ nhuộm máu sa trường, hồn lìa nơi đất khách. Chỉ mong Bộ Quốc phòng đừng làm khó nữa, chúng ta đã tận lực và hy sinh hết sức mình rồi." Tướng Lôi năm đó sáu mươi sáu tuổi, Lý Văn Hoán sáu mươi tám tuổi, đều không tiện dẫn quân xuất chinh, hội nghị quyết định để Tướng quân Tiền Vận Chu vừa mới nhậm chức tham mưu trưởng đảm nhận tổng chỉ huy tiền tuyến, Sư đoàn trưởng Dương Duy Cương làm phó, Trung đoàn trưởng Mễ Tăng Điền làm đội trưởng đội đặc công. Tám trăm người tập trung xong tại nơi ở của Mỹ Tư Lạc, thay quân phục mới của quân đội Thái Lan, bổ sung đạn dược vũ khí, rồi trong tiếng khóc gào của phụ nữ trẻ con mà rời khỏi làng. Sau khi đổi xe ô tô và máy bay vận tải, cuối cùng đã tới địa điểm tập kết chỉ định là sân bay quân sự Phitsanulok. Mà lực lượng chủ lực của quân Thái là Sư đoàn Hổ Đen đã tập kết xong từ lâu tại đây.

Đây là một đội quân quốc phòng được trang bị kiểu Mỹ đáng sợ, mười ngàn người xếp thành đội hình khổng lồ tại sân bay, quân kỳ tung bay, tiếng kèn vang dội. Nếu nhìn từ trên không xuống, bạn có thể thấy các loại vũ khí tác chiến miền núi có uy lực mạnh mẽ trải đầy mặt cỏ: súng cối nòng lớn, súng không giật vác vai, súng hỏa tiễn nhỏ, súng phun lửa cũng như súng máy hạng nhẹ hạng nặng và vũ khí tự động trải ra theo đội ngũ như những đạo cụ giết người đáng sợ, binh lính đội mũ sắt màu đen, như những chiếc đinh găm xuống đất không nhúc nhích, trực thăng liên tục cất hạ cánh phía sau họ, khuấy lên từng cơn lốc xoáy và bụi mù, phát ra tiếng ồn chói tai điếc tai.

Theo sự hạ cánh từ từ của máy bay vận tải, từ cửa khoang tràn ra một đám chiến sĩ Đội Tự vệ Hán nhân lộn xộn, họ già có, trẻ có, vũ khí cũng dài ngắn không đều. Vì trời nóng, có người phanh áo ra, miệng ngậm điếu thuốc, có người đi chân đất, hoặc đơn giản là treo đôi giày da lên cổ, trông không giống đi đánh trận, mà giống một đám dân tị nạn chạy chiến tranh hơn.

Tiền Vận Chu tập hợp đội ngũ, chạy tới báo cáo với Tổng chỉ huy, Trung tướng Kiên rằng: "Toàn thể sĩ quan binh lính Đội Tự vệ đã tới nơi đúng giờ, xin Tướng quân chỉ thị."

Tướng Kiên trả lễ, chỉ nói tốt, nét mặt không hề cười, nhưng cơ cắn ở khóe miệng ông ta lại không ngừng cử động, vẻ mặt đó rõ ràng đang nói, tôi muốn cười ra tiếng đây. Bạn nghĩ xem, đám người như dân tị nạn này, sao có thể là đội quân bách chiến bách thắng uy chấn Tam Giác Vàng được? Đây chẳng phải là một chuyện rất nực cười sao? Ông ta khinh miệt chế nhạo: "Tướng quân Tiền, trước khi người của ông lên núi, nhất định phải đeo phù hiệu nhận diện, nếu không Sư đoàn Hổ Đen của tôi sẽ coi họ là phần tử phản loạn mà tiêu diệt đấy."

Tiền Vận Chu chỉ có thể lặng lẽ chịu đựng sự sỉ nhục, ông có thể coi là quân nhân Hoàng Phố thân kinh bách chiến, đội quân Hán nhân lưu lạc nơi đất khách này đã sớm không còn uy phong như xưa, phượng hoàng rụng lông không bằng gà, người ta đứng dưới mái hiên thấp, sao có thể không cúi đầu? Nhìn cảnh tượng tập hợp của đám người già trẻ lớn bé này, thật sự khiến người ta không nỡ nhìn. Ông đương nhiên không cần phải tranh giành thể diện gì, không phải ý chí của cá nhân ai mà chính là bàn tay của năm tháng và thời gian đã tạo nên sự lúng túng này, vì vậy ông không biểu cảm chào quân lễ, gót chân đập vào nhau trả lời: "Rõ!"

Ba ngày sau, trận chiến ác liệt bắt đầu.

Cuộc chiến giằng co tàn khốc diễn ra trong núi lớn.

Sư đoàn Hổ Đen che chắn cho đội công binh, vừa làm đường vừa tiến quân, đội du kích bốn phía tập kích, gây nổ gây phá hoại, chỗ này chôn địa lôi, chỗ kia bắn súng bắn pháo. Công nhân không phải quân đội, súng vừa nổ là tan chạy hết, công trình làm đường đành phải tê liệt. Ưu thế trang bị của Sư đoàn Hổ Đen không thể tiêu diệt được đội du kích, giống như đại bác súng máy không thể đánh muỗi vậy, địa hình miền núi phức tạp, đội du kích linh hoạt cơ động, nên ưu thế trang bị của Sư đoàn Hổ Đen về cơ bản đã bị sức mạnh kỳ diệu của thiên nhiên triệt tiêu. Giao tranh vài tuần, quân chính phủ tấn công không hiệu quả, trái lại còn tổn thất vô ích nhiều sĩ quan binh lính. Vào tháng tư, mùa mưa Tam Giác Vàng sắp tới, nếu không thể kết thúc chiến đấu trong mùa khô, quân chính phủ đành phải tay trắng trở về, kế hoạch làm đường tuyên bố phá sản.

Tướng Kiên đành phải ra lệnh cho Tiền Vận Chu đưa quân vào chiến đấu. Tiền trả lời: "Sư đoàn Hổ Đen binh hùng tướng mạnh, tấn công trực diện còn khó có hiệu quả, Đội Tự vệ chúng tôi chỉ vỏn vẹn vài trăm người, sao có thể phá được công sự của địch? ... Vì vậy bộ đội của tôi vẫn dự định sử dụng chiến thuật du kích, xuyên chớp vòng vèo, thâm nhập vào hậu phương địch, tập kích sở chỉ huy địch, khiến địch rắn mất đầu, không đánh mà tự bại."

Tướng Kiên hỏi: "Địch nhất định sẽ rút kinh nghiệm, phong tỏa nghiêm ngặt các tuyến đường vòng vèo, các người làm sao có thể xuyên chớp vào hậu phương địch?"

Tiền Vận Chu đáp: "Phạm vi Khảo Kho Khảo Nha vài trăm dặm, ngay cả mạng nhện cũng có lỗ hổng, tôi dùng chiến thuật du kích đối phó với chiến thuật du kích, khiến địch phòng không kịp phòng, đây chính là chiến thuật Trung Quốc lấy kỳ thắng. Nếu dùng Đội Tự vệ chúng tôi đánh trận địa chiến, công thành chiếm đất, đó là một con dao cùn, nhưng đánh du kích trong rừng rậm, vượt núi băng đèo, trèo vách đá qua tuyệt bích, họ đều là những tay giỏi. Cho nên xin Sư đoàn Hổ Đen tiếp tục tấn công trực diện, kìm chân địch một tuần, thu hút sự chú ý của địch, đợi bộ đội của tôi đắc thủ rồi sẽ tiến hành giáp công trong ngoài."

Tiền Đại Vũ nói, cha anh ta nói những lời này đầy tự tin, có chút ý nghĩa giống như đang dạy bài học chiến thuật rừng rậm cho vị tướng Thái Lan kia. Tướng Kiên tự nhiên không có lời nào để nói, vì ông ta là quân chính quy, chứ không phải chuyên gia chiến tranh du kích. Ông ta bán tín bán nghi nhìn đội quân ô hợp người Hán này tập hợp lại trong bóng chiều, rồi lộn xộn biến mất trên con đường nhỏ trong rừng.

Tiền Vận Chu chia Đội Tự vệ thành ba đường, ông cùng Sư đoàn trưởng Dương, Trung đoàn trưởng Mễ mỗi người dẫn một đường quân, nhiều đường vòng vèo, chia nhau xuyên chớp, mục tiêu tấn công trọng điểm lần lượt là sở chỉ huy địch, kho quân nhu, nơi tập kết hậu cần, bệnh viện phía sau và nơi đóng quân của các cơ quan. Theo tin tình báo, sở chỉ huy địch ẩn nấp trong một hang động phía sau bản tên là Nhược Động, đội đặc công nhất định phải tiêu diệt gọn trong một trận, bắt giặc bắt vua, làm lung lay hoàn toàn tâm lý sĩ khí của địch.

Tiền Vận Chu cảnh báo: "Thời gian hẹn phát động tấn công là năm ngày sau, các đội đặc công nhất định phải tới vị trí chỉ định tham gia chiến đấu, nếu dọc đường gặp địch cố gắng đừng dây dưa."

Sư đoàn trưởng Dương xem bản đồ quân sự một hồi lâu, ngẩng đầu lên cười khổ nói: "Tôi lo không phải địch dây dưa, mà là núi lớn dây dưa. Dù sao không có đường đi, thì xem vận may của mỗi người thế nào thôi."

Trung đoàn trưởng Mễ hỏi: "Cần chi viện thì liên lạc thế nào?"

Tiền Vận Chu nói: "Bắn hai phát pháo hiệu đỏ xuống dưới núi nghĩa là đắc thủ, nếu cần pháo binh chi viện, thì bắn hai quả pháo hiệu xanh. Liên lạc với máy bay, thì dùng gương phản chiếu ánh nắng lên không trung, chỉ thị mục tiêu ném bom."

Trước khi chia tay, ông lại dặn đi dặn lại: "Nếu lỡ thời gian tổng tấn công, hoặc mất mục tiêu, thì áp sát về phía Bắc. Phải bày tỏ thân phận, tuyệt đối đừng xảy ra hiểu lầm với quân chính phủ."

Nhiệm vụ phân định, ba đội quân như tên rời cung, lao nhanh về các hướng khác nhau.

Tư lệnh du kích Ngô là một chiến sĩ cộng sản quốc tế kiên định, ông sinh ra ở Lào từ nhỏ, cha là người Thái, nên nói được tiếng Thái địa phương thuần thục. Ngô Sa Sa Kim từ thời sinh viên đã dấn thân vào cuộc chiến tranh chống Pháp của nhân dân Việt Nam, sau đó lại dấn thân vào cuộc chiến tranh chống Mỹ cứu nước, rồi sau đó lại tới Campuchia, hỗ trợ cách mạng Khmer Đỏ, tóm lại ông đã hiến dâng cả cuộc đời mình cho phong trào cách mạng Đông Nam Á. Tư lệnh Ngô là một người theo chủ nghĩa vũ trang cách mạng không chút dao động, tin vào chân lý "quyền lực nằm trong tay súng", cho rằng tiền đồ cách mạng nằm ở việc dùng vũ trang giành lấy chính quyền, chỉ có họng súng mới có thể đánh ra một thế giới cộng sản đỏ rực, cho nên cả đời ông đều phấn đấu vì mục tiêu cách mạng cao cả này. Ông từng đến Moscow học tập lý luận cách mạng, tiếp nhận huấn luyện quân sự, đến Cuba tham quan học tập, từng gặp lãnh tụ cách mạng râu quai nón nổi tiếng Castro. Ông đã đánh du kích suốt mười năm trong rừng rậm Nam Việt Nam, có thể coi là một chuyên gia du kích giàu kinh nghiệm.

Lúc đó Đảng Cộng sản Thái Lan chia làm hai phái: một phái chủ trương đấu đấu tranh nghị viện, hợp pháp bước vào chính phủ, thực hiện cải cách hòa bình đối với chính quyền quốc gia, gọi là "phái nghị viện". Phái kia thì lấy Tổng bí thư Đảng Cộng sản Thái Lan, Tướng Mithi làm nòng cốt, chủ trương vũ trang giành chính quyền, nông thôn bao vây thành thị, xây dựng một nước Thái Lan xã hội chủ nghĩa, gọi là "phái cứng rắn". Ngô Sa Sa Kim là người ủng hộ và chấp hành trung thành đường lối cứng rắn, ông dùng hành động của mình đánh bại phái nghị viện trong đảng, để ngọn lửa cách mạng vũ trang cháy khắp cả nước.

Quân chính phủ vây quét không gây ra tổn thất quá lớn cho đội du kích. Mặc dù Sư đoàn Hổ Đen tấn công như gió bão, nhưng điều này không có nghĩa là địch đạt được bao nhiêu thành quả thực tế. Máy bay ngày nào cũng xuất động, bay qua bay lại trên đầu, nhưng mặt đất vách núi cheo leo trùng điệp rừng cây mịt mù, máy bay như mù mắt hoàn toàn không tìm thấy mục tiêu. Tư lệnh Ngô giấu sở chỉ huy trong hang núi, ông chỉ xuống dưới núi nói với các đồng chí một cách lạc quan rằng, chỉ cần kiên trì tới mùa mưa, quân chính phủ sẽ phải cút đi, nếu không mưa lớn sẽ cuốn phăng tất cả bọn chúng xuống sông Mê Kông.

Quân chính phủ giống như con gấu đần, gấu đần không đáng sợ, đáng sợ là Đội Tự vệ Hán nhân chuyên gây tập kích như báo hoa mai vậy. Vì rút kinh nghiệm thất bại tại Phà Mỗ Sơn, Tư lệnh Ngô ra lệnh phong tỏa nghiêm ngặt các con đường nhỏ phía sau, đặt địa lôi, phái đội tuần tra. Giữa các bản làng thiết lập trạm giám sát, một khi phát hiện kẻ tập kích, nhất định sẽ tiêu diệt sạch sẽ bọn chúng, phơi xác nơi hoang dã không có đường về.

Cuối tháng tư, xem ra mùa khô đã gần kết thúc, những đám mây mưa ẩm ướt cuồn cuộn trên bầu trời Ấn Độ Dương đã thấp thoáng có thể nhìn thấy, tiếng sấm ầm ầm lăn trên đường chân trời xa xôi, lúc này Sư đoàn Hổ Đen đột nhiên tăng cường tấn công, một ngày tung gần một trung đoàn binh lực tấn công mãnh liệt vào đội du kích. Tư lệnh Ngô khẳng định địch đã là nỏ mạnh hết đà, chó cùng rứt giậu, ông đưa lực lượng dự bị vào tiền tuyến chính diện đang căng thẳng nhất, lại đưa lực lượng dự bị chi viện cho trận địa cánh, như vậy, vào thời khắc then chốt hậu phương đội du kích về cơ bản hát bài "không thành kế", chỉ còn lại rất ít bộ đội cảnh vệ. Để phòng bất trắc, ông tổ chức nhân viên cơ quan, bệnh viện và sở chỉ huy lại, biên thành đại đội chiến đấu lâm thời, tuy danh nghĩa tăng thêm hơn một trăm người chiến đấu, ông biết rõ trong lòng những người này thực ra không đỡ đần được bao nhiêu. Ông lo lắng mong chờ mùa mưa nhanh chóng ập đến, chỉ có mùa mưa mới là cứu tinh của đội du kích.

Nhưng chuyện bất hạnh vẫn xảy ra.

Sáng hôm đó kho quân nhu đột nhiên bị máy bay ném bom. Kho quân nhu vốn giấu trong một hẻm núi kín đáo, cây cối cao chót vót, máy bay bay qua trên trời không thể nào phát hiện mục tiêu. Vấn đề là bom máy bay ném xuống trúng đích trực tiếp vào kho, gây ra hàng loạt vụ nổ và hỏa hoạn, điều này cho thấy có người làm lộ bí mật, hoặc gián điệp lẻn vào chỉ thị mục tiêu cho máy bay. Gián điệp đã lẻn vào bằng cách nào? Cứ nghĩ tới gián điệp, thần kinh ông lập tức căng thẳng, chẳng lẽ là người Hán giống như báo hoa mai đã lẻn vào rồi? Không lâu sau linh cảm đáng sợ của ông đã được xác nhận, trạm gác báo cáo với ông, có người nhìn thấy trên ngọn núi đối diện có gương phản quang chỉ thị mục tiêu cho máy bay. Lần này máy bay ném bom vào bệnh viện, bom rơi xuống chính xác, nhiều thương binh chưa kịp di chuyển đã bị lửa thiêu sống. Tư lệnh Ngô như bị giáng một đòn choáng váng, ông chợt tỉnh ngộ cuộc tấn công quy mô lớn của Sư đoàn Hổ Đen là một cái bẫy, là để chuyển hướng sự chú ý của đội du kích, nghi binh chính diện, mà tất cả tâm cơ khổ luyện này đều là để che đậy một âm mưu hèn hạ. Thế là ông hiểu ra kẻ địch đáng sợ này đã tới trước mặt, mai phục bên cạnh ông, giống như con quỷ trong truyền thuyết, nhân lúc mọi người ngủ say mà biến họ thành món điểm tâm.

Không lâu sau kẻ địch quả nhiên lộ diện. Kẻ tập kích hèn hạ giống như đỉa thành đàn thành lũy chui ra từ khe suối nước chảy, trượt xuống từ vách đá cheo leo, mà những nơi này lại chính là những vị trí yếu nhất trong phòng thủ. Tư lệnh Ngô vừa ra lệnh chống trả ngoan cường, vừa hạ lệnh cho tiền tuyến quay về cứu viện, không ngờ đội quân chi viện giữa đường gặp phải một toán quân tập kích, hai bên xảy ra giao tranh ác liệt, trộn lẫn vào nhau. Đến chiều, thế chống cự đã mất, Tư lệnh Ngô ngửa mặt lên trời than thở, bất đắc dĩ hạ lệnh chia nhau đột vây về phía lãnh thổ Lào. Người là tài nguyên của cách mạng, giữ được mồi lửa, không sợ tương lai không có ngày cháy đồng.

Vấn đề là tính người không bằng trời tính, nói theo ngôn ngữ duy vật luận thì ngẫu nhiên ở khắp mọi nơi. Vốn dĩ đội du kích quen thuộc địa hình, đánh không thắng thì chạy, hóa thành đơn vị nhỏ, chui vào khe núi rừng rậm, qua biên giới là coi như về tới nhà mẹ đẻ, chỉ đợi quân chính phủ rút đi là đông sơn tái khởi (đông sơn tái khởi - quay trở lại). Vấn đề là vị tư lệnh đỏ này vận khí không được tốt lắm, một ngẫu nhiên nhỏ bé đã bán đứng ông. Ông vốn dĩ dưới tay còn hơn chục người, hơn chục khẩu súng, một hơi xông vào trong rừng, bỏ xa quân đuổi theo, giống như Tào Tháo thời Tam Quốc qua đường Hoa Dung, ngồi xuống khóc ba tiếng, cười ba tiếng, xứng đáng là đại nạn không chết, trời không diệt Tào. Nhưng không ngờ từ bên hông xông ra một đội quân, bao vây chặt lấy họ rồi bắt sống.

Hóa ra Trung đoàn trưởng Mễ dẫn đội đặc công bị lạc trong núi, trong lúc đầu óc quay cuồng, lại có một đám con mồi đâm đầu vào họng súng, nhặt được một thành quả thắng lợi lớn nhất.

Hậu phương đội du kích bốc cháy, quân tâm đại loạn, Sư đoàn Hổ Đen nhân cơ hội tấn công lên đỉnh Phà Đang, giành được thắng lợi mang tính quyết định. Đội viên du kích trừ những người anh dũng tử trận, một bộ phận bị bắt làm tù binh, một bộ phận bị đánh tan, chạy trốn qua biên giới, tóm lại là cách mạng vũ trang đi vào thoái trào. Sau này cùng với sự tan rã của Liên minh Cộng sản Đông Âu, Liên Xô tan rã, số phận của những người cách mạng này giống như những cánh bèo bị bão thổi tan tác, trôi dạt theo dòng nước, không dấu vết.

Người chiến thắng lớn nhất của sự thất bại cách mạng vũ trang không phải là chính phủ, cũng không phải Đội Tự vệ Hán nhân, mà là phái nghị viện trong Đảng Cộng sản Thái Lan. Thực tế chứng minh các nước đều có tình hình quốc gia của mình, đi con đường đấu tranh vũ trang là không thông ở Thái Lan, cho nên sau khi căn cứ địa cách mạng Khảo Kho và Khảo Nha sụp đổ một năm, Trung ương Đảng Cộng sản Thái Lan triệu tập Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ năm, tuyên bố từ bỏ đường lối đổ máu đấu tranh vũ trang, chuyển sang đi con đường hòa bình là bầu cử nghị viện và cải cách dân chủ.

Nội loạn Thái Lan đến đây hoàn toàn bình ổn.

Trung đoàn trưởng Mễ không kìm nén được sự phấn khích, không kịp chờ đợi dùng điện đài báo tiệp với tổng bộ, rồi áp giải tù binh quay về địa điểm tập kết. Vị tư lệnh du kích đó rất ngoan cố, nhiều lần muốn cướp súng tự sát, nên ông cho binh lính dùng cành cây làm một chiếc cáng, trói tù binh lên cáng. Trung đoàn trưởng Mễ tuy không đuổi kịp cuộc tập kích vào sào huyệt du kích, nhưng con mồi tự đâm đầu vào họng súng, nhẹ nhàng lập được công đầu, chứng tỏ mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên, Thượng đế đặc biệt sủng ái ông, ông có thể coi là một vị tướng phúc hậu.

Nhưng chuyện trên đời không ngoài họa phúc tương y, trong phúc có họa, trong họa có phúc. Trung đoàn trưởng Mễ bắt được tư lệnh địch, trông thì lập công lớn, nhưng ông không giữ được bình tĩnh, muốn cướp công đầu, sớm báo tiệp với tổng bộ, thực tế đây chính là khởi đầu gây nên một bi kịch.

Đội tiên phong Đội đặc công Hán nhân gặp mặt đội quân tìm kiếm của Sư đoàn Hổ Đen.

Đội quân tìm kiếm duy trì cảnh giác cao độ, có sự chuẩn bị mà tới, chặn Trung đoàn trưởng Mễ yêu cầu kiểm tra. Cùng là quân bạn, tắm máu chiến đấu cùng diệt địch, gặp nhau trên chiến trường là chuyện vui đáng ăn mừng, đổi lại là người phương Tây thì đã ôm nhau, còn phải hô "Ura!". Thế nhưng đối phương lại muốn kiểm tra vô lý, việc này xét về tình về lý đều không hợp. Trung đoàn trưởng Mễ đi gặp chỉ huy đối phương giải thích tình hình. Đối phương là một tiểu đoàn trưởng thiếu tá, khoảng hai mươi mấy tuổi, tuy cấp bậc chức vụ đều thấp hơn Trung đoàn trưởng Mễ, nhưng vì là quân chính quy, nên lời lẽ thái độ rất kiêu ngạo. Trung đoàn trưởng Mễ trong lòng không phục, thầm mắng: Lũ phế vật nhìn thì được mà không dùng được các người, nếu không phải lão tử tham chiến, cuộc chiến chết tiệt này của các người không biết đánh tới năm nào tháng nào đây? Đồ con hoang!

Thiếu tá nói, anh ta phụng mệnh tướng quân kiểm tra tù binh, để không cho nhân vật quan trọng của đội du kích lọt lưới. Trong quá trình kiểm tra, mắt anh ta đột nhiên mở to, như mở đèn pha, hóa ra anh ta nhìn thấy một đám tù binh du kích ủ rũ, họ đang khiêng một chiếc cáng, trên cáng trói thủ lĩnh cao nhất của họ, cũng chính là vị tư lệnh du kích nổi tiếng lẫy lừng mà chính phủ Thái Lan treo thưởng hàng triệu để bắt giữ!

Nếu Trung đoàn trưởng Mễ lớn tuổi thêm chút nữa, không quá nhiệt huyết bốc đồng, cũng không quá cậy mạnh háo thắng, biết đạo lý cánh tay không vặn lại được đùi, hảo hán không ăn thiệt trước mắt, lùi một bước biển rộng trời cao, thì quá trình phía sau cũng không có gì hồi hộp, mọi việc đều thuận lý thành chương, giống như bất kỳ cái kết đoàn viên nào mà chúng ta có thể đoán được. Vấn đề là Trung đoàn trưởng Mễ lúc đó chỉ mới ba mươi tuổi, là một hán tử đầy huyết tính, chiến trường sinh tử, giống như sắt sống tôi luyện nhiều lần, biến ông thành người không linh hoạt, đầu óc đơn giản, ý khí dùng sự, không biết đổi góc độ nhìn vấn đề, cũng chính là cái gọi là dũng phu mà chúng ta thường nói. Cho nên khi tiểu đoàn trưởng thiếu tá đề nghị chuyển giao tù binh cho quân chính quy, ông thậm chí không nghĩ mà từ chối dứt khoát.

"Không được! Tôi phải tự mình áp giải tù binh đến tổng bộ." Ông tức giận hét lớn, trong mắt bắn ra tia hung quang tàn ác.

Tiểu đoàn trưởng hạ lệnh cưỡng ép cướp tù binh, Trung đoàn trưởng Mễ đánh trận cả đời, cảnh tượng kinh tâm động phách nào, cướp bóc thổ phỉ nào mà chưa từng thấy? Nên gân xanh trên trán ông nổi lên, xoạt một tiếng lên đạn, vỗ vào súng lục hét lớn: "ĐM! ... Dám động thủ lão tử sẽ liều mạng với các người!"

Trong chốc lát hai bên giương cung bạt kiếm, không khí cực kỳ căng thẳng. Đương nhiên thiếu tá cũng không dám dễ dàng động thủ, tuy họ chiếm ưu thế về quân số, nhưng Đội Tự vệ ai nấy đều trợn mắt nhìn, súng máy súng tiểu liên hổ vồ nhìn chằm chằm, hỏa thiêu lên chưa chắc chiếm được lợi thế. Giằng co không xong, thông qua điện đài xin chỉ thị, tổng bộ lệnh cho thiếu tá tại chỗ chờ lệnh, đội đặc công xuống núi quy đội.

Có mệnh lệnh tổng bộ, quân chính phủ nhường ra một con đường, Trung đoàn trưởng Mễ áp giải tù binh tiếp tục xuống núi. Sự việc đến bước này vốn dĩ có thể kết thúc, trái tim treo lơ lửng có thể hạ xuống, giữa quân bạn, xảy ra hiểu lầm xích mích trên chiến trường là chuyện khó tránh, đã cấp trên có lệnh, chứng tỏ cấp trên vẫn chủ trì công đạo, không tán thành cấp dưới làm mâu thuẫn mở rộng. Cho nên Trung đoàn trưởng Mễ và các sĩ quan binh lính người Hán đều trút bỏ gánh nặng trong lòng, hoặc có thể nói trong lòng họ vốn dĩ không tin quân bạn sẽ nổ súng vào mình, ai có thể gạt bỏ tình hữu nghị chiến đấu thấm đẫm máu tươi này cơ chứ?

Nhiều năm sau người địa phương kể lại vụ án lịch sử này cho tôi, lời lẽ vẫn vô cùng thận trọng, thậm chí lộ ra vẻ chột dạ và lén lút. Câu hỏi của tôi tập trung vào một điểm: Tại sao Trung đoàn trưởng Mễ kiên quyết không chịu giao tù binh cho quân chính phủ? Tôi cho rằng đánh trận chủ yếu là công lao của quân chính phủ, quân chính phủ là bộ đội chủ lực, Đội Tự vệ chỉ là vai phụ, nếu không có quân chính phủ phát động nghi binh rầm rộ kìm chân, họ có thể thuận lợi mò lên từ phía sau không? Ví dụ đơn giản, giống như tiền đạo sút một quả vào lưới, trở thành quả bóng vàng quyết thắng, chẳng lẽ đây không phải là kết quả của sự nỗ lực chung của cả đội, hậu vệ che chắn, trung tuyến chuyền bóng, v.v.? Nếu biến thành công lao một mình cầu thủ tiền đạo, mọi người có phục không? Có xảy ra nội bộ lục đục không? Tại sao Trung đoàn trưởng Mễ lại đúng lúc không hiểu đạo lý đơn giản này? Ông không phải đang phá hoại đoàn kết sao? Ông không phải là kẻ cầm đầu gây ra vụ việc đổ máu sao?

Tóm lại sự kiện này mãi trở thành một bí ẩn lịch sử, vì một trong những nhân vật mấu chốt của sự kiện là vị tiểu đoàn trưởng thiếu tá đó bị Đội Tự vệ bắn chết tại chỗ, còn Tướng Kiên sau này thăng tiến như diều gặp gió, nắm giữ chức vụ trọng yếu và đại quyền trong nội các. Người cung cấp nội tình sự kiện cho tôi cảnh báo rằng, nếu bị quân đội biết được nguồn rò rỉ, họ sẽ chết không có chỗ chôn thân. Tôi nói có nghiêm trọng đến thế không? Họ hận hận dậm chân, vẻ mặt hận sắt không thành thép.

Nghe nói khi loạt súng đầu tiên vang lên, Trung đoàn trưởng Mễ trúng đạn ở vai, ít nhất còn hơn mười đội viên tự vệ ngã xuống chết ngay tại chỗ. Trung đoàn trưởng Mễ không dám tin vào mắt mình, lại có người nổ súng tập kích họ từ phía sau? Nhìn quanh bốn phía, lúc này mới phát hiện tình thế trở nên vô cùng nghiêm trọng, đối phương đã âm thầm triển khai, chiếm lĩnh vị trí có lợi, giống như bầy sói không tiếng động lộ ra răng nanh, muốn đặt họ vào chỗ chết. Có thể tưởng tượng đây là một cuộc chiến chênh lệch thực lực, đối phương đông người, chiếm ưu thế tuyệt đối, Đội Tự vệ ngay từ đầu đã chịu tổn thất lớn, cho nên Trung đoàn trưởng Mễ mắt thấy đội ngũ tổn thất ngày càng tăng, cách duy nhất là để lại tù binh, đổi lấy một con đường sống.

Không ngờ lúc này đối phương lại không chịu buông tha, bọn họ dường như hạ quyết tâm phải đuổi cùng giết tận đám người Hán này, không để đường lùi. Trong không khí có tiếng động cơ vo ve, hai chiếc trực thăng vũ trang tới chi viện chiến đấu, đây là cỗ máy giết người hoàn mỹ nhất thế giới hiện nay, trong nháy mắt hỏa tiễn rơi xuống như mưa đá, súng máy nòng lớn đánh gãy đôi tứ chi yếu ớt của người Hán. Con người như kiến, như con châu chấu không biết bay, như một đống giòi bọ đang bò, mặc cho cỗ máy chiến tranh tàn sát bừa bãi. Trung đoàn trưởng Mễ dẫn số ít anh em liều chết phản kích, cuối cùng cũng chạy thoát vào rừng rậm nhặt lại được một mạng.

Đa số sĩ quan binh lính phơi xác nơi hoang dã, chết không có chỗ chôn. Vụ việc đổ máu xảy ra, chỉ huy Đội Tự vệ gửi đơn phản đối mạnh mẽ tới quân chính phủ. Quân chính phủ trả lời: Vụ tập kích do Đảng Cộng sản Thái Lan gây ra, phía ta tử trận một tiểu đoàn trưởng, nhiều binh lính, hy vọng quân bạn đừng trúng kế gian của địch.

Tổng chỉ huy, Trung tướng Kiên thay mặt Bộ Quốc phòng chính thức thông báo tới Đội Tự vệ, quân chính phủ thực hiện nhiệm vụ bình thường quét sạch tàn địch, tất cả sĩ quan binh lính Đội Tự vệ tử trận đều sẽ được chính phủ trợ cấp. Sĩ quan binh lính Đội Tự vệ phải trung thành với nhà vua, phục tùng mệnh lệnh, không được dung túng phần tử phản loạn khiêu khích. Vân vân.

Trận Khảo Kho Khảo Nha, Đội Tự vệ vốn dĩ đại thắng, bắt sống tư lệnh du kích, mong chờ luận công ban thưởng, đạt được kết cục viên mãn vui vẻ. Không ngờ cuối cùng gió mây đột biến vui quá hóa buồn, đội đặc công thảm bị độc thủ, nhiều sĩ quan binh lính không rõ nguyên do mệnh vong hoàng tuyền, nguyên khí tổn thương nặng nề, đành phải thu quân, cúp đuôi trở về Mỹ Tư Lạc.

Tàn quân Quốc dân Đảng từng uy phong tám mặt giống như một chúa tể sơn lâm đang hấp hối: gầy như que củi, răng cũng rụng, móng cũng gãy, toàn thân đầy ghẻ lở, mắt cũng mở không ra, suốt ngày trốn trên núi dáng vẻ buồn ngủ. Chính là con hổ bệnh như vậy, chính phủ vẫn áp dụng biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt, phái quân đội đóng quân ở tất cả các con đường chính dẫn đến làng tị nạn ở Tam Giác Vàng, có chút ý nghĩa giống như quân quản. Người tị nạn chỉ được sống trên núi, xuống núi phải qua phê duyệt, do quân đội cấp giấy thông hành, v.v. Cho nên nhiều người đến nay nhớ lại, đều nói giống như đội cải tạo lao động vậy.

Đáng sợ hơn là, dù Tam Giác Vàng ở đâu đánh trận, hễ có chiến sự, quân chính phủ xuất động, làng tị nạn là lòng người hoang mang, nhà nhà đóng cửa, giống như ngày tận thế ập đến. Lôi Vũ Điền nói, năm 1982, sau cuộc đại chiến Khảo Kho Khảo Nha, liền kề Mãn Tinh Điệp, Sư đoàn Hổ Đen mở cuộc vây quét lớn nhắm vào Khôn Sa, Trương Tô Tuyền, tiếng pháo ầm ầm vang tới, Mỹ Tư Lạc nhà nhà lo lắng nơm nớp đêm không thể ngủ, không phải sợ đạn pháo rơi vào đầu nhà mình, mà là sợ nhà vua ra lệnh một tiếng, đàn ông lại bị đuổi ra chiến trường làm bia đỡ đạn, đi đánh những đồng bào Hán nhân của quân Trương gia đó.

Không biết chính phủ cảm thấy con hổ bệnh này thực sự không dùng được, hay Sư đoàn Hổ Đen sợ bị Đội Tự vệ cướp mất hào quang, tóm lại sau đó không còn triệu tập Đội Tự vệ Hán nhân xuất chinh nữa. Nhưng điều này không có nghĩa là Mỹ Tư Lạc yên bình, vùng trời đất Tam Giác Vàng này luôn khói lửa nổi lên, Đội Tự vệ có súng, có tổ chức, có sức chiến đấu, họ máu mủ liên kết, người đông thế lớn, hơn nữa nhiều người trong bóng tối vẫn còn buôn lậu, bảo hộ thương gia, buôn ma túy và làm việc phi pháp, họ có mối liên hệ tự nhiên sợi chỉ tơ với Khôn Sa cũng như tất cả thế lực địa phương Tam Giác Vàng. "Trăm chân của con rết, chết không cứng đờ", nếu chính phủ Thái Lan quyết tâm xóa bỏ hoàn toàn hậu họa, hoàn thành việc người Hán quy thuận đúng nghĩa, họ còn phải xuống tay tàn độc, đánh gãy hoàn toàn xương sống của con hổ bệnh này, nhổ đi răng nanh và móng vuốt của nó, khoét đi xương phản nghịch, biến nó thành một con động vật ăn cỏ thuần phục. Ai cũng biết hậu quả của "nuôi hổ gây tai họa", nếu nuôi là chó, đương nhiên cũng không có gì phải lo âu.

Chỉ có người chết trận không để ý đến sự lo lắng của chính phủ và sự hoảng sợ của người sống, họ lặng lẽ nằm dưới đất, mắt nhìn lâu vào bầu trời sâu thẳm. Trên mộ họ bắt đầu mọc lên cỏ dại rậm rạp, mỗi năm một lần tết Thanh Minh, người ta dường như nhớ tới họ nằm ngủ không dậy, nhớ tới họ bỏ lại gia đình nhỏ bước lên con đường hoàng tuyền không lối về, thế là tiếng khóc và khói hương nến cuộn lại bao trùm trên bầu trời Tam Giác Vàng, mãi không chịu tan đi.

Đội cựu binh là cách gọi của Đài Loan, chính là nơi dưỡng bệnh của quân nhân thương tật, cách nói quen thuộc của đại lục là "Viện cựu binh" hoặc "Viện điều dưỡng cựu binh", gọi tên khác nhau, bản chất là một việc.

Tam Giác Vàng có nhiều đội cựu binh, người ta nói Tam Giác Vàng có ba thứ nhiều: quả phụ nhiều, mộ phần nhiều, người tàn phế nhiều. Lời này chẳng sai. Ngoài ra hễ là làng tị nạn người Hán đều có hai phong cảnh đặc biệt: một là nghĩa trang tướng sĩ tử trận, một là đội cựu binh. Nghĩa trang là lịch sử đã chết, còn đội cựu binh là kỷ niệm còn sống.

Đội cựu binh Mỹ Tư Lạc nằm dưới chân núi phía nam làng, hiện có hai mươi tám gia đình cựu binh, chiếm diện tích mười mấy mẫu, dựng những ngôi nhà bằng tôn giống hệt nhau, nhà nọ nối nhà kia, giống như những người lính dân tộc Shan trước đây, đứng thành mấy hàng đội ngũ xiêu vẹo. Cổng lớn có một tấm biển đơn sơ, viết mấy chữ to màu đen đỏ "Đội cựu binh Mỹ Tư Lạc", nét chữ không được ngay ngắn, hơn nữa đã mờ, nhìn ra là năm tháng lâu dài, để mưa gió ăn mòn tâm trạng tự hào của người ở. Vào trong cổng có một khoảng sân xi măng, dựng một chiếc cột bóng rổ đơn giản, cũng chính là sân bóng. Ngôi nhà lớn phía tây là phòng giải trí, trên xà ngang có ba chữ "Phòng danh dự", dành cho người ta đánh bài giải trí hoặc hút thuốc uống trà. Cả đội cựu binh chết chóc trầm mặc, gà không kêu chó không sủa, cho người ta một cảm giác hoang vu.

Đối với việc tôi định tới đội cựu binh phỏng vấn, Hội trưởng tự trị Ông Phong thông qua người dẫn đường Tiểu Mễ nhắn nhủ tôi, đối với những cựu binh đó, nhất định phải quyên góp ít tiền của biểu thị từ thiện. Những nhà từ thiện tới từ Đài Loan đều làm như vậy, có người quyên tiền, có người quyên vật, còn có quyên nhà cửa ô tô, v.v. không giống nhau. Còn về số tiền tôi nên quyên, Ông Phong mở một kim khẩu, ông nói, một ngàn Baht tiền Thái đi.

Tôi hỏi Tiểu Mễ, là nói một người một ngàn Baht hay tất cả một ngàn Baht, Tiểu Mễ chớp chớp mắt không trả lời được. Với tỷ giá lúc đó, một ngàn Baht quy đổi khoảng gần ba trăm nhân dân tệ, vốn dĩ với tình hình của tôi, tôi tới từ đại lục Trung Quốc không dư dả gì, một cây bút tự túc, tiền lương mỏng manh (lương tháng bảy trăm nhân dân tệ), tuyệt đối không phải là nhà từ thiện hay tài phiệt tiền nhiều không tiêu hết, nếu mỗi vị cựu binh đều phải quyên một ngàn Baht, tôi sợ rằng đành phải xin ở lại làm cựu binh. Huống hồ chi phí cho chuyến đi Tam Giác Vàng rất lớn, tôi thường tính toán chi tiêu, sâu sắc cảm thấy túi tiền mình rỗng tuếch, không dám chút nào hoang phí, chỉ sợ xảy ra tình cảnh đạn tận lương tuyệt lúng túng. Tuy nhiên vấn đề là, đã là nhà văn đại lục đầu tiên thâm nhập Tam Giác Vàng phỏng vấn, thì phải để lại ấn tượng tốt cho người ta. Không thể để người khác hiểu lầm nhà văn đại lục keo kiệt, thiếu lòng đồng cảm, làm hỏng quy tắc người ta, cũng không thể làm rối loạn chừng mực bản thân, làm đến mức lộ phí đi lại đều hết sạch, đến cuối cùng còn phải cầu cứu viện. Cho nên tôi suy đi nghĩ lại, cuối cùng nghĩ ra một biện pháp tự cho là vẹn cả đôi đường, liền sảng khoái đồng ý.

Cách của tôi là, chọn lúc người ta ăn trưa để tới phỏng vấn. Tôi nghĩ, đã là buổi trưa thì đều phải ăn cơm, ăn cơm xong lại phải ngủ trưa, thời tiết nóng như vậy, các cựu binh ngáp ngắn ngáp dài, ngủ mê man, tự nhiên sẽ không có nhiều người tranh nhau tới nhận phỏng vấn. Thực tế tôi cũng không cần nhiều đối tượng phỏng vấn như vậy, huống hồ loại phỏng vấn trả phí này, đương nhiên là ít mà tinh thì tốt.

Mặt trời Tam Giác Vàng, nắng đến không khí run rẩy, đất đỏ bốc lên từng trận bụi mù. Tôi đúng mười hai giờ trưa gọi Tiểu Mễ tới đội cựu binh. Thực ra Tiểu Mễ không đi cũng được, đội cựu binh đều là người Hán, không cần phiên dịch, nhưng kinh nghiệm của tôi là, có người bên cạnh dễ làm lá chắn. Chúng tôi đầu đội nắng gắt, mồ hôi đầm đìa, Tiểu Mễ kêu đói bụng, oán trách tại sao lại phỏng vấn vào giữa trưa? Tôi đương nhiên không tiện nói toạc ra nguyên nhân, chỉ nói khéo là buổi trưa đối tượng phỏng vấn đều ở nhà, chúng tôi phỏng vấn xong rồi ăn cơm.

Đội trưởng cựu binh không có nhà, liền đi tới ngôi nhà của phó đội trưởng Triệu Gia Vượng. Nhìn ra là phó đội trưởng đối với sự tới nơi của tôi trước tiên là bất ngờ sững sờ, không chút chuẩn bị, ngay sau đó thì vui mừng từ tận đáy lòng. Ông ta đã ăn cơm trưa, vốn dĩ ngồi lơ mơ buồn ngủ, bỗng nhiên ngồi thẳng người dậy, một đôi mắt giống như chó săn vì sự tới nơi của tôi mà có sức sống, mà sáng lấp lánh. Mẹ ông ta ngồi ở cửa phơi nắng, hai mắt đờ đẫn, Triệu Gia Vượng nói mẹ ông ta bị bệnh điên, bảo chúng tôi đừng để ý tới bà.

Quê Triệu Gia Vượng ở Long Lăng, Vân Nam, hai tuổi theo cha mẹ tới Tam Giác Vàng, cha ông tử trận khi chiến đấu với quân chính phủ Myanmar, chính tại chiến trường thung lũng Mèo nổi tiếng đó. Ông lớn lên nối nghiệp cha cầm súng, thuộc thế hệ thứ ba của tàn quân. Số phận của ông khá hơn cha một chút, trận đánh núi Khảo Nha ông là tiểu đội trưởng, trúng một quả đạn pháo, hai bắp chân lúc đó liền không biết đi đâu mất, cho nên bây giờ ông lắp chân giả. Tôi thấy ông mặc quần dài màu đen, liền nói có thể cho tôi xem được không? Ông thành thạo cuốn ống quần lên, tôi liền kinh hãi nhìn thấy hai chân giả của người lính bị thương, dưới đầu gối đóng đinh ốc thép dài hơn một thước, giống như robot trong phim khoa học viễn tưởng, khiến người ta sởn gai ốc.

Ngôi nhà của Triệu Gia Vượng là do vợ của một vị tướng quân nào đó ở Đài Loan, người phụ nữ tên là Mỗ Mỗ Mã Lợi quyên xây, vị phu nhân tướng quân đó còn đóng một tấm bảng đồng lớn ở cửa nhà, giống như tấm biển quảng cáo vậy, ghi chép nhiều câu ca công tụng đức. Tôi xem xong rất phản cảm, làm việc thiện thì làm, lại không phải dựng bia trinh tiết, việc gì phải làm đến mức phô trương như vậy?

Bằng mắt tôi nhìn thấy, nhà Triệu Gia Vượng cơ bản là nghèo xác xơ, không có bất kỳ tài sản nào. Người lính bị thương trải một chiếc chiếu ở giữa nhà, trông giống như người chuyên đi trưng bày vết thương. Tôi hỏi ông bây giờ dựa vào gì để sống? Ông trả lời giống như thương binh hạng A như ông, chính phủ mỗi tháng phát trợ cấp sáu ngàn Baht tiền Thái. Tôi nhanh chóng tính nhẩm, số tiền này tương đương thu nhập tháng một ngàn bảy trăm nhân dân tệ, cao hơn lương tôi một lần rưỡi. Tôi hỏi vợ ông làm nghề gì? Ông cau mày khổ sở nói làm chút việc kinh doanh nhỏ bên ngoài, mỗi tháng có chút thu nhập, không nuôi nổi một gia đình.

Tiếp theo tôi không khách khí chụp cho ông nhiều ảnh, đặt nhiều câu hỏi về Tam Giác Vàng và đánh trận, đặc biệt là chi tiết chiến trường Phà Mỗ Sơn, Khảo Nha Sơn, ông đều nỗ lực dựa vào ký ức trả lời từng cái một, biểu cảm vừa ân cần vừa đáng thương, tôi nhìn ra, ông cố gắng làm tôi hài lòng, giống như người bán trái cây nịnh nọt khách hàng vậy. Ước chừng ép Triệu Gia Vượng gần hết, nên rút lui rồi, tôi đứng dậy, lúc này trên mặt người lính bị thương lộ ra vẻ căng thẳng, vì nếu tôi không cho thù lao, ông cũng không thể lên hội bảo vệ người tiêu dùng đại lục kiện tôi, đây là hành vi tự nguyện. Tôi trịnh trọng lấy ra một tờ tiền Thái mệnh giá một ngàn Baht đặt trước mặt ông, và chúc ông an khang hạnh phúc. Tôi đương nhiên biết ông không thể hạnh phúc, chiến tranh định sẵn làm ông cả đời đau khổ, nhưng lời nói của tôi vẫn phải nói một cách giả tạo như vậy cho đối phương nghe. Ông chắp tay, cúi đầu niệm Phật biểu thị cảm ơn. Tôi đi một vòng trong đội cựu binh, chụp ảnh xong rồi tới phòng danh dự. Trước cửa tôi hơi do dự một chút, vì tôi thấy có vài đôi mắt từ bên trong nhìn chằm chằm vào tôi như mãnh thú. Ở đó có bốn thương binh đang đánh bài, họ dừng đánh bài, cùng quay đầu lại dồn ánh mắt về phía tôi, người lạ mặt này, ánh mắt đó rõ ràng là phấn khích và có kỳ vọng. Nơi dễ thấy nhất trong phòng danh dự là hai lá cờ, một là cờ ba màu Thái Lan, xếp ngang hàng với ảnh nhà vua, một lá khác là cờ Thanh Thiên Bạch Nhật của Quốc dân Đảng, xếp ngang hàng với ảnh Tôn Trung Sơn. Trên tường còn phủ một miếng vải đỏ, bên trên để lại chữ ký của những người đàn ông đàn bà làm việc thiện quyên góp đó. Đầu kia căn nhà thì thờ Bồ Tát, thắp hương nến. Sự kết hợp như vậy trông có vẻ lộn xộn không theo quy tắc, nhưng người có chút kiến thức lịch sử đều biết, mối quan hệ này vừa vặn cấu thành lịch sử và hiện trạng người tị nạn Hán nhân Tam Giác Vàng, giống như quan hệ kế thừa giữa rễ cây và cành lá vậy.

Bốn thương binh, ba người Hán, một người K’Ho Myanmar, đều nói tiếng Vân Nam. Trong đó một người họ Dư lớn tuổi hơn, đã ngoài năm mươi, ông tự xưng bốn mươi năm trước đã cầm súng đánh trận, từng gặp Lý Quốc Huy và Liễu Nguyên Lân, những người còn lại đều chỉ ba bốn mươi tuổi, coi là thế hệ trẻ. Họ đều là người bị thương khi chiến đấu với du kích chống chính phủ, hơn nữa đều bị địa lôi nổ đứt chân. Tôi tò mò hỏi họ, tại sao mọi người đều bị thương ở chân? Họ tranh nhau nói cho tôi biết, đội du kích đặt nhiều địa lôi sát thương, những địa lôi này là từ Việt Nam sang, địa lôi nhựa, chuyên nổ chân người. Người không có chân tự nhiên không đánh được trận, cũng mất đi sức chiến đấu. Tôi nhớ lại cuộc chiến tranh tự vệ phản kích Trung - Việt, nhiều chiến sĩ trẻ nằm trong bệnh viện, họ cũng là bị địa lôi nhựa của Việt Nam nổ đứt chân. Sau đó họ lại lần lượt vén ống quần, trưng bày vết thương cho tôi xem.

Nhắc tới đánh trận, lời lẽ của thương binh nhiều lên, say sưa ngon lành, tôi hiểu đây là trải nghiệm đáng tự hào nhất trong cuộc đời người lính. Họ tranh nhau kể chuyện đánh trận, kể về cảm giác bị thương và tử vong, cũng như những điều tai nghe mắt thấy và chuyện lạ trên chiến trường. Tôi đương nhiên vui lòng để họ tranh nhau thể hiện, dù tôi biết đây là phải trả giá đắt.

Tôi hỏi tới họ có phải mỗi tháng cũng nhận được trợ cấp chính phủ sáu ngàn Baht tiền Thái không, thái độ của họ xảy ra thay đổi rõ rệt. Cựu binh Dư phẫn nộ nói, trợ cấp định không công bằng, ông mỗi tháng chỉ nhận được một ngàn Baht, chư vị ngồi đây, nhiều nhất mỗi tháng cũng chỉ hai ba ngàn Baht, mà những sĩ quan đó thì định cao. Ý trong lời, cùng là thương binh, quan chức chính phủ không làm việc công minh.

Tôi hỏi họ hàng ngày đều làm gì, có làm việc gì trong khả năng không? Họ nhìn nhau, đều không nhấc nổi tinh thần. Cựu binh Dư ủ rũ trả lời rằng, không có việc gì làm, đàn bà bên ngoài làm việc cho người ta, làm chút việc kinh doanh nhỏ. Đàn ông ư, thì qua ngày thôi.

Cuộc nói chuyện về sau giống như nước sôi để nguội càng ngày càng không có hương vị. Tôi xem đồng hồ, cảm thấy cũng gần được rồi, nên thu dọn thôi, liền cảm ơn mọi người, và tặng tiền biểu thị tấm lòng.

Về tới nhà trọ, người bạn thanh niên tri thức Tiêu Côn tới thăm tôi, nghe nói tôi tặng tiền cho đội cựu binh, lập tức phẫn nộ nói: Những người đó, đừng tin lời họ, họ chẳng biết gì khác, chỉ biết lừa lòng đồng cảm! Những người này đều là kẻ lười biếng, vô lại, con bạc, họ cầm trợ cấp chính phủ, ăn không ngồi rồi, không làm mà hưởng, hút ma túy, đánh bạc, trêu gái, gì cũng làm, chỉ không làm việc... Anh không nên đưa tiền cho họ, đừng đồng cảm với họ!

Tôi đành trố mắt, không nói nên lời.