1

Lý Quốc Huy, người đời gọi là "Tiểu Lý tướng quân", đoàn trưởng đoàn 709, quân đoàn 8, lục quân Quốc Dân Đảng. Ngày tháng năm sinh mất không rõ. Đây là một bí ẩn lịch sử, một nhân vật như một câu đố, một thân thế như một câu đố. Nhân vật này ở đại lục Trung Quốc chắc chắn không có vị thế gì quan trọng, cơ bản không ai biết đến cái tên này, nhưng ở Tam Giác Vàng, nhân vật này lại vô cùng nổi tiếng, đạt tới mức nhà nhà đều biết. Ví dụ một cách không thỏa đáng, nếu ở Tam Giác Vàng mà bạn không biết Lý Quốc Huy, cũng giống như người Pháp không biết Napoleon, người Trung Quốc không biết Tôn Trung Sơn vậy. Tôi biết được từ tài liệu rằng vị đoàn trưởng Quốc Dân Đảng vô danh tiểu tốt này lại chính là ông tổ khai sơn của Tam Giác Vàng, nghĩa là, nếu không có Lý Quốc Huy thì sẽ không có vương quốc ma túy Tam Giác Vàng nổi tiếng thế giới sau này.

Tuy nhiên, trong số lượng lớn nghiên cứu về Tam Giác Vàng mà tôi thực hiện trước đây, tôi lại không thể tìm thấy bất kỳ cuốn tiểu sử hoàn chỉnh nào về Lý Quốc Huy, thậm chí chẳng có lấy một tài liệu uy tín nào có thể giúp tôi hiểu thêm về nhân vật bí ẩn này. Những tài liệu lẻ tẻ ít ỏi còn sót lại cũng chỉ giới hạn trong dăm ba câu, vài mảnh vụn, hơn nữa còn mâu thuẫn lẫn nhau, sơ hở trăm bề. Ví dụ, một cuốn hồi ký xuất bản ở Đài Loan viết: "……Tướng quân Lý Quốc Huy vóc người cao lớn, luôn xông pha trận mạc, đi đầu trong các cuộc xung phong, thường khiến kẻ địch khiếp đảm." Một cuốn văn học ký sự xuất bản ở đại lục lại nói: "……Lý Quốc Huy là người Vân Nam, xuất thân quân ngũ, bản tính tàn nhẫn, thường ép buộc binh sĩ xông pha liều mạng, người đời gọi là 'Đoàn trưởng ác quỷ'." Một tài liệu nội bộ khác được phát hành trước thời Cách mạng Văn hóa ghi: "……Sau một đêm giao chiến ác liệt, đoàn 709 của Quốc Dân Đảng bị tiêu diệt hoàn toàn, phó đoàn trưởng bị bắn chết, đoàn trưởng Lý Quốc Huy không rõ tung tích." Một bài báo đăng trên tờ "Thế giới Nhật báo" ở Bangkok lại viết như thế này: "……Tướng quân Lý Quốc Huy tốt nghiệp trường quân sự Hoàng Phố nổi tiếng, tuy sinh ra ở tỉnh Hà Nam miền Bắc Trung Quốc nhưng lại có vóc người nhỏ bé như người miền Nam, chuyên môn của ông là làm giáo quan chính trị, nên không giỏi đánh trận." Vân vân.

Tôi gần như bị làm cho rối mù, những cách nói muôn hình vạn trạng, khác người thế này, chẳng khác nào một đám nghị sĩ Mỹ thích lập dị, tranh cãi đến mức làm tôi đau cả đầu. Thế nhưng rốt cuộc ai đúng ai sai? Tôi nên tin vào phía nào? Giả sử những tài liệu này đều là lời nói một phía, chứa đựng những sự thật phiến diện, tôi phải chọn lọc thế nào đây?

Theo tôi, những tài liệu này đều là rời rạc, chắp vá, thiếu đi tính tin cậy của tài liệu gốc, không đủ để xóa tan những nghi hoặc tích tụ trong lòng tôi. Lý Quốc Huy rốt cuộc là nhân vật thế nào, ông ta đã khai phá Tam Giác Vàng bằng cách nào? Hay nói cách khác, làm sao ông ta giải phóng được con ác quỷ khổng lồ đe dọa vận mệnh nhân loại – ma túy – ra khỏi chiếc bình của nó? Tại sao ông ta lại thần bí đến vậy, người ngoài biết rất ít về chân tướng của ông ta? Tôi thậm chí còn nghi ngờ tính xác thực của nhân vật Lý Quốc Huy, nếu trong lịch sử thực sự có một nhân vật quan trọng như vậy, tại sao ông ta lại vô danh đến thế? Chẳng lẽ các nhà sử học cố ý lãng quên ông ta, để dòng chảy thời gian âm thầm xóa sạch những dấu chân quỷ quyệt của ông ta sao?

Tóm lại, tinh thần hoài nghi khiến ý chí của tôi tăng lên gấp bội, giống như một võ sĩ chuyên nghiệp bị thách thức. Ánh mắt tôi sáng quắc, chăm chú dõi theo phong ba bão táp lịch sử Tam Giác Vàng, không bỏ sót bất kỳ một điểm nghi vấn nào. Tôi thấy kể từ thời cổ đại, Tam Giác Vàng vẫn luôn giống như một con thú nhỏ tĩnh lặng, hoặc như những bộ lạc nguyên thủy kia, yếu ớt và lương thiện, dễ bị kinh động, nó co mình trong những dãy núi chập chùng của các nước Myanmar, Thái Lan, Lào ở phía Nam châu Á, chẳng hề gây chú ý chút nào. Thế nhưng kể từ đầu thập niên năm mươi thế kỷ này, một đoàn trưởng Quốc Dân Đảng tên là Lý Quốc Huy dẫn theo một đội quân hiện đại tiến vào Tam Giác Vàng, con thú nhỏ lương thiện này giống như được tiêm gen quỷ dữ, hoặc như bị gã phù thủy độc ác trong truyền thuyết thi triển phép thuật, nó nhanh chóng bành trướng cơ thể, xuất hiện đột ngột, mọc ra nanh vuốt, biến thành một con ác quỷ ăn thịt người với vẻ mặt dữ tợn đe dọa nhân loại. Các chuyên gia liên quan chỉ ra rằng, nhân loại thế kỷ hai mươi mốt sẽ phải đối mặt với hai cuộc khủng hoảng lớn: một là môi trường suy thoái, hai là ma túy lan tràn. Số liệu thống kê của Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, hiện nay toàn cầu có khoảng ba trăm triệu người sử dụng ma túy, châu Á chiếm khoảng một nửa. Mà một trăm phần trăm heroin trên toàn thế giới đều đến từ châu Á, trong đó tám mươi lăm phần trăm đến từ Tam Giác Vàng!

Tam Giác Vàng, Tam Giác Vàng! Đây có phải là một cơn ác mộng thế kỷ được định sẵn sẽ nuốt chửng nhân loại không?

Tôi dần tập trung tiêu điểm của vấn đề vào Lý Quốc Huy. Tam Giác Vàng rốt cuộc đã trở thành Tam Giác Vàng như thế nào? Một nhân vật nhỏ bé, vô danh của Quốc Dân Đảng là Lý Quốc Huy rốt cuộc đã nổi danh chỉ sau một đêm, trở thành ông tổ khai sơn khét tiếng của Tam Giác Vàng như thế nào? Tại sao Lý Quốc Huy không làm nên trò trống gì ở đại lục Trung Quốc, mà lại như mặt trời giữa trưa ở Tam Giác Vàng, đây là sự trùng hợp hay còn nguyên nhân khác? Là anh hùng tạo thời thế, hay thời thế tạo anh hùng? Tại sao sau này ông ta lại mai danh ẩn tích, khó tìm dấu vết? Vận mệnh của ông ta rốt cuộc ra sao?

2

Mùa thu năm 1998, chiếc máy bay "Boeing-757" tôi đi giống như một con chim sắt khổng lồ, vạch một đường vòng cung không nhỏ trên bầu trời phía Đông và Nam châu Á, cuối cùng đã đáp xuống sân bay Bangkok trong bụi bặm đường xa. Tôi xuống máy bay với vô vàn câu hỏi nặng trĩu và sự mong đợi còn nặng trĩu hơn.

Trước khi khởi hành, tôi đã cẩn thận hơn một chút, tôi nghĩ nhỡ đâu ông Phong không đáng tin, không nhận lời, nói không giữ lời, đến cuối cùng làm tôi lâm vào cảnh khó khăn ở xứ người thì chẳng phải bó tay chịu trói sao? Thế là thông qua mối quan hệ người quen, tôi tìm được một văn phòng công ty Thái Lan, yêu cầu họ hỗ trợ khi cần thiết, giúp tôi tiến vào Tam Giác Vàng để phỏng vấn. Một vị phụ trách có lẽ là đồng bào Hoa kiều sau khi nghe tôi trình bày, rõ ràng đã hiểu lầm yêu cầu cá nhân của tôi là mang theo mục đích kinh tế đáng ngờ nào đó không mấy vẻ vang, ví dụ như lừa đảo chẳng hạn, ông ta trả lời rằng, công ty của chúng tôi không có nghiệp vụ ở Tam Giác Vàng, không thể cung cấp hỗ trợ.

Ngược lại, một người bạn ở đài truyền hình kinh tế địa phương, khi nghe tôi muốn đơn độc xông vào Tam Giác Vàng, đã không nói hai lời, tài trợ cho tôi một khoản kinh phí phỏng vấn, giúp tôi giải quyết một nỗi lo lắng nặng nề, khiến tôi đến tận bây giờ vẫn cảm thấy vô cùng cảm động.

Ông Phong, người mà tôi từng đặt kỳ vọng lớn, dường như không coi việc phỏng vấn của tôi ra gì, hoặc là một kiểu cố ý lạnh nhạt, ít nhất là trong mắt tôi là vậy. Trước khi xuất phát, tôi đã gọi điện thoại, gửi fax vô số lần từ trong nước, ông Phong chỉ ngắn gọn dặn dò ở đầu dây bên kia: "Anh đến Pattaya đi." Tôi nói: "Anh bảo tôi đơn độc một mình sao đến Pattaya được? Hơn nữa căn nhà lớn của anh ở vị trí nào, đêm hôm đó tôi hoàn toàn không rõ." Ông ta nói: "Anh đến Pattaya rồi, lại gọi điện cho tôi." Tôi nghĩ ông Phong này thật chẳng biết thông cảm, sao ông ta không đứng vào vị trí của tôi mà nghĩ? Ở xứ người, bất đồng ngôn ngữ, hai mắt tối thui, ai mà chẳng lâm vào cảnh bó tay. Nhưng tôi chợt nghĩ lại, từ Thành Đô đến Bangkok xa bao nhiêu? Bạn có thể từ Thành Đô đến Bangkok, tại sao lại không thể từ Bangkok đi Pattaya? Dựa vào đâu mà bạn muốn người khác phải đặc biệt ra sân bay đón bạn? Đây chẳng phải là một yêu cầu xa xỉ sao? Nếu bạn có thể may mắn tiến vào Tam Giác Vàng đã là tốt lắm rồi, còn bàn điều kiện gì nữa! Tôi nghĩ có lẽ ông Phong cố ý thử thách tôi, xem xem năng lực của nhà văn đại lục như tôi thế nào. Tôi tự an ủi mình rằng đây chỉ là vấn đề nhỏ, năm xưa Snow từ Mỹ đến Diên An phỏng vấn phải vượt qua bao nhiêu khó khăn, nếu ngay cả chút khó khăn nhỏ bé này tôi còn không vượt qua nổi, thì có xứng đáng để đi phỏng vấn ở Tam Giác Vàng không? Chẳng phải là tự làm mất mặt mình sao?

Ra khỏi sân bay Bangkok, ông Phong quả nhiên không ra sân bay đón tôi, may mà tôi gọi được một cuộc điện thoại đến Pattaya, nhưng không ai bắt máy. Tôi không dám lơ là, lập tức gọi tiếp một số điện thoại khác ở Bangkok, lần này có người bắt máy, ông Phong nói trong điện thoại: "Tôi đang ở Bangkok, anh đến chỗ ××× này." Tôi dở khóc dở cười, thầm nghĩ ông nói thì nghe dễ lắm, làm tôi suýt chút nữa vất vả chạy tới Pattaya. Sau đó tôi phải mất không ít công sức mới tìm được ông Phong trong một căn biệt thự khổng lồ ở ngoại ô Bangkok. Tôi phát hiện ông Phong có một sở thích, đó là thích ở nhà lớn, khi tôi nhìn thấy ông ta, ông ta đang chỉ huy người làm chuyển những chiếc thùng gỗ to nhỏ lên lầu. Ông ta là một người tháo vát, không đủ kiên nhẫn để trả lời những câu hỏi lải nhải của tôi. Ông ta nói: "Anh đến Tam Giác Vàng tìm phó quan của Lý Quốc Huy đi, ông ta sẽ kể cho anh."

Trong lòng tôi mừng rỡ, vội vàng hỏi phó quan của Lý Quốc Huy ở đâu, tìm thế nào?

Ông Phong càng thêm mất kiên nhẫn, ông ta cao giọng nói: "Anh vội cái gì?…… Đến bên đó ai cũng sẽ nói cho anh biết!"

Lời của ông Phong tạo cho tôi một ảo giác, cứ như thể ai ở Tam Giác Vàng cũng là một cuốn lịch sử sống, đều có thể kể ra một đống những câu chuyện đặc sắc về Lý Quốc Huy. Thực ra mọi chuyện sau đó không hề đơn giản như vậy, vài ngày sau, tôi cùng người hướng dẫn kiêm phiên dịch Tiểu Mễ và tài xế lái xe hơn một ngàn cây số tiến vào vùng núi Tam Giác Vàng – trải nghiệm này tôi sẽ kể ở phần sau, tôi nhanh chóng phát hiện ra không có mấy người biết phó quan của Lý Quốc Huy là ai, sống ở chỗ nào, để cung cấp manh mối phỏng vấn cho tôi. Tam Giác Vàng là một khái niệm có địa bàn rộng lớn, phân bố địa lý chính xác của nó bao gồm một vùng núi cao nguyên cận nhiệt đới trùng điệp có diện tích gấp khoảng bảy lần Đài Loan, và hình thái xã hội phức tạp được cấu thành từ vô số dân tộc ở vùng núi. Trong một không gian rộng lớn như đại dương mênh mông như vậy, ai cũng giống như những con tôm con cá nhỏ bé không đáng kể, thời gian trôi qua trong chớp mắt, ngoài mấy nhân vật lớn xưng hùng xưng bá được lưu lại trong ký ức mọi người, thì ai còn biết bao nhiêu về tung tích của một vị phó quan đã lỗi thời, một nhân vật nhỏ bé nào đó chứ?

Vạn sự khởi đầu nan. Mới bước chân vào Tam Giác Vàng, mọi công việc phỏng vấn đều vội vàng và hỗn loạn, tôi giống như một thủy thủ dũng cảm nhưng lỗ mãng, bị nước biển ập tới sặc đến mức đảo mắt trắng dã. Việc phỏng vấn của tôi thường chỉ dừng lại ở bề nổi, giống như một ngư dân không biết bơi chỉ vớt được mấy đám bèo tấm và bọt nước. Tôi không nói bèo tấm không quan trọng, nhưng linh hồn của con sông là những con cá lớn, đúng như câu cổ ngữ nói: "Núi không cần cao, có tiên thì nổi tiếng; nước không cần sâu, có rồng thì linh thiêng." Chính những tinh linh làm mưa làm gió đó mới là kẻ chủ tể lịch sử Tam Giác Vàng chứ không phải bọt nước. Tôi khóa mục tiêu đầu tiên vào Lý Quốc Huy, ông ta luôn ẩn mình dưới nước, như một con ác long từng làm mưa làm gió, giấu chân tướng thật sâu trong làn khói lịch sử, khiến tôi vừa ngưỡng vọng vừa không biết làm sao.

Mọi nỗ lực tìm kiếm phó quan của Lý Quốc Huy giống như mò kim đáy biển, về cơ bản không có manh mối. Liên tiếp nhiều ngày, tôi kiên cường đi sâu vào trung tâm Tam Giác Vàng để phỏng vấn, đồng thời đi khắp nơi nghe ngóng tung tích phó quan của Lý Quốc Huy, thế nhưng thu hoạch được rất ít. Những mảnh ghép lịch sử hỗn loạn không thể lắp ghép lại với bức tranh hiện thực, dòng sông lịch sử ngầm chằng chịt phức tạp, thường khiến tôi rơi vào cảnh tiến thoái lưỡng nan. Tôi vô cùng sốt ruột, nhìn thời gian quý báu trôi qua từng chút trong tay mình.

3

Hôm đó chúng tôi tình cờ đi ngang qua một bản người Shan có địa danh là Mã Lộc Đường, dừng xe nghỉ chân ăn cơm, bản này rất nhỏ, nhỏ đến mức không có bất kỳ dấu hiệu nào trên bản đồ. "Chúng tôi" mà tôi nói đến, chính là tôi, người hướng dẫn Tiểu Mễ và tài xế Tiểu Đổng. Tiểu Đổng là người Hán ở Tam Giác Vàng, cũng là hậu duệ của tàn quân Quốc Dân Đảng, tôi thuê xe của anh ta. Tôi theo lệ thường cùng Tiểu Mễ đi dạo khắp nơi, chụp ảnh tư liệu, tán gẫu với người dân vùng núi, hỏi mấy câu bâng quơ. Nhân tiện nói một câu, tôi phát hiện ở Tam Giác Vàng, người dân địa phương luôn rất đề phòng người lạ, trong mắt lộ ra sự cảnh giác, dường như người ngoài đều là gián điệp hoặc kẻ địch. Việc phỏng vấn của tôi rõ ràng thuộc loại gây chú ý, vì vậy bất kể đi đến đâu cũng đều thu hút nhiều ánh mắt dò xét. Tôi không biết có phải thần kinh mình quá nhạy cảm hay không, dù sao những ánh mắt này thường khiến tôi cảm thấy như gai đâm sau lưng. Hôm đó, tôi tình cờ biết được từ miệng người dân địa phương, trong bản có hai ông già người Hán, chẳng ai nói rõ họ bao nhiêu tuổi, dù sao cũng đã già lắm rồi, có thể tính là đồ cổ ở địa phương. Nghe nói họ trước kia đều là thuộc hạ của "Tiểu Lý tướng quân".

Tôi không khỏi mừng rỡ khôn xiết!

Tôi lập tức thay đổi ý định ở lại, sau đó không thể chờ đợi được nữa mà đến tận cửa bái phỏng các cụ già. Ở Tam Giác Vàng, người ta bảo tôi rằng, đường đột đến nhà là việc không đúng mực, vì thế tôi làm theo chỉ dẫn của họ, ra thị trấn trên đường lớn mua một ít lễ vật giá trị không nhỏ, ví dụ như sữa bột Mỹ, nhân sâm Tây, canh đại bổ Cao Ly Hàn Quốc các loại, làm lễ vật ra mắt. Khi tôi lần đầu tiên xách những lễ vật nặng trĩu này, giống như xách theo trái tim đang treo lơ lửng của chính mình, thấp thỏm bất an gõ cửa một căn nhà mái tôn ở đầu bản, một luồng mùi mốc meo của lịch sử xộc vào mặt.

Tôi nhìn thấy ông lão đó ngay lập tức.

Ông ta là một ông cụ thực sự đã bát tuần, ngồi nép bên bếp lửa, cơ thể còng xuống, quấn một tấm chăn của người Shan địa phương, mắt khép hờ như thể đang ngủ vậy. Tôi nhìn thấy ánh lửa nhảy múa trên làn da khô héo của ông ta, đổ xuống nhiều bóng râm của nếp nhăn, đỉnh đầu ông ta trông như bị phủ một lớp sương, hoặc vì mùa mưa ẩm ướt mà bị mốc meo mọc ra lông trắng. Ông ta nghe thấy tiếng động chỉ cử động mí mắt rồi lại chậm rãi khép lại, tôi cảm thấy ông ta như một con rùa già nghìn năm, đã sống từ đời Đường hoặc triều đại xa xưa hơn đến tận bây giờ. Tôi nghĩ nếu người sống dùng tư thế tĩnh lặng này để giết thời gian dài đằng đẵng, tôi tin rằng ông ta đã biến thành một hóa thạch biết thở rồi.

Một người phụ nữ trung niên, tôi đoán cô ta là người Hán, mặc dù trang phục của cô ta là người Shan, thân phận của cô ta chắc là cháu dâu gì đó của ông cụ. Cô ta ghé vào tai ông cụ nói vài câu gì đó, hóa thạch chậm rãi mở mắt ra, lần này tôi thấy ánh mắt ông ta không đục ngầu lắm, nghĩa là chưa già đến mức hồ đồ lú lẫn không biết nhân thế, phát hiện này khiến tôi thầm vui mừng. Ánh mắt ông lão không vất vả tìm kiếm khắp nơi, mà như con ruồi rơi chính xác vào mặt tôi, tôi tin rằng ông ta là dựa vào cảm giác, hoặc dựa vào mùi vị mà đánh hơi ra khí tức lạ lẫm của tôi. Ánh sáng bếp lửa phản chiếu trong hốc mắt khô héo của ông ta, tôi nhìn thế nào cũng thấy ông ta giống một xác ướp hơn. Tôi cung kính dâng lễ vật lên, người phụ nữ trung niên lập tức thu lễ vật thay ông lão, sau đó nói với tôi: "Anh nói chuyện với ông ấy to lên, ông ấy bị lãng tai, anh ngồi qua đây sát cạnh ông ấy đi."

Tôi chỉ muốn ngồi sát cạnh ông lão, kinh nghiệm cho tôi biết, làm như vậy sẽ rút ngắn khoảng cách tâm lý giữa chúng tôi. Ông lão nhìn tôi rất lâu như một bức tượng, tôi đoán ông ta ở sâu trong núi đã lâu, đã thành người trong hang, không ăn khói lửa nhân gian, chắc ông ta chưa bao giờ tiếp xúc với vị khách không mời mà đến từ xã hội văn minh như tôi nhỉ? Lúc đó tôi mặc một chiếc áo phỏng vấn ngắn tay màu be, vai phải đeo một chiếc máy quay phim siêu nhỏ, bên trái là máy ảnh tự động, trước ngực treo túi phỏng vấn, trong túi giấu máy ghi âm phỏng vấn. Ông ta mấp máy miệng nói một câu gì đó, tôi nghe không rõ, tôi tưởng đó là tiếng Myanmar hoặc tiếng Thái. Tôi ghé sát tai ông ta nói lớn: "Ông nói gì ạ?"

Ông ta lại mấp máy cái miệng không còn răng, lần này tôi nghe rõ rồi, ông ta nói tiếng Hán, hơn nữa còn là giọng miền Bắc! Ông ta như một cái ống bễ bị rò khí, rít lên: "Anh từ…… Hồng Kông đến à?"

Ông ta lại biết cả Hồng Kông! Tôi lắc lắc đầu, ông ta lại rít lên: "Từ…… Đài Loan đến?"

Tôi lớn tiếng nói cho ông ta biết, tôi không đến từ Đài Loan. Tôi là nhà văn đại lục, đến từ đại lục Trung Quốc.

Tôi nhìn thấy con ngươi ông ta sáng lên, như bóng đèn thiếu điện đột nhiên được nạp đầy, nhưng trên mặt ông ta không hề lộ ra vẻ ngạc nhiên, tôi nghĩ đây là do cơ bắp trên mặt ông ta đã quá lão hóa, thần kinh đã mất tác dụng.

Nước trong ấm đồng sôi sùng sục, bắn vào bếp lửa, bụi bặm bay lên, ông lão đột nhiên ho sặc sụa, ho đến mức không thở nổi, mặt mày nhăn nhúm lại, biểu cảm rất đau đớn. Tôi vội vã đấm lưng cho ông ta, tôi đoán ông ta chắc chắn mắc bệnh hen suyễn hoặc khí thũng phổi của người già gì đó. Tôi nhớ trong túi phỏng vấn có thuốc ho, liền lấy ra mời ông ta uống, nhưng bị ông ta từ chối. Tôi nhìn thấy lưng ông ta còng xuống thấp hơn, cơ thể co quắp, dường như đang chiến đấu với một kẻ thù vô hình trong cơ thể, tôi nghĩ nếu ở thành phố, kiểu gì ông ta cũng phải nhập viện điều trị. Sau đó vẫn là người phụ nữ trung niên đó ra ngoài, đút cho ông ta nửa bát nước canh đen sì gì đó, cơn ho của ông ta mới dần lắng xuống. Cơn ho đã vắt kiệt sức lực của ông lão, ông ta như một cỗ máy cũ kỹ đã cạn kiệt năng lượng, thở hổn hển, dần chìm vào trạng thái ngủ đông nửa tỉnh nửa mê.

Tôi đành nhẹ chân nhẹ tay cáo từ.

4

Không ngờ ngày hôm sau đến bái phỏng lần nữa, lại bị "đóng cửa từ chối tiếp khách", người phụ nữ trung niên vô cảm từ chối nói rằng ông lão không khỏe, sau đó vài lần xin gặp đều bị khéo léo từ chối.

Tôi hiểu đây là ông lão không muốn chấp nhận phỏng vấn, nghĩa là, nhà văn đến từ đại lục tổ quốc như tôi đã trở thành người không được hoan nghênh. Về nguyên nhân, tôi đoán có lẽ vẫn là ý thức hệ lịch sử để lại đang tác động. Tôi phẫn nộ nghĩ giờ là thời đại nào rồi, hai bờ eo biển đều đang thúc đẩy thống nhất, một quốc gia hai chế độ, thực hiện "ba thông", cái lão già cố chấp này sao lại cổ hủ như vậy, vẫn sống trong mối thù giai cấp mốc meo chứ? Vạn bất đắc dĩ, tôi đành chuyển sang bái phỏng một ông lão khác, không ngờ đến nơi mới biết, người đó đã sớm bị tai biến liệt nửa người, lú lẫn tuổi già, đến nói chuyện cũng không được, tôi chỉ nhìn thấy một xác khô biết thở.

Rõ ràng tôi đã bị lịch sử bắn tỉa ở đây, vấn đề nằm ở chỗ, quyền chủ động nằm trong tay người khác, không phải do tôi chi phối. Thuyết phục ông lão, giúp ông ta vượt qua sự đối lập ý thức hệ? Tuyên truyền cho ông ta về tình hình tốt đẹp, hoặc kể lại một lần nữa về chuyện cha tôi tham gia quân viễn chinh Trung Quốc, cô bác nổi tiếng của tôi đã gả cho ông Tưởng Vĩ Quốc như thế nào? Khẩn cầu ông ta giúp tôi, dùng tình cảm cảm hóa? Những điều này nọ, tôi vắt hết óc, nhưng người ta căn bản không cho tôi cơ hội. Ông ta căn bản không gặp tôi, giống như đối diện với vách đá, bạn có thể khiến đá nứt ra không? Liên tiếp hai ngày, tôi như kiến bò trên chảo nóng, muốn bỏ không được, muốn phỏng vấn cũng không xong, tôi phải làm sao đây?

Chiều hôm đó, trong bản đột nhiên xảy ra một việc, việc này thoạt nhìn không liên quan đến người ngoài là tôi, nhưng kết cục của nó lại thay đổi tình cảnh của tôi một cách bất ngờ. Một sản phụ trẻ khó sinh, lập tức kinh động cả bản. Cần phải nói rõ là, nhà nghỉ nhỏ mà tôi trọ là nhà nghỉ duy nhất trong bản, thực ra cũng không gọi là nhà nghỉ, một căn nhà lớn vài chiếc giường tre, tương đương với quán trọ bình dân, bình thường chỉ có đội ngựa thồ qua lại nghỉ chân. Ông chủ quán là một người Shan rất thật thà, tên là Nhược Ai, biết nói vài câu tiếng Hán, ông ta hoảng loạn đến gõ cửa, kéo tôi nói lắp bắp: "Khách cứu cứu Hãn Na."

Hãn Na chính là tên của người sản phụ trẻ đó. Tôi mù mờ, vội vã thanh minh tôi lại chẳng phải bác sĩ, kéo tôi đi làm gì? Nhược Ai kéo tôi đến một căn nhà lớn được gọi là "công phòng". Bên ngoài công phòng đã vây kín rất nhiều dân bản, ai nấy vẻ mặt nặng nề, đều không nói năng gì, lặng lẽ nhường ra một con đường, dường như tôi là vị cứu tinh họ chờ đợi đã lâu. Đợi tôi vào nhà nhìn xem, lại làm tôi giật nảy mình, hóa ra căn bản không có bác sĩ nào mặc áo blouse trắng, ngoài bàn thờ cúng Bồ Tát và đồ cúng, chỉ có hai bà già (bà đỡ) mặt đen sì đang loay hoay với người sản phụ đó. Sản phụ đã không còn hơi sức, trên đất chảy rất nhiều máu đen. Rõ ràng bà đỡ đã bó tay hết cách, họ đành liên tục rót thứ nước canh đen sì vào miệng sản phụ. Ngay cả khi tôi chưa từng học y, tôi cũng nhìn ra nếu tiếp tục giằng co thế này, cả mẹ lẫn con chắc chắn đều mất mạng.

Trong cuốn văn học ký sự dài "Giấc mơ thanh niên trí thức Trung Quốc", tôi từng kể câu chuyện về một nữ thanh niên trí thức Thượng Hải chết vì băng huyết do khó sinh, đó là thảm kịch xảy ra ở biên cương Vân Nam trong thời kỳ thanh niên trí thức. Thế nhưng cuối thế kỷ ở Tam Giác Vàng, tôi lại đối mặt với một thảm kịch tương tự sắp xảy ra. Tôi sốt ruột nói: "Sao không mau mời bác sĩ đến?" Nhược Ai mếu máo nói không có bác sĩ, đàn bà trong bản đều sinh con như vậy. Tôi nói: "Trong bản có người hiểu biết về y học không? Cô ấy cần truyền máu chứ không phải uống thứ nước canh quái quỷ đó, nếu không mau chóng đưa đến bệnh viện thị trấn." Nhược Ai trả lời rằng thị trấn không có bệnh viện, Mãnh Hồi cũng không có bệnh viện, trong phạm vi trăm dặm không hề có bệnh viện. Tôi kinh ngạc, nói: "Sao có thể chứ? Các người không ốm đau sao? Ốm thì làm thế nào?" Nhược Ai không nói gì, tôi hiểu lời ông ta là thật, khu vực rộng lớn như vậy, trong vòng trăm dặm lại không có lấy một bệnh viện, thậm chí một trạm y tế nhỏ bé?…… Tránh xa văn minh và khoa học, đây là thực tế sinh tồn mà người Tam Giác Vàng vẫn luôn đối mặt. Tôi nói: "Ông mau nói cho tôi biết, tôi có thể giúp được gì?" Nhược Ai nói nhỏ: "Xe của khách…… cứu cứu Hãn Na." Tôi hiểu ra, vùng núi giao thông bất tiện, trong bản có đội ngựa thồ, nhưng không có ô tô, tôi có thuê một chiếc xe khách kiêm chở hàng từ Mae Salong để đảm bảo cho việc phỏng vấn đường dài. Tôi nói: "Bệnh viện gần nhất ở đâu?" Nhược Ai trả lời: "Ở Chiang Mai, Chiang Mai có bệnh viện đỡ đẻ." Trong lòng tôi kêu lên, Chiang Mai ít nhất cách hơn hai trăm cây số, lại là đường núi, ai biết sản phụ có chết trên đường không?

Vấn đề là hiện trạng sản phụ không cho phép tôi suy nghĩ nhiều, việc không thể chậm trễ, tôi lập tức bảo tài xế Tiểu Đổng lái xe đến, mọi người cẩn thận đưa sản phụ lên xe, tôi nhìn thấy rất nhiều phụ nữ đều cúi đầu, chắp tay, miệng lầm rầm niệm gì đó, dường như là cầu nguyện Bồ Tát phù hộ. Ô tô khởi động, chặng đường này quả thực dài dằng dặc, tôi chưa bao giờ cảm thấy ô tô chạy chậm đến thế. Đường núi gập ghềnh, đường mòn của xe bò như những cái ruột mảnh khảnh uốn lượn trong núi lớn và rừng rậm, trời dần tối xuống, đêm Tam Giác Vàng đen như mực, trong rừng rậm truyền đến tiếng gầm của dã thú, chỉ có ánh đèn ô tô như một thanh kiếm sáng loáng đâm vào bức màn dày đặc. Để giảm bớt đau đớn cho sản phụ, chúng tôi lấy vải bạt làm thành đệm, mỗi người giữ một đầu, tay tôi rất nhanh vì máu lưu thông không thông suốt, vì tê dại mà mất cảm giác, bụng rỗng tuếch, chân run cầm cập, nhưng tôi vẫn cắn răng kiên trì. Vì tôi biết, nỗ lực của chúng tôi sẽ khiến một người phụ nữ trẻ và sinh mệnh nhỏ bé trong bụng cô ấy tiến gần hơn đến hy vọng mỗi phút.

Nửa đêm ô tô cuối cùng cũng chạy vào bệnh viện Chiang Mai, tôi gần như gục ngã trên xe. Chỉ nửa tiếng sau, đứa bé sinh mổ, là một bé trai, mẹ con đều bình an. Tôi cùng Tiểu Đổng lái xe quay lại bản ngay trong đêm, đến đầu làng đã là sáng ngày hôm sau, khi vầng mặt trời vàng óng mọc lên từ đỉnh núi phía Đông, tia nắng đầu tiên xuyên qua rừng rậm chiếu rọi trên mái nhà nhọn của bản, trong lòng tôi tràn đầy mệt mỏi và nhẹ nhõm. Tôi cảm thấy ngày hôm nay rất có ý nghĩa, vì tôi đã dùng nỗ lực của chính mình để ngăn chặn một thảm kịch xảy ra, tôi bắt đầu nhận thức một vấn đề xã hội từ đây, đó chính là, Tam Giác Vàng sở dĩ trở thành Tam Giác Vàng, nghèo đói có phải là nguyên nhân chính trong đó hay không?

Theo kế hoạch, phía trước tôi còn con đường rất dài phải đi, nhiều nơi phải đến, nhiều nhân vật phải phỏng vấn, Tam Giác Vàng rất lớn, vì thế tôi không thể đợi không được nữa. Tôi thu dọn đồ đạc, bảo Tiểu Mễ chuẩn bị xuất phát. Tôi nghĩ, có lẽ những nơi khác sẽ có cơ hội, thuộc hạ của Lý Quốc Huy rất nhiều, có lẽ không chỉ có một vị phó quan.

Lúc này hàng rào tre của nhà nghỉ "kẽo kẹt" một tiếng, người phụ nữ trung niên đó ló đầu vào, cô ta lịch sự cúi mình với tôi, nói rằng ông nội cô ta (quả nhiên là ông nội cô ta!) mời tôi quay lại ngồi một lát. Tôi mừng rỡ khôn xiết, không kịp suy nghĩ nhiều, liền đi thẳng qua sân, chạy như bay ra ngoài. Cửa khép hờ, tôi giảm tốc độ, nghe thấy tiếng tim đập thình thịch của chính mình. Trong căn nhà lớn nửa sáng nửa tối đó, tôi nhìn thấy ông lão mệt mỏi tựa như vừa đi một quãng đường dài trở về. Ông ta vẫn tựa vào bóng tối của bếp lửa với tư thế dường như mãi mãi không thay đổi đó, tuy không lên tiếng, nhưng tôi nhìn thấy rõ ràng, ánh mắt ông ta rõ ràng là đang thức, và vẫn luôn dõi theo tôi từ sâu thẳm của tháng năm lịch sử.

5

Đối với toàn bộ cuộc phỏng vấn của tôi, đây là một ngày không bình thường, một ngày có ý nghĩa trọng đại, vì theo bất kỳ nghĩa nào, đây mới là sự khởi đầu thực sự của chuyến đi Tam Giác Vàng của tôi.

Tôi cung kính nói: "Thỉnh giáo lão tiên sinh danh tính đại danh, cao thọ bao nhiêu?"

Ông lão rít lên: "Họ Ngưu, họ hèn thôi. Dân quốc phát lũ lớn…… anh biết không?"

Tôi ngơ ngác lắc đầu, trời mới biết ông ta lật lại cuốn lịch cũ năm nào. Tôi ấp úng nói: "Trước giải phóng năm nào? Sông nào phát lũ lớn? …… Năm nay lũ lụt sông Trường Giang, trăm năm có một, không gây ra tai họa."

Ông lão nghiêng nghiêng tai, tôi đoán ông ta nghe không rõ, vì trong mắt ông ta nổi lên vài nghi vấn. Ông ta nói: "Giải phóng…… trước?"

Tôi chợt nhận ra, ở Tam Giác Vàng, đây là một thế giới khác, rất nhiều danh từ chuyên môn của đại lục như "trước giải phóng", "sau giải phóng", "xã hội mới", "xã hội cũ", "phản động", "giấy cọp" các loại vân vân, người ta chưa từng nghe qua, nên không hiểu. Tôi đổi thành một danh từ trung tính nói: "À, chính là trước năm Dân quốc thứ ba mươi tám (1949)."

Ông ta gật đầu, tỏ ý đã hiểu, lại chỉ chỉ tôi nói: "Anh đại lục, người nơi nào?"

Tôi trả lời Tứ Xuyên, quê quán Hồ Bắc.

Ông ta chậm rãi suy nghĩ, như tự lầm bầm: "Tứ Xuyên? À, là miền Nam…… Tôi là người miền Bắc, Trung Nguyên, anh từng đến Trung Nguyên chưa?"

Tôi vội vàng nói từng đến từng đến, chẳng phải là Trịnh Châu Lạc Dương Khai Phong sao?

Ông lão lắc đầu, sắc mặt sống động lên, ông ta sửa lại cho tôi: "Không đúng, không phải Trịnh Châu…… là Kỷ Châu. Người nước Kỷ lo trời sập, Trung Nguyên Kỷ Châu, anh biết không?"

Trời đất! Ông ta lại biết cả điển tích người nước Kỷ lo trời sập, mà tôi thì là từ sách vở mới biết. Vấn đề nằm ở chỗ, tôi thực sự không biết gì về nơi gọi là Kỷ Châu này. Mỗi lần đi tàu hỏa hay máy bay đều đi qua Trung Nguyên, nhưng không có cơ hội đặt chân vững chãi lên mảnh đất Trung Nguyên, để không làm ông lão thất vọng, tôi đành tùy tiện bịa đại: "Có phải, đúng rồi, tôi biết Lan Khảo, trước kia gọi là Lan Phong. Chỗ đó, chà, trước kia bão cát rất dữ dội, còn có đất mặn kiềm, được một người tên là Tiêu Dụ Lộc trị khỏi rồi."

Không ngờ ông lão đột nhiên động tình, một giọt nước mắt già nua đục ngầu như sáp nến chậm rãi chảy ra từ hốc mắt khô héo. Ông lão nói: "Lý trưởng quan, chính là người Lan Phong đấy. Xét về thứ bậc, tôi còn là người thân xa của Lý trưởng quan…… Người nhà ông ấy đều bị bão cát vùi lấp cả rồi, mười mấy tuổi đã ra ngoài chạy nạn, ăn cơm lính…… Nghe nói lão trưởng quan trước khi qua đời ở Đài Loan vẫn còn niệm về quê cũ, ông ấy là muốn lá rụng về cội đấy!"

Lý Quốc Huy là người Lan Khảo, Hà Nam! Tim tôi đập rộn lên vì vui sướng. Tôi thận trọng nói: "Lão nhân gia, ông là phó quan của Lý Quốc Huy sao?"

Ông lão chìa ra một bàn tay khẳng khiu, run rẩy, tôi cảm thấy bàn tay đó như cành cây khô trong gió. Người phụ nữ trung niên vội vàng tiến lên thay ông lão lau nước mắt. Ông lão thở dài nói: "Lý trưởng quan, căn bản không có phó quan nào cả."

Tôi rất ngạc nhiên, liên tục nói sao có thể chứ? Ông ấy chẳng phải là tướng quân sao, người khai phá Tam Giác Vàng, sao lại đến phó quan cũng không có chứ?

Ông lão im lặng, sợ lạnh mà quấn chặt tấm chăn vào người, bóng lưng ông ta khiến tôi liên tưởng đến nửa đoạn cây khô bị sét đánh. Một hồi lâu sau, ông ta lại nói, giọng rất nhỏ, vo ve như truyền ra từ dưới đất: "Anh sai rồi, Lý trưởng quan chỉ có vệ sĩ thân cận……"

Tôi nói: "Còn ông thì sao? Có phải là một trong số đó không?" Ông ta không trả lời, tôi nghĩ coi như là mặc định. Tôi nói: "Nghe nói trước kia trong bản có mấy ông cụ, họ cũng là thuộc hạ của Lý tướng quân đúng không?"

Ông lão nhếch miệng, tôi nhìn thấy một đám mây đen ảm đạm che khuất đôi mắt ông ta. Ông ta thở dài buồn bã: "Anh em cũ…… đều đến báo cáo với Lý trưởng quan rồi. Chỉ còn lại một lão Mã tử, trước kia cưỡi ngựa bắn súng, oai phong lắm, đánh quân thuê Ấn Độ, cứng rắn cứu mạng Lý trưởng quan một lần…… Năm ngoái ngã một cái, sao mà không bò dậy nổi nữa, biến thành một thằng ngốc?"

Trong lòng tôi nghẽn lại vô số nghi vấn. Tôi không thể chờ đợi được nữa mà hỏi: "Nghe nói Lý Quốc Huy là sĩ quan chính trị, không biết đánh trận, có chuyện như vậy sao?"

Ông lão trả lời: "Thời đại đó, ngôi sao (cấp bậc) trên vai người quân nhân nào mà không phải đổi bằng mạng sống? Đại chiến Tùng Sơn, quân Nhật đánh dữ dội thế, lão trưởng quan làm đại đội trưởng, một cánh tay bị đánh tàn phế."

Tôi nói: "Năm xưa đại rút lui về Đài Loan, tại sao các người không đến Đài Loan?"

Ông lão không nói gì, người phụ nữ trung niên đó lại phá vỡ sự im lặng ở một bên, cô ta nói cho tôi biết, nghe nói Lý trưởng quan tự biết về Đài Loan không có kết cục tốt đẹp, lúc chia tay có lệnh, để thuộc hạ kiên trì phản công đại lục. Những người lính già này liền trung thành chấp hành lệnh trưởng quan, đem cả cuộc đời mình thậm chí cả hậu duệ ở lại Tam Giác Vàng.

Trong lòng tôi trào dâng con sóng của thời đại. Xuyên qua làn sương lịch sử, tôi thấp thoáng nhìn thấy một nhóm quân nhân Quốc Dân Đảng cũ nhẫn nhục chịu đựng, hoặc nói là một nhóm người Trung Quốc, vì hoàn thành lời phó thác thiêng liêng của trưởng quan, mà chôn vùi cuộc đời mình từng người một vào mảnh đất hoang vu xứ người. Thế nhưng họ có hối hận không? Hay nói cách khác họ có oán hận chính quyền Quốc Dân Đảng không? Họ đã tiến vào Tam Giác Vàng như thế nào, đã khai phá cục diện ra sao? Tôi tin rằng ý định ban đầu của họ có lẽ không phải là tạo ra vương quốc ma túy, nhưng họ có cái nhìn gì về việc Tam Giác Vàng ngày nay biến thành vương quốc ma túy lớn nhất thế giới? Họ còn giấc mơ phản công đại lục không? Họ còn giữ định kiến và địch ý với đại lục Trung Quốc đang phát triển thần tốc không?

Tôi nói: "Tại sao ông bằng lòng gặp tôi? Là biết tôi sắp đi sao?"

Người phụ nữ nhìn ông lão, thay mặt ông ta trả lời: "Ông nội nói anh là người tốt, người tốt nên có kết cục tốt."

Hóa ra là vậy! Việc trên đời, chỉ cần lòng thành, đá cũng có thể nở hoa. Ý thức hệ hóa ra là có thể vượt qua, những tâm hồn đối lập cũng có thể đạt đến sự giao tiếp, cây cầu chính là nhân tính phổ quát và vĩ đại. Tôi nhìn ông lão như ngọn đèn dầu sắp tắt, trong lòng tràn đầy cảm xúc cảm kích không thể nói thành lời. Tôi thà tin rằng tất cả những điều này đều là kết quả của sự sắp đặt số phận, vì trước khi tôi may mắn đến được cái bản nhỏ này, bất kỳ một sự cố nhỏ bé nào, một cơn gió nhỏ do thời gian trôi qua, đều có thể thổi tắt ngọn đèn khô héo này của ông lão. Tôi thầm cảm ơn Chúa, cảm ơn sự dẫn dắt của thần số phận, thế là tôi vội vàng xích người lại gần ông lão, lặng lẽ mở máy ghi âm phỏng vấn trong túi áo, bắt đầu ghi lại và chăm chú lắng nghe ông lão kể chuyện.

Những ngày sau đó, tôi đều trung thành túc trực bên cạnh ông lão, cùng ông đi vào đường hầm lịch sử bị bụi phủ và xa xôi đó cách đây nửa thế kỷ. Trước mặt tôi luôn có một ngọn đèn dầu như hạt đậu chập chờn, nó dẫn dắt và chiếu sáng tôi đi xuyên qua hẻm núi và màn sương trong đêm tối, nhờ đó tôi mới có thể vượt qua nhiều chướng ngại của thời gian, xuyên qua mê cung hoang nguyên, đầm lầy và tòa thành cổ thần bí, lựa chọn đúng hướng đi và con đường để đến bờ bên kia. Thế là ở đây, trong một bản nhỏ không ai biết đến ở Tam Giác Vàng, cuối cùng tôi cũng nhận thức và bước vào giữa nhóm người Trung Quốc đói rét khổ sở cách đây năm mươi năm, họ chính là nguồn gốc lịch sử của vương quốc ma túy khiến thế giới nghe đến biến sắc ngày nay, bất kỳ câu chuyện nào về Tam Giác Vàng hiện đại cũng không thể né tránh hay gạt bỏ họ, giống như chúng ta ngược dòng lên trên khảo sát đầu nguồn sông Trường Giang và Hoàng Hà vậy. Trong những lời kể dài dằng dặc sau này của tôi, chúng ta sẽ theo chân nhóm người Trung Quốc này, chính xác hơn là theo chân một người quân nhân Quốc Dân Đảng tên là Lý Quốc Huy, trải qua muôn vàn gian khổ bước chân vào Tam Giác Vàng bắt đầu……

6

Đó là một đêm cách đây nửa thế kỷ, trên trời không có trăng, những vì sao như vô số con mắt nhấp nháy tinh nghịch trên đỉnh đầu. Biên thùy phía Tây Nam Trung Quốc, một vùng núi hoang dã không có đường đi cũng chẳng có bản làng, một đội quân tàn tạ khoảng hơn một ngàn người đang hành quân trong đêm. Chính xác mà nói không phải hành quân, là rút lui. Trong đội ngũ xen lẫn nhiều thương binh quấn băng bó, chống nạng, còn có không ít phụ nữ trẻ em bị cuốn vào trong đó, họ đều là gia đình sĩ quan, người thì đi bộ, người thì cưỡi trên lưng ngựa hoặc la thồ đạn dược. Có thể thấy những người này đều vô cùng mệt mỏi, ngay cả súc vật cũng vì không chịu nổi gánh nặng mà liên tục trượt chân. Thế nhưng đội ngũ không nhận được lệnh nghỉ ngơi, cũng không thay đổi phương hướng để chọn một con đường dễ đi, họ cứ thế tiến về phía chính Nam, tránh bản làng, tránh đường lớn và đám đông, hoảng loạn tìm đường sống trong biển đêm và rừng rậm. Đột nhiên có tin báo truyền đến, quân truy đuổi cách họ chưa đầy mười dặm đường, thế là đèn pin và ánh lửa bị nghiêm cấm gắt gao, đội ngũ thoát chết trong gang tấc này sợ hãi như chim gặp cành cong, vội vàng như cá lọt lưới, bất kỳ động tĩnh ngoài ý muốn nào cũng đều gây ra sự hoảng loạn và bất an cực độ cho họ.

Tôi biết được từ sử liệu rằng, đây là một đội quân thuộc binh đoàn thứ tám của Lý Di, binh đoàn thứ tám là tuyến phòng thủ cuối cùng của Quốc Dân Đảng cố thủ ở đại lục Tây Nam, Tưởng Giới Thạch lệnh cho họ giữ vững phía Nam Vân Nam, để làm kế ứng phản công đại lục. Không ngờ Quân Giải phóng đồng thời phát động cuộc tấn công nghìn dặm từ Tứ Xuyên và Quảng Tây, trận Mông Tự, binh đoàn thứ tám thế như núi đổ, cuộc truy đuổi ở Nguyên Giang, chủ lực binh đoàn mấy vạn người bị tiêu diệt ở bờ Đông thung lũng sông Nguyên Giang. Tàn quân còn lại tan tác, lũ lượt tháo chạy về phía Nam. Lịch sử chiến tranh trong nước gọi trận chiến này là "trận chiến cuối cùng của giải phóng đại lục".

Trong cuộc truy đuổi siêu marathon kéo dài hơn một tháng sau đó, không có ô tô, không có máy bay, không có đường bộ đường sắt, hai bên đều dựa vào đôi bàn chân, chạy nhanh chính là người thắng cuộc. Hầu hết quân Quốc dân không chạy nhanh bằng quân Cộng sản, hoặc thành lính đào ngũ, hoặc làm tù binh. Lịch sử sau này cho thấy, đội ngũ đang hành quân cấp tốc lúc này chính là một trong số ít đội ngũ thoát khỏi cảnh bị tiêu diệt, hy vọng duy nhất của họ chỉ có một, đó là tranh thủ trước khi quân truy đuổi phong tỏa biên giới,Tranh tiên (tranh thủ) vượt qua sông biên giới, trở thành người chiến thắng may mắn trong cuộc chạy đua sinh tử này.

Nửa thế kỷ sau, ánh mắt tôi di chuyển về phía Nam theo bước chân lịch sử, từ quê hương Tây Xương Tứ Xuyên của tôi vượt qua những dãy núi Đại Tiểu Lương cao vút, tiến vào rừng rậmĐiền Nam (Điền Nam) hoang vu, rồi dừng lại ở tuyến biên giới nghìn dặm tiếp giáp với Tam Giác Vàng, tôi thấy sự tiếp nối của lịch sử đứt đoạn đột ngột ở đây. Đối với đại lục Trung Quốc, đây là sự kết thúc của một thời đại cũ, đối với Tam Giác Vàng nằm cách một đường biên giới, đã ngủ say ngàn năm, lại báo hiệu sự bắt đầu của một kỷ nguyên mới.

Phía trước truyền đến một trận reo hò, sĩ quan trực ban báo cáo, đội tiền tiêu đã đến biên giới, đang đợi lệnh. Một vị chỉ huy đeo quân hàm thiếu tướng cuối cùng cũng trút được hơi thở dài, điều này có nghĩa là, ít nhất họ không cần phải lo lắng làm tù binh của quân Cộng sản. Tướng quân nhìn đồng hồ đeo tay dạ quang, kim giờ chỉ đúng mười hai giờ đêm, ông ta không nói gì, ngoảnh đầu nhìn về phía Bắc, đó là Trung Quốc, quê hương của họ, mà lúc này Trung Quốc đã bị bỏ lại phía sau họ. Bầu trời đen kịt, ngoài sao Bắc Đẩu nhấp nháy ở cuối chân trời, không nhìn thấy gì cả. Một sĩ quan trẻ đứng cạnh ông ta nhắc nhở: "Trưởng quan, đội ngũ đang đợi ngài hạ lệnh ạ."

Chỉ huy hỏi: "Trưởng khoa Tiền, anh có quen thuộc tình hình phía trước không?"

Sĩ quan được gọi là Trưởng khoa Tiền trả lời: "Ít nhất thành Mãnh Quả cách hơn mười cây số không có quân đội Myanmar đồn trú, điều này có thể khẳng định."

Chỉ huy vung tay, hạ lệnh: "Tiếp tục tiến lên, sau khi vượt qua biên giới thì hạ trại, bộ đội hậu vệ đảm nhiệm cảnh giới."

Đội ngũ hỗn loạn lội qua sông biên giới, đặt chân lên lãnh thổ Myanmar. Chỉ huy bật lửa, ngồi xổm bên cọc gỗ biên giới khắc chữ, một cánh tay của ông ta không thuận tiện lắm, đó là di chứng để lại từ lúc đánh quân Nhật. Ông ta gắng sức khắc một dòng chữ xiêu vẹo: Lý Quốc Huy, đoàn trưởng đoàn 709, quân đoàn 8, tháng 2 năm Dân quốc thứ 39.

Lý Quốc Huy luyến tiếc nhìn quanh, đêm dài như bóng tối, đen tối như dòng sông cuồn cuộn, không thấy điểm cuối. Ai nấy đều hiểu ý nghĩa trọng đại của thời khắc này đối với nhóm người Trung Quốc họ, bước qua biên giới, họ chính là rời bỏ quê hương, đi lưu lạc trên đất khách quê người. Vận mệnh chờ đợi họ phía trước còn chưa biết ra sao, quân truy đuổi phía sau như thủy triều, vận mệnh của họ giống như một chiếc thuyền độc mộc trong gió sóng, không biết nơi quy túc ở đâu? Ngày nay một đi xa tổ quốc, năm nào tháng nào mới có thể quay về? Ý niệm nặng nề này khiến người ta không thể nhấc nổi bước chân, một vệ sĩ khẽ khuyên: "Trưởng quan, đội ngũ đã qua hết rồi, chúng ta nhất định sẽ đánh trở lại."

Chỉ huy ngửa mặt thở dài, khoảnh khắc ngọn lửa bật lửa tắt ngúm, vệ sĩ nhìn thấy trong mắt tướng quân có ánh lệ lóe lên. Có câu "nam nhi có lệ không dễ rơi", huống hồ là vị tướng quân chinh chiến sa trường? Chỉ huy trả lời: "Đúng, chúng ta nhất định phải đánh trở lại…… đánh trở lại!"

Nếu chúng ta đóng băng thời gian, đặt ánh mắt lên mảnh đất Trung Quốc rộng lớn hơn, đây là một thời khắc lịch sử xoay chuyển trời đất, chính quyền Quốc Dân Đảng như con "Titanic" chìm không thể cứu vãn, Tưởng Giới Thạch chạy sang Đài Loan, mà hầu hết hành khách trên tàu đều định sẵn sẽ vùi thân dưới đáy biển, ai tin tương lai sẽ xảy ra kỳ tích chứ? Tôi tin rằng chính nhóm người này cũng không tin. Vì phía sau họ, lá cờ Thanh Thiên Bạch Nhật của Quốc Dân Đảng đã rơi xuống, một lá cờ năm sao khác đang từ từ kéo lên, mảnh đất phương Đông cổ xưa đang reo hò vì sự thay đổi lịch sử to lớn này. Lúc đó cha mẹ trẻ của tôi còn chưa quen biết nhau, họ lần lượt làm cùng một việc ở hai thành phố khác nhau miền Nam, đó là cùng học sinh trong trường ca hát nhảy múa, đón quân giải phóng vào thành.

Trước sự thay đổi lịch sử không thể đảo ngược này, khi nhân loại đang ca hát vì người chiến thắng, nhóm người này với tư cách là những người sống sót của thời đại cũ đã lặng lẽ rời đi, trốn khỏi đất nước mình, hay nói cách khác với tư cách là vật hy sinh của cuộc đối đầu chính trị bị trục xuất khỏi biên giới quốc gia. Tâm trạng của họ chắc chắn là nặng nề và ảm đạm, hầu hết mọi người đau đớn không muốn sống, vì dù sao họ cũng là người Trung Quốc, là đồng bào của những người chiến thắng và quân truy đuổi kia, là con cháu Viêm Hoàng và hậu duệ Hoa Hạ chung của chúng ta. Vệ sĩ nhìn thấy tướng quân ngồi xổm xuống, lấy một nắm đất của tổ quốc, dùng khăn tay bọc kỹ, cất vào túi áo trước ngực, nhiều năm sau vệ sĩ kể lại chi tiết này cho một nhà văn hậu bối đến từ đại lục Trung Quốc. Tôi cho rằng chi tiết cảm động này từng được sao chép hàng nghìn lần trên mảnh đất Trung Quốc, năm xưa những người Hoa kiều Trung Quốc kết bạn xông ra Nam Dương, xông ra châu Mỹ chẳng phải đều mang theo đất quê hương bước lên con tàu "Trư tử" (tàu chở người lao động/tàu nô lệ) một đi không trở lại sao? Mà vị quân nhân này chính là vì không có lòng tin vào việc phản công đại lục, một đi hồn đơn vạn dặm, biết không thể làm mà vẫn làm, nên mới giữ linh hồn cố quốc trong lòng, chết rồi cũng phải để mộ phần hướng về phía tổ quốc, đây chẳng phải minh chứng đầy đủ cho tâm trạng bi tráng của Lý Quốc Huy khi từ biệt tổ quốc sao?

"Nhân sinh tự cổ thùy vô tử, lưu thủ đan tâm chiếu hãn thanh". Thế nhưng "hãn thanh" (sử xanh) của Lý Quốc Huy ở đâu? Bi kịch to lớn của lịch sử đã đúc thành vào khoảnh khắc này, lòng trung thành của quân nhân dẫn dắt họ không hề ngoảnh đầu tiến vào Tam Giác Vàng, tiến về nơi kết thúc của sinh mệnh. Thế nhưng họ định sẵn sẽ tạo ra một con quỷ đối địch với chính mình và càng đối địch với nhân loại.

Chúng ta nhìn thấy, dưới ánh sao lịch sử, một nhóm quân nhân vây quanh trưởng quan của họ lội qua biên giới, rảo bước đuổi kịp đội ngũ, một nhóm người nhanh chóng biến mất trên mảnh đất Tam Giác Vàng bị màn đêm u tối che phủ.