Mùa thu năm 1950, Tiền Vận Chu – khi đó đang giữ chức Tham mưu trưởng bộ đội Phục Hưng của Lý Quốc Huy – đã áp giải từ bên ngoài núi về một nhóm người Hán. Trong đó có một thanh niên cao gầy bị nghi là gián điệp nên bị thẩm vấn nghiêm ngặt. Không ngờ, chính cuộc hỏi cung này đã dẫn đến một nhân vật lớn, đó chính là Tướng quân Lôi Vũ Điền, tổng chỉ huy lừng danh của Tam Giác Vàng sau này.

Vừa bước chân vào Tam Giác Vàng, tôi đã nóng lòng muốn đề nghị phỏng vấn Tướng quân Lôi Vũ Điền. Ông Phong trả lời một cách khéo léo: Có thể chuyển lời giúp, nhưng còn phải xem lịch trình của Tướng quân Lôi thế nào. Tôi hiểu ý nghĩa đằng sau câu nói ấy, dịch ra nghĩa là còn phải xem Tướng quân Lôi có muốn gặp anh hay không. Tôi trao cuốn sách nhỏ "Đại quốc chi hồn" của mình cho ông Phong, nhờ ông chuyển tới Tướng quân.

"Đại quốc chi hồn" là một viên gạch lát đường khá nặng ký, trên trang bìa và nội dung có đăng tải thông tin về lịch sử gia tộc tôi, tôi tin rằng Lôi Vũ Điền sẽ không dửng dưng.

Về nhân vật linh hồn có sức ảnh hưởng trọng yếu này tại Tam Giác Vàng, người dân địa phương có rất nhiều lời đồn đại. Ví dụ, dân làng Mỹ Tư Lạc không gọi ông bằng chức danh quân đội mà gọi là "Lão Lôi". Nghe nói tung tích của Lão Lôi rất bí ẩn, bình thường ra ngoài đều có vệ binh đi theo. Dinh thự của ông lại càng canh phòng cẩn mật, có người đứng gác, người bình thường khó lòng tiếp cận. Lại nói ông là người có phong thái và quan cách rất lớn, cười trong dao, chỉ cần một câu ra lệnh là lấy mạng người khác. Hiện nay dù tàn quân đã quy thuận chính phủ, các làng tị nạn đều có hội tự trị, nhưng thực tế phần lớn địa bàn Tam Giác Vàng vẫn do Lôi Vũ Điền quyết định. Chuyện lớn chuyện nhỏ, ví dụ như làm ăn, có người ngoài muốn cư trú, cất nhà, lấy đất trồng trọt, an cư lạc nghiệp, đều phải được Lão Lôi gật đầu đồng ý. Một cách nói hình tượng là: Lão Lôi dùng gậy chống vạch một vòng trên mặt đất, nghĩa là bạn là chủ nhân của mảnh đất đó, nếu không thì trong vòng ba ngày bạn phải rời khỏi Tam Giác Vàng, bằng không, vào một ban ngày hoặc đêm tối nào đó, bạn sẽ biến mất một cách khó hiểu khỏi trái đất, bốc hơi sạch sẽ.

Cũng có người nói, ngay cả Lão Lôi cũng không rõ mình rốt cuộc có bao nhiêu tiền bạc và tài sản, có hàng chục tỷ hay hàng trăm tỷ cũng không nói rõ được. Người nói câu này mang vẻ mặt vừa ghen tị vừa phẫn nộ, ông ta nói, Lão Lôi xây dựng biệt thự, khách sạn và nhà máy ở Mỹ Tư Lạc, mua nhà cửa lập công ty ở Chiang Mai và Bangkok, nghe nói con trai ông ta còn đầu tư ở Đài Loan, Hồng Kông, số tiền đó chất cao như núi. Về việc tiền của Lão Lôi từ đâu mà ra? Những người đó đồng thanh chỉ trích: Chẳng phải là tham ô tiền của quân đội sao! Sau khi quy thuận thì biến thành của riêng ông ta rồi!

Tóm lại, khi bạn phỏng vấn ở Mỹ Tư Lạc hay bất kỳ ngôi làng tị nạn nào tại Tam Giác Vàng, bạn đều sẽ nghe người ta nói với mình rằng Lão Lôi thế này, Lão Lôi thế kia. Từ đó có thể thấy, ông lão được gọi là Lão Lôi này quả thực là linh hồn và hạt nhân cai trị các bộ lạc lưu vong người Hán, quyền lực và ý chí của ông đủ để ảnh hưởng tới từng ngóc ngách của Tam Giác Vàng.

Tiền Đại Vũ giữ một thái độ im lặng kỳ lạ về Lôi Vũ Điền, anh ta tuyệt nhiên không nhắc tới bất kỳ chủ đề nào liên quan đến Lão Lôi, dù cho cha anh ta từng giam giữ, thẩm vấn Lôi Vũ Điền, và có chung vận mệnh thăng trầm suốt mấy chục năm với ông.

Tôi quyết tâm phỏng vấn Tướng quân Lôi, nhưng tôi tin vào đạo lý "dục tốc bất đạt", nên không vội vàng tìm tới cửa, cũng không ra con đường nhỏ nơi Tướng quân Lôi đi dạo mỗi sáng để chặn đường (người khác nói cho tôi biết ông lão có thói quen đi dạo sớm), cũng không quanh quẩn lân la ở "Trà quán Vũ Điền". Tất cả những thủ đoạn nhỏ nhen đó chỉ gây phiền chán. Tôi tranh thủ thời gian làm việc, đi sâu vào vùng lõi Tam Giác Vàng để phỏng vấn, tôi cảm giác đằng sau lưng mình có một đôi mắt tò mò và thâm sâu luôn theo dõi mình.

Trở về từ Mạnh Tát, người mệt ngựa mỏi, chúng tôi quyết định nghỉ ngơi một ngày rồi xuất phát đi Giang Khẩu, sân bay cũ Mạnh Bôi và Miêu Nhi Hà Cốc. Nghe nói tình hình bên đó phức tạp hơn, tàn bộ của Khôn Sa không chịu nộp vũ khí vẫn đang hoạt động, bọn buôn lậu ma túy mới nổi lên thường xuyên giao tranh với quân đội, bọn chúng cũng thanh trừng lẫn nhau. Tôi cảm thấy kích thích, nhưng tôi không muốn mất mạng. Tiền Đại Vũ nhìn thấu tâm tư của tôi, anh nói: Thực ra Tam Giác Vàng giống như một dòng sông, chỉ cần anh hiểu luật chơi, quen địa hình, tránh các xoáy nước và đá ngầm thì sẽ bình an vô sự. Tôi cho rằng anh ấy nói rất đúng.

Ngày hôm đó, ông Phong đột nhiên tới khách sạn nơi tôi ở, ông dùng giọng điệu rất ngẫu nhiên nói với tôi: Anh có muốn đi gặp Tướng quân Lôi không? Khoảnh khắc đó, trái tim tôi vui sướng đến mức gần như ngừng đập, nghĩa là Tướng quân Lôi cuối cùng đã đồng ý gặp tôi. Nhân vật linh hồn của Tam Giác Vàng, nhân chứng sống của lịch sử, cựu Trung tướng Lục quân Quốc dân Đảng, ông ấy đã đồng ý nhận lời phỏng vấn của tôi rồi sao? Tiền Đại Vũ nháy mắt với tôi, anh khẽ nói bên tai: Anh gặp được ông ấy rồi thì nhiều chuyện sẽ dễ giải quyết hơn.

Tôi lập tức theo ông Phong đến biệt thự Mỹ Tư Lạc. Trong "Trà quán Vũ Điền" rất dễ nhận biết ấy, đã có một ông lão vóc người cao lớn ngồi đó. Ông đứng dậy bắt tay tôi, mặt mày từ bi, thân thiện mà không mất đi thân phận. Ông chính là Lôi Vũ Điền, vị lãnh tụ truyền thuyết trên mảnh đất Tam Giác Vàng.

Tôi chú ý thấy ông Phong, chính xác là cựu Sư đoàn trưởng Quốc dân Đảng bị di chứng đột quỵ, dù đã đi một đoạn đường núi rất dài khiến hơi thở không đều, ông vẫn đứng thẳng, hai chân khép chặt, gắng sức nâng cánh tay phải lên, bàn tay chạm nhẹ vào trán, chào vị cấp trên theo một nghi thức quân đội chuẩn mực. Chi tiết này khiến tôi thêm kính trọng nghề quân nhân. Quân nhân là một vết khắc, nó đóng dấu lên thói quen tinh thần của con người.

Ánh nắng cuối thu xiên xiên chiếu xuống, bóng cây xào xạc trên hành lang. Có người pha trà chén nắp cho chúng tôi. Chúng tôi bắt đầu cuộc phỏng vấn không tầm thường này bên ánh nắng và trà vùng cao sản xuất tại địa phương.

Tôi đã biết rõ từ tài liệu nền, Lôi Vũ Điền tên thật là Trương Bỉnh Thọ, người Khúc Khê (nay là huyện Kiến Thủy), Vân Nam. Sinh năm 1918, tốt nghiệp Trường Hiến binh Trung ương Nam Kinh năm 1937, trải qua tám năm kháng chiến, giữ chức Đội trưởng Hiến binh Côn Minh. Năm 1950 chạy trốn dọc theo đường bộ Vân Nam - Miến Điện, lấy tên giả là Lôi Vũ Điền, đầu quân cho tàn quân Quốc dân Đảng ở Tam Giác Vàng, lần lượt giữ các chức Sư đoàn trưởng, Tham mưu trưởng quân đoàn, Quân đoàn trưởng, Tổng chỉ huy, là nguyên lão thâm niên trong tàn quân Quốc dân Đảng tại Tam Giác Vàng hiện nay.

Tôi hỏi Tướng quân Lôi: "Tại sao ông lại lấy tên giả, bên ngoài gần như không ai biết tên thật của ông?"

Ông lão nhìn ra chân trời xa xăm, như đang cố gắng nhìn rõ thứ gì đó. Ông trả lời: "Thời đó, sợ liên lụy đến gia đình, dù sao thì một người làm một người chịu... Kết quả là giả thành thật, hầu như không ai biết diện mạo thật của tôi."

Tôi nói: "Ông đã về quê nhà chưa? Quê hương Kiến Thủy, Vân Nam của ông những năm gần đây phát triển rất nhanh."

Ông gật đầu nói: "Tôi đã về quê cũ Vân Nam, về hai lần, là do Chính hiệp tỉnh Vân Nam mời tôi về. Chủ tịch Lưu của Chính hiệp mời tôi ăn cơm, bây giờ mọi người hóa can qua thành ngọc bạch, nâng chén cười xua tan ân oán, đều là người Trung Quốc cả mà."

Tôi quan sát vị lão tướng tám mươi tuổi trước mặt, râu tóc ông đã bạc trắng, trên da xuất hiện nhiều đốm đồi mồi màu xám, nhưng tinh thần vẫn tốt, sắc mặt hồng hào, ánh mắt có thần, có thể thấy đây là một ông lão đầu óc còn tỉnh táo. Chủ đề của chúng tôi nhanh chóng chuyển sang chiến trường, từ năm 1950 tàn quân vào Miến Điện, nói đến vài lần đại bại trước quân Miến, phản công đại lục và cảnh khốn cùng sau này.

Tướng quân Lôi đột nhiên kích động, ông bắt đầu chửi bới người Mỹ, chửi chủ nghĩa đế quốc Mỹ. Tôi ngẩn người, khó hiểu nhìn ông. Theo tôi biết, người Mỹ lẽ ra phải là đồng minh và ân nhân của Quốc dân Đảng, hỗ trợ đánh nội chiến, phái tàu chiến đến eo biển Đài Loan, mà tàn quân Quốc dân Đảng ở Tam Giác Vàng từ đầu đến cuối đều có bàn tay người Mỹ nhúng vào hỗ trợ. Tướng quân Lôi nâng chén trà lên uống một ngụm, tay ông lão hơi run, làm nước trà văng ra ngoài. Một cô gái nhanh chóng mang khăn đến cho ông lão lau tay, ông quay sang giải thích với tôi: "Người Mỹ chưa bao giờ làm việc tốt! Họ không bao giờ làm chuyện lỗ vốn, ngay cả cuộc chiến mở mặt trận Thái Bình Dương trong kháng chiến cũng là vì lợi ích của chính họ. Lũ người Mỹ này, đi đến đâu quậy đục nước đến đó, chỉ sợ thiên hạ không loạn. Ở Tam Giác Vàng, tôi luôn phụ trách liên lạc với đoàn cố vấn Mỹ, trong đó có rất nhiều nội tình đen tối, nhiều bí mật không ai biết, chỉ mình tôi biết... Tôi có quyền đánh giá!"

Tôi nhìn chằm chằm vào Tướng quân Lôi, sợ rằng ông sẽ dừng câu chuyện ở đây. Đây là bài phỏng vấn độc quyền, tin tức nội tình, tư liệu lịch sử quý giá, vài chục năm sau được nói ra từ miệng người trong cuộc, không khác gì ân huệ của Chúa! Trái tim tôi căng thẳng đến mức muốn run lên. Tướng quân Lôi nhìn tôi như thể ngẫu nhiên, trong khoảnh khắc, mắt tôi sáng lên, đột nhiên tỉnh ngộ rằng ông tuyệt đối không phải nói những lời này một cách tùy tiện hay buột miệng, ông đã chọn lọc khi nói với tôi những điều này.

Có phải vì... thân phận nhà văn của tôi? Vì mối liên hệ gia tộc với Đài Loan? Tầm ảnh hưởng và mức độ nổi tiếng của tôi ở đại lục? Ông ấy có kỳ vọng gì ở tôi? Nhưng tôi cơ bản có thể khẳng định, ông ấy có kỳ vọng vào tôi.

Có kỳ vọng chính là điều tôi mong muốn, nếu không tôi sẽ chẳng thu hoạch được gì!

2

Về việc người Mỹ xúi giục tàn quân Quốc dân Đảng ở Tam Giác Vàng làm phản vào thập niên năm mươi, Tướng quân Lôi thẳng thắn thừa nhận đúng là có chuyện đó. Ông nói, lúc bấy giờ cố vấn Mỹ hoạt động ráo riết trong quân đội Quốc dân Đảng, hứa hẹn với nhiều sĩ quan cao cấp nắm thực quyền rằng nếu tách khỏi Đài Loan sẽ cho họ viện trợ Mỹ nhiều hơn và tốt hơn. Sĩ quan Mỹ thậm chí còn kích động nói rằng Đài Loan không trụ được bao lâu nữa, nên trung thành với Tưởng Giới Thạch là không có đường thoát, nếu rời bỏ sự bảo hộ của Mỹ thì Đài Loan không thể tồn tại nổi một ngày. Trung tâm chống Cộng châu Á tương lai sẽ chuyển đến Tam Giác Vàng, v.v.

Tôi hỏi: "Họ xúi giục chống Tưởng độc lập, mục đích là gì?"

Tướng quân Lôi đáp: "Tây Tạng. Họ muốn chúng tôi hỗ trợ Tây Tạng độc lập."

Tôi nói: "Tưởng Giới Thạch có đồng ý không? Họ không sợ Tưởng Giới Thạch trở mặt sao?"

Tướng quân Lôi thở dài nói: "Người Mỹ chính là biết Đài Loan không thể rời bỏ họ, mới dám ngang ngược như vậy."

Tôi biết đây là sự khó xử của người nghèo. Người ở dưới mái hiên thấp, không thể không cúi đầu. Tôi nhớ tới "Sự kiện Tôn Lập Nhân mưu phản" chấn động Đài Loan thập niên năm mươi, nỗi oan của Tôn Lập Nhân nằm ở chỗ ông không hề mưu phản, nhưng việc các cố vấn Mỹ thực hiện các hoạt động gián điệp xúi giục là sự thật. Tướng quân Lôi rất cẩn trọng, không hé răng nửa lời về chuyện của vị thủ trưởng cũ Lý Di, tôi tin đây là một loại tu dưỡng đạo đức làm người, vì tôn kính bề trên mà tránh nhắc, điều này khiến tôi vô cùng kính trọng Tướng quân Lôi.

Nghe nói Cục Tình báo Trung ương Mỹ trở mặt thành thù, họ chủ động cung cấp thông tin thu thập được cho quân chính phủ, giúp quân chính phủ đánh tàn quân Quốc dân Đảng. Cuối thập niên sáu mươi, Cục Tình báo Trung ương Mỹ cố gắng bí mật thuê (thu biên) tàn quân Quốc dân Đảng sang chiến trường Việt Nam chiến đấu nhưng bị kiên quyết từ chối. Sự phản cảm và ghê tởm của Tướng quân Lôi đối với người Mỹ kéo dài tới tận thập niên chín mươi, Tổng lãnh sự Mỹ tại Chiang Mai đích thân tới Tam Giác Vàng bái kiến Tướng quân Lôi, đề xuất kế hoạch "giúp đỡ lẫn nhau", chính phủ Mỹ tài trợ cho Tam Giác Vàng xây dựng, phát triển thủy lợi, để đổi lại, họ nên giúp người Mỹ "làm một số việc". Tướng quân Lôi thẳng thừng từ chối ý tốt của người Mỹ. Họ tự lực cánh sinh, đào một con kênh vòng quanh núi dài mười ba cây số, dẫn nước sông về Mỹ Tư Lạc, giải quyết nước sinh hoạt và sản xuất ở vùng núi.

Chúng tôi trò chuyện cả ngày. Trong đó có một tình tiết nhỏ, Tướng quân Lôi đang nói chuyện thì đột nhiên nằm nghiêng trên ghế ngủ thiếp đi, ông chỉ ngủ khoảng hai ba mươi phút, nước dãi chảy ra từ khóe miệng. Tôi không làm phiền ông, dù sao cũng là ông lão, tuổi tác không tha cho ai. Tôi kiên nhẫn đợi ông tỉnh dậy, ông mở mắt ra, cười áy náy, nhận lấy chiếc khăn nóng của cô gái để lau mặt, rồi tiếp tục cuộc trò chuyện.

Tôi vô tình nhắc đến Tướng quân Tiền Vận Chu, cha của Tiền Đại Vũ, Tướng quân Lôi không trả lời, mà ngáp một cái rồi lái sang chuyện khác, điều này để lại trong lòng tôi một nghi vấn. Tôi nói xin hỏi ông quan hệ với Khôn Sa như thế nào? Ông trả lời hời hợt là không có quan hệ gì, chúng tôi ai đi đường nấy. Tôi nói Khôn Sa từng là bộ hạ của ông? Ông lại ngáp một cái rồi nói không phải bộ hạ của tôi, là bộ hạ của Lý Văn Hoán. Xem ra ông không muốn bàn đến chủ đề này. Tôi phát hiện ra một quy luật, bất cứ chủ đề nào ông không chịu trò chuyện, ví dụ như tập đoàn Khôn Sa, ví dụ như bảo kê buôn lậu, ví dụ như vận chuyển ma túy, ông đều mượn việc ngáp để lái sang chuyện khác. Tôi nghĩ trong đó nhất định có những nỗi niềm khó nói không tiện phô bày. Thế nhưng điều tôi quan tâm và muốn bóc trần, lại chính là những bí mật đen tối đang bị mọi người dùng sự im lặng che đậy này!

Tướng quân Lôi nhắc nhiều lần về sự tôn kính đối với Đặng Tiểu Bình. Ông cho rằng Đặng là nhân tài trị quốc, đại lục có Đặng Tiểu Bình lãnh đạo là một việc rất may mắn. Ông có ấn tượng rất tốt về chính sách cải cách mở cửa của đại lục, ông nói: "Trước kia làm quân nhân, nhìn vấn đề là một lập trường, một cách thức. Bây giờ làm Hoa kiều, làm dân thường, nhìn vấn đề lại là một cách thức khác. Nguyên trước tôi phản đối Đảng Cộng sản, một lòng phản công đại lục, khôi phục giang sơn, bây giờ tôi không phản đối Đảng Cộng sản. Dù là đảng gì, chỉ cần anh cai trị đất nước tốt, nhân dân có cuộc sống tốt đẹp, tôi sẽ ủng hộ anh... (Đảng Cộng sản) phát hiện sai, sửa được là tốt, người không phạm sai lầm là không có. Chính sách của Đặng Tiểu Bình đúng đắn, đất nước xảy ra thay đổi lớn, cuộc sống của người dân ngày một tốt hơn, tôi tại sao phải phản đối chứ?"

Tôi nhìn thấy tại nhà Tướng quân Lôi có một chiếc tivi vệ tinh chuyên thu các chương trình của Đài truyền hình Trung ương Bắc Kinh, nghe nói cả Tam Giác Vàng chỉ có một chiếc này, tôi nghĩ đây chính là tấm lòng của ông lão. Ngày hôm đó Tướng quân Lôi chuẩn bị một bàn tiệc mời tôi, vị khách từ đại lục, tôi lại quen biết thêm nhiều vị khách quan trọng khác trên bàn tiệc, cựu Tham mưu trưởng tàn quân Quốc dân Đảng, Bộ trưởng Chính trị, Bộ trưởng Quân nhu, Phó quân đoàn trưởng, Sư đoàn trưởng, v.v. Trái tim tôi vô cùng kích động, thầm suy tính làm sao để sắp xếp phỏng vấn cá nhân những nhân vật này, tôi tin rằng lịch sử Tam Giác Vàng đã được cô đọng lại trong nội tâm của những nhân vật đó. Món ăn trên bàn hôm đó thực sự toàn là món quê hương Vân Nam, khiến tôi vô cùng kinh ngạc: Gà hấp nồi hơi, gà chiên nấm, đậu phụ thối Lộ Nam, vịt nướng Cẩu Nhai, bánh gạo xào Đằng Xung, "Đại cứu giá" (một món ăn đặc sản), giăm bông Tuyên Uy, đậu xị Kiến Thủy, thịt hươu khô, bún qua cầu, rượu nếp Tây Song Bản Nạp v.v. Ở nơi Tam Giác Vàng xa xôi quê mẹ, mỹ thực Vân Nam chính là một nỗi niềm quê hương đậm đà, nhưng đại não của tôi đã bị đủ loại chủ đề và ý niệm phỏng vấn nhồi nhét đầy ắp, đến mức chẳng nếm ra được vị gì.

Nghe nói Tướng quân Lôi tự xây một ngôi mộ sang trọng, tôi liền lần theo dấu vết tìm tới, quả nhiên thấy ở lưng chừng núi, là mộ hợp táng vợ chồng. Vợ của Lôi tướng quân vẫn còn sống, nên ngôi mộ vẫn để trống, chạm trổ hoa văn, rất hoành tráng. Trên đá cẩm thạch có khắc tiểu sử khoảng hơn hai nghìn chữ, khảm vào vách đá, do chính Tướng quân Lôi tự viết. Văn từ lưu loát, pha lẫn văn xuôi và bạch thoại, kể về cuộc đời binh nghiệp của tướng quân, cảm thán thời cuộc nhân sinh, khuyên nhủ hậu nhân, tâm trạng phức tạp được tuôn trào trên mặt chữ.

Tôi chụp ảnh, lấy sổ phỏng vấn ra, chép lại bản tiểu sử vào bút.

3

Năm 1952, lời phát biểu của Lý Di với ký giả phương Tây gây ra sóng gió lớn.

Quân Miến Điện ăn trận thua, nhưng không dám lên tiếng, nuốt ngược vào trong. Chính phủ U Nu cầm quyền sợ bị dư luận quần chúng và phái đối lập trong nghị hội công kích, nên thực hiện phong tỏa thông tin với giới báo chí, nhưng giấy làm sao gói được lửa, tin tức thua trận vẫn bay ra, làm dấy lên phản ứng dữ dội trong lòng quần chúng Yangon, trước hết là trong khuôn viên Đại học Yangon. Sinh viên giơ biểu ngữ xuống đường biểu tình, diễn thuyết với thị dân, công kích chính phủ hủ bại vô năng. Giới báo chí cũng dũng cảm đứng ra hưởng ứng, vài tờ báo có tầm ảnh hưởng liều mình bị niêm phong, tiết lộ tình hình chiến trường thực tế, khiến quần chúng nhìn thấy một cái bóng đen khổng lồ đang xâm lấn và đe dọa quốc gia trẻ tuổi vừa mới giành độc lập của họ.

Các nghị viên cảm thấy bị che mắt, lần lượt đứng ra lên án chính phủ, yêu cầu Thủ tướng U Nu và Bộ trưởng Quốc phòng kiêm Tổng tham mưu trưởng ba quân, Tướng Ngô Nại Ôn từ chức. Thực ra chính phủ hoàn toàn không phải không muốn đánh bại Quốc dân Đảng để nâng cao uy tín trong lòng dân, họ thực sự vẫn là một nhóm chính trị gia trẻ tuổi, nhân vật sắt thép Ngô Nại Ôn khi đó mới bốn mươi tuổi, còn khi ông ta nắm giữ toàn quyền quân chính thì mới chỉ hơn ba mươi. Trẻ tuổi nghĩa là có dũng khí và tham vọng, đồng thời chắc chắn thiếu kinh nghiệm và tầm nhìn. Nói chung, các nước phương Đông không mấy thích dân chúng, sinh viên xuống đường làm ầm ĩ, chính phủ coi trọng thể diện, thà xin lỗi sau đó chứ quyết không muốn mất mặt trước đám đông, nên quân đội nhận lệnh duy trì trật tự. Mà các nước phương Đông lại thiếu truyền thống pháp trị, chính phủ không nói pháp luật, quần chúng cũng không nói pháp luật, họ tưởng dân chủ là muốn làm gì thì làm, dục vọng bành trướng không giới hạn, thế là nhiều kẻ thừa cơ đập phá cửa tiệm, cướp bóc cửa hàng, cưỡng hiếp phụ nữ để trút giận cá nhân. Nào đâu biết dân chủ cũng là một trật tự cùng tuân thủ, không có trật tự thì không có dân chủ. Quân đội Miến Điện dù đi đánh trận ngoài thì yếu kém, nhưng đối phó với loạn trong thì chưa bao giờ nương tay, thế là Yangon lập tức xảy ra bạo loạn quy mô lớn và trấn áp đẫm máu.

Bài phát biểu của Lý Di tuyên bố với ký giả phương Tây rằng mình làm "Vua Miến Điện" được các báo đăng tải lại, tiếng gầm "Chúng ta không làm nô lệ mất nước" đầu tiên vang lên từ Đại học Yangon. Chủ nghĩa yêu nước là loại bệnh truyền nhiễm dân tộc có tính kích động và tinh thần hy sinh cao nhất, nó một khi bùng phát, lập tức giống như sóng chấn động cấp chín lan truyền từ Yangon đi khắp cả nước, lần này ngay cả nhiều quan chức chính phủ cũng đứng về phía sinh viên. Nội các chính phủ họp liên miên, thảo luận khẩn cấp về tình hình nghiêm trọng trong và ngoài nước. Ban đầu trong nội bộ chính phủ chia ra phái cứng rắn và phái ngoại giao, phái cứng rắn đều là quân nhân trẻ tuổi, chủ trương đánh mạnh, tiêu diệt hoặc xua đuổi tàn quân Quốc dân Đảng. Thế nhưng đánh hai lần đều không thắng, đánh không thắng thì không nói được lời, thực lực là cơ sở của chính trị, thế là chủ trương của phái ngoại giao chiếm ưu thế. Phái ngoại giao nói, không đánh trận không có nghĩa là từ bỏ chủ quyền, quân sự chỉ là thủ đoạn của chính trị, chỉ là một loại chứ không phải toàn bộ thủ đoạn, nên quân sự cần phục vụ chính trị. Điều này chẳng khác nào dạy cho bọn quân nhân đầu óc đơn giản một bài học.

Nhân vật đại diện cho quan điểm ngoại giao tên là Ngô Đan, ông từng là một nhà văn và dịch giả ham học hỏi, từng du học châu Âu, làm công tác tuyên truyền và ngoại giao lâu năm. Thực tế chứng minh ông Ngô Đan là một chính trị gia và nhà ngoại giao kiệt xuất, sau này ông giữ chức Đại diện thường trực của Miến Điện tại Liên Hợp Quốc, năm 1961 được đề cử làm Quyền Tổng thư ký Liên Hợp Quốc, năm sau chính thức nhậm chức Tổng thư ký, liên nhiệm ba khóa.

Thế là chiến trường chuyển sang Liên Hợp Quốc. Thời đó sau Thế chiến hai, làn sóng giành độc lập dân tộc và chống cường quyền nổi lên cuồn cuộn, nhiều quốc gia Á Phi chịu sự thống trị thực dân lâu ngày lần lượt thoát khỏi gông cùm thực dân, tuyên bố độc lập, trào lưu lịch sử không thể ngăn cản. Đại diện chính phủ Miến Điện trên chiến trường không khói súng này nhanh chóng tìm được nhiều đồng minh. Chính phủ Miến Điện cáo buộc quân đội Quốc dân Đảng xâm lược lãnh thổ mình, và cung cấp cho Đại hội đồng Liên Hợp Quốc nhiều bằng chứng liên quan: ảnh chụp, hình ảnh, tài liệu thu giữ được, lời khai của tù binh, cũng như súng ống, vật thực và bài báo của ký giả, những bằng chứng thép chất như núi này khiến đại diện Miến Điện trên diễn đài Liên Hợp Quốc chiếm thế chủ động, lấy đạo nghĩa mà áp đảo, vị Tổng thư ký Liên Hợp Quốc tương lai, ông Ngô Đan, càng lộ rõ tài năng, trở thành Tướng Patton trên chiến trường ngoại giao. "Sự kiện xâm lược Miến Điện" gây phản ứng dữ dội tại nhiều quốc gia vừa và nhỏ, vì hành vi lấy mạnh hiếp yếu này khơi lại lịch sử chua chát bị xâm lược và nô dịch của các quốc gia này. Cuộc tranh luận tại Liên Hợp Quốc trở thành đại hội lên án chủ nghĩa thực dân và chủ nghĩa bá quyền, đại diện Quốc dân Đảng trở thành con chuột chạy qua đường ai cũng đánh, ngay cả chú Mỹ đứng ra cũng không giúp được gì.

Vài tháng sau, Liên Hợp Quốc với đa số phiếu áp đảo ra nghị quyết: Mọi quân đội nước ngoài phải ngay lập tức rút vô điều kiện khỏi lãnh thổ Miến Điện, chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ của Miến Điện phải được tôn trọng.

4

Tôi cho rằng lời cuồng ngôn muốn làm "Vua Miến Điện" của Lý Di không phải là bốc đồng.

Một vị đại quan Quốc dân Đảng làm đến chức Chủ tịch tỉnh Vân Nam kiêm Tư lệnh binh đoàn, một tay lão luyện trong chốn quan trường, lặn ngụp mấy chục năm, đối mặt với ống kính máy ảnh và đèn flash của đông đảo ký giả phương Tây, chẳng lẽ ông ta không biết nên nói thế nào? Những lời nào nên nói, những lời nào không nên nói, nên sắp xếp câu chữ ra sao, những lời nào sẽ gây họa lớn, chẳng lẽ ông ta không biết? Lời răn dạy cổ xưa "cẩn trọng lời nói", "họa từ miệng mà ra" chẳng lẽ ông ta quên rồi? Huống chi trường hợp ngoại giao không phải trò đùa, không phải ở nhà mình, không dung cho việc nói càn nói bậy!

Thế nhưng rốt cuộc ông ta vẫn mở miệng, phát ra một âm thanh kinh thế hãi tục, khiến cả thế giới bao gồm cả Đài Loan phải chấn động, rốt cuộc đây là vì sao? Phải chăng chứng tỏ ông ta sớm đã có mưu đồ, thực sự định tự lập làm vua? Gần năm mươi năm sau, khi tôi cố gắng xác thực sự thật này, nhiều ông lão ở Tam Giác Vàng đều đồng thanh nói với tôi rằng, tất cả là do người Mỹ đứng sau giở trò, họ xúi giục Chủ tịch Lý, biến Tam Giác Vàng thành vương quốc độc lập. Tôi hỏi Lý Di có phải bị xúi giục không? Hay nói cách khác Lý Di có tâm địa đó thật không? Các ông lão lắc đầu như cái trống bỏi, họ tức giận nói: Chủ tịch Lý là trung thần! Nếu ông ta có hai lòng, thì đã không về Đài Loan họp, đã không có kết cục sau này. Tôi nói: Vậy tại sao ông ta lại nói lời làm Vua Miến Điện với ký giả? Chẳng phải đó là tạo phản sao?

Các ông lão không trả lời được.

Thế là tôi lại nảy sinh câu hỏi thứ hai, Lý Di biết rõ có nguy hiểm, tại sao còn ứng triệu (ứng triệu - nhận lệnh triệu tập) về Đài Loan? Ông thà dứt khoát tuyên bố độc lập, bớt đi một đoạn bi kịch lịch sử sau này. Tôi ngày càng hứng thú với số phận của nhân vật lịch sử này, dự định ban đầu của ông là gì? Động cơ là gì? Tại sao đột nhiên nói lời cuồng ngôn, rồi tại sao rơi vào kết cục thảm hại mà ai cũng biết sau này? Vòng quay vận mệnh thăng trầm cá nhân là nhịp đập của thời đại, tôi nắm bắt được xu hướng khúc khuỷu của lịch sử từ nhịp đập này.

Tiền Đại Vũ nói, cha anh nằm viện hai tháng, sau khi khỏi bệnh về đơn vị không lâu, liền được Tướng quân Liễu Nguyên Lân ở tổng bộ đặc biệt trọng dụng. Bên ngoài đồn rằng ông sắp được thăng quan, ngay cả Sư đoàn trưởng Lý Quốc Huy cũng gọi điện đến hỏi, ông vốn không phải người của Liễu Nguyên Lân, trong quân đội Quốc dân Đảng, phe phái là giấy thông hành cho mọi con đường quan lộ, nên sự trọng dụng từ trên trời rơi xuống này ngược lại khiến lòng ông thấp thỏm bất an, có một dự cảm bất an như họa lớn sắp ập xuống đầu. Điều khiến ông kinh ngạc là, sau trận đại chiến Lạp Ngưu Sơn, Mạnh Tát biến thành một trại quân khổng lồ, khắp nơi xây kho tàng và doanh trại, khắp nơi giăng kẽm gai, đường sá đã có, xe cộ đã có, cờ Thanh thiên Bạch nhật tung bay phấp phới. Quân nhân Quốc dân Đảng không còn mặc quân phục rách rưới, họ thay quân phục kiểu Mỹ vải kaki, đội mũ sắt, chân đi giày da, ai nấy đều trông oai phong lẫm liệt. Cảnh tượng phồn vinh này từng xuất hiện ngắn ngủi trong vài năm sau khi thắng lợi kháng chiến, rồi lại biến mất như sao chớp.

Tôi biết từ tài liệu sử, lúc này là thời kỳ đỉnh cao của tàn quân Quốc dân Đảng, phạm vi thế lực của họ mở rộng nhanh chóng, phía bắc tới Myitkyina, phía nam tới phủ Chiang Mai, Thái Lan, phía đông tới vùng núi Lào, diện tích vùng kiểm soát đạt tới hai mươi vạn cây số vuông, vượt xa Đài Loan gần bảy lần! Đội ngũ tăng vọt lên hơn ba vạn người, ngoài sĩ quan binh lính Quốc dân Đảng cũ chạy từ đại lục ra, nhân viên chính quyền cũ và đủ loại người Hán, ngay cả bọn thổ phỉ chiếm núi, vũ trang thổ ty cũng lần lượt tới nương tựa. Ở Tam Giác Vàng, chân lý đầu tiên là "chính quyền từ trong nòng súng mà ra", sự hùng mạnh của quân đội Quốc dân Đảng đã phô diễn sức mạnh chân lý bách chiến bách thắng này cho mọi người thấy.

Tiền Vận Chu tất nhiên hiểu rõ nguồn gốc của tất cả sự hưng thịnh này đều nằm ở viện trợ Mỹ, lũ người Mỹ mới chính là đạo diễn đứng sau màn của vở kịch lớn này. Họ bí mật vận chuyển vũ khí trang bị và các loại viện trợ bao gồm cả đô la Mỹ bằng đường hàng không tới sân bay Mạnh Bôi, đội la mã bang vận chuyển những vật tư này không ngớt vào Mạnh Tát, vận chuyển đi khắp nơi ở Tam Giác Vàng, giống như truyền máu vậy, vũ trang và tăng cường cho tàn quân Quốc dân Đảng. Có ông chủ đứng sau này, chẳng trách Lý Di ăn nói bạo dạn như vậy. Thế nhưng người Mỹ càng bỏ vốn nhiều, sự phụ thuộc của họ vào Mỹ càng lớn, cứ tiếp tục như vậy, không nghe theo sự điều khiển của người Mỹ được sao? Ông là Trưởng phòng Tình báo, hoạt động gián điệp của người Mỹ ở phía sau tự nhiên không thoát khỏi mắt ông, bao gồm cả gã Đại úy Jenkins biết nói tiếng Trung, công khai nhiều lần xúi giục ông, nói là phải tách khỏi Đài Loan, tuyên bố độc lập, Chủ tịch Lý thái độ thế nào, Sư đoàn trưởng Lý thái độ thế nào, v.v. Ông nghe xong cũng chẳng hé răng, giấu trong lòng, không dám tiết lộ cho bất kỳ ai. Đây là việc đại sự mưu phản, làm không khéo là mất đầu.

Tiền Đại Vũ nói, có một ngày Tướng quân Liễu mời cha anh đến, hoặc nên nói là "triệu tập" đến để tiến hành một cuộc tra hỏi không bình thường. Cuộc tra hỏi này phá hủy hoàn toàn niềm tin làm người của cha anh, thay đổi lập trường thậm chí cả hướng đi cuộc đời của cha anh, rất lâu sau tôi mới hiểu, đây là sự bắt đầu của một cuộc đời bi kịch của quân nhân. Tiền Đại Vũ nhấn mạnh, thực ra không phải tra hỏi, cũng không phải trò chuyện, mà là âm mưu. Nói chính xác, cuộc tra hỏi được gọi là "âm mưu" này bắt đầu từ một buổi chiều tối bình thường gần năm mươi năm trước, trời đang mưa, địa điểm là Mạnh Tát, Tam Giác Vàng.

Tôi cho rằng cần thiết giới thiệu nhân vật số hai của Tam Giác Vàng, Liễu Nguyên Lân.

Trong "Hoàng Phố Tướng Soái Lục" ghi: Liễu Nguyên Lân, người Từ Khê, Chiết Giang, tốt nghiệp khóa 4 bộ binh trường Hoàng Phố, từng giữ chức Đại đội trưởng, Phó quan, Đại đội trưởng huấn luyện, sau khi kháng chiến bùng nổ giữ chức Đoàn trưởng Đoàn cảnh vệ Phủ Tổng thống, Thiếu tướng Phó chủ nhiệm, Phó thị vệ trưởng v.v., mùa xuân năm 1949 giữ chức Phó quân đoàn trưởng Quân đoàn 8. Chúng ta không khó phán đoán từ bảng liệt kê lý lịch này, vị Phó tổng chỉ huy này tuyệt đối không phải hạng người tầm thường, ông ta là bạn học cùng khóa 4 Hoàng Phố với Lý Di, sau lại làm cấp phó cho Lý Di, phải nói quan hệ với Lý Di rất sâu sắc. Khác với Lý Di, Liễu Nguyên Lân là người Từ Khê, Chiết Giang, đồng hương nhỏ của Tưởng Giới Thạch, điểm này cực kỳ quan trọng đối với con đường quan lộ của ông ta. Tốt nghiệp Hoàng Phố, ông ta lần lượt làm Thị vệ quan Phủ Tổng thống suốt mười bốn năm ở Nam Kinh và Trùng Khánh, chỉ là sau đó vì sơ ý đắc tội một nhân vật lớn, bị giáng xuống học tại lớp tướng lĩnh trường Lục quân, may mắn gặp bạn học Lý Di tổ chức lại Quân đoàn 8, đề cử ông ta làm Phó quân đoàn trưởng. Tôi cho rằng Lý Di đề bạt bạn học rất có thể không phải vì tình xưa nghĩa cũ, mà là một loại tầm nhìn đầu tư, vì Liễu Nguyên Lân có quan hệ cực sâu với chốn quan trường Nam Kinh, rễ sâu cành bám, đây lại chính là thứ mà một quân nhân như Lý Di thiếu.

Mùa đông năm Dân quốc thứ 38 (1949), Lý Di và đoàn tùy tùng bị Lư Hán lừa đến Côn Minh giam giữ, Lý Di để vợ là Long Tuệ Ngu và Phó quân đoàn trưởng Liễu Nguyên Lân làm con tin ở lại Côn Minh, bản thân thoát thân. Việc này tuy sau đó Lý Di dùng việc bổ nhiệm ông ta làm Phó tổng chỉ huy để đền bù, nhưng trong lòng Liễu Nguyên Lân có canh cánh trong lòng hay không thì chúng ta không được biết, tóm lại qua sự diễn biến phát triển của các sự kiện sau này, chúng ta có thể thấy, con người với tư cách là động vật chính trị đã mưu cầu lợi ích cho mình như thế nào.

Cha của Tiền Đại Vũ, vị Trưởng phòng Tình báo nhỏ bé chắc chắn phải gặp xui xẻo, một vị hiệu quan, đột nhiên bị cấp trên gọi đến, vệ sĩ mở một chai "Rượu vàng Thiệu Hưng", cấp trên đích thân uống rượu trò chuyện cùng bạn, bạn nói Tiền Vận Chu có thể không căng thẳng đến mức đổ mồ hôi lưng sao? Ông tất nhiên biết lai lịch của Phó tổng chỉ huy, nhưng với tư cách cấp dưới ông không nắm rõ quan hệ phức tạp giữa các cấp trên, nếu lỡ lời hoặc nói hớ, thì số phận của một nhân vật nhỏ bé như ông xem như kết thúc.

Vài chén rượu vào bụng, Tướng quân Liễu thấy bộ hạ vẻ mặt cứng đờ, mồ hôi cũng chảy xuống, tay chân không chỗ để, không giống như uống rượu, mà giống như đang chịu thẩm vấn. Ông cười nói: "Trưởng phòng Tiền, anh có biết tại sao tôi gọi anh đến không?"

Tiền Vận Chu vội vàng đứng nghiêm trả lời: "Báo cáo, quả thực không biết, xin cấp trên chỉ thị."

Liễu Nguyên Lân hòa ái nói: "Xem anh căng thẳng kìa, có phải có chuyện gì giấu tôi không?"

Tiền Vận Chu giật bắn mình, ông không biết Tướng quân Liễu ám chỉ điều gì, có phải ám chỉ ông có quan hệ đặc biệt nào đó với Lý Quốc Huy? Hay giấu giếm tình báo gì không báo cáo? Lý Quốc Huy là nguyên lão Tam Giác Vàng, vì bị chèn ép, quan hệ với Liễu Nguyên Lân không mấy hòa hợp, ông là bộ hạ cũ của Lý, đứng ở giữa kẽ hở nên cũng không nói rõ được. Ông đang định giải thích thì cấp trên ấn vai ông xuống nói: "Không vội, đến, uống rượu uống rượu."

Hai người uống liền năm sáu chén, Liễu Nguyên Lân sai mở thêm chai nữa. Tiền Vận Chu không dám nói không uống, đành cắn răng nốc vào. Cồn nóng hổi chảy dọc theo cổ họng xuống, đốt cháy máu trong dạ dày, ông cảm thấy mặt bắt đầu sốt, miệng không kiểm soát được, lời nói cũng nhiều lên. Liễu Nguyên Lân lại vừa như trách móc vừa như quan tâm nói: "Trưởng phòng Tiền, anh còn rất trẻ, lại có năng lực, quả thực tiền đồ vô lượng. Tại sao anh chưa bao giờ báo cáo cho tôi về tình báo liên quan đến người Mỹ?"

Tiền Vận Chu trong lòng rất tỉnh táo, ông lớn tiếng trả lời: "Bẩm Tướng quân, Sư đoàn trưởng Lý từng có lệnh, đối với quân đồng minh tất cả đều mở đèn xanh, không giữ bí mật. Cho nên không theo dõi họ."

Liễu Nguyên Lân không nhìn ông, mà nghịch nghịch chén rượu trong tay, nhẹ nhàng nói: "Trưởng phòng Tiền, anh là bộ hạ cũ của Sư đoàn trưởng Lý, tôi biết các anh từng mưu tính chuyện gì đó trong bệnh viện. Có phải liên quan đến người Mỹ không, hả!?"

Tiền Vận Chu nghe tiếng "oong" trong đầu, như trúng phải một quả bom, suýt ngã khỏi ghế. Mưu tính tạo phản là tội mất đầu. Trong thời gian dưỡng thương tại bệnh viện, Lý Quốc Huy đến thăm ông, quả thực từng khẽ bàn về chuyện người Mỹ xúi giục Lý Di và tách Đài Loan độc lập. Lý Quốc Huy phản đối độc lập, nhưng không dám phản đối Lý Di, nên lòng đầy lo âu về tương lai Tam Giác Vàng. Liễu Nguyên Lân lại biết họ nói chuyện trong bệnh viện? Chẳng lẽ vách có tai, hay có người bán đứng ông? Ông mồ hôi nhễ nhại, run rẩy phân trần: "Tướng quân, ngày đó tôi, tôi... anh biết đấy, tôi bị thương, Sư đoàn trưởng Lý đến thăm tôi, không phải mưu, mưu tính gì cả."

Ánh mắt sắc như dao cạo của Liễu Nguyên Lân lập tức đâm xuyên qua trái tim người bộ hạ, ông lắc đầu bi thương, nhìn chằm chằm vào đôi mắt lảng tránh của cấp dưới nói: "Trưởng phòng Tiền, anh làm tình báo đối ngoại, cái đó dùng để đánh trận. Tôi làm tình báo nội vệ, hành động của bất kỳ ai cũng đừng hòng giấu được mắt tôi. Cái này tôi giỏi hơn anh, hiểu chưa chàng trai trẻ?"

Tiền Vận Chu cuối cùng cảm thấy không chịu nổi nữa. Ông là một nhân vật nhỏ bé, một con kiến, sao ông dám đắc tội Tướng quân Liễu, vị thống soái cao nhất Tam Giác Vàng ngoài Chủ tịch Lý này chứ? Ông ta sẽ nghiền nát ông như nghiền nát con kiến. Nhưng ông cũng không muốn phản bội Lý Quốc Huy, đó là nhân cách của ông, lòng tự trọng của ông, niềm tin tinh thần tối thiểu của ông với tư cách con người, "Trung", "Nghĩa", "Tín", những niềm tin này là linh hồn tinh thần của quân nhân, chống đỡ xương sống của ông, khiến ông đứng chứ không phải nằm rạp dưới đất làm người.

Thế nhưng Tướng quân Liễu rõ ràng không chịu buông tha ông, ông ta ôn hòa cúi người xuống đe dọa: "Chàng trai trẻ, anh không nghĩ cho tiền đồ của mình, không nghĩ cho gia đình con cái, còn cả cha vợ thổ ty của anh sao?... Đã có người tố cáo anh rồi, tôi làm vậy là tốt cho anh thôi."

Lời của cấp trên như một chiếc búa tạ, ông nghe thấy tiếng "rầm" một cái, xương sống của chính mình gãy vụn như con chó vậy. Một người nếu trúng đạn, anh ta còn có thể hồi phục, nhưng nếu nhân cách bị hủy hoại, anh ta sẽ không bao giờ đứng dậy nổi nữa. Đêm hôm đó, một con thú nhỏ bị mãng xà săn giết, linh hồn của một nhân vật nhỏ bé bị nuốt chửng, trung thành và phản bội, niềm tin và lợi ích, cao thượng và hèn mọn, đạo đức và sỉ nhục, thế giới đại thiên mỗi ngày đều xảy ra những xung đột và va chạm dữ dội. Tiền Đại Vũ nói, sau đó cha anh nồng nặc mùi rượu mò về nhà, không hiểu sao ôm đầu khóc nức nở, lúc đó anh còn nằm trong bụng mẹ, anh nghe thấy cha lầm bầm nói với anh, con trai à, lớn lên hãy đi thật xa, ngàn vạn lần đừng... làm lính.

5

Nghe nói lời cuồng ngôn muốn làm "Vua Miến Điện" của Lý Di truyền đến Đài Loan, gây ra nhiều ý kiến phán đoán, chủ đề trọng tâm là, Lý Di rốt cuộc muốn làm gì?

Lý Di chính là muốn cậy quân làm trọng, chính là muốn làm "Vua Miến Điện", Tưởng Giới Thạch cũng bó tay, Đài Loan thân còn lo chưa xong, đối với Tam Giác Vàng xa xôi vạn dặm, đối với Lý Di có người Mỹ làm hậu thuẫn, bạn có thể làm gì nào? Không có tư liệu ghi chép phản ứng của Tưởng Giới Thạch đối với việc này, liệu có lại mắng "đồ mẹ kiếp" hay không, nhưng có một điểm có thể khẳng định, Đài Loan tuyệt đối sẽ không ngồi yên mặc kệ.

Hơn một tháng sau bài phát biểu của Lý Di, một thương nhân buôn gỗ Đài Loan lấy tên giả là Dương Triết Huệ theo mã bang tới trấn quan trọng ở rìa Tam Giác Vàng là Mae Sai (Dạ Thị), chờ đợi để vào Đại Kỳ Lực (Mạnh Bảng) của Miến Điện.

Thương nhân Đài Loan trông có vẻ bốn mươi tuổi, đeo kính râm nên không nhìn rõ ánh mắt ông ta. Ông ta vóc người không cao, môi dày, mặt nhiều thịt, xương gò má cao, dáng vẻ không mấy dễ gần, không giống một thương nhân biết làm ăn. Thương nhân hầu hết đều dẻo miệng hòa khí sinh tài, gặp người ba phần cười, người này lại luôn nhíu mày, dường như không biết cười, hoặc giả dù có cười cũng tuyệt đối không lộ ra mặt. Ông ta mang lại cho người ta cảm giác khá cứng nhắc, khá độc lập, giống như một tảng đá lớn sắc cạnh, có một loại sát khí khiến người ta lạnh gáy. Mã bang tùy tùng của ông ta có mấy chục người, ai nấy đều câm như hến, cẩn trọng đi theo phía sau.

Trên con đường đất đối diện xuất hiện một đội la mã đang vội vã, tiếng móng ngựa cọc cạch, giẫm ra một dải bụi bặm vội vã. Một người đàn ông người Hán mặc thường phục loạng choạng nhảy xuống ngựa, có thể thấy vẻ mặt ông ta kích động lệ rơi đầy mặt, nếu không có người bên cạnh cản lại, ông ta chắc chắn sẽ quỳ xuống đất dập đầu lạy.

"Tướng quân Liễu, năm Dân quốc thứ 28, Kinh Quốc về quê cũ Khê Khẩu, Phụng Hóa chịu tang, chớp mắt mười lăm năm đã trôi qua, thật là thế sự thương hải tang điền quá!" Thương nhân buôn gỗ nắm lấy tay người đàn ông trung niên nói một cách thân thiết.

"Đại công tử, Nguyên Lân thật sự luôn nhớ tới ngài và Hiệu trưởng." Người đàn ông trung niên mặc thường phục cổ họng nghẹn đắng, nước mắt trào ra.

Người đàn ông trung niên chính là cựu Phó thị vệ trưởng Phủ Tổng thống, Phó tổng chỉ huy quân cứu quốc phản cộng Tam Giác Vàng, Liễu Nguyên Lân. Còn vị thương nhân buôn gỗ trông không mấy ấn tượng kia chính là lãnh tụ Quốc dân Đảng tương lai của Đài Loan, Đại công tử kiêm người kế vị của Tưởng Giới Thạch, Tưởng Kinh Quốc!

Đây là một hành động vô cùng bí mật và mạo hiểm, ngay cả Lý Di cũng bị giấu đi, Tưởng Giới Thạch vậy mà phái Tưởng Kinh Quốc đến Tam Giác Vàng thị sát, chúng ta không thể không liên tưởng, đây là phản ứng nhạy cảm nhất đối với lời cuồng ngôn của Lý Di!

Hãy tưởng tượng, nếu Lý Di có tâm mưu phản, nghe phong thanh liền bắt giữ Tưởng Kinh Quốc làm con tin để đàm phán với Đài Loan, Đài Loan có thể làm gì? Chẳng phải chỉ có ngoan ngoãn đồng ý điều kiện của Lý Di thôi sao? Lùi một bước mà nói, dù Lý Di không tạo phản, chính phủ Miến Điện hoặc thổ ty địa phương bắt cóc Công tử Tưởng, Tưởng Giới Thạch cũng hối hận không kịp! Cho nên dù nhìn từ góc độ nào, chính trị gia lão luyện khôn ngoan như Tưởng Giới Thạch đi nước cờ hiểm này, hẳn là một nước cờ bại. Không ngờ tôi đọc được một cuốn sách có tên "Tổng thống Tưởng và kiều bào hải ngoại" tại hội đọc sách Đài Loan ở Mỹ Tư Lạc, tiện tay lật ra, lại lật ra một nguyên do lịch sử kinh thiên động địa, vô tình, bí ẩn lịch sử được giải quyết dễ dàng.

Hóa ra Tưởng Kinh Quốc từng có một mối tình sinh tử không ai biết với Liễu Nguyên Lân, tôi tin đây là lý do chính khiến Đài Loan quyết định phái Tưởng Kinh Quốc tới Tam Giác Vàng bí mật gặp Liễu Nguyên Lân. Tháng 11 năm Dân quốc thứ 28 (1939), Khê Khẩu, Phụng Hóa, Chiết Giang bị máy bay Nhật oanh tạc, mẹ ruột Tưởng Kinh Quốc là Mao Phúc Mai bị bom chết, Liễu Nguyên Lân lúc đó là Đoàn trưởng Đoàn tổng cảnh vệ Phủ Tổng thống phụng mệnh hộ tống Tưởng Kinh Quốc về quê chịu tang. Người Nhật đánh hơi được tin, máy bay theo dõi ném bom suốt dọc đường, còn có Hán gian chỉ mục tiêu cho máy bay, may mà Liễu Nguyên Lân dọc đường hộ tống chu đáo mới hóa nguy thành an. Có hai lần gặp phải tình huống kinh hồn bạt vía, một lần đoàn xe bị ném bom, còn một lần bom hú hét rơi ngay phía trước, Liễu Nguyên Lân gắng sức đẩy Tưởng Kinh Quốc xuống mương nước, bản thân và vệ binh đè lên trên, kết quả bản thân bị thương máu chảy không ngừng. Khi đó họ đều là những thanh niên hai mươi mấy tuổi, thanh niên dễ động lòng, Liễu Nguyên Lân lớn hơn Công tử Tưởng hai tuổi, Tưởng Kinh Quốc lúc đó cảm động khóc không thành tiếng, ôm lấy Liễu Nguyên Lân bị thương gọi là đại ca.

Liễu Nguyên Lân nhanh chóng được thăng lên làm Thiếu tướng Lữ trưởng cảnh vệ.

Liễu Nguyên Lân nhận mật điện của Đài Loan, lúc đó không biết nhân vật nào đến thị sát, tất nhiên càng không ngờ là Tưởng nhỏ đích thân xuất mã. Từ giọng điệu nghiêm khắc trong điện lệnh ông có thể đoán ra người đến là một nhân vật không tầm thường, có lẽ là Bộ trưởng Quốc phòng đích thân đến Tam Giác Vàng. Mãi cho đến khi nhìn thấy từ xa ở đầu cầu đứng một đám người, nhìn thấy bóng dáng quen thuộc mà lâu ngày không gặp kia, lúc này mới như được rót nước mát vào đỉnh đầu, hiểu ra rằng hóa ra thượng đế ban cho quyền sinh sát đã đến trước mặt mình.

Tôi tin cuộc gặp mặt này quyết định vận mệnh của Lý Di. Đài Loan tin tưởng Liễu Nguyên Lân, Liễu Nguyên Lân trung thành với cha con họ Tưởng, việc này đồng nghĩa với việc gạt bỏ Lý Di. Nói đi cũng phải nói lại, Lý Di bản thân trốn ở Bangkok hưởng phúc, mà Liễu Nguyên Lân lại đánh trận ở tuyến đầu Mạnh Tát, ai có thể kiểm soát quân đội nhanh hơn đây? Tôi không biết Liễu Nguyên Lân có thù hận Lý Di không, tôi không muốn đoán định phẩm chất cá nhân của ông ta, nhưng trung thành với Đài Loan rõ ràng có lợi ích lớn hơn trung thành với Lý Di, cũng danh chính ngôn thuận hơn, Liễu Nguyên Lân sao không làm chứ?

Tưởng Kinh Quốc mật đàm cả đêm với Liễu Nguyên Lân tại một tiệm cầm đồ tư nhân của Hoa kiều ở Đại Kỳ Lực, nội dung mật đàm không được biết. Tiền Vận Chu đích thân tham gia bố trí hành động cảnh giới bí mật, liên tục hai mươi bốn giờ không dám chợp mắt. Phần thưởng cao nhất ông nhận được là tương lai Tổng thống Tưởng đích thân bắt tay ông, và đích thân khuyên nhủ ông "hãy đi theo Tướng quân Liễu tổng chỉ huy thật tốt, tiền đồ vô lượng". Xin lưu ý, là đi theo Tướng quân Liễu tổng chỉ huy thật tốt, chứ không phải Chủ tịch Lý, cho nên Tiền Vận Chu ngoài việc thụ sủng nhược kinh, còn thấy may mắn vì mình rốt cuộc không đứng ở đối lập với Tướng quân Liễu tổng chỉ huy.

Sáng hôm sau, thương nhân buôn gỗ Đài Loan lấy tên giả là Dương Triết Huệ này lặng lẽ rời khỏi Đại Kỳ Lực quay về Thái Lan, bóng dáng cả nhóm đi qua cầu biên giới, lên chiếc xe đợi sẵn ở biên giới Thái Lan. Xe nổ máy, tung lên những cuồng bụi trên con đường dài từ Dạ Thị đến Bangkok, nhanh chóng biến mất trong sương mù.

6

Về việc Chủ tịch tỉnh Vân Nam kiêm Tổng chỉ huy quân cứu quốc phản cộng Lý Di bị dụ dỗ đến Đài Loan quản thúc, dân gian có nhiều phiên bản, phía chính phủ Đài Loan chưa thấy xác nhận. Khi tôi phỏng vấn tại Tam Giác Vàng, đã nghe nhiều người nói về chuyện này. Vấn đề tôi quan tâm là, Lý Di có nhận thức được đó là một âm mưu không? Tại sao ông vẫn cứ muốn đi? Trong đó còn có nguyên nhân gì không ai biết?

Ba mươi năm sau, những năm cuối đời, Lý Di xuất bản cuốn "Lý Di tự truyện" tại Đài Loan, lướt qua đoạn lịch sử vô cùng quan trọng đối với cá nhân ông này, gọi là: Nhận điện khẩn của Bộ Quốc phòng Đài Loan, bảo tôi lập tức về Đài Loan dự họp. Lúc đó có mưu sĩ khuyên tôi để Phó tổng chỉ huy thay mặt đi dự, tôi không cho, đến Đài Loan rồi lấy lý do sức khỏe không tốt, không quay lại Tam Giác Vàng nữa.

Đoạn văn hàm hồ này quả thực có nhiều uẩn khúc. Tại sao mưu sĩ khuyên ông... thay mặt đi dự? Tại sao "tôi... không cho"? Đến Đài Loan rồi tại sao "lấy lý do sức khỏe không tốt" ở lại? Tôi phỏng vấn vị mưu sĩ lão thành ở Mạnh Tát, ông trả lời: "Đa số mọi người đều khuyên Chủ tịch Lý đừng đi, Đài Loan có nhiều lời đồn, sớm đã nghe phong thanh, Chủ tịch Lý do dự không quyết."

Tôi nói Lý Di chủ yếu lo lắng điều gì?

Ông nói không đi vừa hay cho người khác cái cớ, không có chuyện gì cũng thành có chuyện. Lão già đó nghi tâm nặng, gặp mặt giải thích vẫn tốt hơn.

Tôi nói tại sao Lý Di lại nói lời làm Vua Miến Điện, ông ta không muốn tạo phản sao?

Mưu sĩ trả lời: Một đời thông minh, có lúc hồ đồ! Chủ tịch Lý là muốn đánh một lá bài giữa người Mỹ và Đài Loan, không thể nghe hoàn toàn người Mỹ, cũng không thể quá bị Đài Loan chế ngự. Vừa muốn nhiều viện trợ Mỹ hơn, vừa muốn quyền lực lớn hơn, không ngờ lão Tổng thống lại dùng chiêu đó.

Tôi chợt tỉnh ngộ, quân nhân định mệnh không thành được chính trị gia, đây chính là bi kịch của Lý Di. Tôi nói: Trong vấn đề Lý Di đi Đài Loan, Liễu Nguyên Lân có thái độ gì?

Mưu sĩ nói: Phó tổng chỉ huy Liễu trong một ngày đánh đi ba bức điện, ra sức khuyên Chủ tịch Lý lên đường.

Tôi hiểu rồi, Lý Di thực ra vẫn vô tội, ông là một trung thần, giống như Đài Loan sau này đánh giá ông là "cô thần nghịch tử" vậy, ông tuyệt đối không phải muốn mưu phản, chẳng qua chỉ muốn giành thêm chút viện trợ Mỹ, thêm chút quyền tự chủ, làm sự nghiệp Tam Giác Vàng lớn mạnh hơn, rầm rộ hơn, thế là ông bị chính trị gia hãm hại.

Ngược lại, Tưởng Giới Thạch lại có lỗi gì sao? Anh ở bên ngoài làm loạn lên, giọng điệu cứng rắn, người Mỹ viện trợ cho nhiều, anh muốn làm Vua Miến Điện rồi! "Vua" là gì? Không phải ngang hàng với Tổng thống sao? Chính trị gia đánh hơi được tham vọng nguy hiểm đòi độc lập.

Liễu Nguyên Lân giả vờ trong sạch, thuận tay đẩy Lý Di xuống giếng. Ông ta làm sai gì sao? Ông ta chẳng phải là trung quân ái quốc sao? Cho nên không ai làm sai việc gì cả, bánh xe lịch sử chẳng qua chỉ trượt về phía trước theo quán tính.

Lôi Vũ Điền nói, việc Lý Di bị quản thúc còn có một tình tiết nhỏ. Nghe nói Lý Di cùng vợ là Long Tuệ Ngu đi chuyến bay quốc tế tới Đài Bắc, Lý Di thu xếp cho vợ ở nhà một người bạn, rồi đi gặp một vị thủ trưởng cũ. Không ngờ vị thủ trưởng cũ đó vừa thấy ông liền biến sắc, liên tục than phiền anh quá gan dạ, sao dám quay về chứ? Bên trên đang định truy cứu tội mưu phản của anh đấy!

Lý Di kinh hãi, đợi ông nói rõ ngọn ngành, mới biết hóa ra Tưởng nhỏ đã cải trang vi hành, lặng lẽ đi thị sát Tam Giác Vàng, lập tức sợ đến lạnh cả chân tay. Phải nói ông mưu phản thì không có bằng chứng, nhưng "muốn kết tội, sợ gì không có lý do", ai không biết? Sự thâm độc trong thủ đoạn của lão Tưởng ông không phải chưa từng nếm qua, nhiều cái đầu rơi xuống mà còn không biết vì sao nữa kìa. Thủ trưởng cũ nhắc nhở ông, tranh thủ lúc họ chưa đến tìm anh, mau quay về mà tự lo liệu đi.

Lý Di toát mồ hôi hột, hoảng hoảng hốt hốt gọi xe phóng thẳng đến sân bay. Không may là, chuyến bay Bangkok vừa cất cánh, còn một chuyến bay Hồng Kông đang lên máy bay. Ông tại sân bay vội vàng gọi điện cho bạn, đối phương trả lời bà Lý cùng nữ chủ nhà đi dạo cửa hàng mua sắm rồi. Vợ là Long Tuệ Ngu là cháu gái của "Vua Vân Nam" Long Vân, lần trước ở Côn Minh vứt bỏ vợ, để bà làm con tin chịu không ít kinh sợ, lần này nếu lại vứt bỏ bà, người chồng như ông còn là người sao?

Ý niệm này đã chấm dứt cơ hội cuối cùng để ông bắt chuyến bay Hồng Kông. May là tối đó còn một chuyến bay bay đến Manila, Lý Di quyết định, chỉ cần rời Đài Loan là được, quay về rồi giải thích sau. Thời gian từng phút trôi qua, Lý Di như kiến trên chảo nóng, trời sắp tối thì vợ cuối cùng cũng mua sắm xong quay về nhà bạn. Ông trong điện thoại không nói thêm gì, chỉ dặn bà tốc độ chạy đến sân bay. Còn nửa tiếng nữa lên máy bay, đây là chuyến bay quốc tế cuối cùng, nếu lỡ chuyến này, họ đành phó mặc cho số phận.

Khi loa phát thanh truyền đến thông báo thúc giục hành khách lên máy bay, một chiếc xe con màu đen cuối cùng cũng phóng tới, ông bước nhanh đón đầu, cửa xe mở ra, ông nhìn thấy người bước xuống không phải vợ Long Tuệ Ngu, mà là một gương mặt mập mạp của người đàn ông trung niên hói đầu và nhiều dầu đang cười tủm tỉm. Ông nhận ra người này là Thượng tướng Tiêu Nghị Túc, Phó tổng tham mưu trưởng Bộ Tổng tham mưu Đài Loan.

Lý Di thở dài thườn thượt, đóng đinh tại chỗ không thể cử động thêm được nữa.

Nghe nói Tưởng Kinh Quốc hào hứng báo cáo với cha tin Lý Di bị quản thúc, Tưởng Giới Thạch không lập tức bày tỏ ý kiến, ông một lúc sau mới nói: "Nó về rồi, chính là một con hổ chết, cũng không cần vội đánh, tránh tạo ấn tượng không hợp tác cho người Mỹ. Cứ cho nó một hai cái chức nhàn rỗi mà nuôi, giống như bộ dạng của một công thần."

Con trai xin chỉ thị: "Phía Tam Giác Vàng cải tổ thế nào?"

Tưởng Giết Thạch nói: "Nơi đó, đừng làm quy mô quá lớn, núi cao hoàng đế xa, làm không khéo thì thành vương quốc độc lập, biến thành đối đầu của chính nhà mình. Liên Hợp Quốc không phải đang lên án chúng ta sao? Có thể công khai rút một số người về, rút toàn bộ người của Lý Di về, cũng là làm bộ dạng cho Liên Hợp Quốc xem."

Tưởng Kinh Quốc đề nghị: "Đội ngũ còn lại, có để Liễu Nguyên Lân chỉ huy không? Tôi thấy ông ta là người trung thành."

Vị chính trị gia già liếc nhìn vị chính trị gia trẻ, không bày tỏ thái độ tán thành hay phản đối, chỉ ân cần khuyên bảo rằng: "Việc này ngươi hãy tự quyết định. Người chốn quan trường, bất kể là với ai cũng đừng quá tin tưởng. Ngươi trao quyền cho hắn, hắn sẽ thay thế ngươi, vì vậy hãy nhớ kỹ một điều, tuyệt đối không được để chúng đủ lông đủ cánh." Ông đầy hy vọng khích lệ người kế nhiệm mình: "Ngươi là chủ, chúng là nô tài, đến lúc cần đánh gãy chân chúng thì tuyệt đối không được nương tay."

Sau đó, Đài Loan bí mật hạ đạt mệnh lệnh thống soái cao nhất, lấy cớ Lý Di đột ngột bị trúng gió để bãi miễn chức vụ Chủ tịch tỉnh Vân Nam và Tổng chỉ huy Quân cứu quốc chống cộng nhân dân Vân Nam của ông, điều chuyển sang các chức như Đại biểu Quốc đại, Ủy viên Bình nghị Trung ương Đài Loan, vùng Tam Giác Vàng do Liễu Nguyên Lân chỉ huy. Theo các tài liệu lịch sử do Đài Loan xuất bản những năm gần đây, nhiều bạn bè thân cận của Lý Di hồi tưởng lại rằng, cho đến tận lúc qua đời, Lý Di không hề có bất kỳ dấu hiệu trúng gió nào, thân thể và đôi chân linh hoạt, có thể thấy chuyện trúng gió chỉ là một cái cớ để che mắt thiên hạ. Lý Di từ đó rút khỏi vũ đài lịch sử, mai danh ẩn tích, thực sự trải qua những ngày tháng bình đạm của một người hưu trí, cho đến năm 1973 thì qua đời vì phát bệnh tim.

Tháng 10 năm 1952, Tưởng Giới Thạch mật lệnh cho đặc vụ dàn dựng tai nạn xe cộ nhằm ám sát chính trị gia phái thân Mỹ Ngô Quốc Trinh, năm sau Ngô Quốc Trinh buộc phải rút lui đúng lúc, từ chức Chủ tịch tỉnh Đài Loan, sang Mỹ giảng dạy và định cư.

Hai năm sau, tướng lĩnh phái thân Mỹ Tôn Lập Nhân bị bãi miễn chức vụ. Sau đó lại xảy ra sự kiện được gọi là "binh biến Tôn Lập Nhân", Tôn Lập Nhân bị giam cầm suốt ba mươi ba năm, cấp dưới của ông bị kết án, bị bức hại và chịu liên lụy lên tới hơn năm trăm người.