Một cụm nhà cửa trát vữa trắng nép mình bên sườn đồi gồ ghề, phía trước là một vịnh biển xanh thẳm được ôm trọn bởi hòn đảo đá Salamis — đó chính là Eleusis miền biển. Trải dài về phía đông và phía tây là vùng đồng bằng Thrasian màu mỡ, phì nhiêu nhất xứ Attica. Phía sau đồng bằng, bức tường núi trùng điệp nhạt dần vào màn sương mờ sắc tía. Phía nam phóng tầm mắt ra hướng Salamis; rồi sang bên trái là sườn đồi tròn lẳn mang sắc nâu của Pœcilon, chia cắt Eleusis với người hàng xóm lớn hơn của nó, Athens. Nhìn ra sau lưng: thấp thoáng những dải đỉnh núi dài ánh tím của Cithæron và Parnes, bức tường thành tự nhiên chắn ngang xứ Bœotia. Nhìn sang phải: vượt lên trên những chóp núi của Megara là một ngọn nón kiêu hãnh. Đó là người bạn cũ, Acro-Corinthus.

Vùng đồng bằng giữa các ngọn đồi điểm xuyết những trang trại trù phú, những vườn nho xanh mướt, và những rặng ô-liu thẫm màu. Sườn đồi đá sỏi được nhuộm đỏ bởi bạt ngàn hoa anh túc. Người ta nghe văng vẳng tiếng chuông reo của những bầy dê thả rông. Cảnh sắc xa xôi là thế; còn ngay dưới chân ngọn đồi ngoạn cảnh ấy sừng sững một ngôi đền với hàng cột và mái sảnh hiên uy nghi — điện thờ Demeter, vị “Mẹ Trái Đất”, đồng thời là thánh địa cử hành những Bí ẩn của bà, nổi danh khắp chốn Hellas.

Dinh cơ của Hermippus thuộc dòng dõi Eumolpid, vị công dân quyền cao chức trọng nhất Eleusis, nằm ở phía đông ngôi đền. Ba bề bốn bên, những thân cây sần sùi và phiến lá sẫm màu của hàng ô-liu linh thiêng hầu như che khuất những bức tường trắng thấp lè tè của quần thể kiến trúc trải rộng này. Ở mặt thứ tư, hướng ra biển, con đường bụi bặm uốn lượn về phía đông đi Megara. Tại đây, ngay sát cổng, tụ tập một nhóm đông dân dã: những chàng trai cô gái làng mặt mày rám nắng, những ông già móm mém, những bà cụ lải nhải cười nói. Phía trên cánh cổng then cài vắt vẻo một dải thường xuân kết hoa, trong khi từ khoảng sân bên trong vọng ra tiếng sáo rít, tiếng lên dây đàn cithara, và cả những tiếng hô hào chỉ đạo — dấu hiệu của một sự nhộn nhịp tột cùng. Rồi ngay khi đám đông ngày càng xúm x đông hơn, một sứ giả mình trần một nửa phi ngựa như bay dọc con đường rồi lao thẳng vào cổng.

“Họ tới rồi,” mấy kẻ hay chữ bàn tán; nhưng tiếng xôn xao của họ vụt tắt khi cánh cổng lại mở hé để hai người phụ nữ ghé mắt nhìn ra. Quả thực là những quý bà, bởi hai người chẳng có điểm gì chung với mấy cô thôn nữ cứ liếc mắt đưa tình, và những lời xì xào bàn tán nhanh chóng xoay quanh họ.

“Nhìn kìa — vợ của chàng và mẹ cô ấy! Này Praxinœ, cậu có muốn lấy một Isthmionices không?”

“Thích lắm chứ, nhưng ngài Hermas nhà cậu có thèm chiếu cố cậu đâu.”

“Ê! Kìa, cô ấy vén chiếc khăn voan xanh xinh xắn; mừng ghê, nàng trông thật diễm lệ. Khối kẻ đẹp đẽ lại đi lấy phải mụ chằn lửa.”

Hai người phụ nữ rõ ràng là mẹ con, cùng sở hữu chiều cao quý phái và mặc trang phục trắng y hệt nhau. Khuôn mặt cả hai đều được ôm ấp bởi lớp voan mỏng manh xứ Amorgos: của người mẹ mang màu nghệ tây, đội vòng hoa kết bằng những bông lúa vàng; của người con gái mang màu xanh thẳm với vòng nguyệt quế hoa violet. Và giờ đây khi họ đứng quấn quýt lấy nhau, người trẻ tuổi hơn liền gạt chiếc khăn voan sang một bên. Mấy bà hàng xóm nói không sai. Chiếc áo choàng và vòng miện chỉ để lộ khuôn mặt cùng làn tóc nâu óng ả — nhưng gương mặt ấy kìa! Phải chăng chính vua Hephæstos đã nhào nặn từng đường nét từ lớp thủy tinh Phœnicia trong suốt, rồi điểm tô bằng tuyết và hoa hồng, thổi vào đó tất cả dòng máu thần thánh của sự sống? Có lẽ đâu đó ánh lên ngọn lửa bập bùng trong đôi mắt đen đang ngóng chờ người chồng trở về, hoặc cái nhẽo nhẹt thoáng qua trên đôi môi đang nóng lòng. Nhưng không gì lay chuyển nổi vẻ điềm tĩnh cao sang của gương mặt và dáng vóc ấy. Hermione quả thực là người con gái xứng đáng của một dòng dõi quý phái, và thật hạnh phúc cho người đàn ông đang xuôi về Eleusis!

Lại một sứ giả nữa. Tiếng náo nhiệt trong sân càng lớn hơn, lẩn trong đó là giọng của Hermippus đang sắp xếp đội ngũ nhạc công. Lúc này, một người đàn ông mặt sắc sảo, che cái đầu hói dưới vòng hoa huệ tây, đã bước đến nhập hội cùng hai người phụ nữ — đó là Conon, cha của vị chiến tướng. Ông đã chấm dứt mối thù truyền kiếp với Hermippus vào đêm thông điệp từ Corinth truyền tới. Rồi tiếp đó là sứ giả thứ ba; lần này trên tay cầm cành cọ chiến thắng và chỉ thốt lên một từ duy nhất: “Đến rồi!” Một khúc nhạc bùng lên từ trong sân như câu trả lời, trong khi Hermippus, một nhà quý tộc đường bệ, với mái đầu điểm bạc, dẫn đội quân không mang khí giới của mình bước ra.

Sáo đơn và sáo đôi, đàn lia reo vui và đàn cithara nhiều dây, chưa kể sáo sậy mục đồng, chũm chọe và trống lắc, tất cả cùng hòa quyện tạo nên một bản hợp âm rộn rã. Một đám rước uy nghi suýt làm chật ních khoảng sân đã tuôn ra con đường dẫn tới Corinth.

Dẫn đầu là vị demarch xứ Eleusis, một nhân vật ra vẻ ta đây, người mà suýt chẳng thể ngẩng cao đầu nổi vì chiếc vòng hoa sim quá đỗi nặng nề. Theo sau ông, từng đôi một, là các vị tư tế của Demeter mặc áo choàng trắng, râu tóc bạc phơ; tiếp đó là đoàn nhạc công ồn ào, rồi đến một đám đông trai thanh gái lịch — mắt sáng ngời, dáng uyển chuyển — đang xoay tròn những dải thường xuân, nguyệt quế và hoa sim theo nhịp điệu âm nhạc. Cành cọ xuất hiện ở khắp mọi nơi. Đoàn rước tiến xuống con đường; nhưng ngay khi vừa rời khỏi sân, tiếng chũm chọe vang dội qua những rặng ô-liu đã đáp lại âm thanh náo nhiệt ấy. Giờ đây, những giọng nam vang lên trầm hùng như trong một khúc ca khải hoàn. Hermione, khi đứng cạnh cổng, liền xích lại gần mẹ hơn. Đạo lý xứ Attic nghiêm ngặt dường như đang trói buộc nàng. Không một phụ nữ quý tộc nào được phép đường đột xuất hiện trước công chúng — ngoại trừ trong một dịp lễ hội thiêng liêng — không, ngay cả khi tâm điểm của niềm vui ấy chính là phu quân của nàng.

“Chàng tới rồi!” Nàng kêu lên với mẹ; mọi người cũng đồng thanh kêu lên như thế. Vòng qua khúc quẹo bên rặng ô-liu là một cỗ xe mà trên đó Cimon đang đứng ngẩng cao đầu đầy kiêu hãnh, bên cạnh là một người khác. Đi trước chiến xa là Themistocles, Democrates, Simonides; theo sau là mọi công dân Athens từng đặt chân đến Isthmia. Cổ bốn con ngựa được vòng quanh bằng hoa; hoa che kín cả dây cương, xe ngựa và thậm chí cả nhữngh bánh xe. Vị anh hùng đứng ngẩng cao, chiếc áo choàng đỏ vắt ngược ra sau, kho lộ vóc dáng tựa thần linh. Một vết sẹo chưa lành hằn trên ván trán — kiệt tác từ bàn tay Lycon; nhưng ai còn bận tâm đến điều đó khi mà ngay trên vết sẹo ấy là chiếc vòng hoa dã thảo? Khi hai đám rước hội ngộ, một tiếng hoan hô vang lên làm rung chuyển cả mỏm đá đỏ Eleusis. Vị anh hùng đáp lại bằng nụ cười rạng rỡ nhất; chỉ có đôi mắt chàng dường như đang dò hỏi, ngóng tìm một bóng hình chưa thấy xuất hiện.

“Io! Glaucon!” Những thiếu niên Eleusis phá vỡ hàng ngũ lao òa vào cỗ xe. Lũ ngựa được tháo cương chỉ trong chớp mắt. Năm mươi cánh tay cùng kéo cỗ xe tiến lên. Những người thổi sáo phồng má trợn mắt, ai nấy cố thổi át tiếng của người bên cạnh. Tiếp đó các thiếu nữ chạy tràn lên. Họ vây quanh chiến xa bằng một vòng tròn đan kết từ những dây hoa. Khi cỗ xe lăn bánh, họ đồng hành cùng nó bằng những vũ điệu uyển chuyển, kín đáo và duyên dáng vô song. Một nhà thơ địa phương — không phải Simonides, không phải Pindar, mà là một thi sĩ bình dân nào đó — đã cất cao lời ca cho dịp đại lễ. Trai thanh gái lịch cùng đồng thanh cất giọng hát vang.

“Io! Io, pæan! tung hô vị chiến tướng đội vòng nguyệt quế!

Io! Io, pæan! cất tiếng hát vang theo từng ngọn gió triền đê!

Chàng đã khải hoàn, người của chúng ta, người ta yêu dấu,

Giữa muôn vàn ánh mắt ngắm nhìn.

Chàng đọ tài cùng kẻ nhanh, chứng minh mình còn nhanh hơn nữa!

Đọ sức cùng kẻ mạnh, lại một lần nữa chứng tỏ sức vóc kiên trinh!

Giờ đây xin dâng vinh quang cho chàng, cho gia tộc chàng,

Cho Athens, và cho tất cả những người con của Athens hiển vinh!

[pg 55]Hãy mau tới, chạy ra nghênh đón,

Những kẻ lanh lẹ nhất cũng chẳng thể quá chần chừ.

Hãy chào đón chàng, chào đón bằng niềm say mê tột đỉnh,

Bằng khúc ca vang và những bước chân nhún nhảy đền bù.

Chàng đang đến gần, hãy rải hoa cúng dường trước lối,

Rải hoa anh túc, hoa huệ tây và cả hoa hồng;

Hãy thổi nhanh hơn nữa, hỡi những nhạc công vui tính,

Cho đến khi khúc nhạc cuồng say rung động chảy tràn trong lòng,

Bởi vinh quang của chàng và của chúng ta bay khắp chốn Hellas,

Mặc cho Vua Mặt Trời đi đến phương đông phương tây mênh mông.

Io! Io, pæan! hãy đội lên miện vòng nguyệt quế, sim và thông,

Io, pæan! mau đội lên đầu chàng vòng ô-liu, nhành nho thẫm của Athena rạng ngời.

Chàng đã ở bên chúng ta, chàng tỏa sáng trong vẻ đẹp ngời ngời;

Ôi niềm hạnh phúc khi lần đầu được ngắm nhìn gương mặt ấy;

Chàng đã ban cho tất cả chúng ta ánh vinh quang rực rỡ,

Xin Thượng đế Zeus hãy rọi ánh sáng của ngài lên chàng lần nữa,

Và nàng Pallas, vị nữ thần bảo hộ mắt xanh,

Xin hãy giữ cho tên tuổi và danh tiếng của chàng mãi mãi hiển vinh!”

Hòa nhịp hành động theo lời ca, họ tung lên đầu vị anh hùng vô số vòng hoa và dây hoa, đến nỗi chiếc vòng nguyệt quế gần như bị che khuất hẳn. Gần cổng nhà Hermippus, đoàn người hân hoan dừng lại. Viên demarch cất giọng lớn đòi giữ trật tự, cuối cùng cũng đạt được ý nguyện rồi tiến lại gần cỗ xe. Con người tốt bụng ấy đã mất cả ngày trời suy ngẫm về bài diễn văn chúc mừng trang trọng và vô cùng tận hưởng cơ hội này. Đôi mắt Glaucon vẫn đảo quanh tìm kiếm và dò hỏi, thế mà viên demarch vẫn say sưa tuôn ra những câu từ sáo rỗng. Nhưng rồi có điều gì đó bất ngờ xảy ra. Ngay khi vị quan chức vừa lấy lại hơi sau khi điểm lại gia phả quý tộc của vị chiến tướng, thì một tiếng hét vang lên, đám đông rẽ ra, và Glaucon thuộc dòng dõi Alcmæonid nhảy phốc khỏi cỗ xe nhanh như chưa từng thấy trên bãi cát Corinth. Khăn voan và vòng hoa violet tuột khỏi đầu Hermione khi nàng ngẩng mặt lên đón chồng. Những chùm hoa phủ trên người vận động viên rung rẩy rơi xuống như một đám mây khi khuôn mặt chàng chạm vào khuôn mặt nàng. Ngay cả viên demarch chân chất cũng phải ngắt quãng bài hùng văn của mình để hòa vào tiếng reo hò.

“Trai tài lấy gái sắc! Thần linh ban thưởng thật xứng đôi. Đây mới là chiếc vương miện tuyệt mỹ nhất!”

Bởi lẽ toàn thể Eleusis đều yêu mến Hermione, và sẵn sàng bỏ qua cho nàng những hành động còn bạo dạn hơn thế nhiều.

* * * * * * *

Hermippus khoản đãi toàn thể thực khách — đám đông ngồi ở những chiếc bàn dài ngoài sân, còn các vị khách quý thì ở trong một căn phòng kín đáo hơn. “Không có gì là quá mức” chính là châm ngôn thuần chất Hellenic của vị quý tộc Eleusis tinh tế; và ông đã tuân thủ điều đó. Tiệc tùng của ông tao nhã mà không phè phỡn. Đầu bếp người Syracuse đã chuẩn bị một món cá bơn thượng hạng. Rượu vang là loại Chian lâu năm hảo hạng nhưng được pha loãng vừa độ. Không có cảnh nhồi nhét thịt thà thô thiển theo kiểu Bœotia; thay vào đó, con lươn hồ Copaic vĩ đại, “thứ mà Poseidon có thể đã dâng lên đỉnh Olympus”, khiến mọi kẻ sành ăn phải vỗ tay tán thưởng. Mật ong thơm ngát là loại ngon nhất lấy từ núi Hymettus.

Vì quy mô khách quý được chọn lọc kỹ càng nên các lề thói xã giao được miễn bỏ, và có cả sự hiện diện của phái nữ. Hermione ngồi trên chiếc ghế bành rộng cạnh Lysistra, người mẹ xinh đẹp của nàng; các cậu em trai ngồi trên những chiếc đẩu ở hai bên. Ngay phía bên kia chiếc bàn hẹp, Glaucon và Democrates cùng ngả người trên một chiếc trường kỷ. Ánh mắt của hai vợ chồng hiếm khi rời nhau; miệng họ cười nói ríu rít, chẳng mảy may để ý rằng Democrates hầu như không tài nào dời mắt khỏi khuôn mặt của Hermione. Simonides, nằm tì bên cạnh Themistocles — sau khi kết thân sâu sắc với vị chính khách ấy chỉ qua một vài lần gặp gỡ ngắn ngủi — đang tuôn ra không ngớt những mẩu chuyện cười và giai thoại. Nhân vật vĩ đại ngồi cạnh ông cũng chẳng hề kém cạnh trong nghệ thuật đấu khẩu và trí tuệ. Sau khi món cá nhường chỗ cho rượu vang, Simonides liền chiêu đãi mọi người bằng một câu chuyện được kể với giọng điệu vô cùng nghiêm túc về việc các anh em sinh đôi Dioscuri đã hiển linh xuất hiện trước mặt ông trong lần lưu trú gần đây nhất ở Thessaly và cứu ông thoát chết trong gang tấc khi một tòa nhà sập xuống.

“Ông dám thề đây là một câu chuyện có thật chứ, Simonides?” Themistocles cất lời, với một bên mắt lim dim.

“Hoài nghi là bất kính đấy. Để phạt, hãy đứng dậy hát ngay một bài ca ngợi chiến thắng của Glaucon đi.”

“Ta nào phải ca sĩ hay thợ gảy đàn,” vị chính khách đáp lại với vẻ tự mãn chẳng bao giờ giấu giếm. “Ta chỉ biết cách làm cho Athens hùng mạnh mà thôi.”

“Ồ! Hỡi con trai của Miltiades,” nhà thơ giục giã, “ít ra ngài cũng không đến nỗi từ chối một cách phũ phàng thế chứ.”

Cimon đứng dậy cáo lỗi, gọi mang đàn lia ra và bắt đầu lên dây; nhưng không phải tất cả thực khách đều có cơ hội thưởng thức tiếng đàn của chàng. Một nô bộc chạm nhẹ vào vai Themistocles, và vị này liền đứng dậy bỏ đi.

“Chắc Dioscuri lại đến cứu ngài đấy à?” Simonides cất tiếng cười hỏi với theo.

“Những vị thần khác cơ,” vị chính khách ngoái lại đáp; “xin thứ lỗi, Cimon, ta sẽ quay lại ngay. Một điệp viên của ta vừa ở châu Á về, chắc chắn mang theo tin tức quan trọng, bằng không hắn đã chẳng tìm ta gấp gáp đến tận Eleusis thế này.”

Nhưng Themistocles chần chừ ở ngoài khá lâu; chỉ một lát sau lại có lệnh gọi Democrates ra ngoài. Anh tìm thấy Themistocles đang ở một căn phòng nhỏ bên ngoài, thảo luận sôi nổi với Sicinnus — trên danh nghĩa là gia sư các con ông, nhưng thực chất là một mật thám được tin tưởng tuyệt đối. Chỉ cái nhìn đầu tiên vào khuôn mặt sắc sảo và đôi mắt tinh anh của người xứ Á Châu cũng đủ khiến người ta thấy bất an. Một điềm báo nội tâm — chẳng phải từ bộ lòng của loài chim, hay dấu hiệu trên bầu trời — mách bảo Democrates rằng kẻ này không mang lại điềm lành.

Bằng những câu hỏi sắc bén, Themistocles đã gặng hỏi ra mọi chuyện.

“Như vậy là hoàn toàn chắc chắn Xerxes sẽ bắt đầu cuộc xâm lược vào mùa xuân tới?”

“Chắc chắn như việc Helios sẽ mọc vào ngày mai.”

“Biết trước để phòng bị. Thế ngươi đã đi những đâu kể từ khi ta cử ngươi đi thăm dò châu Á vào mùa đông?”

Gã đàn ông, thừa hiểu chủ nhân của mình thích chiếm phần lớn trong cuộc trò chuyện, liền đáp ngay:

“Sardis, Emesa, Babylon, Susa, Persepolis, Ecbatana.”

“Chà! Nhiệm vụ của ngươi được hoàn thành xuất sắc đấy. Mọi tin đồn chúng ta nghe từ phương Đông có đúng sự thật không? Xerxes đang tập hợp một đại quân vô số kể phải không?”

“Lời đồn còn chưa nói hết được một nửa sự thật đâu. Không có bộ tộc nào ở châu Á mà không phải trưng binh. Hai cây cầu phao đang được dựng lên bắc qua Hellespont. Nhà vua sẽ có một nghìn hai trăm chiến thuyền trireme, chưa kể vô số tàu vận tải. Kỵ binh được tính bằng hàng trăm ngàn, bộ binh tính bằng hàng triệu. Một đội quân như thế chưa từng được tập hợp kể từ khi Zeus đánh bại bọn Người khổng lồ.”

“Một binh đoàn vui vẻ thật đấy!” Themistocles huýt sáo qua kẽ răng một thoáng; nhưng bản tính không bao giờ nao núng, ông lại tiếp tục dồn dập hỏi. “Được rồi. Nhưng liệu Xerxes có phải là kẻ đủ sức chỉ huy đại quân này không? Hắn nào phải bậc kỳ tài quân sự như Darius cha hắn.”

“Hắn chỉ là thứ bù nhìn trong tay bọn hoạn quan và phụ nữ; dẫu vậy quân đội của hắn sẽ không vì thế mà suy yếu.”

“Và lý do vì sao?”

“Bởi vì Hoàng tử Mardonius, con trai của Gobryas, và là em rể của nhà vua, sở hữu trí tuệ và sự dũng mãnh ngang ngửa Cyrus và Darius cộng lại. Nhắc đến hắn chính là nhắc đến kẻ thù truyền kiếp của Hellas. Chính hắn, chứ không phải Xerxes, mới là thủ lĩnh thực sự của đại quân.”

“Tất nhiên là ngươi đã gặp hắn rồi chứ?”

“Tôi không gặp. Một vị giáo sĩ đạo Magian ở Ecbatana đã kể cho tôi nghe một câu chuyện kỳ lạ. ‘Hoàng tử,’ hắn nói, ‘ghét phải bận tâm mấy chuyện doanh trại rườm rà; giao phó việc chuẩn bị cho kẻ khác, ngài đã lẻn sang Hy Lạp để dò la vùng đất mà ngài sắp chinh phục.’ ”

“Không thể nào, ngươi đang mơ mộng đấy à!” Tiếng thốt lên không phải từ Themistocles mà là từ Democrates.

“Tôi không hề mơ mộng, thưa ngài đáng kính,” Sicinnus đáp lại với vẻ cộc cằn; “vị giáo sĩ Magian có thể đã nói dối, nhưng tôi đã tìm kiếm Hoàng tử ở mọi thành phố tôi đặt chân đến; nơi nào họ cũng bảo với tôi rằng: ‘Ngài ấy đang ở thành phố khác.’ Ngài không có ở vương triều của vua cha. Ngài có thể đã đến Ai Cập, Ấn Độ, hay Ả Rập; — và ngài hoàn toàn cũng có thể đã đến Hy Lạp.”

“Đây là những tin tức nghiêm trọng đấy, Democrates,” Themistocles nhận xét, với một nỗi lo âu hiếm khi lộ ra trong giọng nói. “Sicinnus nói đúng; sự hiện diện của một kẻ như Mardonius ở Hellas giải thích cho rất nhiều điều.”

“Tôi không hiểu ý ngài.”

“Chính là sự lạnh nhạt của rất nhiều đồng minh mà chúng ta từng tin tưởng, những cuộc cãi vã nảy sinh giữa các đồng minh khi chúng ta vừa họp mặt ở Isthmus, sự trì trệ trong việc chuẩn bị chiến tranh của tất cả người Sparta ngoại trừ Leonidas, và sự do dự của Corcyra trong việc gia nhập phe ta. Thebes đang ngả theo phe Media, Crete ngả theo, Argos cũng vậy. Thessaly đang dao động. Ta suýt chút nữa có thể nêu đích danh các vương công và quý tộc lớn khắp Hellas đang nhận tiền của người Ba Tư. Hỡi Cha Zeus,” vị danh tướng xứ Athens kết luận, “nếu không có một bộ óc chủ mưu nào đứng sau điều khiển toàn bộ mưu đồ bỉ ổi này, thì Themistocles con trai của Neocles chẳng còn chút khôn ngoan nào nữa.”

“Nhưng việc Mardonius đến Hy Lạp?” chàng trai trẻ thắc mắc; “hiểm họa hắn phải đối mặt? rủi ro bị phát hiện—”

“Gần như bằng không, ngoại trừ khi hắn đến Athens, bởi những kẻ theo phe Media sẽ che chở cho hắn ở khắp mọi nơi. Dù vậy vẫn có một nơi — tạ ơn Athena —” tay Themistocles giơ lên vẻ sùng kính nhẹ nhàng — “nơi mà hắn cứ bước chân tới nếu dám bước vào!” Rồi với một sự thay đổi thái độ chớp nhoáng vốn là thói quen, vị chính khách nhìn thẳng vào Democrates.

“Lắng nghe đây, hỡi con trai của Myscelus; đám quý tộc Ba Tư đó vô cùng liều lĩnh. Hắn hoàn toàn có thể thử thách vận mệnh và đặt chân lên đất Attica. Ta đang gánh trên vai vô vàn lo toan nặng nhọc chẳng kém gì Zeus, nhưng nhiệm vụ này ta giao phó cho cậu. Cậu là cận tướng được ta tin tưởng nhất, ta không thể mạo hiểm giao cho ai khác. Hãy canh gác, thuê mật thám, rải tiền mua chuộc. Đừng nghỉ ngơi ngày đêm để tìm xem Mardonius người Ba Tư có bén mảng đến Athens hay không. Một khi hắn rơi vào tay chúng ta — thì cậu đã lập cho Hellas một công trạng lớn lao chẳng kém gì Miltiades tại Marathon rồi đấy. Cậu hứa chứ? Hãy bắt tay ta nào.”

“Một trọng trách lớn lao,” Democrates lên tiếng, không mấy hồ hởi cho lắm.

“Và là việc cậu hoàn toàn xứng đáng để hoàn thành. Chẳng phải chúng ta đang cùng nhau cống hiến vì Athens và vì Hellas đó sao?”

Ánh mắt sắc như diều hâu của Themistocles thật không thể né tránh. Người thanh niên Athens cảm thấy như đối phương đang thấu tận tâm can mình. Anh đưa tay ra nắm lấy bàn tay ấy....

Khi Democrates bước trở lại sảnh tiệc, Cimon đã kết thúc khúc ca của mình. Các vị khách đang pháo tay rào rào. Rượu vang vẫn tiếp tục được chuyền tay, nhưng Glaucon và Hermione không tham gia. Ngay bên kia chiếc bàn, họ đang thì thầm những lời nhỏ nhẹ mà Democrates không thể nghe rõ. Nhưng anh thừa hiểu ý nghĩa qua gương mặt rạng ngời phản chiếu vẻ đẹp của đối phương. Và tâm trí anh miên man quay về quá khứ tối tăm, về ngày mà Glaucon tìm đến anh, rạng rỡ hơn cả ngày thường và hô lớn: “Hãy mừng cho ta đi, người bạn hiền, hãy mừng cho ta! Hermippus đã hứa gả cho ta người con gái đẹp nhất Athens.” Một vị thần ác độc nào đó đã khiến Democrates trở nên mù quáng trước mọi nỗ lực tán tỉnh của người bạn chí cốt. Biết bao hy vọng của nhà hùng biện trong ngày hôm ấy đã tan thành mây khói! Thế mà anh vẫn phải ra vẻ vui mừng cùng con trai của Conon.... Anh ngồi lặng trong bầu không khí u ám, cho đến khi giọng sáo lanh lảnh của Simonides đánh thức anh dậy.

“Này bạn, nếu anh là kẻ ngốc thì việc giữ im lặng là một hành động khôn ngoan; còn nếu là người khôn ngoan, thì đó lại là việc cực kỳ ngu ngốc.”

“Rượu đâu, người đâu,” Democrates ra lệnh; “và pha ít nước thôi. Hôm nay ta thấy đầu óc mụ mẫm quá thể.”

Anh dành phần còn lại của bữa tiệc để uống thật say, kèm theo những tiếng cười gượng gạo. Tiệc tàn vào lúc chiều muộn. Toàn bộ thực khách hộ tống vị chiến tướng hướng về Athens. Tại Daphni, con đèo băng qua những ngọn đồi, các vị archon và strategi — những quan chức cao nhất của nhà nước — ra nghênh đón họ bằng kỵ binh, đuốc rực sáng và một nửa dân cư thành phố nối đuôi theo sau. Hai mươi cubit tường thành Athens đã bị dỡ bỏ để mở một cổng thành chào đón đoàn quân khải hoàn. Lại có một bữa yến tiệc lớn nữa được tổ chức tại phủ quan khách. Túi tiền một trăm drachmæ, phần thưởng theo luật định dành cho các chiến thắng tại Isthmus, được trao tận tay. Một con đường được đặt theo tên của Glaucon tại thành phố cảng mới Peiræus. Simonides ngâm một bài thơ khải hoàn ca. Tóm lại, toàn thể Athens chìm đắm trong hoan ca suốt nhiều ngày trời. Chỉ có duy nhất một người cảm thấy khó lòng hòa mình trọn vẹn vào niềm vui ấy. Và đó chính là người bạn thân thiết nhất của vị chiến tướng — Democrates.