Một

Họ đều đã đi rồi. Rốt cuộc họ cũng đã đi hết rồi.

Họ mang theo quyết định bổ nhiệm mơ ước bấy lâu, mang theo sự hưng phấn của người chiến thắng, mang theo niềm khao khát muốn đại triển thần thông, mang theo một bụng giấc mơ kiến công lập nghiệp huy hoàng. Tất nhiên, cũng có những người mang theo niềm tiếc nuối nặng nề không thể đổi thay, mang theo sự chua xót cay đắng vô cùng, thậm chí mang theo cả lòng hối hận không sao nguôi ngoai. Những người xuất sắc hoặc tương đối xuất sắc, những thỏi vàng được đãi ra hay những hạt cát bị loại bỏ, những người hiên ngang tuấn tú hay những người ngắn gọn tinh anh, những kẻ tự mệnh bất phàm hay những kẻ tự tàm hình hối, những người được giao sứ mệnh lớn lao hay những kẻ mò mẫm đụng may mắn, nam có, nữ có, cao có, thấp có — Tóm lại, họ đều đã đi rồi, thể xác cùng với linh hồn của họ đã rời khỏi N-017, rời khỏi núi Quán, rời khỏi Trung đội 7 ngưng đọng tuổi trẻ và sức sống của chúng tôi.

Chỉ có tôi, Thái Đức Hãn, một người lính già khoác áo quân phục hai mươi năm, một học viên xếp hạng gần cuối của Trung đội 7 trước đây, một anh thợ nấu ăn tay nghề hàng đầu ở bếp ăn Trung đội 7 trước đây, một hạ sĩ quan chuyên nghiệp cấp ba trong biên chế loại một của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, một công nhân viên trong biên chế loại hai của Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc, một người làm trạm trưởng nông trường giữ doanh trại ngoài biên chế xếp hạng chính cấp ban, đã lặng lẽ ở lại nơi này. Tôi không có chí khí hào hùng như chim bằng vỗ cánh của các anh, cũng chẳng có nỗi trăn trở chán nản như hùm xuống đồng bằng của các anh. Cái gì nên có đã có, cái gì nên mất đã mất, khi phán quyết cuối cùng của số phận được hé lộ, tâm tôi lặng như nước, linh hồn bình thản thong dong. Tôi tiếp nhận sự an bài của số phận dành cho mình, cho dù sự an bài ấy là vô trách nhiệm, là vô lý, thậm chí là nực cười hoang đường. Đây là lựa chọn duy nhất của tôi, cũng là lựa chọn đúng đắn duy nhất của tôi.

Bây giờ, ngoại trừ vài người lính thay đổi hằng năm, trong đám người của Trung đội 7 năm đó, chỉ còn lại một mình tôi ở đây. Tôi như một cây cổ thụ ngơ ngác, cô độc đứng trong dải núi từng thuộc về tất cả chúng tôi, cắm rễ và canh giữ. Dĩ nhiên trong lòng tôi hiểu rõ, trong số các anh nhất định có người đã quên mất tôi, chẳng ai coi trọng một kẻ thất bại (trong mắt các anh có lẽ còn là một kẻ yếu đuối). Điều này tôi có thể hiểu được, dù sao cũng đã hơn mười năm trôi qua, mọi người đều ở trên vị trí của riêng mình tranh nhau tiến bước (tôi biết những người bước ra từ Trung đội 7 chúng ta luôn muốn đứng ở đầu sóng ngọn gió). Tất cả mọi người đều không rảnh rỗi, bất luận là người đã làm Sư trưởng, Xứ trưởng, Trung đoàn trưởng, Bí thư, Chủ tịch huyện, hay người đã về quê làm ruộng buôn bán nhỏ lẻ, tầng nấc tuy có khác nhau, nhưng tất thảy đều đang bận rộn sống, người có địa vị hay không có địa vị đều bận rộn theo đúng quỹ đạo.

Tôi cũng vậy. Dù xét về địa vị tôi có thể là người tệ nhất hoặc tương đối tệ trong số sáu mươi ba người chúng ta, tôi vất vả nhưng tôi cũng rất hạnh phúc. Tôi là một người tương đối dễ thỏa mãn, dĩ nhiên đó là sự thỏa mãn mang tính tương đối. Chính nhờ cái đức tính dễ thỏa mãn ấy mới dẫn đến việc ngày hôm nay tôi ở đây duyệt binh các anh.

Quân khu W đã giải thể, dải vùng cấm quân sự phía nam Sóc Dương Quan ngoại trừ một số ít đơn vị vẫn đang tại ngũ, phần lớn đất đai đều đã "hoá can qua thành ngọc bạch". Các anh đi khắp bốn phương trời, người làm quan thì làm quan, người phát tài thì phát tài, người gặp may thì gặp may, người xui xởn thì xui xởn, người hạnh phúc thì hạnh phúc, người chịu khổ thì chịu khổ. Chỉ có tôi, mười mấy năm như một ngày, làm một người lính, làm một người lính già tận tụy hết trách nhiệm có một phần nhiệm vụ góp một phần sức, làm một hạ sĩ quan chuyên nghiệp cấp ba huấn luyện người khác và hầu như nghe theo sự chỉ huy của bất kỳ ai, làm một công nhân viên sở hữu toàn dân, quản lý bốn người lính và hơn sáu trăm con gà thịt.

Ha ha, các vị lãnh đạo, các vị bạn học, các vị tiên sinh, các anh e rằng nằm mơ cũng không ngờ tới, một tay nghiệp vụ đo đạc hàng đầu của Trung đội chuẩn trước đây bây giờ lại là một trạm trưởng trại nuôi gà, đương nhiên là trạm trưởng trại nuôi gà do quân đội quản lý. Sản phẩm của trại chúng tôi chỉ cung cấp nội bộ, tuyệt đối không cung cấp ra bên ngoài. Các anh đừng nghĩ tôi là một nhà doanh nghiệp, là một kẻ giàu xổi nhảy vào thương trường, không, tôi chưa có được may mắn và xui xẻo đó, tôi cũng chưa phàm phu đến mức chao đảo ngược xuôi vì chút lợi nhỏ ngoi lên tụt xuống. Nuôi gà là nghề phụ, trông nom gìn giữ khu doanh trại này mới là chức trách chính đáng của bản hạ sĩ quan chuyên nghiệp cấp ba và công nhân viên quân đội.

Hơn nữa, thầy giáo Chúc kính yêu của chúng ta vẫn còn ở đây mà.

Các anh có thể phai nhạt quên tôi, nhưng sao tôi có thể quên các anh được? Phải biết rằng, trong cuộc tranh tài cuối cùng, người đạt tổng điểm thứ ba mươi tư là Thái Đức Hãn đấy chứ? Huống hồ, đó là lần thua uất ức nhất trong đời Thái Đức Hãn. Trong những lần sát hạch không quyết định số phận, Thái Đức Hãn chưa bao giờ rớt khỏi top hai mươi lăm,thiên thiên là vào thời điểm then chốt lại sảy chân rớt đài, nhận lấy vị trí thứ ba mươi tư. Đó là ông trời cố tình làm khó tôi rồi, sao không thể là thứ ba mươi ba cơ chứ, nếu đã không cho tôi qua cái ngưỡng đó, cho tôi thi thứ bốn mươi, thứ năm mươi thì tôi cũng thua một cách thoải mái, đằng này lại trao cho tôi danh xưng thứ ba mươi tư, ngay sát mép của cái ngưỡng ấy, người khác đều nhảy qua rồi, đến lượt tôi thì cánh cửa đóng sầm lại.

Người đạt thành tích tổng hợp thứ ba mươi ba trong kỳ thi tốt nghiệp là Lộ Hoàng Hà của Phân đội 3.

Mười tám năm sau, Lộ Hoàng Hà là Phó Tư lệnh một Quân phân khu thuộc Quân khu tỉnh nào đó. Kẻ mười bảy năm trước đã đứng thẳng vượt qua đầu Thái Đức Hãn với ưu thế hơn một phẩy hai điểm, vui mừng đến phát điên trở thành kẻ lọt lưới gánh danh Tôn Sơn này, tuy lúc đó chỉ xếp cấp bậc Trung đội trưởng cấp hành chính hai mươi ba, nhưng từ đó về sau luôn khắc ghi sự may mắn năm đó, phát phẫn đồ cường, làm việc cực kỳ khắc khổ, quan hệ mọi mặt cẩn trọng vô cùng, con đường thăng tiến thuận lợi không gì cản nổi, đến mức mười tám năm sau mức độ tiến bộ đã vượt qua đa số học viên Trung đội 7, trở thành sĩ quan cấp Sư đoàn thứ ba chỉ sau Sư trưởng Tôn Văn Thao và Chính ủy Sư đoàn Hám Trân Kỳ, mang quân hàm Đại tá, trong khi Tham mưu trưởng Sư đoàn Lăng Vân Hà và Xứ trưởng Xứ Doanh trại Ngụy Văn Kiến cũng chỉ mang quân hàm Thượng tá.

Thái Đức Hãn so với bất kỳ ai cũng có thể bình tâm tĩnh khí, duy chỉ có so với Lộ Hoàng Hà mới cảm nhận sâu sắc rằng "sai một li, đi một dặm" không phải là lời nói suông.

Tất nhiên, Thái Đức Hãn có hạnh phúc của Thái Đức Hãn. Ít nhất, Thái Đức Hãn có một tình yêu mà anh cho là tình yêu chân chính.

Ban đầu, khi chịu đựng sự rèn luyện ở N-017, Thái Đức Hãn đối với hai chữ tình yêu ngay cả nghĩ cũng không dám nghĩ. Anh đến một cái nhà cũng không có, nguyện vọng làm Trung đội trưởng cũng bấp bấp bấp phập phồng trong mưa gió, trao cho anh một bông hoa tươi anh cũng không rảnh để tưới tắm, trao cho anh một tình yêu anh cũng không có nơi cất giữ. Thời đó, những người nổi bật là Lăng Vân Hà và Tôn Văn Thao. Ở bên cạnh họ, anh ngoại trừ dốc hết sức lực giữ gìn sự tôn nghiêm của mình, nào dám có suy nghĩ viển vông gì khác? Tình yêu đối với anh giống như những ngôi sao trên trời, đừng nói là hái xuống, nhìn thôi cũng thấy mờ ảo. Trong số nữ binh ở Đại đội bộ, Tôn Văn Thao và Lăng Vân Hà rất được ưa chuộng, cho dù chia hai mươi mấy nữ binh của Đại đội bộ ra làm đôi phân hết cho Trung đội 7 thì cũng chẳng có phần của anh. Lúc đó anh nghĩ — Về vấn đề vợ con, anh vẫn có khả năng lại trở thành người cuối cùng của Trung đội 7 — Một kẻ ngay cả danh Tôn Sơn còn chẳng tranh nổi thì lấy mặt mũi nào mà kết hôn? Nhưng thực tế lại hoàn toàn ngược lại, anh gần như là một trong những người kết hôn đầu tiên trong số đó. Anh có đầy đủ thời gian vàtinh lực để kết hôn.

Ngoại trừ việc kết hôn và sinh con đầu tiên, anh lính quê mùa ẩn mình trong núi sâu mười mấy năm này còn có những hành động phi thường khác mà những người may mắn hay không may mắn của Trung đội 7 khó lòng theo kịp. Ví dụ như anh có thể dùng một chiếc máy tiện để chế tạo các loại mô hình binh khí tinh xảo, ngoài giờ nuôi gà dùng những mô hình này để dàn trận bố trí, thỏa mãn cơn thèm làm Trung đoàn trưởng, Sư trưởng pháo binh. Lại ví dụ như vào giữa những năm 90 anh đã bắt đầu sử dụng máy tính, nắm vững công nghệ P-OX, say sưa lao vào một công trình thiết kế phương tiện vận tải — Tất nhiên, kiểu thiết kế này chẳng mang lại lợi ích công danh nào cả, căn cứ duy nhất là anh thích. Anh có thể ngồi trước máy tính luyện tập lại những huy hoàng đã mất của bản thân, từ đó lấp đầy sự trống trải do đời sống nuôi gà mang lại.

Hai

Ngay trong ngày công bố quyết định xếp cấp và bổ nhiệm chức vụ của một số học viên Trung đội 7, việc đầu tiên Thái Đức Hãn làm là đến Bệnh viện BGC thăm Liễu Liễm. Lúc đó, vết thương của Liễu Liễm về cơ bản đã lành, nhưng di chứng tàn tật cũng đã coi như định hình.

Mới hai mươi hai tuổi, cô gái tuổi đậu khấu lại mang tật gánh phế, những ngày tháng sau này biết sống làm sao? Liễu Liễm mờ mẫm hoang mang, nửa đêm hay bị ác mộng làm tỉnh giấc, tỉnh dậy gối đã ướt đẫm nước mắt. Những ngày ấy, trong đầu Liễu Liễm từng ủ sẵn nhiều kế hoạch, trong đó có một kế hoạch khả thi nhất là tích góp được vài chục viên thuốc ngủ An Định. Ngay lúc cô đang tiếp tục tích góp thì Thái Đức Hãn đến.

Thái Đức Hãn ngoài việc vác theo một bao tải hoa quả lớn, còn ôm một ôm hoa dại hái từ núi Quán. Bác sĩ và y tá trong bệnh viện đều không trộm cười — Họ chưa từng thấy ai dùng bao tải lương thực vác mấy chục cân hoa quả đi thăm bệnh nhân, cũng chưa từng thấy ai ôm cả một sọt hoa dại đi thăm bệnh nhân — Họ làm sao biết được, đây là lần đầu tiên trong đời Thái Đức Hãn tiêu một lúc nhiều tiền đến thế, dùng trọn vẹn bốn tháng tiền phụ cấp của anh. Anh dù thế nào cũng không tìm ra một cách thức nào thể hiện rõ nhất tấm lòng của mình, anh chỉ có thể theo tư duy tình cảm truyền thống, dùng lao động của mình, dùng tiền mồ hôi nước mắt của mình để an ủi bản thân nhiều nhất có thể.

Anh lính già mặt mày tiều tụy, khắp người đầm đìa mồ hôi này chẳng thèm quan tâm đến lời chế giễu của bác sĩ y tá, cứ thế nghiêm chỉnh chốn không người xông vào phòng bệnh của Liễu Liễm, đem đồ trên vai vác, trong tay ôm đặt xuống đất, rồi đứng một bên nhìn Liễu Liễm. Nhìn nhìn rồi nước mắt trào ra, một câu cũng không nói được, bao nhiêu áy náy, chua xót, và dĩ nhiên là cả tủi thân đều tập trung vào tuyến lệ, cuồn cuộn trào ra không sao ngăn lại được.

Những người trong phòng bệnh đều bị hành động của gã đàn ông này làm cho sững sờ, ngay cả Liễu Liễm cũng bị cơn sấm sét lặng lẽ này làm cho lúng túng. Mọi người lúc này mới nhận ra, đây không phải là một buổi thăm bệnh bình thường.

Bác sĩ và y tá không còn trộm cười nữa, lặng lẽ rút khỏi phòng bệnh. Những bệnh nhân cùng phòng, người nào đi lại được cũng đều âm thầm rời đi, nhường một khoảng không gian yên tĩnh cho gã đàn ông và người bệnh của anh.

Thái Đức Hãn vẫn không nói một lời,Mặc dòng nước mắt nóng hổi tuôn trào vạn dặm.

Sau đó, Liễu Liễm nhổm người dậy, khuôn mặt nhợt nhạt ửng hồng, gọi Thái Đức Hãn: "Anh làm gì mà phải thế, anh là một người đàn ông lớn chừng này rồi, khóc đến kinh thiên động địa, người ta đều bị anh dọa sợ hết rồi." Thái Đức Hãn lúc này mới quệt mặt gạt lệ, run rẩy nói một câu: "Liễu Liễm, tôi... tôi hại cô rồi... Cô không đáng phải như thế..."

Liễu Liễm nói: "Tôi bị thương xong, bản thân còn chưa từng vì mình mà khóc như thế này. Chỉ dựa vào trận khóc thấu tâm thấu phổi này của anh, tôi cũng thấy đáng rồi. Thái Đức Hãn à, anh đừng khóc nữa, chân tôi vẫn còn mà. Đừng khóc nữa đừng khóc nữa, chúng ta nói chuyện đi."

Hôm đó, Thái Đức Hãn đứng trong phòng bệnh của Liễu Liễm hơn một tiếng đồng hồ, kể về kết quả của mình, nói: "Cô xem, cô vì tôi mà ngã một cú như thế thật không đáng, nếu tôi tiền bộ thêm chút nữa... Trên thế giới này, người tôi có lỗi nhất, một là đơn vị cũ của tôi, hai là Trung đội 7, và người nữa chính là cô."

Liễu Liễm nói: "Sao có thể trách anh được, cũng là do tôi nhất thời sơ ý. Biết đâu chừng lại là tôi hại anh, biết đâu chính vì tôi bị thương làm anh phân tâm mới lơ đễnh, nếu không thì có lẽ anh đã không phạm phải sai số đó rồi."

Thái Đức Hãn không thể diễn tả nổi cảm xúc trong lòng mình khi nghe những lời ấy lúc đó, nhưng có một điều rõ ràng, đó là từ khoảnh khắc ấy, anh phát hiện cô nữ binh vốn dĩ mờ nhạt, không ai chú ý trong đại viện N-017 này lại có một vẻ đẹp không gì sánh bằng — Một vẻ đẹp lương thiện và thuần khiết. Người từ nhỏ đã mất đi tình thương của bố mẹ, người luôn vật lộn trong nghèo khó và đói khát, người luôn dùng sự kiên cường gian khổ đến tột cùng để giữ gìn sự tôn nghiêm của mình này, trước vẻ đẹp rạng rỡ vô cùng ấy, trước giường bệnh của Liễu Liễm, đã trang trọng quỳ hai gối xuống, "Liễu Liễm... trời xanh có mắt... ông trời phải phù hộ cô..."

Liễu Liễm nói: "Đừng lo lắng cho tôi, tôi sẽ tốt lên thôi. Dù có hỏng một bên chân thì tôi vẫn còn một bên chân khác, chúng ta đều còn trẻ, mọi thứ rồi sẽ tốt đẹp thôi."

Hôm đó, sau khi Thái Đức Hãn đi, Liễu Liễm đem toàn bộ số thuốc An Định tích góp được ném hết vào sọt rác.

Ba

Trước khi Trung đội 7 chuẩn bị giải thể, Hàn Mạch Thiên lúc này đã thăng chức Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chủ nhiệm Chính trị Đại đội Huấn luyện đã tìm Thái Đức Hãn trò chuyện, hỏi anh muốn phục viên hay muốn ở lại tiếp tục phục vụ quân ngũ. Thái Đức Hãn gần như không cần suy nghĩ, trả lời ngay lập tức: "Tôi nguyện ở lại tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp quốc phòng."

Sau đó Phó Chính ủy Hàn xếp đặt điều Thái Đức Hãn sang Đại đội Huấn luyện Chiến thuật, làm Đại đội trưởng Huấn luyện — Mặc dù Thái Đức Hãn xếp thứ ba mươi tư của Trung đội 7, nhưng làm một Đại đội trưởng Huấn luyện ở Đại đội Chiến thuật thì tuyệt đối là dao mổ trâu giết gà, quá dễ dàng rồi. Mầm mống cán bộ và cựu học viên xếp thứ ba mươi tư Trung đội 7 không hề có sự kiêu ngạo đại tài tiểu dụng, trái lại làm việc bổn phận kiên trì, dưới sự dìu dắt của Phó Chính ủy Hàn, từng bước từng bước "cống hiến cho sự nghiệp quốc phòng", ba năm sau đó, cũng chính là năm Tôn Văn Thao làm Tiểu đoàn trưởng, anh chuyển sang ngạch binh sĩ tình nguyện.

Liễu Liễm sau khi mang tật, đầu tiên là nằm viện một tháng ở Bệnh viện Dã chiến BGC, sau đó lại chuyển đến Bệnh viện Tổng quân khu W điều trị, tuy giữ được chân phải không bị cưa bỏ, nhưng hai chân dù thế nào cũng không thể phối hợp nhịp nhàng được nữa, đi lại lúc nào cũng khập khễnh bên cao bên thấp. Sau đó cô trở lại N-017, tiếp tục tiêm thuốc lấy thuốc ở trạm y tế, khi phục viên không trở về thành phố W, dưới sự dàn xếp của Phó Chính ủy Hàn, cô ở lại Trạm Phục vụ Quân nhân thuộc Đại đội Huấn luyện làm một nhân viên bán hàng. Đến lúc này, những người của Trung đội 7 và những người có quan hệ mật thiết với Trung đội 7 chỉ còn lại Phó Chính ủy Hàn, Thái Đức Hãn và Liễu Liễm. Nhưng Liễu Liễm lúc này không còn là cô nữ binh đanh đá mồm măm mép giải năm xưa nữa, Liễu Liễm trở nên trầm lặng ít nói, ngoại trừ những nụ cười chào đón đưa tiễn trong công việc, rất ít khi thấy cô có tiếng cười.

Đã từng có một thời gian, Thái Đức Hãn không dám đến Trạm Phục vụ mua đồ, anh sợ gặp Liễu Liễm, anh không chắc một anh lính già công chẳng thành danh chẳng toại như mình có tư cách đi yêu một cô gái tàn tật đẹp đẽ như thế hay không. Anh đã vô số lần gặp cô trong giấc mơ. Có một lần anh mơ thấy mình biến thành rất nhỏ rất nhỏ, trở về thời thơ ấu cay đắng, bên con sông nhỏ ở quê hương nơi anh thường đến mò cá bắt tôm sống qua ngày, anh nhìn mặt trời lặn hướng tây mà ngẩn ngơ. Anh nghĩ, người khác đều có bố mẹ, sao mình lại không có bố mẹ? Con nhà người ta đói rét đều có bố mẹ lo, sao mình lại như một con chó dại không ai ngó ngàng? Hôm đó anh rất đói, anh nghe người trong làng nói, qua khỏi cánh rừng kia, đi tiếp về phía tây thì bố mẹ anh ở đó. Hôm đó anh ngóng nhìn mãi, chờ đợi bố mẹ xuất hiện một lần, nhưng trôi qua rất lâu rất lâu cũng không thấy bóng dáng bố mẹ đâu, thế là anh lại khóc. Anh nghĩ bố mẹ anh sẽ chẳng bao giờ xuất hiện nữa, anh bèn ủ rũ đứng dậy. Nhưng đi về đâu thì anh không biết. Đúng lúc này, anh nhìn thấy mây mây trên trời mở ra một khe hở, có một tiếng hát nhè nhẹ từ đung đưa rớt xuống từ tầng mây, tiếp đó anh nhìn thấy từ nguồn cội tiếng hát ấy bay đến một dải mây ngũ sắc, một cô gái xinh đẹp mang nụ cười như thiên thần đang vẫy tay với anh. Ngay khoảnh khắc đó, anh lớn vụt lên, biến thành một gã vạm bọt bắp thịt cuồn cuộn, anh vươn cao thân hình đồ sộ, bước những bước vững chắc tiến về phía thiên thần từ trên trời hạ xuống. Anh đỡ lấy cô, anh bế xốc cô lên, cô tựa vào khuôn ngực rộng lớn của anh đầy hạnh phúc. Anh và cô cùng nhau bay lượn dưới tầng mây, vượt qua những cánh rừng xanh tươi, những dòng sông trong trẻo, vượt qua Sóc Dương Quan vắt ngang đồng ruộng, hướng về một cảnh giới tuyệt mỹ mà bay đi...

Sau đó, anh tỉnh dậy. Tỉnh dậy rồi tim vẫn đập thình thịch. Anh biết cô gái trong giấc mơ của mình là ai.

Vào một ngày Tết Thanh minh, anh đi tảo mộ cho Chúc Kính Á, bất ngờ phát hiện Liễu Liễm đã đến từ trước. Hai người nhìn nhau một cái, sau đó gom đồ cúng tế mang theo lại một chỗ, lặng lẽ hoàn thành quy trình đã định. Sau đó, hai người ngồi trên một hòn đá trước mộ Chúc Kính Á, im lặng nhìn mây nổi trên trời, nhìn đồng ruộng dưới núi, nhìn Sóc Dương Quan xa xa dáng vẻ vẫn như xưa.

Cuối cùng, Thái Đức Hãn cất lời: "Liễu Liễm, đều tại tôi, tôi đã làm lụy cô."

Liễu Liễm mỉm cười, không nói gì.

Thái Đức Hãn lại nói: "Sao cô không về thành phố W?"

Liễu Liễm thở dài một tiếng nói: "Tại sao tôi lại phải về thành phố W?"

Thái Đức Hãn nói: "Nhưng ở đây, chỉ cần nhìn thấy cô, trong lòng tôi lại không dễ chịu chút nào."

Liễu Liễm nói: "Không nhìn thấy tôi thì trong lòng anh dễ chịu rồi sao?"

Thái Đức Hãn ấp úng nói: "Tôi dù có làm trâu làm ngựa cũng không chuộc hết tội lỗi của mình đâu."

Liễu Liễm nói: "Không khí ở N-017 tốt mà, tốt hơn bất kỳ thành phố nào."

Thái Đức Hãn nói: "Tốt thật, nhưng mà làm cô chịu tủi thân."

Liễu Liễm nói: "Đừng nói ngốc nữa. Nếu anh không định rời khỏi N-017 thì cưới tôi đi."

Thái Đức Hãn sững sờ, "Liễu Liễm, cô... việc gì phải thế, dù sao đi nữa cũng không đến mức..."

Liễu Liễm nói: "Đúng thế, tôi tuy chân tật nhưng không bị liệt, đi khập khễnh cũng không rõ lắm, tìm một người đàn ông không khó. Gia đình giới thiệu, tự tìm đến nhà cũng không ít, nhưng tôi quả thực không muốn tùy tiện gả đi. Không phải như người ta nói là kén cá chọn canh, mà là tôi căn bản không coi ai ra gì. Thái Đức Hãn, hai chúng ta có duyên đấy, số phận đã định tôi là vợ của anh rồi."

Bốn

Hôn lễ của anh lính tình nguyện Thái Đức Hãn thuộc Đại đội Chiến thuật và nữ công nhân viên Liễu Liễm thuộc Trạm Phục vụ Quân nhân Đại đội bộ có quy mô rất cao, do Phó Chính ủy kiêm Chủ nhiệm Chính trị Hàn Mạch Thiên chủ trì, thậm chí còn đánh động đến Cố vấn Tiêu của Quân khu W. Cố vấn Tiêu bảo thư ký gọi điện thoại đến N-017, nhờ Hàn Mạch Thiên đọc trong lễ cưới: "Đồng chí tốt đồng đội tốt vợ chồng tốt, một đôi người mới hai người lính giỏi gia đình ba tốt; Người có tình rốt cuộc thành thuộc quyến, người có chí ở vị trí bình thường làm nên nghiệp lớn."

Trong tất cả các học viên Trung đội 7 và các nữ binh Đại đội bộ, cặp đôi cuối cùng yêu nhau thành công chỉ có Thái Đức Hãn và Liễu Liễm. Họ là vô tâm cắm liễu, không để ý mà liễu lại rủ bóng mát, hơn nữa cành lá xanh tốt. Một đôi người bất hạnh đã phát huy hạnh phúc tình yêu đến mức nồng nàn rực rỡ. Trong mắt họ, không có cuộc hôn nhân nào mỹ mãn hơn hôn nhân của họ, không chỉ có hôn nhân thực sự, mà còn có tình yêu thực sự. Trong mắt Thái Đức Hãn, Liễu Liễm chính là tổ quốc của anh, anh yêu vợ mình như yêu tổ quốc vậy.

Đó là điều mà những người như Lăng Vân Hà và Tôn Văn Thao mơ cũng không tới được. Ban đầu họ tạo dựng thế trận rầm rộ là thế, nhưng một khi rời khỏi N-017 liền đường ai nấy đi, bay đi ngả khác.

Tùng Khôn Minh rốt cuộc không gả cho Lăng Vân Hà. Sau khi phục viên trở về địa phương, Tùng Khôn Minh kiên quyết gia nhập đại quân "tự học thành tài" cuồn cuộn sóng trào. Sau khi có được bằng đại học, cô lại vừa học vừa làm chuyên ngành khoa xương, bốn năm sau trở thành tay mổ số một khoa xương Bệnh viện Nhân dân quận Tây Hồ thành phố W, trở thành một kẻ cuồng công việc chính hiệu. Lăng Vân Hà từng kiên trì viết gần hơn một trăm bức thư, nhưng chỉ nhận lại được ba bức thư hồi đáp, nội dung ngắn ngủi, nói cô không có thời gian yêu đương, không có thời gian gặp gỡ bạn bè, thậm chí không có thời gian làm Trưởng khoa, ngay cả thời gian cảm cúm cũng không có, căn bản không thể đến Tập đoàn quân nào đó, Trung đoàn Pháo binh nào đó làm hậu phương gia đình được. Nếu Lăng Vân Hà nhất quyết muốn chờ, cô cũng không phản đối, vậy thì chờ cô bù đắp lại tổn thất thời gian do ai đó gây ra rồi hãy tính.

Đến lúc này, Lăng Vân Hà đành nản lòng thoái chí, đành nuốt giọt nước mắt đắng chát vào trong, thà chọn phương án phụ, dưới sự quan tâm của tổ chức, anh thiết lập quan hệ yêu đương thông thường với con gái một quan chức địa phương nơi đóng quân, sau đó kết hôn, giải quyết xong bước phiền phức này của đời người, rồi lại xóc lại tinh thần lao về phía vị trí Trung đoàn trưởng pháo binh.

Năm nào đó, Lăng Vân Hà, học viên chức vụ Chính tiểu đoàn thuộc Hệ Cơ bản Học viện Chỉ huy Pháo binh phía Bắc, trên cơ sở nhiều năm dốc lòng nghiên cứu luận chứng, đã đúc kết giản lược, viết ra một bài luận văn có quan điểm sắc bén: "Kẻ hoang mang mới tồn tại — Phải nhìn nhận thực tế cuộc cách mạng quân sự mới trên thế giới và khoảng cách của chúng ta". Bài viết này liệt kê lượng lớn thực tế, lấy nhiều cuộc chiến tranh cục bộ xảy ra từ những năm 80 làm luận cứ, chỉ ra rằng: Do sự phát triển nhảy vọt về khoa học kỹ thuật của các nước phát triển, bước sang những năm 80, trong lĩnh vực quân sự đã âm thầm diễn ra một cuộc cách mạng. Cuộc cách mạng này lấy việc đổi mới và sáng tạo trang bị làm tiền đề, sẽ mang lại những thay đổi căn bản cho hình thái chiến tranh, quy luật chiến tranh và phương thức chiến tranh trong tương lai. Nếu nói từ chiến tranh vũ khí lạnh sang chiến tranh vũ khí nóng là một quá trình biến đổi dần dần, thì do sự xâm nhập của công nghệ máy tính, từ chiến tranh vũ khí nóng sang chiến tranh thông tin sẽ là một quá trình biến đổi đột ngột. Do đó, mô hình quản lý quân đội, phương thức huấn luyện, cơ cấu biên chế cho đến trật tự quân đội vốn có của chúng ta đều sẽ chịu sự tác động. Để nhanh chóng thích ứng với yêu cầu của cuộc chiến tranh công nghệ cao trong điều kiện thông tin, nhiệm vụ cấp bách của chúng ta là tinh giảm quân số, đơn giản hóa các cơ quan chỉ huy chồng chéo, loại bỏ trang bị lạc hậu, hủy bỏ các nội dung huấn luyện cũ kỹ, đi theo con đường tinh binh cường quân, tập trung phần lớn ngân sách quân sự cho nghiên cứu khoa học, tập trung mục đích huấn luyện vào việc đào tạo nhân tài thích ứng với chiến tranh công nghệ cao, nỗ lực xây dựng một số lực lượng tinh nhuệ trong vài năm tới gần đạt mức hiện đại hóa về các mặt chỉ huy, thông tin, tình báo, truyền tải, cơ động cũng như phản ứng chiến đấu và sức chiến đấu.

Bài luận văn này ban đầu chỉ được đăng trên một ấn phẩm tham khảo nội bộ có phạm vi lưu hành rất hạn chế trong quân đội, nhưng ngay sau đó đã thu hút sự chú ý của giới lý luận quân sự học thuật, và khơi mào một cuộc tranh luận. Có không ít người có tầm nhìn cho rằng, bài luận văn này tuy không thiếu phần phiến diện, có xu hướng thái quá, vấn đề sắc bén, nhưng gợi người suy ngẫm, thực tế cũng tương đối khách quan, có giá trị rất lớn. Nhưng người giữ ý kiến khác cũng không phải là ít, có người thậm chí chỉ trích bài viết của Lăng Vân Hà là sự phủ định hoàn toàn phương lược xây dựng quân đội mười mấy năm qua của quân ta, mưu toan đập đi xây lại, là biểu hiện điển hình của "thuyết duy vũ khí". Sau đó nhờ một vị thủ trưởng ở Tổng bộ lên tiếng, nói trong lý luận quân sự cũng phải thực hiện trăm nhà đua tiếng, vấn đề học thuật không phải vấn đề trị an, chỉ cần động cơ tốt, không phải phản quân loạn quân thì phải cho người ta nói, đừng có quy chụp bậy bạ, lúc này mới tránh được một trận rắc rối, không bị mắng chửi te tát. Bài luận văn này mang lại cho Lăng Vân Hà một thu hoạch khác, đó là nhận được sự khẳng định đầy đủ từ người thầy năm xưa — Phó Chính ủy Sư đoàn Pháo binh Độc lập Hàn Mạch Thiên. Trong bài viết "Bàn về công tác tư tưởng trị an trong binh pháp Trung Quốc cổ đại", Hàn Mạch Thiên cũng sẵn tiện diễn giải sự dự đoán và tưởng tượng khoa học của các bậc tiền bối binh gia đối với chiến tranh tương lai, cho rằng, quân đội phải lấy việc chuẩn bị đón nhận chiến tranh tương lai làm sứ mệnh duy nhất, bất kỳ cái gì phù hợp với nguyên tắc này thì đứng vững, ngược lại thì loại bỏ. Quân đội không thể nuôi người rảnh làm việc rảnh, không thể bảo thủ khép kín. Trong bối cảnh cục diện quân sự thế giới mới, từ thể chế trang bị đến thành phần quân số đều nên có tư duy mới. Bài viết này cùng với bài viết của Lăng Vân Hà tuy là hai tư duy khác nhau nhưng cùng đích đến, đều nhấn mạnh con đường giảm quân tinh binh khoa học kỹ thuật cường quân, hai bài viết của một thầy một trò trong một thời gian đã tạo nên thế tung hứng hỗ trợ lẫn nhau.

Năm

Sở Lan sau khi tốt nghiệp Học viện Chính trị nào đó, làm biên tập viên cho tờ báo nhỏ của Quân khu, có thư từ qua lại với Tôn Văn Thao vài lần, còn gọi điện thoại, phát hiện người này về mặt tình cảm quá mức tỉnh táo, tỉnh táo đến mức nhạt nhẽo, thế là cũng dần dần nguội lạnh tâm tư đó. May mà mọi người ban đầu đều rất tỉnh táo, không giống như Lăng Vân Hà bất chấp tất cả, về cơ bản cũng không có nhiều đau khổ, nói không liên lạc là không liên lạc nữa. Sở Lan sau đó ở tòa soạn gặp được một vị thầy giáo văn học, yêu thương một trận từ nông đến sâu, cùng với sự giải thể của Quân khu W, Sở Lan và thầy giáo kiêm người yêu của cô cũng cùng nhau chuyển đến một chiến khu khác ở phương Nam làm việc, nước chảy thành sông kết hôn với nhau.

Tôn Văn Thao kết hôn vào năm anh lên làm Tham mưu trưởng Trung đoàn Pháo binh thuộc đơn vị nào đó, cô dâu dĩ nhiên không phải Sở Lan.

Mãi đến khi trở về đơn vị cũ, Tôn Văn Thao mới biết trong thời gian anh đi học, Triệu Linh Linh từng viết cho anh rất nhiều thư, đều do Tiểu đoàn trưởng cũ Lý Kiến Vũ cất giữ, Lý Kiến Vũ sợ anh phân tâm nên luôn giấu không nói.

Ngày tháng năm nào đó, Trung tá Tham mưu trưởng Trung đoàn Pháo binh Tôn Văn Thao đi dự hội nghị thề quân huấn luyện ở Sư bộ về, phát hiện trong phòng ký túc xá của mình có một người phụ nữ lông mày thanh tú ngồi đó. Cánh đồng hoa cải vàng rực mười mấy năm trước trong khoảnh khắc ấy như nở rộ khắp phòng ký túc xá chưa đầy mười lăm mét vuông của Tôn Văn Thao. Triệu Linh Linh nói cô tốt nghiệp cao học ở Bắc Kinh trở về, tiện đường ghé thăm bạn cũ, nếu bạn cũ còn nhận người bạn này thì cô ở lại đây một hai ngày, nếu bạn cũ không tiện thì cô ngồi một chút rồi đi.

Sau đó cô thanh niên trí thức hỏi phu nhân của Tôn Văn Thao đi làm ở đâu, Tôn Văn Thao thật thà trả lời, chưa rảnh để tìm, cười hỏi Triệu Linh Linh có phải muốn ủng hộ quân đội giúp anh tìm một người bạn gái không. Triệu Linh Linh nét mặt ảm đạm nói, cô từng kết hôn rồi, nhưng lại ly hôn rồi, cô thật không nên đi đoạn đường vòng đó. Tôn Văn Thao dĩ nhiên hiểu đoạn đường vòng đó có nghĩa là gì. Tôn Văn Thao mỉm cười nhàn nhạt, hình như rất tùy ý nói: "Bây giờ cô đơn thân một mình, tôi cũng là kẻ độc thân, gộp hai làm một coi như gương vỡ lại lành đi."

Triệu Linh Linh kinh ngạc nhìn khuôn mặt không chút biểu cảm của Tôn Văn Thao, nghi ngờ anh đang nói đùa, nói: "Anh có ý gì thế, anh có phải muốn trả thù tôi không? Năm đó hai ta chỉ là có chút ý tứ, chuyện chưa nói thấu, anh không chủ động, tôi há miệng sao tiện biểu thị gì? Có phải anh cho rằng tôi sa sút rồi, nên mặt dày đến bám lấy anh không?"

Khuôn mặt Tôn Văn Thao vẫn là nụ cười không kinh không giật, nhìn không ra có bao nhiêu nghiêm túc, cũng nhìn không ra là không nghiêm túc, nói: "Cô quá nhạy cảm rồi."

Triệu Linh Linh nói: "Người từng ly hôn đều nhạy cảm. Trò đùa như vậy anh không được giỡn."

Tôn Văn Thao nói: "Tôi nói thật đấy. Cô xem, tôi mười năm nay chẳng phải vẫn luôn phòng không chiếc bóng sao, bây giờ chẳng phải đều nói duyên phận sao, điều này chứng tỏ hai chúng ta vẫn có duyên phận."

Triệu Linh Linh tức khắc không khống chế nổi nữa, khóc nấc lên nói: "Hồi đó còn trẻ, cũng không hiểu yêu thương là gì, chỉ là mơ hồ có chút suy nghĩ, thực ra, chỉ cần hôm đó chú Đỗ gọi chúng ta muộn một chút thôi, thì... thì..."

Tôn Văn Thao có chút không kiên nhẫn, nói: "Được rồi được rồi, cô quyết định xong đi, quân nhân kết hôn còn phải báo cáo, cô không hối hận thì tôi báo cáo."

Triệu Linh Linh mở đôi mắt đẫm lệ mờ ảo, chỉnh lại quần áo và tóc mai, ngượng ngùng nói: "Mấy người làm lính các anh... thế này cũng quá đột ngột rồi."

Tôn Văn Thao nói: "Tôi cũng sắp ba mươi tuổi rồi, nên có một người vợ rồi."

“Chẳng lẽ, anh chỉ cần một người vợ thôi sao?”

“Cô nghĩ tôi còn cần gì nữa? Tôi còn cần một công chúa chắc?”

“Đơn giản thế thôi sao?”

“Còn cần thiết phải phức tạp hóa lên à? Binh quý thần tốc mà.”

Triệu Linh Linh trầm ngâm một lúc, lại khóc vô cớ một hồi, sau đó lau khô nước mắt, dĩ nhiên khí lẫm liệt nói: "Nếu thật sự như thế, anh cứ đánh báo cáo đi."

Chẳng ai ngờ bản báo cáo này lại gây ra rắc rối. Cấp trên cũ của Tôn Văn Thao, Phó Sư trưởng Lý Kiến Vũ vừa nghe tin Tôn Văn Thao muốn kết hôn với Triệu Linh Linh thì tức giận đến xì ra khói, đập bàn nói: "Vô lý! Một Trung đoàn trưởng Tham mưu trưởng trẻ tuổi phong độ ngời ngời của tôi, ở cả cái thành phố nào đó đều là hàng bán chạy, sao có thể lấy một người phụ nữ tái hôn? Lần trước Bí thư Lưu của thành phố nào đó nghe nói chúng ta còn một Tham mưu trưởng Trung đoàn hai mươi chín tuổi chưa kết hôn, mừng rỡ như bắt được vàng, nhờ Sư trưởng Chính ủy làm mối, muốn gả con gái qua đây, tôi còn chưa đồng ý đấy, vì sao? Chỉ vì cô gái đó tay dài quá, đi đứng không đẹp mắt, cứ vung vẩy. Nhưng cô gái đó mới hai mươi bốn tuổi, thế nào cũng là gái trinh nguyên. Cậu hay thật, im hơi lặng tiếng mang về cho tôi một người tái hôn. Tôi không đồng ý."

Tôn Văn Thao không vui, nói: "Phó Sư trưởng Lý, lời cũng không thể nói thế, cái gì mà tái hôn cơ chứ? Hai chúng tôi cũng là thanh mai trúc mã, có tình cảm với nhau."

Lý Kiến Vũ nói: "Người khác không biết, chẳng lẽ tôi không biết? Lúc đó cậu chỉ là một thanh niên chờ việc, nhà người ta có quyền có thế, vui vẻ thì dẫn cậu chơi cùng, làm thật thì quất ngựa truy phong. Bây giờ thấy cậu ra dáng con người rồi lại đến quyến rũ, cậu lại vừa nhử đã cắn câu, cậu cũng quá kém cỏi rồi."

Tôn Văn Thao nói: "Chúng ta là quân nhân mà, quân nhân lúc nào cũng nên có chút lượng thứ. Cô ấy tuy từng kết hôn, nhưng điều đó thì đã làm sao? Với lại, hiện tại tôi rất cần một người vợ, cứ không kết hôn mãi các đồng chí cứ bàn ra tán vào."

“Ồ, cậu thằng ranh này chỉ vì không muốn người ta bàn ra tán vào mà kết hôn bừa bãi sao, quá thiếu cẩn trọng rồi.”

Tôn Văn Thao ngược lại làm ra vẻ bối rối, nói: "Vợ thì là vợ, có phải xếp ban bệ đâu, lịch sử trong sạch, biểu hiện trị an tốt, không có bệnh truyền nhiễm, thế không phải là được rồi sao?"

Lý Kiến Vũ dở khóc dở cười, quan trọng hơn là không biết thằng ranh Tôn Văn Thao này có giở trò âm mưu giở trò gì không, nói: "Cậu về trước đi, chuyện này không đơn giản thế đâu, tôi phải báo cáo với Sư trưởng Chính ủy."

Đợi Tôn Văn Thao đi đến cửa, Phó Sư trưởng Lý lại gọi với theo: "Tổ chức có phê chuẩn hay không, tôi thấy rất mờ mịt đấy, cậu thằng ranh giữ cho chặt cái cần giữ cho tôi. Cô Triệu Linh Linh đó vẫn còn ở thành phố nào đó của chúng ta phải không? Cậu mà đầu óc mông mờ, rạo rực nhất thời, nấu gạo thành cơm cho tôi thì tôi sẽ lật vung nồi của cậu trước, cho cậu ăn không được mà đổ cũng không xong."

Tôn Văn Thao nghe ra ý của Phó Sư trưởng Lý, khuôn mặt đầy vẻ không vui nói: "Phó Sư trưởng Lý coi tôi là loại người gì thế? Quan niệm kỷ luật tổ chức của tôi thế nào chẳng lẽ ngài còn không biết sao."

Tôn Văn Thao rốt cuộc không kết hôn với Triệu Linh Linh, diễn biến câu chuyện rất phức tạp, nhưng tóm tắt lại rất đơn giản: Đầu tiên là Tôn Văn Thao đột nhiên nhận nhiệm vụ phải đến Tập đoàn quân tham gia một cuộc họp tác chiến, sau đó do chị An ở Khoa Cán bộ thuộc Sư đoàn và một cán bộ thuộc Hội Liên hiệp Phụ nữ thành phố nào đó phối hợp ra mặt làm công tác tư tưởng cho Triệu Linh Linh, trước khi Tôn Văn Thao trở về đơn vị đã vận động cô đi rồi.

Sở dĩ xử lý như vậy chỉ có một lý do — Thủ trưởng đơn vị nơi Tôn Văn Thao đóng quân kiên quyết không đồng ý cho anh và Triệu Linh Linh nối lại duyên xưa. Lý Kiến Vũ nói, cho dù Tôn Văn Thao cậu có kiện chúng tôi ra tòa về tội bao biện làm thay thì chúng tôi cũng không đồng ý. Lý do gì? Không có lý do gì cả, chính là vô lý đấy. Phó Sư trưởng Lý làm những việc vô lý như thế này cũng chẳng phải một hai lần nữa rồi.

Nếu chuyện đã đến mức này, Tôn Văn Thao cũng đành ngậm đắng nuốt cay, lợi ích cá nhân phục tùng lợi ích tổ chức, dưới sự can thiệp của tổ chức, anh đã kết hôn với con gái của Bí thư Lưu thuộc Thành ủy thành phố nào đó. Sau khi kết hôn, anh lại chẳng cảm thấy tay vợ mình dài hơn một chút có gì không tốt, ngược lại cảm thấy rất thực tế.

Sáu

Năm thứ hai sau khi Thái Đức Hãn và Liễu Liễm kết hôn, Quân khu W giải thể, Tiêu Thiên Anh rời chức vụ nghỉ ngơi, Sư đoàn Pháo binh Độc lập, trường bắn và một số công trình quân sự ở vùng núi Biệt Tỳ thuộc Quân khu W cũ được giao về cho một chiến khu ở phương Nam quản lý, Đại đội Huấn luyện thì giao về cho Sư đoàn Độc lập quản lý, trở thành Đại đội Huấn luyện của Sư đoàn đó. Sau đó tinh giảm tinh gọn, doanh trại bỏ trống, Đại đội bộ đặt một Trạm Lưu giữ, tại doanh trại Trung đội 7 cũ mở một trại nuôi gà. Thái Đức Hãn ở lại trại nuôi gà với tư cách binh sĩ tình nguyện làm trạm trưởng, ban đầu lãnh đạo một tiểu đội, sau đó nhân sự liên tục cắt giảm, cuối cùng chỉ còn lại bốn người lính.

Hàn Mạch Thiên điều sang Sư đoàn Pháo binh Độc lập làm Phó Chính ủy, lúc đi muốn dẫn Thái Đức Hãn sang Sư đoàn Độc lập, Thái Đức Hãn nói, thủ trưởng đi nhận chức mà mang theo một người lính già như tôi thì không ra làm sao, cũng không phù hợp với quy định lãnh đạo cán bộ nhận chức không mang theo tùy tùng.

Hàn Mạch Thiên lúc đó mỉm cười, không gượng ép nữa. May mà Sư đoàn Độc lập ở khá gần N-017, cùng nằm ở phía nam Sóc Dương Quan thuộc vùng núi Biệt Tỳ, tâm trạng tốt hay không tốt, lái xe hơn một tiếng đồng hồ là đến.

Thái Đức Hãn không ngờ rằng, sau khi Trung đội 7 sụp đổ tan tát, anh lại trở thành người liên lạc nhiều nhất với Hàn Mạch Thiên. Có một lần đã nửa đêm rồi, Hàn Mạch Thiên vẫn vội vã tìm đến, xuống xe liền bảo tài xế quay đầu xe về, nói bản thân tối nay ở lại đây bàn công việc.

Thái Đức Hãn vô cùng kinh ngạc, ông là một thủ trưởng Sư đoàn, cùng một binh sĩ tình nguyện như tôi bàn công việc gì cơ chứ? Mà xem ra còn muốn bàn cả đêm, đây đúng là chuyện hoang đường rồi.

Đêm hôm đó Phó Chính ủy Hàn quả thực có chút bất thường, sự nghiêm khắc và tự tin năm xưa hình như bị giảm đi không ít, không chỉ không giống trước đây mắng nhiếc hùng hổ thao thao bất tuyệt, mà còn vẻ mặt đầy tâm sự. Một người vốn phản đối uống rượu như ông lại bảo Liễu Liễm làm hai món nhắm, bắt Thái Đức Hãn uống cùng ông hai lạng. Vừa uống rượu vừa lẩm nhẩm không đầu không đuôi: "Say nằm bãi cát anh chớ cười, xưa nay chinh chiến mấy ai về", "Trên mặt hôm nay già hơn hôm qua, trong lòng lúc say hơn lúc tỉnh" đại loại như thế.

Thái Đức Hãn đối với những thứ văn vẻ đó chỉ hiểu một nửa, nhưng Phó Chính ủy Hàn trong lòng không vui thì anh nhìn thấy rõ ràng minh bạch.

Đêm đó, Thái Đức Hãn đồng hành cùng Phó Chính ủy Hàn ở tại phòng làm việc của anh, nhưng Chủ nhiệm Hàn chẳng nói gì cả, chỉ kể cho anh nghe câu chuyện về một người phụ nữ. Nói người phụ nữ đó vốn dĩ luôn yêu một người đàn ông, nhưng người đàn ông đó lại không yêu người phụ nữ đó lắm, sau này người phụ nữ đó kết hôn với người khác, rồi lại ly hôn, sau đó chuyển ngành, đi nước ngoài với người khác, vì sinh tồn mà ngay cả nghệ thuật mình yêu thích cũng từ bỏ. Những ngày tháng sống rất gian khổ, một cán bộ cấp Tiểu đoàn của Quân giải phóng nhân dân mà sa sút đến mức đi làm người giúp việc lau kính cho người ta.

Phó Chính ủy Hàn hỏi Thái Đức Hãn: "Anh nói xem người đàn ông đó có trách nhiệm hay không?"

Thái Đức Hãn đoán "người đàn ông đó" rất có thể chính là Phó Chính ủy Hàn. Thái Đức Hãn nói, thì có trách nhiệm gì cơ chứ? Con đường của mỗi người đều là do mình tự đi mà.

Phó Chính ủy Hàn vô cớ nổi giận, nói: "Sao lại không có trách nhiệm? Cho dù không phải người yêu thì cũng là đồng chí cách mạng, hơn nữa, hơn nữa... tôi thực ra rất... rất thích cô ấy..."

Phó Chính ủy Hàn hoàn toàn say rồi, nói hết lời thật ra rồi.

Sau này Thái Đức Hãn mới nghe bàn tán từ Sư bộ, Phó Chính ủy Hàn thời gian đó tâm trạng không tốt không chỉ vì "người phụ nữ đó". Phó Chính ủy Hàn đồng thời còn là Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật của Sư đoàn, thời gian đó điều tra xử lý sự cố kinh tế của một Trưởng xứ Hậu cần ở Trung đoàn, điều tra qua lại thì dính dáng đến một lãnh đạo chủ chốt của Sư đoàn. Theo tính cách của Phó Chính ủy Hàn, ông dĩ nhiên sẽ không kiêng nể gì, tiếp tục điều tra sâu xuống, điện thoại không nghe, xin xỏ không quấy, áp lực không sợ, sau này đến cả thủ trưởng Tập đoàn quân cũng ra mặt nói chuyện, nói là mâu thuẫn nội bộ nhân dân, nội bộ tiêu hóa là được rồi, đừng đưa ra pháp luật nữa, làm ầm ĩ lên khiến đồng chí với nhau không thể làm việc chung.

Lúc này Thái Đức Hãn mới hiểu tại sao Phó Chính ủy Hàn lại coi căn nhà nhỏ của anh làm căn cứ. Phó Chính ủy Hàn làm Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật đến mức không còn bạn bè, trong cùng tầng lớp rất cô lập, đương nhiên cũng rất cô đơn.

Hàn Mạch Thiên quả thực từng rơi vào sự hoang mang to lớn — Rốt cuộc là có chuyện gì, đây còn có phải là thiên hạ của Đảng Cộng sản nữa hay không? Quan hệ đồng chí phải xem xét, thì nguyên tắc có thể không cần nữa sao?

Thái Đức Hãn từ đáy lòng kính trọng Phó Chính ủy Hàn, anh so với Phó Chính ủy Hàn thì nhiều hơn một chút cẩn trọng, anh thậm chí lo lắng cho an toàn tính mạng của Phó Chính ủy Hàn. Có một ngày mưa, Phó Chính ủy Hàn lại đến trại nuôi gà, không nói gì cả, chỉ ăn một bữa cơm, uống hai lạng rượu, một đĩa dưa chuột chẻ, một đĩa ớt xào trứng gà là xong bữa.

Thái Đức Hãn hôm đó lại nói rất nhiều, thậm chí guốc guốc khuyên giải Phó Chủ nhiệm Hàn mà ai ở Trung đội 7 cũng sợ, không biết điều nói một đống những câu như "hảo hán không chịu thiệt trước mắt", "kẻ biết thời thế mới là trang tuấn kiệt", làm cho mặt Hàn Mạch Thiên lúc xanh lúc trắng. Liễu Liễm đứng bên cạnh liên tục ra hiệu bằng mắt, nhưng ông anh này sống chết không thèm đếm xỉa.

Phó Chính ủy Hàn nghe đến mất kiên nhẫn, đập bàn nói: "Thảo nào Thái Đức Hãn anh không tốt nghiệp nổi, nhìn cái nền tảng tư tưởng này của anh xem, toàn là minh triết bảo thân! Việc không liên quan đến mình thì treo cao không ngó, như anh thì tôi còn làm Phó Chính ủy cái gì nữa? Trên trời rơi cái lá cây cũng đè chết người, tôi mà trước sợ hùm sau sợ sói thì tôi đã cởi bỏ bộ quân phục này từ lâu rồi. An nguy cá nhân thì tính là cái gì? Hãy nghĩ đến thầy giáo Chúc xem, cho dù Hàn Mạch Thiên tôi là kẻ quân tử cái miệng, nhưng thầy giáo Chúc là dùng cái mạng già để giáo dục các anh đấy. Việc đánh mất lập trường thì người khác làm được, còn Hàn Mạch Thiên tôi không làm được!"

Từ đó về sau, Thái Đức Hãn không bao giờ dám "khuyên giải" Phó Chính ủy Hàn nữa. Ông than vắn thở dài thì anh nghe, ông muốn uống rượu thì anh đập cho ông hai quả dưa chuột, nhưng nhớ kỹ một điều, đừng làm ông giận. Hàn Mạch Thiên trong mắt Thái Đức Hãn cứ thế già đi từng ngày, mới hơn bốn mươi tuổi mà trông như đã hơn năm mươi, trán rộng hơn, cằm nhọn hơn, nếu không nhờ vóc dáng một mét bảy mươi tám chống đỡ thì càng ngày càng giống lãnh tụ cách mạng Lênin rồi.

Có một lần Phó Chính ủy Hàn lại đến, uống gập ghềnh cùng dưa chuột nộm và ớt xào trứng gà hết chừng ba lạng rượu, tự uống đến mức mặt đỏ gay cổ nổi gân, nằm gục trên chiếc giường Thái Đức Hãn chuẩn bị lâu dài cho ông, thế mà liên tục đập giường giận dữ: "Cái gì mà cất nhắc người nhà không cần tránh né? Toàn lời nhảm nhí! Trái Đất rời khỏi ai thì cũng quay bình thường, con trai cậu có bản lĩnh đạp Trái Đất thành một cái lỗ thì tôi cũng không cần. Bố làm quan thì con không được làm quan, điều này nên trở thành luật pháp! Thái Đức Hãn anh nói xem có đúng không?"

Thái Đức Hãn vội vàng nói đúng đúng đúng. Thực ra anh căn bản không biết Phó Chính ủy Hàn đang nói cái gì.

Phó Chính ủy Hàn lại đập giường hét lớn: "Phải mở đường sát hại! Sự bất bình nhỏ có thể mượn rượu xua đi, sự hủ bại lớn phải dùng kiếm tiêu diệt. Cái gì mà trở lực bầy hầy? Toàn là lời thoái thác, nhìn một cán bộ xem hắn mặc cái gì dùng cái gì trong nhà bày cái gì là biết hắn có phải phân tử tham nhũng hay không. Cho tôi một Trung đoàn, tôi ra đại lộ một ngày bắt cho anh hai ngàn đứa, có hai mươi đứa bắt nhầm anh bắn tôi đi. Thái Đức Hãn anh có tin không?"

Thái Đức Hãn vội vàng nói tin tin tin. Thực ra trong lòng anh đang nghĩ, Phó Chính ủy Hàn thật sự quá thư sinh rồi, một vị lãnh đạo lớn thế này không nên nhìn nhận vấn đề như vậy, nhìn nhận vấn đề kiểu này là chịu thiệt thòi đấy.

Thời gian này cảm xúc của Phó Chính ủy Hàn đã lên đến đỉnh điểm, Phó Chính ủy ông làm thì nhẹ nhàng, nhưng chức vụ Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật này lại khiến ông thường xuyên nổi giận lôi đình, thậm chí thất lễ sau khi uống rượu. Tất nhiên, ông chỉ uống rượu ở nhà Thái Đức Hãn, ngoài ra bất kỳ nơi nào khác ông đều giọt rượu không chạm môi.

Công việc chính của Thái Đức Hãn vẫn là nuôi gà.

Công việc nuôi gà này không phải công nghệ đỉnh cao, Thái Đức Hãn tự học không cần thầy, dĩ nhiên cũng mua không ít sách chăn nuôi. Theo tư duy của anh, học viên Trung đội 7 cho dù nuôi gà thì cũng phải nuôi ra trình độ của Trung đội 7.

Một ngày nọ, Phó Chính ủy Hàn lại đến, ném cho Thái Đức Hãn một túi nhựa, bên trong chứa một số sách vở đại loại, nói với Thái Đức Hãn: "Trại nuôi gà này của anh cũng coi như một doanh nghiệp nhỏ rồi, quản lý không tệ, có kinh nghiệm thực tế. Nhưng cứ nuôi gà mãi thì quả thực làm tủi thân anh rồi. Đọc chút sách đi. Người không lo xa hắt có họa gần. Tôi đề nghị anh đăng ký thi Học viện Hàm thụ Quản lý Doanh nghiệp nào đó."

Thái Đức Hãn nói đùa: "Tôi thi đỗ rồi có thể giao cho tôi một doanh nghiệp lớn một chút quản lý không?"

Hàn Mạch Thiên trợn mắt nói: "Trường còn chưa thi đỗ, anh nghĩ nhiều thế làm gì?"

Ngày tháng năm nào đó, đơn vị pháo binh nào đó vào núi bắn tập, Trung đoàn trưởng Tôn Văn Thao thuộc Trung đoàn nào đó đi chuyên chuyến đến N-017 tảo mộ cho thầy giáo Chúc, xong xuôi lại đến trại nuôi gà thăm Thái Đức Hãn và Liễu Liễm.

Thời gian đằng đẵng, như thoi đưa bóng dế. Mới đó đã bảy tám năm không gặp, biến đổi của mọi người đều rất lớn, Liễu Liễm không còn là cô gái nhỏ đùa giỡn mắng chửi năm xưa nữa, sự thay đổi bốn mùa của Sóc Dương Quan đã để lại sự trưởng thành trên khuôn mặt, cũng khắc lên những phong sương của thời gian, rất có phong thái của một phụ nữ nông thôn. Vừa gặp mặt, nước mắt đã vô thức tràn ra, lau khóe mắt nói với Tôn Văn Thao: "Già rồi già rồi, thêm vài năm không gặp nữa thì ra đường gặp nhau e rằng không nhận ra mất."

Tôn Văn Thao nói: "Tuy không còn trẻ như trước nhưng lại đẹp hơn trước. Con gái mười tám thay đổi mà."

Liễu Liễm bật cười nói: "Rốt cuộc là người làm quan, khéo nói thật. Còn thay với đổi cái gì nữa, đều là người hơn ba mươi tuổi cả rồi. Thái Đức Hãn anh phải học tập Trung đoàn trưởng Tôn người ta kìa, nói dối cũng làm người ta vui lòng."

Thái Đức Hãn cười khờ khạo, nói: "Tôi vẫn luôn học tập anh ấy mà, anh ấy là cờ thủ của Trung đội 7 chúng ta mà."

Thái Đức Hãn không khoe khoang chiến công nuôi gà vĩ đại, ngược lại để Tôn Văn Thao mở mắt ngắm nhìn một kiệt tác khác của anh trong những năm qua. Căn nhà nhỏ của Thái Đức Hãn và Liễu Liễm đặt ở doanh trại Phân đội 3 cũ, căn nhà rộng gần tám mươi mét vuông được ngăn thành sáu phòng, có phòng ngủ, phòng ăn, còn có một phòng làm việc cực lớn, bên trong lại trưng bày hơn ba mươi khẩu mô hình hỏa pháo, rực rỡ muôn màu, nhìn không kịp mắt. Có khẩu "Đại tướng quân pháo" bắn bằng ngòi nổ cổ xưa nhất của Trung Quốc, có pháo đơn nòng trên xe thuộc "Hỏa cơ thần doanh" thời Kỳ Kế Quang, cũng có pháo tự hành hiện đại nhất thế giới ngày nay. Cả một căn phòng rộng hơn ba mươi mét vuông, trên bàn dưới đất đều là mô hình hỏa pháo chế tác tinh xảo, hơn nữa đều thu nhỏ theo tỷ lệ, hình ảnh sống động, kích thước chính xác, ngay cả đường kính bên trong cũng tuyệt đối không qua loa, có cái thậm chí ngay cả đường khương tuyến cũng nhìn thấy rõ mùng một mười, làm Tôn Văn Thao nhìn mà sóng lòng cuộn trào.

Tôn Văn Thao nhìn một hồi lâu, trầm ngâm nói: "Tiếc quá tiếc quá, lão Thái, sai một bước chân thôi."

Thái Đức Hãn mỉm cười nói: "Tôi ban đầu cũng thấy uất ức cho bản thân lắm, đúng là sai một bước thành hận ngàn đời. Nhưng bây giờ, không giấu gì Trung đoàn trưởng Tôn, tôi tâm an lý đắc rồi."

Tôn Văn Thao hỏi: "Anh làm sao mà nghĩ ra làm những thứ này thế?"

Thái Đức Hãn nói: "Hồi mới nuôi gà đúng là không cam lòng mà, dù gì cũng là tôi luyện từ cái lò thất trung đội này ra, thế mà lại rơi đến bước nuôi gà. Nhưng không cam lòng cũng chẳng được. Cái nghề nuôi gà này, tôi làm à? Chỉ một năm, tôi đã nắm vững được kỹ thuật, giao lại cho đám lính, tôi liền bắt đầu làm cái thong thả thủ quỹ, nhưng rảnh rỗi không có việc gì làm trong lòng lại thấy bứt rứt, tôi vẫn luôn chú ý tình hình của các anh, "Báo Giải phóng quân" tôi xem, "Văn nghệ Giải phóng quân" tôi xem, báo nhỏ quân khu tôi cũng xem, mọi tin tức tôi đều để ý, anh làm trung đoàn trưởng năm nào, làm tham mưu trưởng trung đoàn năm nào, Lăng Vân Hà làm phó tiểu đoàn trưởng năm nào, làm tiểu đoàn trưởng năm nào, Ngụy Văn Kiến làm chính trị viên năm nào, làm chủ nhiệm hậu cần trung đoàn năm nào, làm trưởng khoa doanh trại năm nào, tôi nhớ rõ hơn cả các anh tự nhớ. Bởi vì tôi xấp xỉ như một kẻ nhàn rỗi, chỉ có kẻ nhàn rỗi mới có ngần ấy thời gian rảnh rỗi. Anh cười tôi vô vị chứ gì? Là vô vị đấy."

Đàm Văn Thao nói: "Đợi chút, vừa rồi anh nói gì cơ? Sao tôi lại không biết chuyện Ngụy Văn Kiến làm trưởng khoa doanh trại nhỉ, chẳng phải cậu ta vẫn luôn đi theo con đường công tác chính trị hay sao?"

Thái Đức Hãn nói: "Chúng ta đều là bạn học cả, rảnh rỗi anh phải liên lạc nhiều với lão Ngụy vào, đồng chí này thay đổi rồi, hơn nữa thay đổi rất nhanh. Cậu ta cũng từng đến thăm giáo viên Chúc, vừa vứt ra hai nghìn tệ đòi lập bia cho giáo viên Chúc. Tôi bảo anh mang nhiều tiền thế làm gì, anh có biết cậu ta nói thế nào không? Cậu ta bảo, lão Thái, tôi làm chủ nhiệm hậu cần, một năm quản hàng chục triệu kinh phí, còn thiếu tiền tiêu chắc? Cầm lấy. Cái điệu bộ đó, ra điều kẻ lắm tiền nhiều của lắm. Tôi ngẫm nghĩ có lẽ cậu ta không còn yêu cầu nghiêm ngặt nữa rồi."

Đàm Văn Thao nghe hồi lâu không lên tiếng, suy nghĩ một lúc mới nói: "Thời buổi này, quả thực phải chú ý đấy, không cẩn thận một cái là không giữ mình được ngay. Phong khí xã hội hư hỏng lắm. Có cơ hội tôi phải thăm dò đáy gót lão Ngụy xem sao. Thôi, chúng ta đừng nói chuyện lão Ngụy nữa. Cái máy tiện này của anh kiếm ở đâu ra thế?"

Thái Đức Hãn nói: "Có một lần tôi đến sở lưu trú nhận phụ cấp, nhìn thấy mấy tên lính đang khuân mấy thiết bị phế thải của đại đội huấn luyện chúng ta lên xe, hỏi ra thì là bán sắt vụn. Tôi thấy có một đài máy tiện hình dáng vẫn còn mới đến nửa, liền bảo bọn chúng, tính cân bán cho tôi đi. Bọn chúng bảo, lão Thái anh mà coi trọng thì cứ bảo bố gà mẹ gà của anh khiêng về là được, cũng đỡ cho chúng tôi tốn sức. Cái máy tiện này khiêng về xong, tôi mừng muốn chết, gọi Liễu Liễm ra, ông bà gà chúng ta mày mò hơn một tuần lễ, lại còn đến thành Phụ Định mời thợ về, sửa sang lại, thế mà dùng được thật. Ban đầu, tôi định tiện cái quái gì cơ chứ, Liễu Liễm bảo, tiện một món đồ chơi đi, con chúng ta hơn một tuổi rồi, ngoài mấy con búp bê Tây mang từ nhà bà ngoại nó về ra, chẳng có gì khác, búp bê Tây cũng bị nó chơi thành con khỉ bùn rồi. Tôi nghĩ lại, có lý, tôi đây cái gì cũng không tiến bộ bằng các anh, con thì có trước, bố không được làm sĩ quan, chẳng lẽ con lại không được lật thân ư? Đúng, cứ bắt đầu từ đây đi, trước tiên làm cho nó vài khẩu pháo chơi đã. Trẻ con trong thung lũng núi, tôi muốn cho nó chơi những thứ mà trẻ con Bắc Kinh Thượng Hải đều không được chơi."

Đàm Văn Thao nói: "Ý hay đấy, tiêm nhiễm ý thức chiến tranh từ nhỏ. Chỉ có điều anh phải giữ bí mật đấy, hành vi này của anh mà bị bọn chủ nghĩa hòa bình giả hiệu biết được, e là sẽ phê phán anh đấy."

Thái Đức Hãn cười ha hả: "Tôi quản nó quái gì. Lão đây thích chơi thế nào thì chơi thế ấy. Lúc đầu, đúng là không thuận lợi lắm, thao tác pháo thì chúng ta tiện tay bắt lấy, chứ táy máy cái thứ này thì mắt cao tay thấp rồi. Ban đầu tôi tiện súng lựu pháo, loay hoay mất hơn một tháng trời, mà trông vẫn không giống lắm. Sau thì tốt hơn, tiện súng lựu pháo xong tôi lại tiện pháo nòng dài rồi hỏa tiễn, con trai tôi phát đại tài, kiêu ngạo lắm đấy, chạy tót ra sở lưu trú khoe khoang với mấy đứa trẻ khác, bảo là bố nó có một kho quân khí. Nhưng mà mấy khẩu pháo này tiện chơi chán rồi, thì còn có thể tiện cái gì nữa? Tiện chút đồ dùng sinh hoạt đi, thì lại không có hứng. À, đoàn trưởng Tịch anh nói đúng đấy, vợ nó tiện thành nghiện rồi, cứ thích tiện cái món này. Sau đó tôi liền đặt một tờ "Binh khí". Anh xem, chỗ tôi không chỉ có pháo đâu, mà còn có máy bay chiến đấu E-14, máy bay chiến đấu tàng hình F-117A của bọn Mỹ nữa. Nhìn cái này xem, đây là cái gì?"

Đàm Văn Thao cười, "Lão Thái anh lợi hại thật đấy, tôi nằm mơ cũng mơ thấy trang bị một liên đội tên lửa đất đối không "Sam-8", thế mà tôi đến một bệ phóng cũng không có, đồ chơi ở chỗ anh lại có tận hai liên đội."

Thái Đức Hãn đắc ý nói: "Tôi không chỉ tiện cho nó ra cái hình thù đâu, tôi còn đối chiếu kích thước hẳn hoi đấy, anh nhìn mấy khẩu pháo này xem, ngay cả vạch chia trên đĩa xoay hướng cơ tầm cơ tôi cũng đục lên đấy. Chỉ cần cho tôi điều kiện, đến F-117A, tôi cũng có thể moi ruột gan nó ra xem thử được. Không tin bây giờ anh điều tôi đến xưởng quân khí hoặc sở sửa chữa mà xem, làm cải tiến kỹ thuật mấy trang bị cũ của chúng ta đây, tôi nhắm mắt cũng có thể làm kỹ sư."

Đàm Văn Thao nói: "Anh nói thế này, thì đúng là cũng là một việc đấy, lần này tôi có lẽ sẽ gặp phó chính ủy Hàn, tôi phải nói với nghĩ cách giúp anh chuyển động một chút, anh đúng là có một kỹ năng sở trường thế này, nhỡ đâu lại có thể phát huy tác dụng lớn thì sao."

Thái Đức Hãn liên tục lắc đầu: "Lão Đàm anh ngàn vạn lần đừng nhắc đến chuyện này, tôi đi đâu cũng không chịu đâu, thung lũng núi này tốt thế này cơ mà, cách biệt với thế giới bên ngoài, trời quang mây tạnh, các anh có việc lớn của các anh phải làm, cái cuộc sống nhỏ bé này của tôi tôi thực sự không nỡ vứt bỏ đâu. Tôi bàn với Liễu Liễm rồi, đời này chúng tôi cứ một lòng một dạ ở N-017 thôi, đi đâu cũng không đi, cho dù chiến tranh bùng nổ, chúng tôi cũng chỉ phục vụ lực lượng dự bị thôi."

Bữa cơm trưa ăn ngay tại nhà Thái Đức Hãn, chân tay Liễu Liễm tuy không tiện lợi, nhưng bốn món một canh nấu cũng khá ra dáng. Đàm Văn Thao và Thái Đức Hãn ngồi đối diện nhau, Liễu Liễm và lái xe của Đàm Văn Thao ngồi chéo, lấy hai bạn học cũ chiến hữu cũ làm chủ lực, Liễu Liễm phụ họa.

Năm tháng lãng phí, trôi nhanh như ngựa qua cửa sổ, tuổi tác và tử lượng cùng tiến bộ. Bạn học cũ nâng chén ôn lại chuyện cũ, không ai là không vô cùng cảm khái. Bốn chai "Lâm Thủy Ngọc Tuyền" Đàm Văn Thao mang cho Thái Đức Hãn thế mà lại bị tiêu thụ một cách bình thản gần năm phần.

Trong bữa tiệc, Đàm Văn Thao xúc động nói với Thái Đức Hãn và Liễu Liễm: "Tôi nói thật với anh chị, mấy năm nay tôi lại đi học mấy bận, trường lục quân cũng học rồi, học viện chỉ huy pháo binh cũng học rồi, bằng đại học cũng lấy được rồi. Thế nhưng ở trường nào cũng cảm thấy ở đó không chính quy, chỉ có đại đội huấn luyện pháo binh quân khu W chúng ta là đến thiết thực nhất. Nơi này mới là trường vỡ lòng của chúng ta, với tư cách là một người lính, nó chính là trường mẹ của tôi. Ở học viện chỉ huy phổ binh, tôi lại làm bạn học với Hám Trân Kỳ và Đơn Hòe Thụ, mọi người nhắc đến N-017, ai nấy đều vô cùng lưu luyến. Sau này, chỉ cần có cơ hội, chúng tôi nhất định sẽ quay về, để tìm lại cảm giác ở N-017 chúng ta."

Thái Đức Hãn nói: "Đến đi, chỗ tôi chính là nhà. Các anh làm quan ở bên ngoài ăn ngon mặc đẹp, quay về N-017, tôi chỉ khoản đãi một chén rượu nhạt, bữa cơm đạm bạc gia đình thôi."