Phó chủ nhiệm Phòng Chính trị kiêm Chủ nhiệm Phòng Giáo dục Chính trị Hàn Mạch Thiên vừa mới nhậm chức, đã phải tiếp nhận giải quyết hai vấn đề nan giải.

Một là Bệnh viện dã chiến BGC gửi thông báo đến, nói rằng Mã Trình Độ có thể xuất viện rồi.

Mã Trình Độ trong lúc điều trị chứng trầm cảm dạng sợ hãi, cũng đã điều trị luôn cả chứng hôi chân. Bệnh hôi chân thì quả thực đã chữa khỏi, bác sĩ dùng một loại thuốc nước rất kỳ lạ để rửa chân cho anh ta, mỗi lần rửa, Mã Trình Độ đều gào thét như bị chọc tiết lợn, rửa xong là chân lại bong ra một lớp da chết, rửa mấy lần bong mấy lần, sau vài lần như vậy thì chân không còn hôi nữa. Thế nhưng chứng trầm cảm dạng sợ hãi của anh ta lại không thể chữa tận gốc, bệnh viện nói loại bệnh này không phải mới một hai ngày, đã bám rễ sâu xa, dùng thuốc chỉ có thể khống chế, quan trọng nhất là tinh thần không được căng thẳng. Thế nhưng Trung đội 7 vốn dĩ là một nơi khiến người ta căng thẳng, thậm chí có thể nói giá trị của nó chính là được thể hiện qua sự căng thẳng. Đảng ủy Đại đội Giáo đạo sau khi thảo luận đã quyết định cho Mã Trình Độ thôi học. Nhưng Mã Trình Độ sống chết không chịu, khóc lóc thảm thiết. Hàn Mạch Thiên tuy cực kỳ giỏi hùng biện, nhưng Mã Trình Độ lại mình đồng da sắt, mặc cho ông thổi gió đông tây nam bắc cỡ nào, anh ta vẫn "cắn chặt núi xanh không buông".

Mã Trình Độ vừa khóc vừa gào thét, nói rằng tôi sống là người của Trung đội 7, chết là ma của Trung đội 7, tôi còn chưa nhận được mệnh lệnh nhậm chức, ai bắt tôi đi người đó chính là đang bức hại tôi.

Lần này thì Hàn Mạch Thiên đã nếm trải được nỗi khổ tâm của người làm công tác tư tưởng chính trị rồi.

Mã Trình Độ, nam, sinh tháng 6 năm... Dân tộc: Hán. Nguyên quán: huyện Sài Vũ, tỉnh... Thành phần gia đình: Thường dân. Thành phần bản thân: Học sinh. Trình độ văn hóa: Trung học phổ thông.

Nhập ngũ tháng 3 năm..., vào Đảng tháng 12 năm..., từng giữ các chức vụ chiến sĩ, phó tiểu đội trưởng tiểu đội nuôi quân, phó tiểu đội trưởng tiểu đội pháo chiến đấu, tiểu đội trưởng. Trong năm... tiểu đội do anh ta phụ trách được chọn làm "Tiểu đội tiên phong huấn luyện ba điều lệnh" của toàn trung đoàn, cùng năm đó tham gia diễn tập chiến thuật hiệp đồng của quân đoàn, đạt hai giải xuất sắc về công sự và ngụy trang, giải tốt về cơ động nhanh, cuối năm đạt "danh hiệu vinh dự tập thể tiên tiến" về bảo dưỡng sửa chữa pháo, chỉ số tính toán hiệu chỉnh trận địa cá nhân hai năm liền đứng đầu trong cùng ngành ở quân đoàn. Được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba hai lần.

Tình hình thành viên chính trong gia đình:

Cha: Mã Chí Thiện, công nhân đoạn đường bộ thị trấn Thành Quan, huyện Sài Vũ, tình trạng chính trị: Quần chúng.

Mẹ: Phó Quốc Trân, công nhân hiệu ảnh chính thức thị trấn Thành Quan, huyện Sài Vũ, tình trạng chính trị: Quần chúng.

Bác: Mã Chí An, nhân viên văn phòng Ban Tổ chức Tỉnh ủy tỉnh..., tình trạng chính trị: Nhân sĩ dân chủ ngoài Đảng.

Anh trai: Mã Trình Viễn, tiểu đội trưởng đoạn đường bộ thị trấn Thành Quan, huyện Sài Vũ, đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Em gái: Mã Trình Lâm, y tá Bệnh viện Nhân dân huyện Sài Vũ, tình trạng chính trị: Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản.

Tình hình quan hệ xã hội:

Chú: Mã Chí Vu, nguyên trạm trưởng trạm phát thanh thị trấn Thành Quan, huyện Sài Vũ, tình trạng chính trị: Đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc, bị bức hại đến chết trong thời kỳ "Đại Cách mạng Văn hóa"...

Thẻ lý lịch của Mã Trình Độ lại có vài chỗ khiến Hàn Mạch Thiên cảm thấy hứng thú.

Một là ở cột thành viên gia đình, anh ta loại bỏ chú của mình ra, nhưng lại điền bác của mình vào, rõ ràng bác của anh ta là niềm kiêu hãnh của gia tộc họ, vấn đề là bác của anh ta làm việc ở cơ quan tổ chức, sao lại có thể là "nhân sĩ dân chủ ngoài Đảng"? Có phải đã điền nhầm Ban Tổ chức của một đảng phái dân chủ nào đó thành Ban Tổ chức Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc rồi chăng?

Hơn nữa, một gia đình như anh ta, tất cả mọi người đều đang đi làm, tình trạng kinh tế gia đình đáng lẽ phải rất tốt, tại sao lại điền là "trung bình"? Tình trạng kinh tế gia đình như vậy mà còn gọi là trung bình, thì gia đình như Thái Đức Hãn chẳng phải là tăm tối không nhìn thấy ánh mặt trời hay sao.

Từ một bản lý lịch gần như khái quát này, không phát hiện ra manh mối nào về việc gia đình Mã Trình Độ có gen di truyền về phương diện nào đó.

Hàn Mạch Thiên vì thế bèn điều toàn bộ hồ sơ của anh ta sang.

Trong hồ sơ ghi chép về Mã Trình Độ vẫn rất hạn chế: Ngoài những tình hình cơ bản giới thiệu trong thẻ lý lịch trên, thì chỉ là phiếu đăng ký nhập ngũ, đơn xin vào Đoàn, đơn xin vào Đảng và một đống thẻ khen thưởng lập công, nhận xét của chi bộ đảng đại đội, đảng ủy tiểu đoàn, ban chính trị trung đoàn, chẳng qua cũng chỉ là làm việc tích cực, huấn luyện khổ cực, tôn trọng lãnh đạo, đoàn kết đồng chí, dũng cảm tự phê bình và phê bình v.v... Còn nữa chính là phiếu khám sức khỏe - chức năng gan bình thường, tim phổi không thấy điểm bất thường, tai mũi họng bình thường, hệ tiết niệu bình thường...

Hàn Mạch Thiên biết Mã Trình Độ có thói quen hôi chân, nhưng trên phiếu khám sức khỏe lại không hiển thị. Do đó Hàn Mạch Thiên có lý do để cho rằng, bộ hồ sơ này có tính hạn chế rất lớn, quá khái quát, cùng lắm chỉ là bản tóm tắt trừu tượng về quá trình chính trị của một người, thậm chí ở một mức độ nào đó còn có nhiều thứ được bịa đặt một cách hiển nhiên, một số thậm chí có thể chỉ dựa vào nội dung do người lập hồ sơ cung cấp, tuy đã tóm tắt được diện mạo khái quát của một người, nhưng nó còn lâu mới là tình hình thực tế của một người, nó bỏ sót rất nhiều chi tiết sống còn, ví dụ như gen di truyền gia tộc, chỉ số thông minh, sở thích, lòng dũng cảm, tình cảm, nền tảng đạo đức, khả năng chịu đựng ý chí và hoạt động tâm lý bí mật v.v... của người này, thứ phản ánh trạng thái thật của con người nhất lại chẳng hề được nhắc tới.

Hàn Mạch Thiên lúc này đột nhiên nảy ra một ý định: Phía sau bộ hồ sơ mà tổ chức lập cho mỗi người này, còn nên lập thêm cho mọi người bộ hồ sơ thứ hai, chuyên ghi lại quỹ đạo sinh lý và quỹ đạo tinh thần của họ.

Hàn Mạch Thiên đến N-017 chưa lâu, đối với Mã Trình Độ vẫn thiếu nhận thức lý tính đầy đủ, nhưng về cảm giác, ông thấy hành vi khóc lóc kêu gào của gã cựu binh béo này khác xa với nội dung trong hồ sơ hiển thị, loại bỏ một người như vậy ra khỏi Trung đội 7, Hàn Mạch Thiên sẽ không cảm thấy quá đau lòng. Tuy nhiên, công việc vẫn phải làm từng bước một, ông là một người làm công tác tư tưởng chính trị, Mã Trình Độ vừa tới nơi đã tự mình dâng lên cửa, để ông giải quyết như một công việc, vừa là thử thách với ông, cũng là cho anh ta một cơ hội. Gã đàn ông này có bệnh, bạn không thể vội vàng hấp tấp, làm không tốt anh ta lại tái phát, thì sẽ càng phiền phức hơn.

Hàn Mạch Thiên trong những suy nghĩ gian nan đã lật hồ sơ đọc đi đọc lại vài lượt, ánh mắt miệt mài cày xới trên những dòng chữ hạn hẹp giới thiệu về các thành viên gia đình và tình hình kinh tế của Mã Trình Độ, kết quả đã phát hiện ra, Mã Trình Độ còn có một người cậu, làm ruộng ở quê, trong thẻ không giới thiệu, mà trong nhận xét của đại đội, lại có một phần về việc người cậu làm ruộng và mẹ của anh ta thường xuyên đau ốm, tình hình kinh tế gia đình không tốt, trong hoàn cảnh đó, Mã Trình Độ vẫn có thể tiết kiệm khoản phụ cấp ít ỏi để làm việc tốt học tập Lôi Phong. Hàn Mạch Thiên vì thế bèn viết vài lá thư cho cha của Mã Trình Độ.

Sau ba lá thư, cha của Mã Trình Độ đã vội vã đến N-017, ông lão cũng là người thấu tình đạt lý, vừa rơi nước mắt vừa nói với Mã Trình Độ: "Con à, không phải quân đội không cần chúng ta nữa, mà là nhà mình không có cái số ấy." Ông lão đã nói thật với Hàn Mạch Thiên, gia đình họ quả thực có di truyền, cậu cả của Mã Trình Độ chính là một bệnh nhân tâm thần, mẹ của anh ta cũng thường xuyên mắc bệnh động kinh.

Hàn Mạch Thiên nói: "Tình hình này tổ chức đã biết rồi. Công danh lợi lộc đều là thứ yếu, quan trọng là không được làm kiệt quệ cơ thể đồng chí Mã Trình Độ."

Cha của Mã Trình Độ nói: "Thủ trưởng nói rất đúng, tôi thay mặt mẹ nó cảm ơn thủ trưởng."

Sau đó, liền triển khai chiến dịch tấn công toàn diện lên đồng chí Mã Trình Độ.

Cha khuyên, bạn học khuyên, lãnh đạo đại diện bởi Hàn Mạch Thiên liên tục làm công tác tư tưởng, trong ứng ngoài hợp, trước sau giáp công, tiêu tốn hơn hai tuần, Mã Trình Độ mới đầy đau xót rời khỏi N-017, và từ đó phục viên. Lúc đi còn nắm tay Lăng Vân Hà và Ngụy Văn Kiến nói: "Lão Lăng, lão Ngụy, Mã Trình Độ tôi số khổ quá, vịt đã nấu chín đến nơi rồi mà còn bay mất. Chúc các anh em có một kết quả tốt đẹp, sau này các cậu làm quan, đừng quên viết thư cho tôi, tôi cũng là một niềm tự hào đấy..."

Nói được nửa chừng thì không nói nổi nữa, làm cho Lăng Vân Hà và Ngụy Văn Kiến cũng rưng rưng nước mắt, trong lòng cảm thấy rất khó chịu.

Mãi đến ngày tiễn Mã Trình Độ đi, Hàn Mạch Thiên mới giả vờ như không có chuyện gì, tiện miệng hỏi một câu: "Bác Mã này, Mã Trình Độ có phải có một người bác làm việc ở Ban Tổ chức Tỉnh ủy tỉnh... không nhỉ?"

Đồng chí Mã Chí Thiện ngẩn người ra một lúc, hồi lâu sau mới hiểu ra: "À, ông đang nói đến bác nó đấy à, Ban Tổ chức Tỉnh ủy gì đâu chứ? Nó là người không biết chữ nào, dựa vào việc năm đó trong Chiến dịch Hoài Hải có một vị thủ trưởng từng ở nhà ta, bác nó tìm vị thủ trưởng đó nhờ vả, kiếm được công việc hợp đồng, là bảo vệ ở phòng truyền đạt, trông cửa cho người ta đấy thôi."

"À..." Hàn Mạch Thiên cũng ồ lên một tiếng, miệng nói: "Trông cửa cũng là công việc cách mạng mà."

Trong lòng lại nghĩ, Mã Trình Độ này đúng là không thể xem thường, cố tình kiếm cho ông bác mù chữ của mình cái danh hiệu "nhân sĩ dân chủ ngoài Đảng".

Tiễn cha con Mã Trình Độ xong, việc thứ hai Hàn Mạch Thiên tiếp nhận giải quyết vẫn là vấn đề của học viên Trung đội 7. Trung đội 7 không chỉ huấn luyện quân sự và học tập chính trị nghiêm khắc, mà giờ giáo dục thể chất cũng rất khắc nghiệt, không đạt chuẩn cũng là không xếp loại được. Hoàng Hữu Hoa ở đại đội 2 cơ sở kém một chút, tập luyện bán mạng, kết quả bị ngã từ ngựa gỗ ngang xuống, trật khớp tay phải gãy nát, trở thành thương binh hạng hai cấp một. Thương binh hạng hai cấp một thì không thể nào tiếp tục làm chỉ huy pháo binh được nữa, cùng cảnh ngộ với Mã Trình Độ, Hoàng Hữu Hoa cũng bị quyết định cho thôi học. Tất nhiên là không thông suốt, nhưng lại không có con đường nào khác, Hàn Mạch Thiên thông qua liên hệ với đơn vị cũ của Hoàng Hữu Hoa, quyết định cho Hoàng Hữu Hoa trở về đơn vị cũ, trước tiên đến nông trường trung đoàn làm kế toán, chờ đợi cơ hội chuyển sang quân nhân tình nguyện. Cứ thế khuyên giải mãi, Hoàng Hữu Hoa mới gạt nước mắt rời đi.

Mệnh lệnh nhậm chức đề bạt còn chưa xuống, đã liên tiếp loại mất hai người, trong Trung đội 7 tự nhiên gây ra một số xáo trộn, thỏ chết cáo buồn, trong lòng mọi người đều có chút cảm giác hiu quạnh. Thế là có người bàn tán, lần này thì hay rồi, Trương Cố Sinh, Đồng Tự Học và Giang Thôn Vân chắc là đang thầm mừng, biết đâu chính vì ba cái gã này chen chân vào, làm mất vượng khí của Trung đội 7.

Cuộc sống của Trương Cố Sinh, Đồng Tự Học và Giang Thôn Vân càng trở nên khó khăn hơn. Khóc không được cười không xong, biểu thị đồng cảm ư, thì đó đương nhiên là mèo khóc chuột, không biểu thị đồng cảm ư, thì lại là hả hê trên nỗi đau của người khác. Phải, họ đã nhìn thấy cơ hội, nhưng khi cơ hội sắp sửa trở thành hiện thực, cái sự dày vò khi bị người ta coi khinh và thù ghét thật sự không phải là thứ người thường có thể chịu đựng được.

Tiết học chính trị đầu tiên Hàn Mạch Thiên giảng cho Trung đội 7 là một bài văn thời thanh niên của Mác - "Suy nghĩ của thanh niên khi chọn nghề". Giảng xong, Hàn Mạch Thiên làm một động tác nằm ngoài dự liệu của mọi người, Hàn Mạch Thiên nói: "Trong các em, ai có chí hướng chọn làm cán bộ quân sự, xin hãy giơ tay."

Trong lớp học đột nhiên xuất hiện sự im lặng, một lát sau, những cánh tay bắt đầu do dự giơ lên. Trong số những người này có Đàm Văn Thao, Lăng Vân Hà, Hám Trân Kỳ, Lật Trí Cao và những người khác.

Hàn Mạch Thiên đếm thử, nói: "Bốn mươi lăm người, hiện tại chúng ta còn sáu mươi mốt học viên, xem ra những người có chí làm cán bộ quân sự chiếm đại đa số. Vậy, ai có chí hướng làm cán bộ công tác chính trị, xin hãy giơ tay."

Lần này thời gian do dự ngắn hơn một chút, những người giơ tay có Thường Song Quần, Ngụy Văn Kiến, Phan Đạo Đức và những người khác, còn có cả Thái Đức Hãn mà Hàn Mạch Thiên rất chú ý.

Thường Song Quần giơ tay khiến Hàn Mạch Thiên cảm thấy hơi ngạc nhiên, đồng thời cũng cảm thấy một chút an ủi - thân phận lúc này của ông đã là thủ trưởng công tác chính trị rồi, nếu những người chọn làm cán bộ công tác chính trị đều là những người có thành tích chuyên môn khá vất vả như Thái Đức Hãn, thì đối với nghề nghiệp mà ông đang làm quả thực là một sự châm biếm.

Điều khiến Hàn Mạch Thiên ngạc nhiên hơn nữa là, Đàm Văn Thao lại một lần nữa giơ tay, cậu ta là người duy nhất giơ tay hai lần.

Hàn Mạch Thiên bảo mọi người hạ tay xuống, sau đó nửa đùa nửa thật nói với Đàm Văn Thao: "Em đang bắt cá hai tay đấy à. Chỉ số thông minh và thành tích chuyên môn của em ở Trung đội 7 có thể nói là hạng nhất, làm cán bộ công tác chính trị có phải là hơi... không đúng chuyên môn không?"

Đàm Văn Thao phản bác: "Ý của giáo viên Hàn có phải là nói, cán bộ công tác chính trị thì không cần chỉ số thông minh hạng nhất và năng lực chuyên môn hạng nhất sao ạ?"

Hàn Mạch Thiên nửa cười nửa không nói: "Ý của thầy tất nhiên không phải nói cán bộ công tác chính trị có thể hạ thấp chỉ số thông minh và năng lực chuyên môn, nhưng mỗi người có sở trường riêng, thế mạnh riêng, sở thích riêng, và sự nhiệt tình cũng khác nhau, trong quá trình học tập, các em chắc chắn sẽ có xu hướng lựa chọn định hình."

Đàm Văn Thao thản nhiên nói: "Em cho rằng, cán bộ quân sự và cán bộ công tác chính trị của quân đội ta nên tập hợp cả tố chất chính trị và năng lực chỉ huy đối với hành động quân sự trong một thân thể. Một chỉ huy quân sự xuất sắc phải có tố chất chính trị tương ứng, mà một người làm công tác chính trị xuất sắc cũng phải có năng lực chỉ huy quân sự tương ứng. Ở phương diện này, Nguyên soái Lưu Bá Thừa và Chính ủy Đặng Tiểu Bình chính là tấm gương sáng nhất. Trong thời kỳ chiến tranh, những ví dụ tập hợp cả quân sự và chính trị trên một người rất nhiều, có thể thực hiện sự tập trung thống nhất tuyệt đối, điều này phù hợp với quy luật chiến tranh."

Hàn Mạch Thiên: "Thầy cho rằng quan điểm này của học viên Đàm Văn Thao là có chiều sâu, chúng ta có thể xoay quanh tố chất của cán bộ quân sự và cán bộ công tác chính trị để suy nghĩ, xoay quanh mối quan hệ giữa cán bộ quân sự và cán bộ công tác chính trị để nghĩ nhiều vấn đề hơn, điều này có lợi cho sự trưởng thành toàn diện của các em. Ngụy Văn Kiến, em dựa trên suy nghĩ gì mà chọn làm cán bộ công tác chính trị?"

Ngụy Văn Kiến nói: "Suy nghĩ duy nhất là vì phù hợp."

"Thế nào là phù hợp?"

"Đam mê."

"Tại sao lại đam mê?"

"Giáo viên Hàn từng hướng dẫn chúng em đọc nhiều sách, em đã đọc một cuốn sách do Vương Minh Hạc thời nhà Minh viết, tên là 'Đăng đàn tất cứu', trong sách có một đoạn: 'Phép luyện binh, không gì bằng luyện tâm. Lòng người đồng nhất, thì trăm vạn chúng cũng như một thân'. Chiến tranh giành thắng lợi có nhiều yếu tố, nhưng yếu tố tinh thần là hàng đầu. Tô Đông Pha cũng từng nói, 'Lấy dũng làm chủ, lấy khí làm quyết'. Có thể thấy tầm quan trọng của 'khí'. Nhưng làm sao để khích lệ khí, dựa vào chính là sự làm việc tư tưởng không gián đoạn, và có tính mục tiêu của cán bộ công tác chính trị. Em cho rằng chức trách của một cán bộ công tác chính trị là làm cho trăm vạn chúng trở thành một thân thể, đây là sự bảo đảm căn bản cho thắng lợi của chiến tranh. Chính vì nhận thức được tầm quan trọng của công việc này, em mới đam mê."

"Rất tốt. Về tầm quan trọng của cán bộ công tác chính trị, Ngụy Văn Kiến đã nói ra được một số điều, nhưng còn xa mới chỉ có bấy nhiêu, mọi người có thể cùng thảo luận." Hàn Mạch Thiên gật đầu với Ngụy Văn Kiến, tỏ ý tán thưởng, sau đó lại nói: "Bây giờ, thầy còn muốn chuẩn hóa nhận thức về một khái niệm, mọi người nhớ kỹ, sau này, dù là cán bộ quân sự hay cán bộ công tác chính trị, cách gọi đúng đắn cho họ nên là - Sĩ quan."

Các học viên đều là lần đầu tiên nghe thấy có người phân biệt hai khái niệm cán bộ và sĩ quan, trong mắt đa số mọi người đều lộ ra sự ngạc nhiên và nghi hoặc. Có người thì thầm: "Cán bộ và sĩ quan chẳng lẽ không phải là một chuyện sao? Chúng em trước đây cứ tưởng cán bộ chính là sĩ quan, sĩ quan chính là cán bộ."

Hàn Mạch Thiên mỉm cười giữ vẻ điềm đạm, thao thao bất tuyệt: "Tất nhiên không phải là một chuyện, nếu không thì đã không có hai cách gọi như vậy. Chỉ là bao nhiêu năm nay chúng ta gọi lẫn lộn, mọi người không quá để ý đến sự khác biệt ở đây mà thôi. Hôm nay thầy đặc biệt muốn nhắc nhở mọi người, rời khỏi N-017, các em chính là sĩ quan rồi, chứ không đơn thuần chỉ là cán bộ nữa. Sĩ quan là một tầng lớp cụ thể, ở phương Tây thậm chí là tầng lớp quý tộc. Quân đội ta trước giữa những năm 60, cũng gọi là sĩ quan, lúc đó đã có ý nghĩa quy phạm hóa rồi. Gọi mãi rồi không gọi nữa, theo cách tư duy của những năm tháng hoang đường, người được gọi là quan là giai cấp bóc lột, là không hòa mình vào quần chúng. Còn một điểm nữa, lúc đó không phân biệt tốt xấu học theo Liên Xô, làm sĩ quan còn phải ăn nhà ăn sĩ quan, phải uống sữa nhảy điệu nhảy nước ngoài, bộ này những người 'thổ bát lộ' đời cũ của chúng ta không thụ hưởng nổi. Hơn nữa, các sĩ quan thực hiện quản lý kiểu dạy học đối với bộ đội, tổ chức huấn luyện đều giao cho quân sĩ chuyên nghiệp, lúc trực ban mặc quân phục thẳng thớm, đánh giày da bóng loáng, kẹp giáo trình như giáo sư vậy, đây chẳng phải là hại những người 'thổ bát lộ' của chúng ta sao? Chỉ riêng khoản đánh giày da thôi là không chịu nổi rồi. Các em nghĩ xem, giao bộ đội cho quân sĩ chuyên nghiệp có yên tâm được không? Nói đùa, đây đâu phải là thói quen của những người như chúng ta? Không quen, sau này vẫn không làm sĩ quan nữa, vẫn làm cán bộ thì sướng hơn. Cán bộ là gì? Từ này cũng là du nhập từ Liên Xô, nghĩa rộng là nhân viên công chức nhà nước, cụ thể hơn mà nói chính là những nhân viên đảm nhiệm công việc lãnh đạo và quản lý nhất định. Thầy cho rằng khái niệm này có chút không rõ ràng, không minh xác. Cán bộ là gì? Đội trưởng sản xuất ở nông thôn cũng là cán bộ. Chỉ huy quân đội vẫn nên gọi là sĩ quan, chính là quan chức nhà nước đảm nhiệm chức vụ chỉ huy trong quân đội. Quan là quan, binh là binh, trong đầu người quân nhân nên có quan niệm đẳng cấp phù hợp. Bây giờ nhấn mạnh học vấn, lấy đào tạo ở trường làm nguồn chính của chỉ huy, xem ra chính là có xu hướng quy phạm hóa, sau này e là vẫn phải gọi là sĩ quan. Nghe cũng ra dáng ra hình... Theo dự đoán của thầy, không bao lâu nữa, quân đội ta sẽ khôi phục chế độ quân hàm, lúc đó, mọi người chính là sĩ quan danh xứng với thực. Cho nên nói, bắt đầu từ bây giờ, mỗi giây mỗi phút các em đều phải chú ý tìm kiếm - tìm kiếm cảm giác của sĩ quan chứ không phải cảm giác của đội trưởng sản xuất hay bí thư chi bộ."

Tiết học đầu tiên, mọi người đã bị trấn áp - giáo viên Hàn đúng là người từ cơ quan lớn xuống, trong bụng chứa toàn là tri thức, không phục sao được?

Ngày hôm nay, Hàn Mạch Thiên đã điều hồ sơ của Ngụy Văn Kiến ra.

Ngụy Văn Kiến, nam, sinh tháng 8 năm..., nhập ngũ tháng 1 năm..., vào Đảng tháng 3 năm...

Nguyên quán: Giới Bối Tập, huyện Hoài Viễn, tỉnh...

Thành phần gia đình: Tiểu chủ.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Trình độ văn hóa: Trung học phổ thông.

Dân tộc: Hán.

Từng giữ chức chiến sĩ, văn thư (quản lý quân khí), tiểu đội trưởng, phó đại đội trưởng, phó bí thư chi bộ đoàn đại đội. Trong đợt kiểm tra lý thuyết bắn súng của quân đoàn J năm... đạt giải nhì cá nhân, cùng năm được sư đoàn đánh giá là "Giáo viên bốn biết", tiểu đội nơi công tác trong vòng hai năm năm lần giành được cờ đỏ lưu động "Tiểu đội tiên phong quản lý cơ sở", trong cuộc thi hùng biện tranh luận "Phan Hiểu rốt cuộc đại diện cho ai" do quân và dân tại nơi đóng quân đồng tổ chức, giành giải nhì. Được tặng Huân chương Chiến công hạng Ba hai lần, nhận khen thưởng bảy lần của các cấp trung đoàn, tiểu đoàn, đại đội.

Tình hình thành viên chính trong gia đình:

Bà nội: Ngụy Trần Thị, phụ nữ gia đình. Tình trạng chính trị: Quần chúng.

Cha: Ngụy Tự Hội, chủ nhiệm ủy ban cách mạng đại đội Hốt Luân, Giới Bối Tập, tình trạng chính trị: Đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Mẹ: Phàn Cảnh Vân, đội trưởng phụ nữ đội sản xuất Tiểu Hà, đại đội Hốt Luân, tình trạng chính trị: Đảng viên dự bị của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Anh trai: Ngụy Thực Đắc, lái xe máy kéo trạm máy nông nghiệp xã Giới Bối Tập, tình trạng chính trị: Quần chúng.

Chị gái: Ngụy Khổng Tước, phó tiểu đội trưởng tiểu đội dân quân nữ xã Giới Bối Tập, tình trạng chính trị: Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản.

Những người trên lịch sử trong sạch, không có quan hệ hải ngoại. Tình hình kinh tế gia đình: Tốt.

Tình hình quan hệ xã hội chính:

Chú: Ngụy Thực Tế, phó chủ nhiệm văn phòng chính quyền nhân dân quận Phổ Đà, thành phố Thượng Hải, Đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc...

Cơn mưa rào rả rích kéo dài suốt một ngày một đêm, sáng sớm đột nhiên trời quang mây tạnh.

Mặt trời từ đường sống núi phía đông ướt đẫm trèo lên bầu trời, xuyên qua những cành lá vừa được nước mưa gột rửa, như những mảnh bạc vụn vung vãi trong kẽ cỏ cây, trải dài một mặt đất lốm đốm. Ánh ráng chiều màu hoa hồng lan tỏa dập dềnh dưới chân núi Biệt Tì. Tầm nhìn trong trẻo sáng tỏ, trong không khí ngập tràn hương thơm của hoa dành dành. Chim núi bị kinh hãi suốt một đêm đã tỉnh dậy từ nỗi sợ hãi, ban đầu còn dè dặt ríu rít vài tiếng, nơi này kêu nơi kia đáp, chẳng bao lâu đã hợp thành hợp xướng, cùng với những dòng suối ồn ào trên sườn núi, hòa thành giai điệu tuyệt vời sau cơn mưa buổi sáng mùa hè. Những đóa hoa núi nâng niu những hạt nước càng thêm kiều diễm, dưới sự bao bọc của cành xanh lá thắm, nhẹ nhàng lắc lư trong làn gió, tựa như khuôn mặt ngượng ngùng.

Đàm Văn Thao kẹp một mẩu bút chì trên vành tai phải, lưng khom như con tôm, một tay nâng kẹp bài tập, tay kia xoay đi xoay lại con ốc điều chỉnh cao thấp trên máy đo thị sai. Nhìn ra từ thị kính, là một vùng núi non với những bụi cây đan xen, phản chiếu màu nước tươi sáng dưới ánh mặt trời sau mưa. Dưới chân núi lờ mờ cuộn lên làn sương khói trắng sữa, phóng to ùa vào mặt kính vật, khiến tầm nhìn càng thêm mê ly ảo diệu.

Đàm Văn Thao đang bắt mục tiêu số hai, đó là một cái cây độc lập trên sống núi, nhìn từ hình dáng, nên là cây thông kim. Đàm Văn Thao thỉnh thoảng ngước mắt quan sát Thường Song Quần bên phải. Thường Song Quần cũng đang phục trên kính đo thị sai, bộ dạng vô cùng tập trung, cuối cùng rời trán khỏi thị kính một chút, tay trái đặt bên hông xoay cổ tay ra hiệu cho Đàm Văn Thao, Đàm Văn Thao nhìn thấy ngón tay cái giơ lên đó, hai người hiểu ý nhìn nhau cười.

Đây là khóa học cơ sở chiến thuật chống tăng.

Giáo viên chiến thuật là học viên sĩ quan khóa đầu tiên được tuyển thẳng từ địa phương vào trường quân đội sau khi khôi phục chế độ thi đại học, tên là Trương Lăng Thủy, một tháng trước mới được phân về Đại đội Giáo đạo, nhìn bộ dạng tuổi tác có vẻ nhỏ hơn các học viên từ một đến hai tuổi, nghĩa là vào năm thứ hai hoặc thứ ba sau khi các học viên nhập ngũ, nhóm người Trương Lăng Thủy này mới mặc quân phục vào, trước đó chắc vẫn còn gọi là chú giải phóng quân, thế mà trước mắt đã là bốn túi quân phục mới tinh, giày da sáng bóng rồi, điều này làm cho các học viên trong lòng có một chút cảm giác không tự nhiên lờ mờ, chua xót.

Trong lòng Đàm Văn Thao rất mất cân bằng, thầm nghĩ nếu năm đó không thiếu mất ba điểm đó, chẳng phải mình đã là sinh viên đại học từ lâu rồi sao, hoặc là lúc đó không đến nhập ngũ, cũng đăng ký thi trường quân đội, kiên trì thi thêm một năm hai năm, chẳng phải mình cũng là học viên sĩ quan rồi sao? Chỉ vì cách biệt một bước đó, không chỉ tốn thêm bao nhiêu công sức, mà còn có sự khác biệt về bản chất, con đường mình đi như thế này, cho dù có được đề bạt, vẫn là một cựu giải phóng quân "tay ngang" không bằng cấp. Cho dù như thế này dốc lòng làm việc bán mạng, đến cuối cùng, trường lục quân mà Đại đội Giáo đạo trực thuộc, đến lúc đó cũng chỉ cấp cho họ một tờ giấy chứng nhận tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp. Mà Trương Lăng Thủy bọn họ chưa từng làm lính một ngày, nhưng lại ngang nhiên trở thành sĩ quan chuyên nghiệp trời sinh.

Đàm Văn Thao cảm thấy trong lòng rất mâu thuẫn, một mặt cậu có lý do để coi thường những sĩ quan sinh viên như Trương Lăng Thủy, nhìn cái bộ dạng đó, đội ngũ tập hợp xong, anh ta đứng đó, mặt đỏ tai hồng, mắt cứ nhìn xuống đất, như không dám ngẩng đầu nhìn người khác vậy. Cái phong thái này so với cựu giải phóng quân thì khác nhau một trời một vực. Cựu giải phóng quân đều từng làm tiểu đội trưởng hoặc đại diện tiểu đội trưởng, trường hợp nào chưa từng thấy? Trước mặt thủ trưởng đại quân khu cũng không hề nhút nhát, báo cáo một hai ba bốn đâu ra đấy.

Nhưng phải thừa nhận rằng, người ta cũng có thế mạnh. Lý thuyết biết nhiều, thực sự bắt tay vào làm thì không thuần thục bằng các cựu giải phóng quân, nhưng quy trình của người ta tuyệt đối chuẩn mực, một chiêu một thức đều có căn cứ lý thuyết. Giảng bài, lúc đầu có chút lắp bắp, nhưng cứ quen thân rồi là thao thao bất tuyệt, dẫn kinh cứ điển, chỉ riêng yếu tố chiến đấu chuẩn bị hỏa lực thôi, đã truyền thụ cho học viên một lượng thông tin chưa từng nghe thấy, hơn nữa hình tượng trực quan, sâu sắc mà dễ hiểu, thông tục dễ nắm bắt.

Trương Lăng Thủy nói: "Tại sao nói nghiệp vụ pháo binh có tính nghệ thuật rất lớn, còn có một điểm có thể giải thích, đó chính là trí tưởng tượng, pháo binh là cần trí tưởng tượng. Ví dụ như cái món máy đo thị sai này, từ thị kính đến vật kính, chỉ dài có ba mươi phân, nhưng chỉ huy pháo binh phải luyện được cái bản lĩnh này, ánh mắt anh ta sau khi xuyên qua máy đo thị sai, thì biến thành một cái thước đo lập thể, vươn ra ngự trị trên không trung của đồng ruộng và núi sông, mỗi một mục tiêu đều nằm trên vạch chia của cái thước này. Đây không phải là điều người bình thường có thể làm được. Đúng là phải tưởng tượng. Trong máy đo thị sai có hai đường cong, mà trong mắt của người quan sát, chúng phải hợp làm một, chỉ khi nó trùng lặp trong mắt anh, thì nó mới là, nói chính xác là nó mới giống một cái thước. Cái thước này thực tế là không tồn tại, nó chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của anh mà thôi."

Đây là vấn đề mới mà các pháo thủ già gặp phải - về sự thăng hoa nghệ thuật của thao tác.

Ngụy Văn Kiến cũng ôm một chiếc máy đo thị sai, ánh mắt như bàn tay, vươn vào trong chiếc máy đo thị sai ma thuật, lặp đi lặp lại nắm bắt hai đường nét đứt gồm nhiều dấu chấm lửng đó, trong thế giới tưởng tượng vặn chúng lại với nhau, tạo thành một chiếc thước thẳng. Thế nhưng sự việc trái với mong muốn, hai đường nét đứt đó giống như hai đường sức từ cùng cực, tay ánh mắt vừa nới lỏng một chút, chúng đã vụt tách ra, như hai con rắn thân hình song song, nghểnh đầu nhìn anh. Máy đo thị sai vừa mới được trang bị không lâu, là loại được nghiên cứu chế tạo đặc biệt để nhắm bắn trực tiếp vào xe tăng, đa số học viên đều cảm thấy món này thật sự khó đối phó.

Lăng Vân Hà lại có hứng thú sâu sắc. Giờ nghỉ giải lao, mấy người ngồi cùng nhau trao đổi cảm nhận, Lăng Vân Hà nói: "Món này tốt, món này có thể giúp thị lực của con người kéo dài vô hạn. Nghĩ xem những loài động vật là con người chúng ta đáng thương biết bao, thời tiết có đẹp đến mấy cũng chỉ nhìn được xa một chút thế thôi. Hỏa tinh là khối cầu lớn như vậy, đặt vào mắt con người chúng ta giống như một hạt bụi. Con người nên có hai loại thị lực, một loại là cảm quan, một loại là tâm lý. Cảm quan là tự nhiên, tâm lý là xã hội, cảm quan nhận thức thế giới bên ngoài, tâm lý nắm bắt thế giới bên trong. Thước đo cảm quan quyết định năng lực nhận thức, thước đo tâm lý quyết định nhân cách."

Ngụy Văn Kiến nói: "Sao tôi nghe câu này quen quen, cứ như là 'Quải Ngũ Động' đang ở bên cạnh chúng ta vậy."

Đàm Văn Thao cười nói: "Một năm nay chúng ta thu hoạch lớn, không chỉ phải cấp tốc tạo ra vài 'Quải Ngũ Động', e rằng còn phải sinh ra một 'Yêu Động Yêu' nữa."

Thường Song Quần vẫn cười mà không nói gì. Thực tế, người đáng lo nhất chính là Thường Song Quần. Khoảng thời gian này, anh ta ngược lại bộ dạng phó mặc cho số phận, nhưng lại khiến Đàm Văn Thao, Lăng Vân Hà và Ngụy Văn Kiến trở nên vô cùng căng thẳng, chỉ cần là tác nghiệp dã ngoại, công tác ngầm phải bố trí vô cùng chu đáo, một người đánh mất khả năng phân biệt màu sắc, phán đoán vật định hướng tự nhiên sẽ khó khăn hơn rất nhiều, không có người xung quanh làm động tác, bất cứ lúc nào cũng có thể lộ tẩy.

Lăng Vân Hà thông qua Tùng Khôn Minh kiếm cho anh ta một cặp kính hiệu chỉnh nhập khẩu, mới đeo vào đúng là có tác dụng, nhưng rất nhanh sau đó họ đã biết đây là một nước cờ chết - lúc này sao có thể đeo kính chứ, đây chẳng phải là tự khai báo sao? Có kính rồi lại không thể đeo.

Mấy ngày trước, cha của Đàm Văn Thao là Chủ tịch thị trấn Đàm cũng viết thư tới, nói một phương thuốc của một thầy thuốc đông y nổi tiếng ở quê hương, dùng mắt của rắn độc, tốt nhất là mắt rắn hai đầu hoặc rắn ba đầu thì càng tốt, cộng thêm vài vị thuốc đông y thông thường, có thể điều chế thành dung dịch thuốc, vô cùng hiệu nghiệm. Thầy thuốc đông y già còn cam đoan chắc nịch với Chủ tịch thị trấn Đàm rằng, nếu làm theo yêu cầu của ông mà vẫn không thấy hiệu quả, từ nay về sau ông không bao giờ ló mặt ở Bách Tuyền nữa.

Mấy người tranh thủ ngày nghỉ lẻn ra ngoài, từ những thầy thuốc đông y ở các vùng nông thôn xung quanh cũng đã được xác nhận, mắt của loại rắn độc đó quả thực có hiệu quả kỳ diệu trong việc điều trị mù màu. Thế nhưng, trong chốc lát biết tìm rắn độc ở đâu, chưa nói đến việc tìm rắn hai đầu ba đầu. Vì vậy, trong các đợt huấn luyện dã ngoại, tìm kiếm rắn độc lại là nhiệm vụ không nói cũng hiểu của mấy người làm công tác ngầm này. Chỉ có điều, tất cả những việc này đều diễn ra trong bóng tối, trước khi thành công, họ không cần thiết phải nói cho Thường Song Quần biết.

Lăng Vân Hà hỏi: "Lão Thường, cậu thấy món máy đo thị sai này có dễ đối phó không?"

Thường Song Quần nói: "Hê hê, xem ra trời không tuyệt đường người, có người không được thì có người được. Lão Thường vừa sờ vào máy đo thị sai, lập tức đã vươn ra được một chiếc thước. Trong phạm vi hai nghìn mét sai số của tôi sẽ không vượt quá năm."

Ngụy Văn Kiến nói: "Vấn đề của tôi thì lớn rồi, chết thế nào cũng chỉ là hai đường nét đứt, đừng nói là vươn ra, ngay cả hai đường nét đứt này cũng nhìn không rõ. Nhìn đến mức tôi buồn nôn. Thằng em rể của Trương Lăng Thủy đó bằng tuổi với Trâu Bình Bảng của tôi, ít làm lính hơn tôi hai năm, vậy mà dám nói tôi thiếu trí tưởng tượng, anh lại không dám nói không phải, làm cho tôi phải nhẫn nhục chịu đựng."

Lăng Vân Hà nói: "Cậu cũng đừng chết dí ở đó mà nhìn cứng nhắc, cậu hãy nhìn trong lòng trước đi, trí tưởng tượng là có thể rèn luyện được. Tôi dạy cậu chơi một trò chơi. Bây giờ cậu làm theo lời tôi nói. Cậu nhắm mắt lại, trong lòng nghĩ thấy một tờ giấy, cậu thấy chưa?"

Ngụy Văn Kiến nhắm mắt nói: "Thấy rồi."

Lăng Vân Hà nói: "Tốt, bây giờ cậu tưởng tượng xé tờ giấy này ra, xé thành hai nửa. Xé ra chưa?"

Ngụy Văn Kiến nói: "Xé ra rồi."

Lăng Vân Hà lại nói với Đàm Văn Thao và Thường Song Quần: "Các cậu nếu có hứng thú, không ngại cũng tham gia thử xem. Được, bây giờ các đồng chí hãy tưởng tượng dán tờ giấy lại với nhau, khôi phục lại như lúc chưa xé. Khôi phục lại chưa?"

Ngụy Văn Kiến ngồi bất động như thiền sư, miệng lẩm bẩm, biểu cảm khuôn mặt nghiêm nghị một hồi lâu, mới ác độc mở mắt ra nói: "Không được, tờ giấy đó tôi đã xé trong lòng rồi, thế nào cũng không dán lại được, dù dán thế nào tôi cũng đều nhìn thấy một vết nứt."

Đàm Văn Thao nói: "Cậu đây là môn công phu gì thế? Giả thần giả quỷ. Nói thật cho cậu biết, tôi cũng không được. Trong lòng có tờ giấy, xé ra rồi là không dán lại được."

Thường Song Quần cũng nói: "Hình như là không được. Tôi không tin lão Lăng cậu làm được. Cậu nhắm mắt lại, tưởng tượng một chút, xé tờ giấy ra, rồi dán lại. Dán lại được chưa?"

Lăng Vân Hà nói: "Tôi tất nhiên được, tờ giấy trong lòng tôi, là tờ giấy bài tập khổ mười sáu, xé từ giữa ra, có vết xé không quy tắc, bây giờ chúng ở trong lòng tôi cũng nguyên vẹn như ban đầu, liền làm một khối."

Đàm Văn Thao nói: "Cậu nói gì tôi cũng tin, tôi chỉ không tin cậu nói là sự thật."

Lăng Vân Hà nói: "Đó là vấn đề nhận thức của các cậu thôi. Các cậu lại không phải là tôi, sao biết tờ giấy trong lòng tôi trông như thế nào? Tôi chính là đã khôi phục lại nó rồi. Các cậu không khôi phục được, là vì các cậu không giỏi quên, các cậu quên cái vết xé ra đi, rồi tưởng tượng lại một chút."

Mấy người đều không nói gì nữa, qua một lúc, Ngụy Văn Kiến nói: "Không được, mẹ kiếp, vết nứt đó giống như vết thương dài trong lòng vậy, cứng đờ không xóa nhòa được."

Đàm Văn Thao tán thành lời của Ngụy Văn Kiến, nói cảm giác của Ngụy Văn Kiến là đúng.

Lăng Vân Hà thở dài một hơi, cuối cùng cũng thành thật nói: "Được rồi, nói thật lòng, tôi cũng không được, điều này chứng tỏ tâm lý chúng ta đều không được khỏe mạnh, đều có những thứ không gạt bỏ được, xem ra chúng ta còn lâu mới tu thành chính quả, làm người làm việc còn toan tính, thiếu đại cảnh giới, xã hội, cuộc sống, lý tưởng, hoài bão, vân vân, những thứ chứa trong lòng chúng ta quá nhiều, làm việc gì cũng không thể nhất tâm nhất ý được. Ngụy Văn Kiến cậu cũng đừng nghĩ đến đường ngang ngõ tắt nữa, vẫn là nằm bò trên máy đo thị sai mà luyện đi, đừng vội, khoa học có hiểm trở, chiến đấu khổ cực có thể vượt qua."

Không lâu sau, khóa học cơ sở chiến thuật chống tăng kết thúc, đại đội tổ chức Trung đội 7 bắn đạn thật bằng nòng súng ngắm bắn trực tiếp, cái gọi là bắn đạn thật bằng nòng súng, tức là không cần mở trạm quan sát, dùng máy đo thị sai ở khoảng cách gần để nhắm bắn trực tiếp vào mục tiêu, theo lời của Trương Lăng Thủy, chính là làm việc dùng pháo thay súng.

Sau khi kết quả bắn đạn thật được công bố, mọi người không khỏi sững sờ. Người ban đầu thành tích kém nhất là Thái Đức Hãn, lộn một vòng đi xa vạn dặm, phát đầu trúng đích, súng thay pháo đánh mục tiêu di động, vậy mà mười phát trúng chín, vinh dự đứng đầu bảng xếp hạng kỳ thi lần này, không chỉ đè bẹp Lăng Vân Hà một cái đầu, mà còn hất văng Đàm Văn Thao, Thường Song Quần, Hám Trân Kỳ và những nhân vật quyền uy khác một đoạn, tức giận đến mức Lăng Vân Hà cứ lầm bầm, giáo huấn Thái Đức Hãn rằng: "Thằng nhóc cậu, hàm số logarit đếm đếm hồ đồ, dùng pháo thay súng thì lại hăng hái, cái đồ chết tiệt nhà cậu thực sự nên đến đoàn bộ binh đi."

Điều khiến người ta không vui hơn nữa là, những người gọi là tiểu đội trưởng như Trương Cố Sinh và Đồng Tự Học ở đại đội 2, Giang Thôn Vân ở đại đội 3 cũng học tập rất tốt, mặc dù thành tích của họ không nằm trong thống kê, nhưng giáo viên vẫn cho họ điểm. Trương Lăng Thủy không hiểu nội tình của mấy người này và mối quan hệ của họ với các học viên, lúc tổng kết, đã khen ngợi họ một trận tơi bời, nói rằng mấy đồng chí này mặc dù không có nhiệm vụ học tập, vẫn kiên trì học cùng lớp, có thể thấy yêu cầu bản thân nghiêm khắc. Không phải học viên nào cũng có sự tích cực cao như vậy, thì học viên lại càng nên tiến thêm một bậc nữa.

Trận khen ngợi này vừa khiến các học viên không thoải mái, cũng khiến Trương Cố Sinh, Đồng Tự Học và Giang Thôn Vân ngược lại càng khó xử hơn, dùng lời của một số học viên, là sự bộc lộ rõ rệt một lần nữa của dã tâm lang sói.

Hàn Mạch Thiên bây giờ không cần phải đi điều tra những tài liệu hỗn loạn như nhận xét và bảng điểm vớ vẩn kia nữa, với tư cách là Phó chủ nhiệm Phòng Chính trị quản lý Trung đội 7, ông đường hoàng điều hồ sơ của mỗi học viên lên bàn làm việc của mình.

Đàm Văn Thao, nam, sinh tháng 1 năm...

Dân tộc: Hán.

Thành phần gia đình: Người làm nghề thủ công.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Nguyên quán: Trấn Bách Tuyền, thành phố Tương Tùy, tỉnh...

Văn hóa trung học phổ thông.

Nhập ngũ tháng 3 năm..., vào Đảng tháng 12 năm..., từng giữ chức chiến sĩ, phó tiểu đội trưởng, tiểu đội trưởng, đại diện tiểu đội trưởng. Tháng 2 năm... đạt giải nhất toàn năng cá nhân trong cuộc thi chuyên nghiệp pháo binh quân khu, tiểu đội do anh phụ trách đạt giải nhất thành tích tổng hợp. Được tặng Huân chương Chiến công hạng Nhì một lần, hạng Ba hai lần, nhận khen thưởng năm lần từ các cấp trung đoàn, tiểu đoàn, đại đội. Tháng 2 năm... thi đỗ vào đội đào tạo cấp tốc cán bộ dự bị Đại đội Giáo đạo Pháo binh Quân khu W.

Tình hình thành viên chính trong gia đình:

Cha: Đàm Học Khổng, bí thư Đảng ủy công xã Bách Tuyền, thành phố Tương Phàn, tình trạng chính trị: Đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Mẹ: Chu Dân, chủ nhiệm giáo vụ tiểu học Bách Tuyền, tình trạng chính trị: Đảng viên chính thức của Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Chị gái: Đàm Văn Quân, giáo viên trường sư phạm thành phố Tương Tùy, tỉnh... Tình trạng chính trị: Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản.

Những người trên lịch sử trong sạch, không có quan hệ hải ngoại. Tình hình kinh tế gia đình: Tốt.

Tình hình quan hệ xã hội:

---❊ ❖ ❊---

Hồ sơ, thứ kỳ diệu biết bao!

Mỗi bộ hồ sơ đều được đựng trong hộp giấy cứng, bên trên viết rành rành hai chữ "Hồ sơ" bằng chữ Tống, bên dưới là mã số, những chặng đường trẻ tuổi của hơn sáu mươi sinh mệnh, hơn sáu mươi quỹ đạo cuộc đời tuổi thanh xuân, tất cả đều cô đọng trên mấy chục trang giấy Đạo Lâm mỏng manh, ngả vàng, được diễn giải bởi những chữ Hán đẹp đẽ hoặc không đẹp đẽ, trong đó có thành phần gia đình, dân tộc, nguyên quán, trình độ văn hóa, thành tích chuyên môn, biểu hiện công tác của họ, còn có nhóm máu và tình trạng sức khỏe của họ, bao gồm cả việc ai có viêm xoang nhẹ và viêm khớp loại nào, từ góc độ sinh lý và quá trình chính trị mà nói, những người này không có sự riêng tư, tất cả mọi thứ của họ đều được gói gọn trong "hồ sơ" hộp giấy cứng, chỉ cần Phó chủ nhiệm Hàn ông có hứng thú, là có thể mở hồ sơ, nhìn thấu tất cả họ...

Tất nhiên, những người này đều là qua sàng lọc kỹ càng, là người nổi trội, xuất sắc được chọn ra từ vô số người lính, hồ sơ của họ không thể cung cấp cho người khác nhiều chỗ để chê bai, ngay cả viêm xoang cũng phải là nhẹ, tất cả mọi thứ của họ đều chỉ có thể là khỏe mạnh và thuần khiết.

Nhưng, cùng một cuốn sách, những người khác nhau sẽ đọc ra những trải nghiệm và cảm nhận khác nhau. Hàn Mạch Thiên không đọc một cách máy móc, đọc theo kiểu đọc thuộc lòng. Bây giờ, Hàn Mạch Thiên càng ngày càng biết cách đọc những bộ hồ sơ này, ông sẽ đưa trí tuệ và trí tưởng tượng của mình vào trong đó, thế là đọc ra những nội dung kéo dài vô tận. Một con mắt của ông nhìn thấy là những dòng chữ hữu hình mà trừu tượng, con mắt kia nhìn thấy lại là những câu chuyện vô hình mà sống động. Thông qua những chú thích tinh luyện hoặc không tinh luyện đó, Hàn Mạch Thiên thậm chí còn có thể nhìn thấy sông núi và phong tục tập quán từ các vùng miền khác nhau, quan trọng hơn là, còn có thể nhìn thấy nơi họ hướng tới - nhìn quá khứ của một người, là biết hiện tại của họ, nhìn hiện tại của một người, là biết tương lai của họ - câu này nghe có vẻ có màu sắc duy tâm, nhưng câu này lại giống như là do một vĩ nhân nói.

Hàn Mạch Thiên đã đọc rất nhiều sách, có thể gọi là người đọc rộng hiểu nhiều, chăm học hay suy nghĩ. Nhưng, khi đọc những bộ hồ sơ ghi chữ "Hồ sơ" này, ông phát hiện ra, những bộ hồ sơ xếp ngay ngắn như gạch trên bàn làm việc của ông mới là những cuốn cự tác sống động nhất và cụ thể nhất. Chúng có thể cung cấp cho bạn những liên tưởng phong phú vô tận, từ đó khiến bạn có thể hòa quyện như nước với sữa cùng những sinh mệnh khác ngoài chính bản thân bạn. Đôi khi ông nghĩ, những người làm nghệ thuật như Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương, thật sự nên đọc nhiều những bộ hồ sơ này. Đáng tiếc họ không có tư cách và sự thuận tiện này.

Sau khi suy ngẫm như cày xới đối với các bộ hồ sơ, Hàn Mạch Thiên phát hiện ra một hiện tượng thú vị, trong số các học viên khóa này ở Trung đội 7, lính thành phố từ mức trung bình trở lên chiếm chưa đầy mười lăm phần trăm, lính nông thôn chính gốc như Thái Đức Hãn chiếm chưa đầy hai mươi phần trăm, mà lính đến từ huyện lỵ và thị trấn lại chiếm đại đa số, phát hiện này không nghi ngờ gì đã cung cấp nội dung mới cho lý thuyết "ngoài lề" của ông - xét về trải nghiệm mà nói, họ nằm giữa cựu binh sinh ra và lớn lên ở nông thôn và thế hệ mới, xét về cấu trúc tri thức mà nói, họ nằm giữa văn hóa doanh trại truyền thống và văn hóa quan niệm mới sắp xâm nhập ồ ạt, xét về xuất thân mà nói, họ lại nằm giữa văn hóa thành phố và văn hóa nông thôn.

Điều này có chút thú vị. Trong số ít ỏi lính nông thôn ở Trung đội 7, nếu so sánh về thành phần, Thái Đức Hãn có thể được coi là một giai cấp vô sản chính gốc. Đời đời kiếp kiếp mặt hướng hoàng thổ lưng hướng trời thì tất nhiên không cần phải nói, hơn nữa còn nghèo đến tận cùng. Năm thứ hai sau khi cậu sinh ra, đã gặp phải thời kỳ khó khăn nổi tiếng, cha mẹ lần lượt chết đói, người cậu thấy cậu vẫn còn một hơi thở, liền đưa cậu về nhà nuôi. Cũng trách kế hoạch hóa gia đình làm muộn, cậu và mợ của Thái Đức Hãn sau đó lại sinh thêm hai trai hai gái, cậu cõng đứa lớn cõng đứa bé, từ nhỏ đã bắt đầu công việc bảo mẫu. Không thể không nói cậu mợ vẫn là người rất tốt bụng, đến tuổi đi học, vẫn để cậu đi học.

Con nhà nghèo sớm gánh vác gia đình, chuyện vừa học vừa làm này Thái Đức Hãn không lạ gì, cậu bắt đầu từ năm tám chín tuổi, ban đêm đi củi, sáng sớm cõng ra phố bán, bán xong thì đi học. Mặc dù vậy, thành tích học tập của cậu ở trong lớp vẫn được coi là tốt. Đi học đến năm lớp bốn, gia đình dù thế nào cũng không nuôi nổi nữa, vì để được đi học, cậu hứa với cậu mợ, không ăn cơm nhà, tiết kiệm lương thực cho các em, và tự giải quyết học phí tiền sách vở. Buổi trưa tan học, những đứa trẻ khác về nhà ăn cơm, cậu thì đến bãi sông cách trường hơn hai dặm đi nhặt củi, cậu đã từng ăn rau chân vịt bên sông, ăn măng sống, ăn cua sống, ăn nấm dại. Tóm lại một câu, phàm là thứ có thể đưa vào miệng, có thể nhai được, cậu bé mười mấy tuổi này gần như đều nếm thử qua, và không bị chết độc. Trong suốt thời thơ ấu và thiếu niên, cậu giống như một ngọn cỏ hoang dại, tự sinh tự diệt, nhưng lại ngoan cường đến kinh ngạc, quả thực chính là Ngô Thanh Hoa đánh không chết, Bạch Mao Nữ đói không chết.

Có hai câu chuyện có thể giải thích bản chất giai cấp vô sản của Thái Đức Hãn.

Thái Đức Hãn có một người chú họ xa, là bí thư đại đội bản địa, gia cảnh tất nhiên tốt hơn nhiều, còn có một cô con gái đang học trung học phổ thông ở huyện. Nhà chú bí thư có việc lớn việc nhỏ, liền sai khiến Thái Đức Hãn như con chó săn, rồi cho bát cơm, cho bộ quần áo cũ. Có một buổi sáng mùa hè, Thái Đức Hãn đi gánh nước giếng cho nhà chú, chưa vào cửa, chị họ đi nghỉ hè về nông thôn từ trong phòng đi ra, một tay cầm một cái que dẻo trông rất đẹp mắt (sau này cậu mới biết thứ đó gọi là cái bàn chải đánh răng), tay kia bưng cái ca men, vốn dĩ là muốn ra chỗ bể nước, thấy người em họ gánh một gánh nước tươi mới còn đang bay hơi nước, liền cười với cậu, sau đó đi về phía cậu, cúi người xuống, múc một ca từ trong thùng nước phía trước.

Cậu thấy rất lạ với động tác của chị họ - ép thứ kem trắng như thuốc đó lên bàn chải, chọc ra chọc vào trong miệng, vậy mà còn có thể chọc ra nhiều bọt trắng. Ngày đó Thái Đức Hãn đã làm một việc rất táo bạo - thừa lúc cả nhà chú bí thư đang ăn sáng trong gian nhà chính, cậu phát hiện ra thứ gọi là kem đánh răng đó trên giá rửa mặt dưới hiên, cậu đầu tiên là vừa run vừa sợ lấy một ít, dùng ngón tay chấm đưa vào lưỡi, cậu lập tức bị một cảm giác kỳ diệu làm cho kinh ngạc: thứ đó không chỉ ngọt ngọt, còn có một hương vị mát lạnh không nói rõ được, chạy dọc từ gốc lưỡi thấm vào trong tim, đầy bụng toàn là thanh hương. Cậu tin chắc không nghi ngờ, thứ này hóa ra là có thể ăn được, thế là cậu lại nặn ra một đoạn thật lớn, với tốc độ phi thường ăn vào trong bụng. Nếu không phải sợ ăn nhiều quá sẽ bị chị họ phát hiện, cậu đã ăn gần hết đoạn kem đánh răng đó vào bụng rồi. Năm đó cậu mười hai tuổi.

Còn một câu chuyện xảy ra vào năm cậu học lớp chín.

Lúc đó, bạn cùng bàn của cậu là con cán bộ trạm kỹ thuật nông nghiệp công xã. Có một lần nhà bạn học này chặt cây gai, Thái Đức Hãn tự nguyện xin sau giờ học đến giúp, cậu tính chắc là có thể được ăn một bữa thịt, một bữa thịt lợn thơm lừng đỏ rực có nước tương. Cậu bé mười bốn tuổi này không nói một lời làm xong việc mà cả nhà bạn học định làm trong một ngày, làm đến tận đêm khuya, ở giữa chỉ uống vài ca nước lạnh, đói bụng cồn cào, ngực dán vào lưng. Cuối cùng đến lúc ăn cơm, trên bàn không xuất hiện món thịt lợn có nước tương mà cậu mong đợi, mẹ của bạn học múc cho cậu một bát mì, bên trên phủ một lớp trứng chần mỏng, cậu gần như không nếm ra mùi vị gì, bát mì đó đã trôi tuột vào bụng. Mẹ của bạn học hỏi cậu ăn no chưa? Cậu không nói gì. Mẹ của bạn học thở dài một tiếng, đi vào bếp múc cho cậu thêm bát mì nữa, lần này bên trên không có trứng chần nữa, bên trong chỉ có vài sợi rau cải. Cậu biết cách ăn của mình quá hổ đói, làm cho mẹ của bạn học khinh thường, thế là cậu chậm tốc độ lại, ăn từng chút từng chút một, như vậy còn có thể cố gắng duy trì hạnh phúc khi nhai kéo dài lâu hơn một chút.

Sau đó có người gõ cửa, mẹ của bạn học ra gian nhà chính mở cửa sân, bạn học liếc nhìn cậu một cái, đột nhiên xới bát mì của mình ra, từ đáy bát lộ ra hai quả trứng trần, vội vội vàng vàng quẹt sang bát của cậu, nói, ăn nhanh đi, đừng để mẹ tớ trông thấy. Trong lòng cậu trước tiên là nóng lên, sau đó lại lạnh đi, cậu ngồi im không động đậy, nuốt nước mắt, lặng lẽ, nhưng lại dứt khoát, kẹp hai quả trứng trần đó trả lại bát của bạn học.

Sau khi tốt nghiệp trung học cơ sở, Thái Đức Hãn liền trở về nhà cậu, trở thành một lao động chính kiếm công điểm. Người thanh niên nếm trải đủ khổ cực trần gian này có thêm một cái tâm tư, lúc lao động xong, cậu liền đến nhà chú bí thư họ xa làm việc vặt, trồng rau, nuôi lợn, cấy lúa, đạp nước, thậm chí còn giúp thím họ khâu đế giày. Làm thuê ngắn hạn nghĩa vụ ba năm đổi lấy một cơ hội nhập ngũ. Một lần, chỉ lần này thôi là đủ rồi, cậu không chỉ mặc quân phục, mà lần đầu tiên giống như người thành phố mặc quần đùi vải tây, giống như người thành phố học được cách đánh răng. Quan trọng hơn là cậu bằng nhiệt huyết và sự cần cù vô song đã dựng lên một cột mốc huấn luyện, suýt chút nữa là được làm cán bộ, mặc dù không được đề bạt, nhưng cuối cùng đã thi đỗ vào cái nôi của hy vọng - Trung đội 7.

Mặc dù đứng đầu trong kỳ thi bắn đạn thật ngắm trực tiếp, nhưng Thái Đức Hãn không dám lơ là một chút nào. Cậu biết, đối với mình mà nói, con đường phía trước vẫn còn rất dài và gian nan. Trong toàn bộ Trung đội Bảy, cậu là học viên trung học cơ sở duy nhất được đặc cách tham gia kỳ thi tuyển chọn, đây cũng là nguyên nhân chính khiến cậu từng "trượt bảng vàng" lúc đầu. Về bài tập pháo binh, cậu vốn dĩ có thể đứng trong top 30, cậu chịu thiệt chính là ở bài thi văn hóa, toán cấp ba gần như không biết gì, chỉ được hai mươi điểm, kết quả là bị kéo tụt hạng nghiêm trọng.

Giờ đây, cùng với sự tiến triển của khóa học, lý thuyết bắn súng ngày càng thâm sâu, nào là phương pháp kẹp sai số, phương pháp đo đạn, phương pháp thành quả, logarit, hàm số, sai số rời rạc, xác suất hủy diệt, vân vân, cái nào cũng phải tính toán, thật là mù mịt như mây che sương phủ. Đã có một Mã Trình Độ bị loại, mà ngay cả Mã Trình Độ còn có nền tảng văn hóa tốt hơn cậu, điều này không thể không khiến Thái Đức Hãn luôn cảm thấy một nỗi bất an thường trực.

Năm

Các học viên Trung đội Bảy cuối cùng vào một ngày nọ cũng phát hiện ra một hiện tượng, mấy tháng gần đây, tình hình trong trung đội dường như đã có nhiều thay đổi một cách âm thầm. Những ngày đầu mới nhập đội, xét thấy các học viên đều là cựu binh, ở đơn vị cũ đều là nòng cốt và hạt giống cán bộ, đều có khả năng tự kiềm chế và tự quản lý tương đối tốt, nên về mặt hành chính đã không quá khắt khe. Các quy định quy chế đều ở đó, học viên quả nhiên cũng rất tự giác, tiểu đội có tiểu đội trưởng, khu đội có khu đội trưởng, tập thể dục buổi sáng, huấn luyện, học tập ngoài giờ, nên tiến hành thế nào thì cứ thế tiến hành, trật tự sinh hoạt hàng ngày ngăn nắp đâu ra đấy. Vì vậy, cán bộ trung đội tương đối nhàn nhã.

Nhưng thời gian gần đây lại không như vậy nữa, cán bộ trung đội đi kiểm tra giường ngủ, gác đêm thường xuyên hơn, tìm người tâm tình tìm hiểu tình hình cũng thường xuyên hơn, số lần điểm danh buổi tối tăng lên, độ sâu yêu cầu của các cuộc họp tiểu đội và sinh hoạt tổ chức cũng khác, lần nào cũng yêu cầu mọi người báo cáo chi tiết công việc và tình hình tư tưởng trong tuần. Ngay cả Trương Cố Sinh, Đồng Tự Học và Giang Thôn Vân những ngày này dường như cũng tích cực hơn nhiều, khi hô tắt đèn hoặc phân công việc lặt vặt, thái độ cứng rắn hơn hẳn, cứ như thể họ đã khoác lên mình bộ quân phục bốn túi, thực sự trở thành khu đội trưởng vậy.

Không chỉ vậy, đến cuối tháng tám, lại có một quy định mới khác thường - vào các ngày nghỉ lễ, quyền hạn của cán bộ Trung đội Bảy trong việc phê duyệt cho học viên ra ngoài chỉ giới hạn trong phạm vi hoạt động của N-017. Học viên xin nghỉ phép từ nửa ngày trở lên, phải viết báo cáo trước, giải trình rõ lý do xin nghỉ, sẽ đi đâu, gặp ai, khi nào rời đơn vị, khi nào trở về, trong thời gian nghỉ đã có những hoạt động gì, vân vân, chuyện lớn chuyện nhỏ, cái gì cũng phải viết rõ ràng. Báo cáo này phải nộp lên Ban Chính trị phê duyệt, sau khi đồng ý mới được ra ngoài.

Quy định này vừa được công bố, học viên Trung đội Bảy liền ngẩn ngơ - Trời ạ, chuyện này là sao chứ, chẳng khác nào coi các đồng chí như phạm nhân đi cải tạo lao động.

Thứ Sáu là ngày hành chính, buổi chiều không đến lớp, các học viên tự chỉnh đốn bài vở, viết bài thu hoạch.

Sau khi ngủ trưa dậy, Lăng Vân Hà xem đồng hồ, còn nửa tiếng nữa mới vào lớp, liền thực hiện chỉ thị của Phó tư lệnh Tiêu về việc "cần khuyến khích học viên tắm nước lạnh" - nhảy xuống cái ao phía tây khu đội hai, tắm nước lạnh một trận sảng khoái. Tắm xong tâm hồn thư thái, tắm đã đời rồi, mặc quần đùi áo ba lỗ vào, lại chạy lên sườn núi phía đông cất tiếng hát vang -

"Lâm hành uống một bát rượu mẹ (ực) — Toàn thân là gan — Hùng dũng (ực) dũng — Cưu Sơn (ai) bày — Yến tiệc kết bạn cùng ta — Ngàn chén (ực) vạn ly, biết cách xã giao — Thời tiết không tốt (ào - ào) gió tuyết đến vội..."

Đang lúc đầy hứng khởi, chưa kịp hát xong câu "Mẹ ơi phải luôn ghi nhớ nóng lạnh trong lòng", gió tuyết quả nhiên đến thật - Phan Bốn Mắt vừa chạy lon ton vừa nhảy cẫng lên sân tập.

"Mau xuống đi, tập hợp rồi."

"Tập hợp cái gì, chẳng phải là ngày hành chính sao?"

"Giáo viên Hàn muốn dạy lớp nhỏ, bảo chúng ta đến Đại đội bộ."

Lăng Vân Hà nói: "Giáo viên Hàn có phải muốn phát thưởng cho bản thân mình không nhỉ? Tuần này đội của mình lại thắng ba trận liên tiếp, thầy ấy là sếp của Ban Chính trị, nên khích lệ sĩ khí chứ."

"Đừng nằm mơ nữa, mau xuống đi."

Lăng Vân Hà nói: "Bình tĩnh, hoảng cái gì mà hoảng, quần của tôi vẫn còn ở trong ký túc xá đây này."

Sau đó tiếp tục ngân nga phần còn lại, hát nốt câu "nóng lạnh của mẹ", mặc quân phục vào, kiểm tra cúc áo chỉnh tề trên dưới, lúc này mới hiên ngang đi ra khỏi ký túc xá.

Đến phòng họp Ban Chính trị Đại đội mới biết, hôm nay là một buổi tọa đàm nhỏ. Các học viên tham gia có Ngụy Văn Kiến, Đàm Văn Thao, Hám Trân Kỳ, Lăng Vân Hà, Phan Đạo Đức, An Quốc Hoa, Thái Đức Hãn, Đơn Hòe Thụ... hơn mười người. Nội dung chủ yếu là tình hình tư tưởng kể từ khi nhập đội, bao gồm động cơ nhập học, cũng bao gồm dự định sau khi tốt nghiệp.

Lăng Vân Hà khi phát biểu nói: "Kể từ lần trước nghe Giáo viên Hàn trình bày về tinh thần nghề nghiệp sĩ quan, chúng em đều rất được truyền cảm hứng, quả thực là cần phải đứng ở tầm cao của sĩ quan để nhận thức vấn đề và có ý thức rèn luyện tinh thần nghề nghiệp này. Hôm nay Giáo viên Hàn gọi chúng em đến..."

Lúc này Hàn Mạch Thiên ngắt lời Lăng Vân Hà: "Giáo viên Hàn nào gọi các cậu đến?"

Lăng Vân Hà ngẩn người một chút, bối rối nhìn Hàn Mạch Thiên, ấp úng nói: "Chẳng phải là... thầy sao?"

"Ai là thầy?"

"À, đúng rồi, là Chủ nhiệm Hàn." Trong mắt Lăng Vân Hà thoáng qua một tia cười tinh quái khó nhận ra, rất nghiêm túc nói. Nhưng trong lòng lại rõ ràng thấy khó chịu - người này sao mặt nói biến là biến thế?

Sắc mặt Hàn Mạch Thiên tuy bình thản, nhưng giọng điệu lại rất nặng nề: "Tôi nhắc nhở mọi người chú ý - đây là phòng họp Ban Chính trị Đại đội, người ngồi ở đây không phải là Giáo viên Hàn đứng trên lớp giảng bài cho các cậu, cũng không phải Chủ nhiệm Hàn của Phòng giáo vụ chính trị, mà là Phó chủ nhiệm Hàn của Ban Chính trị."

Tất cả ngơ ngác. Bởi vì Đại đội Huấn luyện có một quy tắc bất thành văn, phàm là người dạy học viên, đều xưng hô là giáo viên. Chúc Kính Á treo danh là chủ nhiệm Phòng giáo vụ cơ bản, còn là phó phòng giáo vụ, nhưng mọi người đều gọi ông là giáo viên Chúc, rất tự nhiên. Huống hồ Hàn Mạch Thiên trước đây từng là bạn tốt của Trung đội Bảy, còn cùng họ thao tác pháo, lúc đó chẳng có chút kiêu ngạo nào, mọi người đều rất quen thuộc, có người gọi tham mưu Hàn, có người gọi thư ký Hàn, đa số thời gian đều gọi lão Hàn, còn xưng huynh gọi đệ, chẳng xem là chuyện gì, sao đột nhiên lại bày bộ mặt quan cách ra? Mà còn bày lớn đến thế.

Hàn Mạch Thiên tất nhiên hiểu rõ sự không hiểu (hoặc có cả sự không thoải mái) viết trên mặt mọi người, Hàn Mạch Thiên cười nhạt một tiếng, Lăng Vân Hà lập tức phát hiện nụ cười đó khác xa với nụ cười nhìn thấy trên bãi pháo lúc trước, rõ ràng biến thành cười mà không cười.

Hàn Mạch Thiên nói: "Mọi người phải hiểu rõ, quy phạm xưng hô cũng là một môn học cơ bản để bồi dưỡng ý thức sĩ quan, trường hợp nào thì có xưng hô nấy, trong lớp học các cậu có thể gọi tôi là giáo viên Hàn, trong Phòng giáo vụ chính trị các cậu có thể gọi tôi là Chủ nhiệm Hàn, ở đây, trong phòng họp Ban Chính trị, chức vụ cao nhất của bản thân tôi là Phó chủ nhiệm Ban Chính trị."

Hàn Mạch Thiên vừa nói, vừa tiện tay đẩy đống đồ vật trước mặt sang một bên. Mọi người nhìn rõ rồi, đó là một đống hồ sơ, trên gáy hộp giấy cứng viết tên, chính là của những người tham dự hôm nay.

Không khí lập tức trở nên đè nén, trong phòng họp nhỏ bao trùm tâm trạng trang trọng nghiêm túc. Lời phát biểu của mọi người đều rất cẩn trọng, đắn đo từng chữ, sợ bị Phó chủ nhiệm Hàn nắm được thóp rồi làm cho khó xử.

Phó chủ nhiệm Hàn quả nhiên là phong thái của một thủ trưởng Ban Chính trị, tư thế ngồi tao nhã, biểu cảm trầm tĩnh, lặng lẽ nghe báo cáo, không hề chen lời, thỉnh thoảng từ từ di chuyển ánh mắt, với một góc độ bề trên, quét qua gương mặt của đám học viên. Từ gương mặt hơi gầy và cạo râu sạch sẽ, trên rộng dưới hẹp đó, cậu đừng hòng đoán ra được ông ta ghét hay ưa bạn.

Buổi tọa đàm này mở ra lạnh lẽo. Nhưng mọi người vẫn ngồi nghiêm chỉnh, họng có ngứa cũng không dám ho, mặt có ngứa cũng không dám gãi. Bởi vì Phó chủ nhiệm Hàn từng đưa ra yêu cầu, quân nhân phải ra dáng quân nhân, đứng như tùng, đi như gió, ngồi như chuông. Trên đầu phải có một luồng khí thế.

Phó chủ nhiệm Hàn từng nói: "Nhìn một người có thể kiên trì bao lâu không động đậy khi họp, là biết người đó có tố chất cao đến đâu, có thể đạt được thành tựu lớn thế nào."

Cuối cùng Phó chủ nhiệm Hàn tổng kết: "Xem ra mọi người vẫn chưa quen với việc báo cáo nghiêm túc, chuẩn bị cũng không đầy đủ. Thế này không được. Theo biên chế trước đây, Đại đội Huấn luyện là đơn vị cấp Lữ đoàn, người có thể báo cáo tư tưởng ở cơ quan chính trị cấp Lữ đoàn, ít nhất phải là sĩ quan cấp Đại đội trở lên. Sau này mở cuộc họp như vậy, các cậu phải coi mình là sĩ quan cấp Đại đội trở lên. Một sĩ quan, không có khả năng diễn đạt tương ứng thì không được, tôi không yêu cầu các cậu nói năng lưu loát như nước chảy, nhưng, bắt buộc phải bồi dưỡng năng lực phân tích quy nạp và năng lực diễn đạt vấn đề tối thiểu, một người nói năng không rõ ràng là không thể làm sĩ quan."

Sau đó giải tán. Phó chủ nhiệm Hàn để những người khác đi trước, lại giữ riêng Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà lại.

Sáu

Lăng Vân Hà, nam, sinh tháng 7 năm XXXX.

Dân tộc: Hán.

Thành phần gia đình: Trung nông.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Quê quán: huyện Hoài Viễn, tỉnh XXXX.

Trình độ văn hóa: cấp ba.

Nhập ngũ tháng 12 năm XXXX, vào Đảng tháng 2 năm XXXX, từng giữ chức chiến sĩ, phó tiểu đội trưởng, tiểu đội trưởng, đại lý trung đội trưởng. Ba lần lập công hạng ba, ba lần được khen thưởng cấp Đoàn, Tiểu đoàn, Đại đội. Tháng 2 năm XXXX, tại cuộc thi chuyên ngành pháo binh Tập đoàn quân J, đạt giải Nhất cá nhân toàn năng, tiểu đội dẫn dắt đạt giải Nhì thành tích tổng hợp. Tháng X năm XXXX, thi đỗ vào Đội đào tạo cấp tốc cán bộ dự bị Đại đội Huấn luyện pháo binh Quân khu W.

Tình hình thành viên gia đình chủ yếu:

Cha: Lăng An Ngữ, Cục trưởng Cục Lương thực huyện Hoài Viễn, diện mạo chính trị: Đảng viên chính thức Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Mẹ: Vương Gia Phương, nhân viên Chính quyền Nhân dân huyện Hoài Viễn, diện mạo chính trị: Đảng viên chính thức Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Chị gái, Lăng Thanh Ba, công nhân Cục Cảng vụ thành phố Chu Hải, tỉnh Quảng Đông, thân nhân đi theo quân đội, diện mạo chính trị: Quần chúng.

Em gái, Lăng Yến Yến, sinh viên khoa Hóa, trường Sư phạm chuyên nghiệp khu vực Lỗ An, diện mạo chính trị: Đoàn viên Đoàn Thanh niên Cộng sản.

Những người trên lý lịch trong sạch, không có quan hệ nước ngoài.

Tình trạng kinh tế gia đình: Tốt.

Phó chủ nhiệm Hàn đi thẳng vào vấn đề: "Hai cậu đều là học viên xuất sắc, nhưng hôm nay tôi giữ các cậu lại không phải để khen ngợi các cậu. Nghe nói các cậu vừa nhập đội không lâu, liền đánh nhau ở công viên Nhữ Định?"

Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà giật mình, nhìn nhau, nhìn nhau trân trối.

Trời ạ, chuyện này đã qua hai tháng rồi, ông anh này làm sao mà biết được?

Đàm Văn Thao thiếu tự tin nói: "Có chuyện đó thật, vì mấy tên lưu manh nhỏ lẻ giở trò lưu manh..."

Hàn Mạch Thiên nói: "Ồ, rất tốt. Thương hoa tiếc ngọc, là tấm lòng của bậc trượng phu, chiến hữu bị nhục, rút đao tương trợ, trách nhiệm không thể thoái thác. Quân nhân mà, thì nên như vậy. Chức trách của chúng ta là, đối ngoại chống lại xâm lược, đối nội trấn áp phản cách mạng. Mấy tên lưu manh địa phương không tính là phản cách mạng, nhưng hành vi rõ ràng là không cách mạng, nói hắn có khuynh hướng phản cách mạng cũng không quá đáng, đánh là đáng đời. Chuyện này tổ chức sẽ không truy cứu nữa."

Không chỉ Lăng Vân Hà ngơ ngác, Đàm Văn Thao cũng có chút bất ngờ. Nhưng chưa kịp đắc ý, Hàn Mạch Thiên lại nói: "Tuy nhiên, sau này không được tự ý đánh nhau. Từ nay về sau phàm có hành động vũ lực, đều phải báo cáo với tôi... Bây giờ, các cậu lại nói cho tôi biết tình hình mấy người các cậu đến núi Vân Vụ, Lăng Vân Hà nói trước."

Hai người lúc này mới hiểu ra, về hành động ở núi Vân Vụ, mới là chủ đề mà Phó chủ nhiệm Hàn muốn nắm hôm nay.

Trên mặt Lăng Vân Hà rõ ràng lộ rõ tâm lý bài xích, ngẩng đầu lên, nghênh đón ánh mắt của Phó chủ nhiệm Hàn,Vận nhưỡng một khí phách "hảo hán làm hảo hán chịu", cười một tiếng, cười lạnh, nói: "Chuyện này chúng tôi sớm đã quên rồi, bởi vì - bởi vì chúng tôi không coi nó là chuyện gì cả. Nếu Phó chủ nhiệm Hàn cho rằng cần phải tìm hiểu, tôi có thể báo cáo chi tiết."

Hàn Mạch Thiên dửng dưng, bình tĩnh nhìn chằm chằm Lăng Vân Hà.

Lăng Vân Hà bị ánh mắt lạnh lẽo đó ép cho hoảng sợ, biết rằng trước mặt người này không thể lừa dối cho qua chuyện, đành cứng đầu, nói tiếp: "Hai tháng... có lẽ là ba tháng trước vào một ngày Chủ nhật, cũng chính là một ngày không lâu sau khi trừng trị lũ lưu manh, tôi, Đàm Văn Thao, Tiểu đội trưởng tiểu đội phục vụ Đại đội bộ Sở Lan, Tiểu đội trưởng tiểu đội vệ sinh Tùng Khôn Minh, bốn người chúng tôi, chín giờ hai mươi phút sáng xuất phát, rời khỏi N-017, khoảng mười một giờ trưa đến thành phố Nhữ Định, đi xe ba bánh vào khoảng mười hai giờ đến núi Vân Vụ. Từ đầu đến cuối, bốn người chúng tôi kết bạn cùng đi, vấn đề trao đổi, tất cả đều có thể công khai."

Phó chủ nhiệm Hàn biểu cảm vẫn nhạt nhẽo, trong tay lơ đãng nghịch một cái hộp hồ sơ, nhìn Lăng Vân Hà, nhẹ nhàng hỏi: "Là ai khởi xướng?"

Lăng Vân Hà ngẩn người một chút, lập tức trả lời: "Là tôi. Lăng Vân Hà."

"Lúc ban đầu - tôi nói là trước khi đánh nhau ở Nhữ Định, các cậu quen biết Tùng Khôn Minh và Sở Lan như thế nào?"

Lăng Vân Hà trả lời: "Đàm Văn Thao vốn không quen họ, tôi đánh bóng bị thương chân, khi đến trạm vệ sinh bôi thuốc thì quen Tùng Khôn Minh. Sau đó lại có lần giúp đỡ lẫn nhau ở Nhữ Định, nên khá quen thuộc. Khi tôi đi thay thuốc, có hỏi Tùng Khôn Minh về danh thắng núi Vân Vụ ở đây. Cô ấy nói đùa rằng, nếu tôi chịu bỏ tiền mua vé xe, cô ấy có thể dẫn đường cho tôi. Cô ấy nói vậy, tôi liền động tâm, vì trước đây ở đơn vị cũ, từng nghe nói gần trường bắn quân khu có một núi Vân Vụ, phong cảnh rất đẹp, thực sự muốn đi xem. Ngày Chủ nhật đó tôi đã vận động Đàm Văn Thao - phải nói rõ là, Đàm Văn Thao lúc đó không muốn đi, là tôi nhiều lần vận động, và yêu cầu Tùng Khôn Minh tìm thêm một bạn nữ nữa."

Lúc này Đàm Văn Thao chen vào, nói: "Tôi cũng không phải hoàn toàn không quen Tùng Khôn Minh và Sở Lan, ở Nhữ Định... trước khi trừng trị lưu manh, tôi từng đến trạm vệ sinh xin thuốc cảm, cũng từng đến phòng tư liệu mượn sách, đều quen thuộc với hai đồng chí nữ này."

Hàn Mạch Thiên không thèm đếm xỉa đến Đàm Văn Thao, tầm mắt chuyên chú nhìn Lăng Vân Hà: "Tại sao phải vận động Đàm Văn Thao cùng đi?"

Lăng Vân Hà nghĩ một chút, nói: "Có quy định, không được ra ngoài một mình."

"Chẳng phải còn một Tùng Khôn Minh sao?" Hàn Mạch Thiên nghiêng người về phía trước, cười một cách kín đáo. Trong mắt Lăng Vân Hà và Đàm Văn Thao, nụ cười này rất có vài phần nội hàm sâu sắc.

"Nhưng... nhưng Tùng Khôn Minh cô ấy là đồng chí nữ, tôi có sự lo ngại..." Lăng Vân Hà có chút ngồi không yên, hai tay không ngừng xoa trên đầu gối.

Đàm Văn Thao vội vàng hỗ trợ, nói: "Lăng Vân Hà vốn vận động tôi, nói nếu tôi đồng ý đi, cậu ấy sẽ không đi cùng Tùng Khôn Minh nữa, tuy chúng tôi không có ý đồ xấu xa gì, nhưng vẫn phải chú ý ảnh hưởng, mọi người đều là cựu binh rồi, vẫn nên cẩn thận chút thì hơn. Tôi nói vì Tùng Khôn Minh thông thạo đường xá, không bằng cùng đi. Người đông thì hành động tập thể cũng không coi là vi phạm quy định."

"Nói hay lắm." Hàn Mạch Thiên lại cười nhạt, chỉ dùng hai bên khóe miệng nhếch lên nếp nhăn mũi, bạn còn chưa nhìn rõ ý nghĩa thực sự của nụ cười đó, nụ cười đó đã biến mất đột ngột, kiểu cười mà không cười này các học viên Trung đội Bảy gần đây càng lúc càng thấy nhiều, và không thể nghi ngờ gì đã gieo vào lòng họ những bóng ma kỳ lạ.

Hàn Mạch Thiên đẩy mạnh cái hộp hồ sơ trong tay về phía trước, tăng giọng: "Tại sao là hai đồng chí nam và hai đồng chí nữ, tại sao lại là hai đồng chí nam các cậu và hai đồng chí nữ đó?"

Đàm Văn Thao vừa định mở miệng, Hàn Mạch Thiên ra hiệu ngăn cản: "Vấn đề này để Lăng Vân Hà trả lời."

Lăng Vân Hà lúc này thật sự không giữ được bình tĩnh, trên mặt đã xuất hiện sắc đỏ. Nhưng Lăng Vân Hà không cúi đầu, thậm chí có chút xung động giận quá hóa thẹn, cứng nhắc nói: "Một, tôi và Tùng Khôn Minh quen nhau. Hai, Tùng Khôn Minh và Sở Lan khá thân thiết. Ba, tôi và Đàm Văn Thao hợp tính. Bốn, Sở Lan biết Trung đội Bảy có một "Đàm Số Một", Tùng Khôn Minh cũng biết đại danh của Đàm Văn Thao, họ có ấn tượng khá tốt với những học viên huấn luyện xuất sắc. Chỉ có vậy thôi. Chúng tôi không làm bất cứ chuyện xấu nào, Phó chủ nhiệm Hàn ông có thể điều tra triệt để."

Hàn Mạch Thiên tiếp tục phát động tấn công: "Được, tôi tin các cậu - còn hai nữ quân nhân kia, trong lúc giao tiếp không có hành vi bất thường. Tôi hỏi cậu một vấn đề nữa - khi các cậu xin nghỉ phép với trung đội, có nói là cùng với hai nữ quân nhân đến núi Vân Vụ không?"

Lăng Vân Hà lập tức cứng họng, như bị giáng một đòn mạnh, thở hổn hển, hung hăng nhìn Hàn Mạch Thiên, nói: "Không có."

"Tại sao không báo cáo trung thực?"

Đàm Văn Thao sợ Lăng Vân Hà mất bình tĩnh, nhanh trí, cướp lời nói: "Bởi vì - khi chúng tôi xin nghỉ phép, vẫn chưa quyết định có mời họ đi cùng không. Nhưng, chúng tôi muốn đi núi Vân Vụ là đã quyết định rồi, nên khi xin nghỉ chúng tôi chỉ nói là đi núi Vân Vụ. Còn mời hai đồng chí nữ là sau khi xin nghỉ mới quyết định cuối cùng, xin nghỉ trước, hẹn hai người họ sau, điều này không nên coi là lừa dối tổ chức. Hơn nữa, người duyệt nghỉ cũng không hỏi chúng tôi định đi cùng ai."

Hàn Mạch Thiên quay đầu lại, nhìn Đàm Văn Thao, nhìn rất lâu mới nói: "Hèn gì mọi người đều gọi cậu là Đàm Số Một, quả nhiên là Đàm Số Một, giỏi xoay xở, lưỡi như có lò xo."

Tâm lý bài xích của Lăng Vân Hà bùng nổ: "Xin hỏi Phó chủ nhiệm Hàn, trong điều lệ có quy định, xin nghỉ phép ra ngoài còn phải báo cáo đi cùng với người nào không?"

Hàn Mạch Thiên không hoảng không vội nói: "Trong điều lệ hình như không có quy định như vậy, nhưng trong điều lệ cũng không có quy định đi cùng với ai ra ngoài thì có thể không báo cáo. Đây đã không phải là nội dung điều lệ có thể quản lý được nữa rồi. Bây giờ tôi quy định, hai cậu từ nay về sau ra ngoài, bắt buộc phải báo cáo với tôi. Nội dung báo cáo còn bao gồm, mấy giờ mấy phút đi cùng với ai, đã nói những chuyện gì."

Lăng Vân Hà biến sắc: "Phó chủ nhiệm Hàn, tôi có thể đảm bảo với ông, trước khi rời khỏi N-017, ông có cầm súng máy đuổi theo sau, tôi cũng sẽ không ra ngoài nữa."

Hàn Mạch Thiên vẫn không nóng không lạnh, nói: "Như vậy cũng tốt, cứ tập trung tinh thần học tập đi."

Lăng Vân Hà và Đàm Văn Thao mang theo bụng tức giận, nhưng lại không thể không nhẫn nhịn, đợi đến khi Hàn Mạch Thiên ném ra một câu "Các cậu có thể về rồi", như nhận được lệnh ân xá, cố kìm nén sự kích động sắp thoát khỏi hang cọp trong lòng, kiên trì giữ vững sự điềm tĩnh trong ba giây cuối cùng, đi đến cửa, chưa kịp hả hê, lại nghe thấy phía sau truyền đến một tiếng quát thấp nghiêm khắc: "Quay lại!"

Hai người trong lòng thắt lại, nhìn nhau một cái, lại vội vàng quay người trở lại cửa phòng Hàn Mạch Thiên. Đàm Văn Thao hỏi: "Phó chủ nhiệm Hàn, còn chỉ giáo gì nữa không ạ?" Hàn Mạch Thiên không ngẩng đầu, lạnh lùng quăng lại một câu: "Tại sao không chào tôi?"

Đàm Văn Thao nghẹn một hơi, Lăng Vân Hà cướp lời nói, giọng không cao không thấp: "Phó chủ nhiệm Hàn, lúc chúng tôi đến đã chào thủ trưởng rồi ạ."

Hàn Mạch Thiên vẫn không ngẩng đầu, tiếp tục lật hồ sơ trên bàn viết: "Trong cuộc họp, khi vào họp cấp dưới phải chào cấp trên, khi rời họp, cấp dưới còn phải chào cấp trên."

Khóe miệng Lăng Vân Hà lướt qua một nụ cười lạnh: "Điều lệ có quy định không?"

Hàn Mạch Thiên vẫn không ngẩng đầu, nhìn cũng không nhìn họ, nói: "Tôi quy định."

Một câu nói khiến hai nhân vật đầu não trong học viên Trung đội Bảy chết trân tại chỗ. Hai người nhìn nhau, ai cũng có một bụng oán trách, nhưng không ai dám phát ra một câu oán trách nào, cuối cùng Đàm Văn Thao nháy mắt với Lăng Vân Hà, hai người liền đồng thời giơ cánh tay phải lên, chào một cách đầy khí thế hung hăng.

Hàn Mạch Thiên cười, nhẹ nhàng khép tập hồ sơ trong tay lại, lại đổi một tập khác, mở ra, nhìn một cái, mắt không chớp, như là nói với tập hồ sơ một câu: "Các cậu có thể đi rồi."

Bước ra khỏi cửa, dọc đường Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà đều không nói gì, lòng vẫn còn sợ hãi, chỉ sợ linh hồn của Hàn Mạch Thiên lại bám theo sau lưng. Mãi cho đến khi gần về đến ký túc xá, Lăng Vân Hà mới mở miệng, để mặt trời phơi họng một trận dữ dội, hắt hơi vài cái long trời lở đất, sau đó dụi mũi nói: "Cậu biết lúc nãy khi tôi chào Hàn Mạch Thiên trong lòng tôi nghĩ gì không? Cậu không nhìn ra đâu nhỉ, tôi vừa chào, trong lòng vừa lẩm bẩm, trên mu bàn tay tôi đứng là Lăng Vân Hà, dưới lòng bàn tay tôi đè là Hàn Mạch Thiên, tôi tự nhắc nhở mình, đây không phải là chào thằng cha khốn kiếp Hàn Mạch Thiên, mà là đang tát hắn đấy."

Đàm Văn Thao nói: "Như vậy trong lòng dễ chịu hơn một chút có phải không? Điển hình của việc tự lừa mình dối người."

Lăng Vân Hà lắc lắc nắm đấm nói: "Tể tướng bụng có thể chứa thuyền, đại trượng phu có thể co có thể duỗi, tung hoành thiên hạ. Hôm nay tạm nhịn hắn cục tức này, đợi đến ngày nào đó, ông đây leo lên trên đầu hắn, bắt hắn một ngày chào ông đây hai mươi cái."

Đàm Văn Thao mặt mày tái mét nói: "Đừng AQ nữa, nước lên thuyền lên, cậu leo lên, hắn không leo lên chắc? Hắn đứng dậm chân tại chỗ đợi cậu vượt lên phía trước à? Đừng quên, hắn bây giờ đã là cán bộ cấp Phó trung đoàn... sĩ quan rồi."

Lăng Vân Hà nói: "Cậu nói xem có lạ không, thằng cha khốn kiếp này sao chuyên môn gây khó dễ với cậu và tôi thế?"

Đàm Văn Thao nói: "Điều này mà cậu cũng không hiểu? Đây gọi là đả thảo kinh xà. Súng bắn chim đầu đàn, bắt giặc bắt vua trước. Thằng nhóc cậu cái tiếng đa tình nổi quá, Phó chủ nhiệm Hàn muốn mài bớt nhuệ khí của cậu đấy. Tôi e là bị vạ lây, không có nhuệ khí mà lại dính đầy xui xẻo."

Lăng Vân Hà kêu oan: "Sao tôi lại là đa tình cơ chứ? Chẳng qua chỉ là phô trương thanh thế đùa giỡn chút thôi mà, không có một hành động thực tế nào cả."

Đàm Văn Thao cười nói: "Cho nên mới nói, vẫn là thật thà một chút thì tốt hơn, chuyện chỉ sấm chớp không mưa ít làm thôi, phồn vinh giả tạo đó làm gì? Tự tìm khó chịu thôi."