Một
Triệu Tương Hương dốc hết tâm tư, bỏ ra hơn một tháng trời, viết được một bài báo cáo văn học, tiêu đề là “Người lính già trong núi sâu”, tự thấy khá ổn nên nhờ Hạ Mỹ Mỹ xem giúp.
Thế nhưng Hạ Mỹ Mỹ chẳng hề có lấy một lời khen ngợi nào. Hạ Mỹ Mỹ nói: “Tác phẩm này nếu đưa cho lão gia tử xem, có lẽ ông ấy sẽ thích, nhưng tôi thấy chẳng có ý nghĩa gì mấy. Cô viết toàn là người tốt việc tốt, tinh thần khắc khổ, tinh thần phấn đấu, tinh thần cống hiến, nhưng cô lại chẳng hề hiểu gì về những con người này. Câu nệ vào sự thật mà nông cạn về linh hồn. Thực ra, điều đáng quý hơn ở những người này chính là tinh thần nghệ thuật. Luyện pháo giỏi thì gọi là cống hiến ư? Vậy cống hiến đạn pháo cho ai? Thứ của cô có thể coi là báo cáo chứ không thể gọi là văn học. Văn học là nghệ thuật, chỉ viết về mấy người mấy việc mà cũng gắn cho cái danh hiệu văn học, đó là sự bóp méo văn học nghệ thuật.”
Lời Hạ Mỹ Mỹ nói rất cay nghiệt, nhưng Triệu Tương Hương không so đo với cô, vì cô biết dạo này tâm trạng Hạ Mỹ Mỹ không tốt. Không chỉ có tiết mục bị trấn áp nghiêm trọng, mà do thường xuyên qua lại với một họa sĩ đang đắc ý, trong đoàn ca múa xuất hiện tin đồn tình ái, hai vợ chồng cãi vã mấy lần, hôn nhân đã đi đến “thời khắc nguy hiểm nhất”.
Sau đó thì nghe tin Hạ Mỹ Mỹ đã nộp đơn xin chuyển ngành.
Triệu Tương Hương khi nhận được tin này, ban đầu còn tưởng là tin đồn nhảm, bèn gọi điện hỏi Hạ Mỹ Mỹ, Hạ Mỹ Mỹ đáp: “Có chuyện đó thật.”
Triệu Tương Hương hỏi: “Cậu điên rồi à? Cậu còn trẻ như vậy, làm việc trong quân đội tốt thế mà, tại sao phải đi?”
Hạ Mỹ Mỹ nói: “Tôi làm việc tốt ư? Trước đây tôi cũng tưởng mình làm tốt, giờ thì tôi không cho là vậy nữa.”
Triệu Tương Hương nói: “Khúc tiến quân pháo binh của cậu không chỉ công diễn rồi, mà còn đến Bắc Kinh tham gia buổi biểu diễn tổng hợp, còn được giải thưởng nữa, cậu còn muốn thế nào nữa?”
Hạ Mỹ Mỹ nói: “Nhưng đó còn là tiết mục của tôi nữa không? Trên danh mục tiết mục, biên đạo đúng là tên tôi, nhưng tiết mục đó chỉ giữ lại cái vỏ mà tôi thiết kế, còn đã rút mất linh hồn của nó rồi, giữ lại cốt truyện nhưng đã rút mất nghệ thuật của nó. Bỏ đi cái bối cảnh đặc biệt mà tôi thiết kế, bỏ đi hoa tươi và mỹ nữ, cũng bỏ đi cả sự xung động sống động chân thực, trở thành một bước nhảy pháo binh thuần túy, chỉ có sự hùng tráng của động tác, nhưng lại không nghe thấy tiếng hát của sự sống. Rất chân thực, đó là chân thực của cuộc sống chứ không phải chân thực của nghệ thuật. Thực tiễn chứng minh, lão gia tử nói đúng, lão gia tử nói, nghệ thuật quân đội mang họ “Quân”, đó là chân lý tuyệt đối. Giờ xem ra là tôi sai rồi, tôi đã lún sâu vào vũng lầy quan niệm nghệ thuật tư sản, ngây thơ đòi làm cái trò phát huy ngôn ngữ cơ thể tự do gì đó, quả thật là nằm mơ giữa ban ngày.”
Triệu Tương Hương nói: “Cậu đây là đang dỗi thôi, bất đồng chẳng phải là chuyện có cho nữ diễn viên lên sân khấu hay không thôi sao, cũng đâu phải vấn đề nguyên tắc.”
Hạ Mỹ Mỹ nói: “Cô nhìn động tác đó mà xem, hoàn toàn là sự sao chép động tác thao tác pháo. Mà tôi thì không muốn sao chép, thứ tôi truyền cho vũ công là một niềm đam mê khác, cô không nhìn ra được, nói cô cũng chẳng hiểu. Dù sao thì tôi cũng không thích nghi được với quân đội nữa rồi, vậy tôi không chuyển ngành thì làm gì?”
Sự thật không lâu sau đó đã chứng minh, Hạ Mỹ Mỹ không còn thích nghi được với công việc trong quân đội nữa, và sự thật này ít nhiều cũng có liên quan đến bài “báo cáo văn học” kia của Triệu Tương Hương. Hạ Mỹ Mỹ đã nhìn nhầm bài báo cáo văn học của Triệu Tương Hương. Tiết mục của cô bị sửa thành không ra thể thống gì, trong khi bài văn học mà cô cho là không phải văn học của Triệu Tương Hương, sau khi được đăng trên một tạp chí quân đội ở Bắc Kinh, không chỉ gây tiếng vang lớn, được Đài Phát thanh Nhân dân Trung ương phát sóng liên tục, mà còn đoạt một giải thưởng lớn. So với điều này, bản thân cô lại chẳng có thành tựu gì, như vậy, cô càng thêm mơ hồ.
Giờ đây, Hạ Mỹ Mỹ so sánh bản thân với Triệu Tương Hương, cô cuối cùng cũng hiểu được Tiêu phó tư lệnh. Đứng ở vị trí quyền chỉ huy cao nhất (và rất có khả năng chính là người chỉ huy cao nhất) của một quân khu, việc ông bày tỏ sự không đồng tình với những thứ hiện đại đột ngột như vậy là hoàn toàn bình thường, thậm chí là nên làm. Khi cô bình tâm lại, cô đã hiểu ra, không phải lão gia tử bảo thủ, mà là cô thể hiện không đúng lúc. Tiêu phó tư lệnh đã đủ bao dung rồi, và có thể nói là đủ khai minh rồi, đừng nói ông là chỉ huy quân sự của một đại quân khu, ngay cả trong thời đại đó, đến giáo sư đại học cũng chưa chắc đã chấp nhận được ý thức hiện đại của cô. Lý do cô muốn chuyển ngành, không hoàn toàn là vì dỗi. Cô cảm thấy mình đã thực sự bước vào một trạng thái nghệ thuật, như thể trong cõi mịt mờ có một thiên thần đang vẫy gọi trên tầng mây, dẫn dắt cô đi về vương quốc nghệ thuật tự do, phóng khoáng, cuồng nhiệt và mỹ lệ thuộc về riêng mình. Ở nơi đó, mỗi tế bào của cô đều có thể cất tiếng hát, mỗi dục vọng của cô đều có thể nhảy múa, mỗi tấc da thịt của cô đều có thể tỏa ra ánh sáng chói lọi… Cô sẽ không còn bận rộn vì “nhiệm vụ” nữa.
Hai
Tiêu Thiên Anh họp xong hội nghị mở rộng thường vụ, mặt mày rạng rỡ rời khỏi tòa nhà văn phòng, cười nói vui vẻ bước vào xe, nhưng lại bước vào cửa nhà với khuôn mặt xám ngoét.
Con chó già Hoàng Nam Hạ đang ngồi xổm trên bậc thềm ở cửa phơi nắng, đôi mắt nheo lại, vẻ mặt trông rất đức cao vọng trọng. Thấy chủ nhân đầu tiên của mình trở về, nó tỏ ra vui mừng, vẫy đuôi chạy ra đón.
Da của Hoàng Nam Hạ màu vàng, vàng một cách thuần túy, vàng kim, không có cái mũi đỏ rực vì rượu, cũng chẳng có hàm răng vàng khè, hồi nhỏ thông minh lanh lợi, đôi chân ngắn chạy nhanh như bay, lại còn hiểu lòng người, là một con chó tốt có phẩm vị.
Trước đây, mỗi khi tâm trạng tốt, Tiêu Thiên Anh thường chơi vài trò tạp kỹ với nó, huấn luyện nó leo trèo, cây mơ cao cả trượng, Hoàng Nam Hạ cũng có thể leo lên, thậm chí còn có thể dùng móng vuốt trước hái vài quả mơ. Nhưng mấy năm gần đây thì không được nữa, Hoàng Nam Hạ già rồi, bảy tuổi trong thế giới loài chó tất nhiên không còn trẻ nữa. Càng lớn tuổi càng lười, lại có vài nét kiêu kỳ đức cao vọng trọng, nên ít leo cây mơ hẳn. Nhưng Tiêu Thiên Anh nhớ đến phong thái năm xưa của nó nên vẫn dành cho nó đãi ngộ rất cao. Trước đây mỗi lần Tiêu Thiên Anh từ bên ngoài trở về đều phải xoa đầu Hoàng Nam Hạ, bày tỏ sự hỏi thăm ở mức độ nhất định, đôi khi còn lấy từ trong túi ra món ăn vặt hoặc đồ chơi nhỏ nào đó để chọc Hoàng Nam Hạ vui.
Nhưng hôm nay có chút bất thường.
Hôm nay Hoàng Nam Hạ không nhận được sự coi trọng xứng đáng, khi nó tràn đầy tình cảm chạy về phía Tiêu Thiên Anh, mặt Tiêu Thiên Anh lại lạnh tanh, trong mắt cũng không còn vẻ ôn hòa như thường ngày, dường như có một luồng vận xui. Hoàng Nam Hạ vừa thấy tình hình không ổn, vội vàng cụp đuôi xuống, lùi sang một bên, rất lễ phép nhường đường cho Tiêu Thiên Anh.
Ba mươi năm sau, Tiêu Thiên Anh có được một chú chó nhỏ xinh đẹp. Lúc đặt tên, Tiêu Thiên Anh nhìn nó đầy tình cảm, nói: "Cứ gọi là Hoàng Nam Hạ đi."
Hoàng Nam Hạ mới vào nhà họ Tiêu rất được sủng ái, từng có một khoảng thời gian khá dài, Tiêu Thiên Anh thường nhìn Hoàng Nam Hạ đến ngẩn ngơ. Đó là sau khi ông rời núi, lần đầu tiên được đề cử làm ứng cử viên Tư lệnh quân khu W mà không được thông qua. Nghe nói bên trên có người lên tiếng, nói Tiêu Thiên Anh là thuộc hạ cũ của ai kia, từ trước đến nay thích làm điều khác biệt, là tay sai đắc lực đi theo con đường tư bản chủ nghĩa của người đó, là kẻ cầm súng này nọ. Không chỉ không làm được tư lệnh, mà công việc cũng bị hạn chế, tuy vẫn là phó tư lệnh nhưng có chức mà không có quyền, việc lớn việc nhỏ đều không được phép hỏi đến, gần như là một kẻ nhàn rỗi. Thời đó khi ở cùng Hoàng Nam Hạ, Tiêu Thiên Anh lại nghĩ đến người Hoàng Nam Hạ đã hy sinh trong chiến tranh chống Mỹ viện Triều. Tiêu Thiên Anh nghĩ, nếu Hoàng Nam Hạ còn sống, cũng đã là người năm mươi tuổi rồi. Một người qua năm mươi, làm việc gì cũng có hạn. Mà lúc đó ông cũng sắp sáu mươi tuổi rồi, còn không được buông tay làm một trận, chẳng khác nào đang tước đoạt sinh mạng của ông.
Khi sắp vào cửa phòng, Tiêu Thiên Anh mới chú ý tới sự tủi thân của Hoàng Nam Hạ, con vật trung thành và bổn phận này không biết hôm nay lão gia tử vì sao lại không vui, tuy bị lạnh nhạt và đã phải ra rìa, nhưng đôi mắt vốn luôn sáng ngời kia vẫn kiên trì dõi theo bóng lưng chủ nhân, tràn đầy nghi vấn và cảm thông.
Tiêu Thiên Anh bèn dừng bước, quay người lại, gọi hai tiếng, nặn ra một nụ cười cứng nhắc với Hoàng Nam Hạ để tỏ ý xin lỗi và an ủi.
Nụ cười này khiến tâm trạng ông lại tốt hơn một chút.
Ba
Lệnh bổ nhiệm cho ban lãnh đạo đại quân khu sau khi điều chỉnh đã tới, tân Tư lệnh là Thẩm Trận Vũ.
Mặc dù việc này từ lâu đã không còn là bí mật, nhưng khi chính thức công bố mệnh lệnh này tại hội nghị mở rộng thường vụ, Tiêu Thiên Anh vẫn trút một hơi thở dài, cảm thấy chân thành an ủi vì lựa chọn đúng đắn này của Quân ủy, thậm chí còn có cảm giác như trút được gánh nặng.
Trong cùng một văn bản mệnh lệnh bổ nhiệm, thông báo Tiêu Thiên Anh đảm nhiệm chức vụ Tổ trưởng tổ cố vấn quân khu W (hưởng đãi ngộ chức vụ chính đại quân khu), Tiêu Thiên Anh cũng cảm thấy rất hài lòng, và ít nhiều còn chút áy náy, bởi vì trong mười mấy người giữ chức vụ phó đại quân khu làm việc cùng ông trên đài, chỉ có một mình ông nhận được đặc ân này, các đồng chí khác hoặc là làm cố vấn, hoặc là tại chỗ không đổi, hoặc là nghỉ hưu. Ngay cả trong số cố vấn, còn có ba người lớn tuổi hơn ông.
Cảm giác hụt hẫng nảy sinh trên xe lúc trở về nhà.
Cố—vấn? Cố vấn là nhân vật gì? Ông biết đây là sự biểu thị coi trọng và khen ngợi cao độ đối với ông, nhưng ông lại cảm thấy tủi thân vì sự coi trọng và khen ngợi này, ông thậm chí cảm thấy không bằng tiếp tục làm Phó tư lệnh thường trực của mình, đó là nhân vật có chức có quyền, ở vị trí đó, còn có thể dốc toàn lực làm thêm nhiều việc, tiếp tục chạy đua với thời gian để nắm bắt công tác huấn luyện quân sự, còn cái vị cố vấn này e là không phải như vậy. Không ở vị trí đó thì không mưu tính việc đó, lo được thì lo, được hỏi thì mới hỏi. Hay nói cách khác, người ta cho bạn lo thì bạn mới lo, cho bạn hỏi thì mới được hỏi.
Ông còn đặc biệt phản cảm cái dấu ngoặc đơn kia. Cái gì gọi là đãi ngộ chức vụ chính đại quân khu? Hoang đường! Hơi có chút nghi ngờ giao dịch, Tiêu Thiên Anh tôi đời binh nghiệp, mạng nhỏ mạng già đều là của Đảng, còn cần cái đãi ngộ gì chứ? Chỉ cần còn làm việc được, cho làm quân trưởng sư trưởng nào cũng làm như thường. Không làm việc được nữa, dù có hưởng đãi ngộ tổng thống cũng bằng không.
Khi Tiêu Thiên Anh đi qua phòng ngủ của phu nhân, ông không vào cũng không dừng bước, chỉ nói một câu, dặn dò bếp thêm hai món, tôi muốn uống rượu. Rồi đi thẳng vào thư phòng.
Theo tình hình mà Tiêu Thiên Anh nắm được, việc xác định cuối cùng tân tư lệnh quân khu W, Chính ủy nào đó đã có lời. Điều này khiến Tiêu Thiên Anh không khỏi thầm vui mừng. Xem ra nước cờ này vẫn là đi đúng.
Chính ủy nào đó đối với cấp dưới luôn yêu cầu cực kỳ nghiêm khắc, thời chiến tranh thực thi tác phong chỉnh sai làm quá, ai muốn đi cửa sau của ông để đạt được mục đích cá nhân, chỉ có hai chữ—đừng hòng. Nhớ lại lúc ban đầu thư ký của Chính ủy nào đó gọi điện hỏi ý kiến ông, trong đó có lẽ ít nhiều mang chút mùi vị thăm dò, muốn thử xem ông có bao nhiêu thực lực, thử xem cảnh giới của ông cao đến đâu, đó cũng có thể coi là đợt sát hạch cuối cùng, sát hạch không chỉ là năng lực công tác, trình độ chính sách, tiêu chuẩn nhận thức của ông, có lẽ quan trọng hơn cả là xem lão già này hiện giờ đang ở tư thế nào, còn có thể theo kịp tình thế hay không.
Ông không phủ nhận, nếu lúc đó thái độ ông mơ hồ một chút, tư thế hạ thấp một chút, giọng điệu trả lời mập mờ một chút, thì chức tư lệnh lần này rất có khả năng là của ông. Nhưng, như vậy thì trong lòng Chính ủy nào đó ông có vị thế gì? Chính ủy nào đó có khi sẽ thất vọng—à, Tiêu Thiên Anh này, lúc biểu thị thái độ thì khí thế ngút trời, đến chuyện thì lại nhìn trước ngó sau, rốt cuộc vẫn không thoát tục được, vậy thì tha cho hắn một bước vậy, cũng là người đã cách mạng gần nửa đời người rồi—điều này hoàn toàn có khả năng, bước cuối cùng của nhiều lão đồng chí đều đi như vậy—được thăng chức mang tính chiếu cố, rồi rút lui khỏi tiền đài một cách thể diện. Còn ông thì không mơ hồ, không mập mờ, ông không chỉ giới thiệu chân thực ý kiến của mình về ban lãnh đạo, mà còn liệt kê ưu thế và thành tích của Thẩm Trận Vũ như đếm gia bảo, cung cấp căn cứ ra quyết định cho Chính ủy nào đó.
Xem ra lúc này, về nhân sự Tư lệnh quân khu W, lúc đầu rất có khả năng là đang tìm sự cân bằng giữa ông và Thẩm Trận Vũ, hơn nữa ý kiến khuynh hướng của Chính ủy nào đó có thể là Thẩm Trận Vũ lớn hơn Tiêu Thiên Anh, nhưng ở giữa từng xuất hiện sự lặp lại, đặc biệt là sau khi ông Tiêu Thiên Anh ra sức tiến cử Thẩm Trận Vũ, Chính ủy nào đó lại quan sát một thời gian.
Tiêu Thiên Anh hiện giờ không thể phán đoán trong cái đầu vĩ đại thu hút sự chú ý của thế giới kia đã xảy ra những gì, nhưng ông biết, chính vì ông ra sức tiến cử Thẩm Trận Vũ, Chính ủy nào đó mới từng có lúc muốn ông “dẫn dắt trước” Thẩm Trận Vũ, và cũng chính vì ông liên tục thoái thác, Chính ủy nào đó mới yên tâm, mới thực hiện sự công nhận cuối cùng đối với nhân cách của ông—đã đành Tiêu Thiên Anh ông thể hiện ra phong thái cao thượng trong vấn đề này, chân thành ủng hộ Thẩm Trận Vũ, vậy thì Chính ủy nào đó chẳng có gì không yên tâm nữa.
Suy nghĩ đi đến tầng này, gần như sợ toát cả mồ hôi lạnh, đúng là vĩ nhân, Chính ủy nào đó thật lợi hại, nếu ban đầu mình lộ ra tư tâm, sẽ bị ông nhìn thấu hết, dù có cho ông chức vụ đó, Chính ủy nào đó cũng sẽ có cảm giác bất lực. Mà Tiêu Thiên Anh biết, hiện tại, vấn đề của các lão đồng chí đã trở thành một vấn đề nan giải của Chính ủy nào đó, trong tình hình này, hành vi của Tiêu Thiên Anh ông đối với lão thủ trưởng không nghi ngờ gì là một sự an ủi ấm áp.
Được rồi, cũng coi như đã đánh một trận thắng lớn, dù không có chiến quả gì, cũng được cái chính khí đầy mình, vãn tiết anh minh.
Nghĩ thì thông suốt, nhưng vẫn rất mệt.
Tiêu phu nhân xuống bếp dặn dò cấp dưỡng xong xuôi, lên lầu vào thư phòng của Tiêu Thiên Anh, thấy Tiêu Thiên Anh đang ngồi trên ghế sô pha, chân tay dang rộng, dồn hết trọng lượng cơ thể lên ghế sô pha, cho thấy vẻ rất mệt mỏi.
Tiêu phu nhân hỏi một câu: “Có phải không khỏe không?”
Tiêu Thiên Anh nhướng mắt lên: “Không khỏe thì uống rượu làm gì? Khỏe, khỏe lắm.”
Tiêu phu nhân nhìn chồng một cái, rồi lặng lẽ rút lui. Cuộc sống vợ chồng bao năm nay đã hình thành một sự ăn ý như vậy: vào lúc chồng không muốn nói chuyện, bà tuyệt đối sẽ không hỏi thêm một câu. Chuyện công tác của chồng, bà càng chưa bao giờ can thiệp. Sự khác biệt giữa phu nhân thủ trưởng xuất thân trí thức và phu nhân thủ trưởng không xuất thân trí thức, chủ yếu thể hiện ở điểm này.
“Lão Khương, lại đây, ngồi một chút.”
Tiêu Thiên Anh đột nhiên ngồi dậy, thu gọn thân hình to lớn lại, nhường cho phu nhân một chỗ.
Tiêu phu nhân có chút kinh ngạc, đoán chồng có tâm sự. Bà nhẹ nhàng pha một tách Long Tỉnh, đặt lên bàn trà trước sô pha của chồng, lặng lẽ ngồi xuống bên cạnh chồng.
Im lặng. Im lặng hồi lâu, Tiêu Thiên Anh giơ một bàn tay lên, đặt trên đỉnh đầu, xòe năm ngón tay, vuốt ngược mái tóc còn bóng mượt nhưng đã thưa thớt rõ rệt ra sau, thở hắt ra một hơi thật dài: “Xong rồi, cuộc đời đến đây là hết.”
Tiêu phu nhân giật thót trong lòng, khuôn mặt vốn luôn ôn nhu nhã nhặn cũng mất đi vẻ điềm tĩnh: “Sao, đi bệnh viện rồi à? Tôi thấy ông rất bình thường mà.”
“Tôi nói là sinh mệnh chính trị. Sinh mệnh chính trị, đến đây là hết. Sau này, chỉ là thoi thóp sống qua ngày.” Những lời này của Tiêu Thiên Anh âm lượng không lớn, nhưng trầm thấp có lực, có chút mùi vị nghiến răng nghiến lợi.
Lúc này tim Tiêu phu nhân mới trở về chỗ cũ từ cuống họng. Nhưng bà không hỏi tiếp. Chỉ cần không liên quan đến sức khỏe của chồng, dù có chuyện trời sập xuống, Tiêu Thiên Anh không nói, bà sẽ không hỏi đến.
Tiêu Thiên Anh lần đầu tiên nói chuyện với phu nhân về việc điều chỉnh ban lãnh đạo quân khu lần này.
Tiêu phu nhân nói: “Lão Tiêu, tôi theo ông bao nhiêu năm nay, nhìn ông mấy phen thăng trầm, nhìn ông tranh cường hiếu thắng, nhìn ông quên ăn quên ngủ, tôi chưa bao giờ dội gáo nước lạnh nào. Ông từng nói, đời người sống trên đời là một hơi thở, phải dùng hơi thở này cho đủ, dùng vào khâu quan trọng. Tôi đồng ý với quan điểm của ông. Kết cục hiện tại của ông là một kết cục tốt. Thật đấy, không có kết cục nào tốt hơn thế này nữa. Nửa đời trước không thẹn với lòng, nửa đời sau tâm hồn thư thái. Rút lui đúng lúc, an hưởng tuổi già, cuộc sống của chúng ta bắt đầu rồi.”
Tiêu Thiên Anh cười khổ một tiếng: “Không có cuộc sống nữa, chỉ còn ngày tháng thôi.”
Tiêu phu nhân cười nói: “Chúng ta cũng nên sống những ngày tháng thôi. Theo đuổi là vô cùng, công việc cũng là vô cùng, trái đất thiếu ai cũng vẫn quay. Cho nên, lão Tiêu, tôi khuyên ông sớm thích nghi. Nhẹ nhàng, làm một ông lão tốt.”
Tiêu Thiên Anh nói: “Đạo lý thì hiểu chứ, nhưng bà phải biết, những năm nay tôi vẫn luôn xông pha ở tuyến đầu, giống như một kỵ sĩ, không phải nói dừng là dừng được, quán tính đó thì làm sao đây, dù có ngã xuống khỏi lưng ngựa, tôi cũng phải lăn thêm mấy vòng nữa mới được.”
Tiêu phu nhân nói: “Ông xem, cho ông làm Tổ trưởng tổ cố vấn, chẳng phải là cho ông không gian để lăn thêm mấy vòng nữa sao, chính là muốn ông giải phóng hết những khí tức tích tụ trong lòng ra, dùng cho triệt để.”
Tiêu Thiên Anh ngẩn người nhìn phu nhân, cười: “Được, vợ của Tiêu Thiên Anh đúng là tiểu thư danh môn, nhìn vấn đề siêu phàm thoát tục. Được, tôi sẽ thích nghi, cố gắng làm một ông lão tốt cho bà. Cuộc sống thì phải sống, còn ngày tháng, chúng ta cũng sống cho ra trò. À, bà bảo có phải không? Đến trồng một bông hoa, tôi cũng trồng ra trình độ Phó tư lệnh đại quân khu… À, không phải rồi, bây giờ nên nói là để nó hưởng đãi ngộ chức vụ chính đại quân khu.”
Nói xong, cười ha hả.
Điện thoại vang lên đúng vào lúc này.
“Có phải Phó tư lệnh Tiêu không?”
“Phải, tôi là Tiêu Thiên Anh.”
“Phó tư lệnh Tiêu, ngài vui lòng chờ một chút.”
Tiêu Thiên Anh cảm thấy giọng nói này không tầm thường, chưa kịp suy nghĩ ra mùi vị gì, bên kia điện thoại truyền đến một giọng nói quen thuộc, hơi già nua, giọng địa phương Tứ Xuyên đậm đặc: “Tiêu Thiên Anh à, tôi là người nào đó đây.”
Tiêu Thiên Anh gần như không tin vào tai mình, trong lòng chợt nóng lên: “Chính ủy, tôi là Tiêu Thiên Anh đây. Thủ trưởng… chúc ngài mạnh khỏe.”
“Đồng chí Tiêu Thiên Anh, thứ nhất, tôi chúc mừng cậu; thứ hai, tôi cảm ơn cậu. Cậu làm tốt lắm, đã làm tấm gương. Tôi tặng cậu mấy câu: Đời binh nghiệp, anh hùng trọn đời; Chủ động nhường hiền, phẩm chất cao thượng; Phát huy nhiệt dư, tiếp tục cách mạng.”
Mắt Tiêu Thiên Anh lập tức nóng lên, ướt đẫm: “Cảm ơn Chính ủy, người tôi ở tuyến hai, lòng ở tuyến một, xin Chính ủy yên tâm.”
“Sang năm xuân về hoa nở, tôi phải đến chỗ các cậu xem thử, cậu phải mời tôi.”
“Chính ủy, tôi chờ đợi ngày đó.”
“Thay mặt tôi hỏi thăm phu nhân của cậu.”
Đặt điện thoại xuống, Tiêu Thiên Anh đã nước mắt đầm đìa.
Đêm đó, Tiêu Thiên Anh uống rượu Mao Đài hào sảng hết nửa bình, uống xong, ép phu nhân, và triệu tập thư ký, cảnh vệ tham mưu v.v., cùng hát vang một khúc “Người chiến sĩ của Chủ tịch Mao nghe lời Đảng nhất”, có vẻ hơi nghi ngờ tinh thần “không bình thường”. Thực ra tự cảm thấy rất bình thường.
Bốn
Tin Hạ Mỹ Mỹ yêu cầu chuyển ngành rất nhanh đã truyền đến N-017, Hàn Mạch Thiên đối với việc này ngược lại không cảm thấy quá bất ngờ, thậm chí anh đã sớm dự cảm sẽ có ngày này. Đối với mọi hành vi ngôn luận bình thường và không bình thường của Hạ Mỹ Mỹ, anh đều sẽ không lấy làm kinh ngạc. Thế nhưng, anh cảm thấy đau đớn—thực sự là đau đớn, đau đớn đến xé lòng xé phổi vì một người phụ nữ như thế này, trong hành trình cuộc đời của anh, Hàn Mạch Thiên, là điều cực kỳ hiếm gặp. Anh là một nhà cách mạng chuyên nghiệp bẩm sinh, anh đến thế giới này là mang theo sứ mệnh quan trọng, cải tạo xã hội và người khác là trách nhiệm sinh ra đã có, những thứ mềm yếu như tình cảm nam nữ không thuộc về anh, Hàn Mạch Thiên.
Tuy nhiên, anh bây giờ vẫn cảm thấy đau đớn, chỉ khi cơn đau cuối cùng xuyên qua da thịt đánh úp vào linh hồn, anh mới phát hiện ra, anh lại yêu người con gái đó sâu đậm đến thế.
Nhưng, tại sao lúc đầu lại không kết hợp thứ tình cảm này với hành động?
Thành thực kiểm điểm hành lý tình cảm của mình, anh có lý do gì để phủ nhận thứ tình cảm đó không? Anh nhớ, khi Tiêu phó tư lệnh lúc đầu nói ra muốn để anh hướng dẫn Hạ Mỹ Mỹ, anh gần như giật mình, cô gái chưa biết yêu khi đó không thể nói là đẹp, nhưng tuyệt đối xinh đẹp. Còn Hạ Mỹ Mỹ thì sao, khi cô biết được người sĩ quan trẻ tuổi tuy không mấy nổi bật, khuôn mặt trên rộng dưới hẹp hơi có chút xanh xao này sắp trở thành thầy giáo của mình, không hề kinh ngạc, cũng không hề thẹn thùng, mà là chớp chớp đôi mắt đen láy sáng ngời nhìn anh một cách chăm chú.
Chỉ ánh nhìn đó thôi, đã làm bắn ra tia lửa.
Hàn Mạch Thiên thiếu kinh nghiệm giao tiếp với khác giới, anh cố hết sức xua đuổi khái niệm “khác giới” ra khỏi tư duy.
Cô trông vẫn giống một đứa trẻ, ánh mắt cô giống như những quả nho đen mọc bên cạnh kênh đào Karez sâu trong sa mạc, là thành quả kết trái giữa dòng suối trong và bầu trời xanh, từ trong đó bạn không nhìn thấy một chút ô nhiễm nào. Nhưng anh cảm nhận được một loại ma lực hoang dã trong ánh mắt trong trẻo không hề né tránh người của cô, khoảnh khắc đó anh đã có dự cảm, đây là một học sinh khó đối phó, mình gặp rắc rối rồi. Chỉ cần cô liếc nhẹ một cái, là có thể quét chính xác ra sự đen tối của bạn.
Đó mới thực sự là đi trên băng mỏng.
Trong vài lần tiếp xúc đầu tiên, anh tự đặt mình vào vị trí này, từ ái, nghiêm khắc, và đạo mạo, hy vọng từng bước một đưa thị hiếu thẩm mỹ của cô vào quỹ đạo mà anh thiết kế. Nhưng cô luôn có những trò riêng, anh hướng dẫn cô đọc thơ văn xuôi “Hải âu” của Gorky, cô lại nảy sinh hứng thú với tiểu thuyết trinh thám Sherlock Holmes, anh bảo cô đọc diễn cảm “Cửa sổ chuyến tàu đi về phía Tây”, cô lại nhất quyết thích “Tôi hát cơ thể mang điện” của Whitman, anh nhồi nhét tư tưởng phản phong kiến của “Hồng Lâu Mộng” cho cô, cô lại kiên quyết không chấp nhận, cô nói cô xem “Hồng Lâu Mộng” chỉ là câu chuyện tài tử giai nhân hợp tan ly biệt.
Anh lại không thể không thừa nhận cô thông minh, có khả năng lĩnh hội cao, thà rằng phát biểu những luận điệu sai lầm của mình, cũng không bắt chước theo chân lý mà mình không hiểu. Nhưng cô vẫn tỏ ra kính trọng anh, đồng thời chân thành phản bác anh và dựa dẫm vào anh, thỉnh thoảng còn gọi anh một tiếng thầy.
Mối quan hệ của họ luôn dao động giữa bình thường và không bình thường. Nhưng cuối cùng có một ngày, một sự việc đã xảy ra—họ cùng nhau bước vào đêm đầu hè thơm ngát hoa hồng đó, họ vội vàng ôm lấy đối phương rồi lại như ném bom mà khẩn cấp ném đối phương ra, chạy trốn tan tác theo những hướng khác nhau.
Năm
Mùa hè năm đó, vợ chồng Tiêu phó tư lệnh đi Bắc Đới Hà nghỉ dưỡng. Một ngày nọ, Hạ Mỹ Mỹ gọi điện muốn Hàn Mạch Thiên qua một chuyến, Hàn Mạch Thiên lúc đó có chút do dự, anh biết nhân viên phục vụ trong nhà Tiêu phó tư lệnh mấy ngày đó đều về doanh trại cảnh vệ cả rồi, ngoài một vọng gác, trong nhà Tiêu phó tư lệnh chỉ có một mình Hạ Mỹ Mỹ, tình hình có chút phức tạp. Hơn nữa, theo sự bố trí của Tiêu phó tư lệnh, Hạ Mỹ Mỹ đã bắt đầu liên lạc với Khang Bình, và tỏ ý với Hàn Mạch Thiên rằng cô không thích người đó lắm, quá ân cần, có chút yêu khí, thậm chí còn lộ ra ý không muốn qua lại nữa. Trong tình hình này cô muốn gặp riêng anh, anh không thể không thận trọng.
Nhưng không đi gặp cũng không phù hợp. Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Hàn Mạch Thiên vẫn đầy khí thế đại nghĩa mà đi, anh tin vào khả năng tự kiểm soát và khả năng ứng biến của mình. Quân nhân cách mạng chết còn không sợ, còn sợ một cô gái sao?
Khi Hàn Mạch Thiên đến nơi, Hạ Mỹ Mỹ vừa tắm xong, ăn mặc rất tùy ý, là một chiếc váy liền thân bằng voan trắng. Tóc vẫn còn ướt sũng, không chải chuốt gì mấy, xõa sau lưng như một thác nước, tỏa ra một mùi hương ngọc lan, trên đó còn thắt một chiếc nơ đỏ thắm nổi bật.
Hai người bắt đầu ngồi trong phòng khách nói chuyện phiếm, tán gẫu mấy câu không đâu vào đâu, rõ ràng là có chút tâm trí không yên. Trò chuyện đến phát chán, Hạ Mỹ Mỹ đột nhiên tấn công, đi thẳng vào vấn đề hỏi: “Lão Thiên, anh khai thật đi, anh có từng có vấn đề gì về tác phong sinh hoạt không?”
Hàn Mạch Thiên đã chuẩn bị tâm lý từ trước, mặt không đổi sắc tim không đập, thản nhiên trả lời: “Vô sản chỉ có giải phóng hoàn toàn toàn nhân loại mới có thể cuối cùng giải phóng bản thân. Bản thân tôi không có hứng thú với vấn đề tác phong sinh hoạt.”
Hạ Mỹ Mỹ cười lạnh một tiếng nói: “Cái giả thì vẫn là giả, ngụy trang nên bị lột bỏ. Sao tôi nghe người ta nói anh không trong sạch với Lâm Phong ở trạm thông tin?”
Hàn Mạch Thiên giật thót, nhưng vẫn giữ vững bình tĩnh, điềm nhiên nói: “Từng yêu nhau một thời gian, nhưng vẫn chưa đến mức là vấn đề tác phong sinh hoạt.”
Trong vấn đề này, Hàn Mạch Thiên đã đánh một nước cờ ngầm. Anh và Lâm Phong đúng là đã có một thời gian yêu đương mặn nồng, hơn nữa đã cách vấn đề tác phong sinh hoạt không còn xa—anh và Lâm Phong dù sao cũng đều là người hai mươi bảy, hai mươi tám tuổi rồi. Anh thầm nghĩ, nếu Hạ Mỹ Mỹ tiếp tục tra hỏi, anh sẽ dứt khoát làm rõ, anh vẫn dự định tiếp tục qua lại với Lâm Phong, và kết hôn vào thời điểm thích hợp. Anh còn lo, Hạ Mỹ Mỹ có khả năng muốn hỏi thăm anh về “vấn đề tác phong sinh hoạt” của Khang Bình, anh cũng đã nghĩ ra đối sách, một câu “không hiểu tình hình” là xong chuyện.
Nằm ngoài dự đoán, Hạ Mỹ Mỹ không tiếp tục quấn quýt.
Ngày đó trời rất nóng, quạt điện trong phòng khách bật đến nấc cao nhất, thỉnh thoảng lại hất tung vạt váy của Hạ Mỹ Mỹ, đôi chân xinh đẹp sinh ra để nhảy múa cứ bay lượn trước mắt Hàn Mạch Thiên. Hạ Mỹ Mỹ có một khoảng thời gian dài không nói gì, làm Hàn Mạch Thiên toát mồ hôi hột. Sau đó Hạ Mỹ Mỹ thế mà lại cười, cười vô cớ, sắc mặt tuy có chút ửng hồng, nhưng đôi mắt đẹp lại nóng bỏng đầy áp đảo.
Hạ Mỹ Mỹ cười tự đắc một hồi, đứng dậy, bước đến gần Hàn Mạch Thiên, đứng sừng sững trên tầm nhìn của anh, đôi mắt kia cũng đầy vẻ hoang dã nhìn Hàn Mạch Thiên. Hàn Mạch Thiên ý thức được có điều không ổn, lúng túng nhìn Hạ Mỹ Mỹ, hoảng sợ nói: “Mỹ Mỹ, em…”
Hạ Mỹ Mỹ không cười nữa, không nói gì, cứ nhìn Hàn Mạch Thiên một cách kỳ quặc, dữ dội, nóng bỏng như thế, trong mắt lại không hiểu sao trào lên một tầng ẩm ướt, nhìn một lúc mới nói: “Lão Thiên, anh có thích em không?”
Hàn Mạch Thiên tránh ánh mắt sắc bén của Hạ Mỹ Mỹ, ấp úng nói: “Mỹ Mỹ, em nghe anh nói này… anh tất nhiên thích em, anh thật sự… nhưng mà…”
“Nhưng mà cái gì? Anh có vẻ hơi sợ em. Là sợ em, hay là sợ Tiêu phó tư lệnh của anh?”
Hàn Mạch Thiên nói năng lộn xộn: “Không phải chuyện đó, em nghe anh nói…”
“Em không nghe gì hết, em biết anh thích em, anh yêu em! Anh nói đi, anh yêu em!”
“Anh… anh…” Hàn Mạch Thiên cái gì cũng đã nghĩ đến, chỉ không nghĩ tới Hạ Mỹ Mỹ sẽ dùng cách này, quả thật là không thể kháng cự.
Hạ Mỹ Mỹ một khi đã vào trạng thái thì vô cùng bức bách, đôi mắt đẹp như họng súng nóng bỏng, nhắm thẳng vào hai chỗ phát sáng giữa trán và mũi của Hàn Mạch Thiên: “Anh nói đi, anh yêu em! Anh phải nói, nói lời chân thật của anh, để tâm linh anh phát ngôn, nói ra, nói ra lời anh muốn nói nhất. Anh không nói, anh là người xấu.”
“Anh là… nhưng mà…”
“Không có nhưng mà, chỉ có yêu! Anh nói lại lần nữa, anh yêu em!”
“Anh… anh… Hạ Mỹ Mỹ, em không thể như vậy!”
Hạ Mỹ Mỹ từng bước từng bước tiến lại gần anh.
Hàn Mạch Thiên nhắm mắt lại.
Đối thủ đã tìm thấy điểm yếu nhất của anh, cô dùng thứ vũ khí mềm mại nhất phá hủy công trình phòng thủ mà anh cất công xây dựng mấy năm trời.
Hàn Mạch Thiên gần như choáng váng, anh cảm thấy trong một khoảnh khắc anh bước vào một cảnh giới kỳ diệu, anh bước từ mùa hè nóng bức vào mùa xuân, xung quanh hoa nở rộ, ánh nắng tươi sáng, hương thơm tràn ngập, cánh đồng xanh bát ngát vô tận, trải dài đến tận cuối chân trời… bên tai lướt qua một khúc nhạc kỳ diệu… mây trắng trôi qua, một bóng hình từ trong làn mây cuồn cuộn từ từ nhô lên—trước mắt một mảnh đỏ rực.
Anh mở mắt ra, lúc này mới phát hiện rèm cửa đã được kéo kín mít, tất cả đèn trong phòng khách đều bật sáng, hoa nguyệt quý và hoa lan trong chậu dường như vừa nở, đầy phòng rực rỡ… Anh cuối cùng lại nhìn thấy cô, váy liền thân đã rơi trên chiếc ghế mây bên cạnh anh, cô gái mà anh nhìn thấy trưởng thành dần lên, một thiên thần như ma quỷ, một nữ thần không sợ hãi, ngang hông vắt một dải voan trắng trong suốt như có như không, theo bước nhảy uyển chuyển bay lượn như khói mây—cô đang nhảy múa, cô đang nhảy múa vì anh, à, đây là điệu nhảy thiên thần, đây là điệu nhảy trinh nữ, không có nhạc đệm, mà giai điệu du dương cứ vang vọng bên tai anh. Đôi cánh tay trắng tuyết đang chảy trôi trong sáng, những đỉnh núi thanh xuân lấp lánh ánh hồng. Cô đang nhảy múa trong im lặng, nhảy múa vì thanh xuân, nhảy múa vì sự sống, nhảy múa vì tình yêu, nhảy múa vì anh…
Hàn Mạch Thiên đã nghe rõ tiếng gầm thét như dã thú phát ra từ trong cơ thể mình, mạch máu đang căng phồng, xương cốt đang va chạm, kèn lệnh xung phong đã thổi lên, thân thể trẻ tuổi đã đưa ra mệnh lệnh quyết đoán với anh.
À, cô gái trắng trong không tì vết này, cô đang phô diễn tất cả vẻ đẹp của cô cho anh thấy… đang chảy trôi, đang vận động, đang sinh trưởng, đang thăng hoa… vẻ đẹp tươi sống.
Nhưng, bạn không có quyền hưởng thụ thân thể xinh đẹp này. Không có ai ban cho bạn quyền này, cô có quyền phô diễn vẻ đẹp của cô cho bạn thấy, phô diễn thanh xuân của cô, phô diễn sinh mệnh của cô. Nhưng, bạn không có quyền tiếp nhận.
Cô gái hai mươi mốt tuổi, mới biết yêu này đã rơi vào một giấc mơ tình yêu hư ảo, không lý trí, không thực tế, mọi hành động của cô đều không sai. Chỉ cần bạn ưỡn ngực lên, cô sẽ tan chảy trong vòng tay bạn, vậy thì, tất cả đều sẽ xuống địa ngục, tên Khang Bình giỏi ngụy trang kia tự nhiên không đáng nói đến, mệnh lệnh của Tiêu phó tư lệnh cũng sẽ tan thành mây khói, một kỳ tích vĩ đại siêu phàm thoát tục sẽ long trọng được thiết lập…
Nhưng, bạn không thể.
Hàn Mạch Thiên vào lúc đó nghe thấy một lời quát mắng uy nghiêm—chỉ cần bạn dám phạm vào, dám tiến thêm một bước trên con đường đầy gai góc này, đặt chân lên bờ vực của vũng lầy, thì bạn là một kẻ tội phạm thâm sâu khó lường. Không… không!
Sau cuộc đấu tranh tư tưởng kéo dài nửa thế kỷ (có lẽ là mười mấy phút), mồ hôi lạnh trên đầu Hàn Mạch Thiên cuối cùng cũng bị gió thổi khô, và phục hồi hơi thở bình thường. Anh ngồi thẳng người, bình tĩnh như một khán giả mua vé vào sân. Anh lặng lẽ xem, lặng lẽ thưởng thức, lặng lẽ tán thưởng bằng ánh mắt.
Cuối cùng, Hạ Mỹ Mỹ ngã xuống, ngã ngay trước mắt anh, đôi tay cô bám lấy đầu gối anh, đặt khuôn mặt nóng bỏng lên đùi anh, nhắm mắt lại, lặng lẽ thở dốc, như một con hươu mệt mỏi.
Anh nâng khuôn mặt cô lên, anh tìm thấy hai cánh hoa đỏ thắm ướt át kia, anh cúi cái đầu chứa đầy tư tưởng xuống, anh hạ cái đầu đã loại bỏ dục vọng xuống, nhẹ nhàng, long trọng, hôn một cái lên trán cô.
Sau đó, tất cả kết thúc.
Hạ Mỹ Mỹ nhìn anh rời đi với đôi mắt đẫm lệ, bước chân của anh bước đi có trật tự, thân hình của anh trong khoảnh khắc đó cao lớn lên, lại dần dần teo nhỏ đi, cuối cùng biến mất khỏi cửa, như một bóng ma, nhấn chìm trong màn đêm đen đặc.
Một mối nguy hiểm nghiêm trọng, một sai lầm xinh đẹp đã lướt qua họ.
Vài năm sau, khi Hàn Mạch Thiên hồi tưởng lại cảnh tượng mùa hè năm đó, một mặt cảm thấy may mắn vì lý trí kiên định của mình, mặt khác vẫn cảm thấy sợ hãi sâu sắc.
Sau này anh từng vô số lần quan sát trong bóng tối, vợ chồng Tiêu Thiên Anh tuy tràn đầy tin tưởng anh, nhưng tuyệt đối không có ý định gả Hạ Mỹ Mỹ cho anh, thậm chí còn có sự nghi ngờ cảnh giác đối với anh, nếu không, tại sao lại phải lôi kéo, nhất định phải mang đến một tên Khang Bình hình thù kỳ dị chứ? Khang Bình dù tầm thường, anh ta cũng có một người cha là cán bộ cao cấp mà.
Kể từ sau lần trải nghiệm đó, Hạ Mỹ Mỹ cũng dường như không có phản ứng bất thường nào rơi vào lưới tình, Hàn Mạch Thiên phán đoán, lý do cô có hành động như vậy trong đêm hè đó, hoàn toàn có thể coi là sự xung động của một thiếu nữ đang trong thời kỳ thanh xuân xao động, hoặc là sự phản kháng nhất thời đối với lời hẹn ước mai mối, là không có chút trách nhiệm nào. Người con gái đã phơi bày tất cả cho anh thấy đó không phải là Hạ Mỹ Mỹ, mà là một thứ kỳ lạ gọi là hormone. Nếu lúc đó anh không giữ được mình, đầu óc nóng lên, thì hậu quả thật không thể tưởng tượng nổi, những năm này anh sẽ lấy tâm thế và thần thái gì để xoay xở với gia đình Tiêu phó tư lệnh, thật sự không thể tưởng tượng nổi.
Về sau nữa, đôi bên đều kết hôn, Hạ Mỹ Mỹ một cách vô cảm gả cho Khang Bình, Hàn Mạch Thiên cũng cùng Lâm Phong lập gia đình, không thấy ai vì ai mà chết đi sống lại đau khổ tột cùng, cũng không thấy ai vì ai mà “tiều tụy vì ai”, mọi người đều sống khá nhẹ nhàng thoải mái, ít nhất trên bề mặt là vậy, như thể chưa từng xảy ra chuyện gì. Phu nhân Lâm Phong của Hàn Mạch Thiên còn sinh cho anh một đứa con trai đầu to vừa trắng vừa mập một năm sau đó, trong niềm vui sướng anh vô cùng may mắn, đồng thời cũng càng hiểu ra, suy cho cùng, kiểu phụ nữ như Hạ Mỹ Mỹ, không quá thích hợp làm vợ người ta, đặc biệt không quá thích hợp làm vợ anh, giống như anh không thích hợp làm thư ký của Tiêu Thiên Anh vậy.
Nhưng cuối cùng anh đã đau đớn.
Anh có một dự cảm trong cõi mịt mờ, bi kịch của Hạ Mỹ Mỹ sắp được diễn ra, mà trong bi kịch này, anh đóng vai trò quan trọng, ít nhất anh đã không hoàn thành trách nhiệm mà anh nên làm. Anh cuối cùng phát hiện ra, không biết bắt đầu từ lúc nào, có người đã buộc một sợi dây mảnh dẻ trên trái tim vốn luôn kiên cường của anh, thời gian dùng bàn tay vô hình của nó kéo lấy đầu kia của sợi dây, hơn nữa càng kéo càng chặt, cảm giác đau đớn không thể ngăn cản tràn lan trong cuộc đời anh.