Một

Chiếc xe tải nhẹ địa hình màu xanh lục lăn bánh giữa rừng cây xanh ngắt, uốn lượn lên xuống dọc theo con đường rải sỏi.

Đội ngũ này đang trên đường đến Đại đội giáo đạo pháo binh quân khu. Trước khi khởi hành, Phó tư lệnh Tiêu Thiên Anh, người phụ trách tác chiến và huấn luyện của chiến khu, đã tuyên bố mình "xin nghỉ phép việc tư", đến N-017 để "thăm thân hữu", hơn nữa còn là tính chất bán bảo mật, vì vậy nên hành trang gọn nhẹ, không có đoàn công tác đông đảo, người tùy tùng chỉ có Hàn Mạch Thiên, tham mưu Bộ tư lệnh pháo binh quân khu; Triệu Tương Hương, cán bộ Cục văn hóa quân khu và Hạ Mỹ Mỹ, người sáng tác của Đoàn ca múa quân khu.

Đội ngũ này rất tinh gọn. Nhìn từ thành phần nhân sự, quả thật có chút dáng vẻ "thăm thân hữu", mỗi người đều có quan hệ trực tiếp hoặc gián tiếp với Phó tư lệnh Tiêu. Hạ Mỹ Mỹ là cháu gái của lão, hôm trước biết tin cậu mình muốn đến N-017, cảm thấy mới lạ nên cứ nằng nặc đòi đi theo, mỹ miều gọi là "trải nghiệm cuộc sống". Xét thấy yêu cầu này không quá đáng, xuống đơn vị trải nghiệm cuộc sống cũng danh chính ngôn thuận, nên Phó tư lệnh Tiêu đành miễn cưỡng đồng ý. Triệu Tương Hương là con gái thuộc cấp cũ của lão, cũng là bạn thân chí cốt của Hạ Mỹ Mỹ, bị Hạ Mỹ Mỹ "bắt cóc" đi cùng. Còn Hàn Mạch Thiên thì có thể gọi là quân sư nòng cốt, đồng thời cũng là người liên lạc giữa Đại đội giáo đạo và Phó tư lệnh Tiêu, đương nhiên phải đi theo.

Ánh mặt trời từ cửa sổ xe chiếu xiên vào, rơi trên gương mặt Hàn Mạch Thiên. Đây là một khuôn mặt trông có vẻ bình thường nhưng ẩn chứa sự sâu sắc, không phải gương mặt thanh tú kiểu trí thức, cũng không phải gương mặt thô ráp của công nhân nông dân, mà là kết cấu phương Bắc trên rộng dưới hẹp hơi thanh tú, đường nét phương Nam chỉnh tề, mũi cao thẳng, có xu hướng Tây hóa, nhưng đôi môi dày thường ở trạng thái mím chặt, thể hiện sự hàm súc và kiên nghị của người phương Đông. Quan trọng nhất là đôi mắt, đừng hòng dò xét nội tâm hắn từ đôi mắt này. Mắt không nhỏ, khi bạn giao chiến ánh mắt với hắn, hắn sẽ không chút lùi bước mà nhìn thẳng vào bạn, thể hiện sự chân thành và ngây thơ của mình, thậm chí có thể khiến bạn hiểu lầm rằng đôi mắt đó nhạt nhẽo và trì độn. Khi hắn lắng nghe lời dạy bảo của bạn, hắn sẽ nhìn bạn chằm chằm không chớp mắt, phối hợp thêm nụ cười hư hoài nhược cốc (khiêm tốn) hoặc không cười của hắn, sẽ khiến trong lòng bạn dấy lên một cảm động khó hiểu, bạn bèn không thể không tự kiểm điểm lại - liệu mình có nói bậy không, có truyền đạt những cảm xúc không tốt hoặc quan điểm hoang đường nào cho đồng chí thân ái này không? Phải lâu lắm bạn mới mơ hồ nhận ra có điều không ổn, nhận ra không phải chuyện như vậy - hắn luôn thản nhiên quan sát bạn, nghiên cứu bạn, bạn càng nói nhiều, hắn càng nghiên cứu thấu đáo, hắn ở trong tối còn bạn thì mãi mãi ở ngoài sáng. Gương mặt hắn hiếm khi có nụ cười hay vẻ giận dữ, nhất là rất hiếm thấy cười lớn hay giận dữ. Mọi cảm xúc cực đoan trước khi trào lên mặt đều đã bị lý trí trấn áp quyết liệt trong quá trình xung kích dài đằng đẵng, thứ phơi bày ra thế giới bên ngoài luôn là biểu cảm bình thường đã qua xử lý nghiêm ngặt. Phần lớn thời gian, gương mặt đó luôn bình thản không chút gợn sóng, sự bình thản này che đậy những biến động trong tư duy - nó không lúc nào không suy nghĩ, bạn tuyệt đối không thể phán đoán hỉ nộ ái ố của hắn qua biểu cảm, vì vậy hắn luôn đầy bí ẩn, cũng đầy sức hấp dẫn - đây là khuôn mặt của người lính, người lính nên có một khuôn mặt như vậy: kiên nghị, lạnh lùng, trầm ổn, tất cả những điều này tạo nên hình ảnh đoan trang, trầm tĩnh và trí tuệ của một người quân nhân.

Tương phản rõ rệt với sự trầm ổn của Hàn Mạch Thiên là Hạ Mỹ Mỹ. Hạ Mỹ Mỹ trán rộng mũi dài, đôi mắt đen tròn, trong sự cảnh giác lại không thiếu vẻ quyến rũ, tuy đã kết hôn, là phụ nữ hai mươi bảy tuổi, nhưng dáng vẻ lanh lợi và tinh nghịch đó vẫn bộc lộ phong thái thiếu nữ và bản tính ngang tàng "nghệ sĩ", hỉ nộ kinh ngạc đều phơi bày không chút giấu giếm trên mặt. Nhưng gương mặt đó rất xinh đẹp. Kể từ khi bộ phim Nhật Bản "Truy sát" (The Hunt) được du nhập, Hàn Mạch Thiên càng nhận ra Hạ Mỹ Mỹ rất giống với nhân vật Chân Do Mỹ trọng tình trọng nghĩa, dám làm dám chịu trong phim, từ hình tượng, khí chất, sự gan dạ, thậm chí biểu cảm và thái độ khi nói chuyện đều hơi giống. Đáng tiếc là, Hàn Mạch Thiên không phải Đỗ Khâu, dù hắn cũng thường là hình tượng lạnh lùng kiệm lời, hơn nữa còn có khuôn mặt và khóe miệng thô ráp, cứng cỏi gần giống Đỗ Khâu, thậm chí vóc dáng còn cao hơn Đỗ Khâu một cái đầu, nhưng hắn không thể chấp nhận tình yêu mơ hồ của Hạ Mỹ Mỹ, quan trọng hơn là hắn và Hạ Mỹ Mỹ không gặp được người ủng hộ cởi mở và thấu hiểu như cha của Chân Do Mỹ. Phó tư lệnh Tiêu rất tin tưởng Hàn Mạch Thiên, nhưng chưa bao giờ thấy lão có ý định giao phó chốn dung thân của Hạ Mỹ Mỹ cho hắn. Duy nhất trong mối quan hệ giữa hắn và Hạ Mỹ Mỹ, hắn mới thoáng cảm thấy lúng túng trước mặt Phó tư lệnh Tiêu.

So sánh mà nói, bạn đồng hành của Hạ Mỹ Mỹ là Triệu Tương Hương còn xinh đẹp hơn Hạ Mỹ Mỹ, nhưng vẻ xinh đẹp của cô thiếu cá tính nên có tính phổ biến rất lớn, là kiểu vẻ đẹp thường thấy trong quân doanh: mày thanh mắt tú, thanh lịch đoan trang, khóe miệng luôn treo một nụ cười mộc mạc. Điểm yếu của vẻ đẹp này là không đủ bền bỉ, ngoài xinh đẹp ra thì vẫn là xinh đẹp, cái nhìn đầu tiên thấy xinh đẹp bao nhiêu thì nhìn mười lần tám lần vẫn xinh đẹp bấy nhiêu. Còn vẻ đẹp của Hạ Mỹ Mỹ nằm ở chỗ, cái nhìn đầu tiên thường không gây chấn động tâm hồn, nhưng nếu bạn tiếp xúc nhiều, bạn sẽ phát hiện có một loại vẻ đẹp giống như ẩn giấu dưới làn da, từng chút từng chút thẩm thấu ra ngoài, cho đến một ngày, nó sẽ tràn ngập toàn bộ tầm nhìn của bạn.

Qua khỏi thị trấn, xe uốn lượn lên một con dốc, trước mắt lập tức sáng bừng, tầm nhìn thoáng đãng, cảnh vật hoàn toàn mới lạ. Phó tư lệnh Tiêu ở hàng ghế trước cuối cùng cũng kết thúc việc dưỡng thần, thân hình to lớn cử động hai cái trên ghế, sống lưng từ từ rời khỏi tựa lưng, thẳng tắp đứng dậy.

Trong cuộc đời Phó tư lệnh Tiêu, còn có hai thói quen quan trọng. Một là ngủ trên xe, hai là hát sau khi uống rượu. Vào thời kỳ người dân Trung Quốc còn chưa biết karaoke là thần thánh phương nào, thì lão đã tự học thành tài, sớm OK trước vài chục năm. Theo lời Phó tư lệnh Tiêu tự kể, bản lĩnh ngủ trên xe là luyện được trong những năm tháng chiến tranh, khi ngàn dặm hành quân truy kích quân địch nào đó, ngày đêm hành quân đánh trận, cứ lên xe là có thể ngủ được. Còn việc hát sau khi uống rượu cũng là luyện được từ những năm tháng chiến tranh. Các đại đội cơ sở đều là tập hợp hát xong mới ăn cơm, nếu hôm đó Phó tư lệnh Tiêu uống rượu, lại uống rất sảng khoái, sau khi uống xong là phải hát vang một khúc, thời chiến chủ yếu hát "Đại đao chém lên đầu lũ quỷ", thời bình thì chủ yếu hát "Chúng ta đi trên đại lộ".

"Người nào hát bài nấy, lúc nào hát bài nấy. Xem khí thế hát của một người thế nào, có thể biết người đó có bao nhiêu nhiệt huyết chiến đấu." Đây cũng là một trong những câu nói nổi tiếng của Tiêu Thiên Anh.

Hiện tại, Phó tư lệnh Tiêu đã trở về với thực tại từ hạnh phúc chìm trong giấc ngủ màng, xê dịch thân mình, quay cái đầu to lớn, đôi mắt già nua đảo một vòng nhìn kỹ từng khuôn mặt trong xe, mỗi khuôn mặt đều trong khoảnh khắc đó thu liễm biểu cảm, nghiêm túc tiếp nhận sự thị sát của vị chỉ huy cao nhất.

Phó tư lệnh Tiêu nhìn một lúc, đột nhiên cười: "Đều xị mặt lườm tôi làm gì?"

Hai người phụ nữ ở hàng ghế sau bụm miệng cười, Triệu Tương Hương nói: "Chúng cháu lo thủ trưởng chưa ngủ đủ ạ."

Phó tư lệnh Tiêu nói: "Cháu còn tưởng lão già này giống bọn trẻ các cháu à? Ta vốn dĩ không hề ngủ. Trong các cháu ai là lần đầu tiên vào núi Biệt Từ? Ồ, đúng rồi, tiểu Hàn từng đến rồi. Hai đứa con gái các cháu chắc là lần đầu vào cửa núi nhỉ."

Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương đều trả lời là lần đầu. Hạ Mỹ Mỹ nói: "Tuy là lần đầu nhưng không hề xa lạ, nghe thủ trưởng kể nhiều lần lắm rồi ạ."

Phó tư lệnh Tiêu lại cười, quay đầu lại, giơ cánh tay lên, tạo dáng chải mái tóc vẫn còn dày trên đỉnh đầu, nói: "Phải rồi, núi Biệt Từ chính là núi Tỉnh Cương của bản thân ta mà. Đáng tiếc lão già này tư cách chưa đủ, nếu không e là có người muốn xây ở đây một "Cố cư Tiêu Thiên Anh". Tất nhiên, xây cố cư cũng không cần thiết. Tiêu mỗ ta đắc tội với nhiều người, thực sự có cố cư, tương lai e là có người đến đào mộ đấy." Nói xong, cười ha hả.

Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương cùng những người khác cũng phụ họa cười theo, tất nhiên không hề phóng khoáng vui vẻ như Phó tư lệnh Tiêu, Phó tư lệnh Tiêu cười lớn vì lão khoái chí, người khác cười theo thì là vì nhu cầu.

Hạ Mỹ Mỹ liếc nhìn phía Hàn Mạch Thiên, Hàn Mạch Thiên đáp lại cô một nụ cười ám muội - nụ cười đó nói là nụ cười thì chi bằng nói là hoàn thành nhiệm vụ thì đúng hơn. Khi Hàn Mạch Thiên thể hiện nụ cười thường làm các động tác phân tách, nếp cười chỉ thể hiện ở nửa bên mặt phải, dùng cơ khóe miệng kéo vùng tam giác bên phải, trước là một nụ cười được sản xuất bằng máy móc, còn nửa mặt trái gần cửa sổ của hắn vẫn giữ nguyên vẻ nghiêm túc và suy tư.

Hàn Mạch Thiên suốt dọc đường rất ít khi phát biểu cao kiến. Thân phận không cho phép hắn thể hiện bản thân quá nhiều, nhưng thật tình cờ, chỉ có hắn hiểu rõ tâm thái của Phó tư lệnh Tiêu hơn bất kỳ ai. Sở hữu một bí mật của người khác, đặc biệt là một thủ trưởng cao cấp, có cảm giác khoái cảm khiến người ta choáng váng, cũng có sự nguy hiểm khiến người ta choáng váng.

Cuộc sống của Phó tư lệnh Tiêu mấy năm nay thực ra không dễ chịu. Những năm trước, trong cơ quan luôn có lời ra tiếng vào về cái gọi là tác phong gia trưởng của lão - chỉ có rất ít người biết, sở di Tiêu Thiên Anh phải cõng cái nồi đen này không liên quan gì đến di chứng để lại trong thời kỳ đặc biệt. Chuyện này có chút ngọn ngành. Đó là vào những năm tháng "Đại loạn thúc đại trị", từ miệng của phe nổi loạn, trong quân khu W có sự phân chia giữa hệ Lan và hệ Tiêu. Nói hệ Lan lấy tập đoàn quân C làm chủ thể, hệ Tiêu lấy pháo binh quân khu làm chủ thể. Tiền thân của cơ quan pháo binh quân khu chính là cơ quan quân đoàn 7, tiền thân của quân đoàn 7 lại là sự hợp nhất giữa Lữ đoàn độc lập Quán Sơn và bộ đội phân khu Biệt Từ, cả Lữ đoàn độc lập Quán Sơn và phân khu Biệt Từ đều bắt nguồn từ chi đội Tiêu. Lời này tuy không hoàn toàn là không có căn cứ, nhưng lại có hiềm nghi kẻ xấu lợi dụng.

Sau khi Hàn Mạch Thiên đến pháo binh làm tham mưu, từng nghiên cứu lịch sử của các khối lớn trong quân khu, điện báo thời chiến rất thú vị, mệnh lệnh cấp trên gửi cấp dưới viết là chi đội Tiêu, chi đội Lan, lữ Tiêu, lữ Lan, quân đoàn Tiêu, quân đoàn Lan, bộ đội Tiêu, bộ đội Lan. Phe nổi loạn phê đấu Phó tư lệnh Tiêu và Phó tư lệnh Lan, liền nắm lấy điểm này, nói họ mỗi người chiếm một ngọn núi, gọi bộ đội của mình là bộ đội Tiêu, bộ đội Lan, tập đoàn quân C là hạm đội của bộ tư lệnh nào đó, pháo binh quân khu là bộ đội nòng cốt của bộ tư lệnh nào đó, lại nói Phó tư lệnh Tiêu và Phó tư lệnh Lan lần lượt chịu sự chỉ huy của người này người kia, âm mưu cướp đảng đoạt quyền, vân vân.

Sau đó Phó tư lệnh Tiêu và Phó tư lệnh Lan liên kết lại phản kháng tại đại hội, Phó tư lệnh Tiêu nói: "Cái gì mà mấy dã mấy dã? Chúng ta đều là Quân Giải phóng Nhân dân, đều là quân đội do Chủ tịch Mao và Đảng Cộng sản chỉ huy, có sự phân chia theo biên chế, không có chuyện chiếm núi làm vua. Gọi bộ đội Lan, bộ đội Tiêu, đó đâu phải chúng ta gọi, đó là cách gọi đặc biệt trong thời kỳ chiến tranh, ngay cả Chủ tịch Mao cũng gọi như vậy, chẳng lẽ Chủ tịch Mao chia núi cho chúng ta sao?"

Mà thực tế, Tiêu Thiên Anh chỉ là coi trọng hơn một chút đối với bộ đội mình từng lãnh đạo, yêu cầu nghiêm khắc hơn một chút thôi, thế này có thể tính là tác phong gia trưởng sao? Tiêu Thiên Anh chính mình cũng không thừa nhận điểm này, Tiêu Thiên Anh từng nói với một đồng chí cũ: "Lòng bàn tay và mu bàn tay đều là thịt, Tiêu Thiên Anh ta đã là Phó tư lệnh đại quân khu rồi, ta sẽ không hạ thấp mình xuống vị trí tư lệnh chi đội Tiêu để nhìn nhận vấn đề, toàn bộ Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc đều là bộ đội của Đảng Cộng sản, đánh trận thì đều là trái tim khối óc của chúng ta những người làm chỉ huy, bạn có thể nói đây là của bạn, kia là của tôi sao? Thật là chuyện vô căn cứ."

Một hồi nói năng hùng hồn, bạn dù có bới lông tìm vết cũng chẳng tìm ra được manh mối gì. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, nếu bảo Tiêu Thiên Anh không hề thiên vị chút nào thì cũng không phải sự thật, trung đội 7 chính là một ví dụ sống động. Dù sao lão cũng là tư lệnh chi đội Tiêu, dù sao cũng là tư lệnh đầu tiên của pháo binh quân khu, bộ đội này là do lão gian khổ gây dựng kéo lên, đương nhiên lão phải dành cho sự quan tâm quá mức, vì vậy khi thông báo cải cách chế độ cán bộ xuống, điều lão nghĩ đến đầu tiên là phải giữ lại một đợt nòng cốt huấn luyện cho pháo binh, lý do cũng rất đường hoàng - pháo binh là nòng cốt đột kích hỏa lực của chiến tranh thông thường, ngay cả nhà lý luận cách mạng Engels cũng từng nói, coi trọng và sử dụng đúng đắn pháo binh là căn cứ quan trọng để chiến thắng trong chiến tranh hiện đại.

So sánh mà nói, các binh chủng khác không có lý thuyết quyền uy và nhân vật quyền uy như vậy chống lưng. Một thủ trưởng xuất thân từ binh chủng thiết giáp từng nói đùa, họ chịu thiệt là thiệt ở chỗ không có người tiền nhiệm trung úy pháo binh và sau này là nhà lý luận cách mạng Engels chống lưng. Phó tư lệnh Tiêu thì phản bác lại: "Ha ha, chiếm núi làm vua lại quy cả Engels về bộ đội Tiêu, thực khiến người ta sợ hãi quá đi mất."

Lần này, ông lão rõ ràng đặt kỳ vọng vô cùng to lớn vào đội ngũ nòng cốt pháo binh - trung đội 7 này, đội ngũ phải tốn bao nhiêu trắc trở mới xây dựng được. Điều này có tính là một biểu hiện của tác phong gia trưởng không? Cổ nhân có câu, dưới tướng mạnh không có binh yếu, ai mà không hy vọng dưới trướng mình có thêm vài kẻ long hổ? Tướng mạnh yêu binh mạnh, đó là đạo lý đương nhiên.

Nhưng, bạn không thể bịt miệng người khác không cho họ bàn tán.

Trong riêng tư, Tiêu Thiên Anh thỉnh thoảng cũng phàn nàn vài câu trước mặt Hàn Mạch Thiên, Hàn Mạch Thiên thì bày tỏ quan điểm khiến Tiêu Thiên Anh rất ngạc nhiên. Trong mắt Hàn Mạch Thiên, sự cai trị kiểu gia trưởng thích hợp là cần thiết. Những quân đội khá nổi tiếng trong lịch sử, hầu hết đều mang màu sắc cai trị gia tộc, nào là gia tộc Dương gia tướng, Nhạc gia quân, Thích gia quân, Tương quân của Tăng Quốc Phiên, hệ Quế của Lý Tông Nhân và Bạch Sùng Hy, đều là những đội quân có sức chiến đấu rất cao. Quân đội nước ngoài cũng vậy, quân đội của Napoleon, cấp trung đoàn trở lên đều có cờ, trên đó đều có tên Napoleon, hai trung đoàn dưới trướng ngài trong một trận chiến vì chủ quan mà bại trận, Napoleon tập hợp binh lính hai trung đoàn này lại tuyên bố, hai trung đoàn này không còn xứng đáng làm binh lính dưới trướng Napoleon nữa, và bảo tham mưu trưởng viết lên cờ trung đoàn của hai trung đoàn này dòng chữ "Chúng ta không còn là binh lính của Napoleon". Những người lính xấu hổ tột cùng, khóc lóc cầu xin Napoleon tha thứ, cho phép họ có được một lần nữa vinh dự làm binh lính của Napoleon. Napoleon cuối cùng đã đồng ý. Những người lính của hai trung đoàn này trong trận chiến tiếp theo đã biến sỉ nhục thành sức mạnh, chiến đấu anh dũng, lập nên chiến công hiển hách, trở thành một trong những đội quân tinh nhuệ nhất có sức chiến đấu mạnh nhất dưới trướng Napoleon. Cái mà Napoleon dựa vào chính là sự gắn kết của cai trị kiểu gia tộc. Bạn có thể nói tác phong gia trưởng không có lấy một chút chỗ có thể lấy được sao?

Nghe xong những lời này, Tiêu Thiên Anh liền nhẹ lòng, nói đùa Hàn Mạch Thiên một câu: "Tiểu Hàn, cậu nịnh hót mà cũng có lý thuyết hệ thống đấy nhỉ. Cậu phải chú ý nhé, cậu không thể vì chiều lòng ta mà đánh mất nguyên tắc đấy, dung túng tác phong gia trưởng của ta, ta phạm sai lầm thì cậu cũng không thoát khỏi tội đồng lõa đâu nhé."

Hàn Mạch Thiên thản nhiên trả lời: "Một, điều tôi vừa nói không phải là nịnh hót để chiều lòng thủ trưởng, cũng không tính là lý thuyết hệ thống gì cả. Đây là ý kiến cá nhân của tôi. Hai, thủ trưởng có năng lực phán đoán và nhận biết của thủ trưởng, lại càng có năng lực kiểm soát. Không nên để nhân viên tham mưu dễ dàng chi phối. Nếu trong tư tưởng của thủ trưởng thực sự có hạt giống gia trưởng, dù không có lý thuyết làm chỗ dựa, nó sớm muộn gì cũng nảy mầm. Ba, thủ trưởng phạm sai lầm, đổ lên đầu nhân viên công tác, vĩnh viễn là không phù hợp."

Tiêu Thiên Anh nghe xong những lời này, sững sờ một lát, ngay sau đó cười ha hả, chuyển chủ đề nói: "Được cho cậu Hàn Mạch Thiên, không bỏ lỡ thời cơ lại dạy cho lão già này một bài học. Ý cậu là, cán bộ lãnh đạo phạm sai lầm, nhân viên công tác hoàn toàn không có trách nhiệm sao?"

Hàn Mạch Thiên nói: "Quan điểm của tôi là, trách nhiệm của nhân viên công tác cũng nên tính lên đầu lãnh đạo. Ít nhất cũng là việc biết người dùng người làm chưa tốt."

Tiêu Thiên Anh nói: "Nói như vậy, làm thủ trưởng quả thực có rất nhiều nguy hiểm... Tất nhiên, tình huống bình thường là, lãnh đạo càng lớn càng khó làm, càng nguy hiểm. Ai bảo lương cậu cao hơn người ta, đãi ngộ tốt hơn người ta chứ. Nói lãnh đạo càng lớn càng dễ làm, càng nguyên tắc lớn càng không tốn nơ-ron, đó là không bình thường." Sau đó lại quay về chủ đề cũ nói: "Cái gọi là tác phong gia trưởng, ta đồng ý với quan điểm của cậu, cũng không phải hoàn toàn thập ác bất xá (mười tội ác đều đáng chết). Quan trọng là nhìn dùng cái phong này để dẫn dắt bộ đội đi đâu, chỉ cần hướng dẫn theo hướng tích cực, lành mạnh thì thỉnh thoảng dùng một chút cũng không sao. Tất nhiên, trong đó có vấn đề về "độ", chữ "độ", diệu dụng vô cùng. Nắm bắt tốt thì là lành mạnh, nếu không thì là không lành mạnh, thì nên bài trừ. Tiểu Hàn cậu nói có phải không?"

Hàn Mạch Thiên nói: "Phải. Đây là phép biện chứng nhất quán của thủ trưởng."

Hai

Tương phản hoàn toàn với tuổi thơ gian khổ của Hàn Mạch Thiên, tuổi thơ của Hạ Mỹ Mỹ tràn ngập ánh nắng (trong ba năm thiên tai, cô không những không bị đói mà còn có sữa để uống). Cha mẹ cô và người cậu hai Tiêu Hán Anh đều là những cán bộ cấp cao trong quân đội, những lão cách mạng đi theo Tiêu Thiên Anh tham gia đội ngũ kháng Nhật, cô từ nhỏ đã tham gia "Đội nghệ thuật thiếu niên đỏ", lớn lên trong tiếng hát "Chúng ta là người kế thừa chủ nghĩa cộng sản", tất nhiên cũng tự tin mình là một người cách mạng tự nhiên, nhưng đến thời trung học, trong một lần hoạt động học nông nghiệp ở ngoại ô, hậu duệ cách mạng này lại có biểu hiện khiến người ta thất vọng.

Ngày đó, mấy đứa trẻ phát hiện một con cóc khổng lồ trong ruộng lúa mì, có người nói thứ này là sâu bọ, nên thực thi chuyên chính vô sản, đứa gan dạ liền nhặt đá gạch đi ném, con cóc bị quấy rầy, tìm đường chạy trốn, tình cờ chạy qua bên cạnh Hạ Mỹ Mỹ, vừa nhìn thấy con quái vật xấu xí đầy mụn cóc đó, chân Hạ Mỹ Mỹ run cầm cập, ngay lúc đó hét thảm một tiếng, loạng choạng chạy lên bờ ruộng. Trong một tuần lao động học nông nghiệp sau đó, bất kể thầy giáo và cán bộ trung đội Hồng Vệ binh làm công tác tư tưởng thế nào, nào là vô sản chỉ có giải phóng toàn nhân loại mới cuối cùng giải phóng chính mình, nào là "đời đời kiếp kiếp đánh bầy sói, chưa đánh hết bầy sói quyết không xuống chiến trường", nào là phải hòa mình cùng nhân dân lao động, bồi dưỡng tinh thần cách mạng không sợ khổ không sợ chết, vân vân, mặc bạn nói mòn cả mép, Hạ Mỹ Mỹ sống chết không xuống ruộng lúa mì nữa, cuối cùng thầy giáo nổi giận, nói Hạ Mỹ Mỹ em còn viết đơn xin vào Đoàn, không tham gia lao động thì làm sao em vào Đoàn được? Hạ Mỹ Mỹ cúi đầu nói, không cho em vào Đoàn thì em không vào nữa, dù sao em cũng không xuống ruộng lúa mì đâu. Sự việc này hơn mười năm sau có thể coi là sự dao động đầu tiên của Hạ Mỹ Mỹ về niềm tin chính trị.

Năm mười sáu tuổi, Hạ Mỹ Mỹ với tư cách là nhân tài văn nghệ, được đặc tuyển nhập ngũ, trước là nhảy múa trung tự trong đội tuyên truyền văn nghệ tư tưởng Mao Trạch Đông ở các đơn vị phía dưới, sau đó lại được điều về đoàn ca múa quân khu. Chủ nhật đương nhiên là đến nhà cậu để cải thiện bữa ăn, và có một phòng ngủ riêng trong nhà họ Tiêu. Tiêu Thiên Anh chỉ có duy nhất một cô con gái Tiêu Ca do người vợ trước sinh, con gái và con rể đều làm việc ở trường đại học quân y nào đó, trong nhà không có con cái bên cạnh, hai ông bà lão vô cùng yêu thương Hạ Mỹ Mỹ, gần như xem như hòn ngọc quý trên tay, nhất là phu nhân Tiêu, bản thân chưa từng sinh con, đối với Hạ Mỹ Mỹ chăm sóc càng tỉ mỉ, bà vốn là bạn học thân thiết với mẹ Hạ Mỹ Mỹ, hơn nữa chính thông qua mẹ Hạ Mỹ Mỹ mới quen Tiêu Thiên Anh, tình cảm cô dì cháu dâu tự nhiên không bình thường.

Nghe nói, lúc đầu khi xác định nghề nghiệp cho Hạ Mỹ Mỹ, ý kiến của phu nhân Tiêu vẫn đóng vai trò chủ đạo. Sau khi Hạ Mỹ Mỹ nhập ngũ, Phó tư lệnh Tiêu vốn muốn cô đổi nghề học y hoặc làm thông tin cơ yếu, phu nhân Tiêu cùng Hạ Mỹ Mỹ nói chuyện, đều bị bác bỏ, Hạ Mỹ Mỹ nói cô không thể nhìn thấy máu, nhìn thấy máu là chóng mặt, hơn nữa không ngửi quen mùi thuốc Lysol, ngửi là muốn nôn. Tự nhiên là không thể học y rồi. Làm thông tin cơ yếu cũng không được, Hạ Mỹ Mỹ nói cô bị dị ứng với con số và máy móc, ngồi gần đồ điện lâu là tê dại tay chân - những lời này tất nhiên đều là lý do thoái thác, nói trắng ra một câu, cô chỉ thích nhảy múa.

Sau đó phu nhân Tiêu làm công tác tư tưởng cho Phó tư lệnh Tiêu, nói đứa trẻ Mỹ Mỹ này, xem ra là làm nghệ thuật, làm y quá lý trí, không hợp tính cách nó, thông tin cơ yếu lại quá khô khan, con bé không muốn từ bỏ chuyên môn, thì đừng ép nó nữa.

Vài năm sau, ngay tại nhà Tiêu Thiên Anh, Hạ Mỹ Mỹ quen Hàn Mạch Thiên.

Năm đó Hàn Mạch Thiên hai mươi sáu tuổi, vừa được Phó tư lệnh Tiêu coi trọng, đang ở giai đoạn cẩn trọng từng chút một. Kể từ lần đầu tiên nhìn thấy Hạ Mỹ Mỹ, Hàn Mạch Thiên đã biết đây là một cô nhóc thông minh, cũng biết đây không phải một cô nhóc nghe lời. Tuy lúc đó cô tuổi chưa lớn, nhưng đã là một cô gái rất có chủ kiến rồi.

Nhưng, hắn thích cô, thích đôi mắt đảo quanh không yên đó của cô, thích cái tính khí không sợ trời không sợ đất đó của cô. Tất nhiên, cô rất bướng bỉnh, cũng thường làm những chuyện ngốc nghếch.

Có một mùa hè, Hạ Mỹ Mỹ không biết lục lọi từ đâu ra một chiếc sườn xám màu xanh hồ nước mà mợ từng mặc, ngày đó nhà Phó tư lệnh Tiêu tình cờ có mấy vị thuộc cấp cũ đến, cảnh vệ viên vừa pha trà vừa gọt trái cây bận không xuể, cô liền tự nguyện giúp một tay, không ai ngờ rằng, trong thời đại đại bài trừ "Phong, Tư, Tu", trong phòng khách nhà Phó tư lệnh Tiêu, nơi coi những bộ trang phục kỳ dị là quái thú lũ lụt, lại có một người phụ nữ mặc sườn xám nghênh ngang dạo phố - cô là cố ý, cô vốn tưởng rằng mình chắc chắn sẽ nhận được vài lời khen ngợi và tán thưởng - cô gái này đẹp quá! Thế nhưng, cô không nghe thấy những lời như vậy, những người ngồi trong phòng khách nhà Phó tư lệnh Tiêu đều lộ ra vẻ mặt bình tĩnh trước nguy hiểm, dùng một ánh mắt kỳ lạ, giống như nhìn một con vật quý hiếm nhìn cô, không ai nói một lời tán tụng.

Sau sự việc, Phó tư lệnh Tiêu nổi trận lôi đình, không những mắng Hạ Mỹ Mỹ một trận tơi bời, chỉ trích cô "tuổi còn nhỏ mà đã yêu nghiệt không đứng đắn", hơn nữa còn mắng phu nhân một trận, nói bà không biết giữ mình, không cất kỹ những thứ tư sản đó, dụ dỗ trẻ con phạm sai lầm, thậm chí còn có hiềm nghi xúi giục bao che.

Cuối cùng có một ngày, Tiêu Thiên Anh nói với Hàn Mạch Thiên trước mặt Hạ Mỹ Mỹ: "Mỹ Mỹ chưa tốt nghiệp trung học cơ sở đã nhập ngũ rồi, những năm đó trường học cũng không ra dáng gì, con bé đọc sách ít, tiểu Hàn cậu phải giúp nó đọc thêm chút sách. Toán lý hóa thì thôi đi, thứ đó không phải một ngày hai ngày là tấn công được, cậu có thể giúp nó cố gắng chút ở mảng văn khoa, nhất là văn học, làm nghệ thuật mà không có chút tu dưỡng văn học thì không được."

Phó tư lệnh Tiêu có ủy thác như vậy, Hàn Mạch Thiên đương nhiên thụ sủng nhược kinh, đây không phải sự tin tưởng bình thường đâu. Nhưng khi chọn sách cho Hạ Mỹ Mỹ, lại hơi tốn trí óc. Tuy lúc đó đang tiến hành thảo luận về tiêu chuẩn kiểm nghiệm chân lý, nhưng mười năm năm tháng đặc biệt dù sao cũng để lại nhiều thứ khó đoán trong tâm hồn mọi người, nhất là tâm lý lão cách mạng rất khó nắm bắt, làm không khéo, thủ trưởng nếu không thích, sự gần gũi vừa mới dựa vào sẽ bị tổn hại, đó chính là vụng chèo khéo chống.

Một ngày nọ Hàn Mạch Thiên kẹp mấy cuốn sách đến nhà Phó tư lệnh Tiêu. Phu nhân Phó tư lệnh Tiêu là chủ nhiệm khoa khám bệnh bệnh viện tổng quân khu, trí thức lão thành, lật xem những cuốn sách Hàn Mạch Thiên mang đến, không ngoài "Xây dựng tư tưởng văn nghệ vô sản", "Nghệ thuật của chúng ta là phục vụ nhân dân đại chúng" đại loại như vậy.

Phu nhân Phó tư lệnh Tiêu cười cười nói: "Đừng để Mỹ Mỹ xem những thứ này nữa, nghệ thuật có quy luật riêng của nó."

Hàn Mạch Thiên hơi lúng túng, nói: "Trong phòng đọc sách toàn là những thứ này, những cuốn sách tôi đọc lại không quá thích hợp để Mỹ Mỹ xem."

Phu nhân Phó tư lệnh Tiêu suy nghĩ một chút, nói với Hạ Mỹ Mỹ: "Đúng rồi, năm đó bệnh viện tổng quân khu phá "tứ cũ", đã lục soát phòng đọc sách của câu lạc bộ, ta cảm thấy những cuốn sách đó đốt đi thì tiếc quá, bảo chú Mã của cháu bí mật giữ lại mấy thùng, đang giấu trong phòng chị Tiêu Ca của cháu, hai cháu có thể lôi ra lật xem, biết đâu trong đó có đồ tốt."

Hàn Mạch Thiên nghe vậy đại hỉ.

Buổi sáng chủ nhật hôm đó, hắn và Hạ Mỹ Mỹ chui vào căn phòng ngủ mà Tiêu Ca từng ở, lôi từ dưới gầm giường ra bốn chiếc hòm gỗ, bên trong phần lớn là sách chuyên môn y học, cũng có một số văn học cổ điển, bất ngờ còn có "Đăng đàn tất cứu", "Thái bạch âm kinh" và "Kỷ hiệu tân thư", điều khiến Hàn Mạch Thiên kinh ngạc hơn nữa là, hắn lại nhìn thấy Pushkin, Hugo, Balzac, Maupassant... trong đống giấy cũ đã niêm phong nhiều năm, cũ kỹ kia... Trời ạ, khoảnh khắc đó trái tim Hàn Mạch Thiên đập dữ dội, những cái tên này đối với hắn mà nói quen thuộc biết bao, quen thuộc như những ngôi sao trên trời mỗi đêm đều có thể nhìn thấy. Nhưng những cái tên này đối với hắn mà nói lại xa xôi biết bao, xa xôi như những ngôi sao trên trời mỗi đêm đều có thể nhìn thấy. Trong hai mươi sáu năm trải qua, ngoài sách chuyên môn và trích dẫn của Chủ tịch Mao, thứ hắn đọc nhiều nhất chính là tác phẩm của Marx, Engels, Lenin, Stalin. Nhưng, ngay buổi sáng hôm đó, trong căn phòng mười mấy mét vuông ở nhà Tiêu Thiên Anh, xuất hiện sự huy hoàng chưa từng có, sao trời lấp lánh, châu báu tỏa sáng - bên ngoài Trung Quốc, trong số nhóm người vẫn còn đang ở trong nước sôi lửa bỏng chiếm ba phần tư dân số thế giới, những ngôi sao sáng chói đó cuối cùng đã xuất hiện một cách chân thực.

Hàn Mạch Thiên cố gắng kiềm chế sự kích động của mình, nói với Hạ Mỹ Mỹ: "Thủ trưởng muốn cháu nâng cao tu dưỡng văn học, cháu cứ đọc cuốn "Tập truyện ngắn Maupassant" này trước đi."

Khi Hàn Mạch Thiên nói câu này, Hạ Mỹ Mỹ không hề để ý đến hắn, cô cũng đã bước vào cảnh giới của riêng mình. Đầu tiên là lôi ra một tập thơ, là "Tôi hát về cơ thể đầy điện" của Whitman, Hạ Mỹ Mỹ mắt nhìn sắc bén, ngay lập tức khẳng định cuốn sách này có liên quan nào đó với chuyên môn của cô, cô làm múa mà, cô muốn xem bậc thầy có thái độ gì đối với cơ thể người. Tiếp theo, là một cuộc lục lọi đại đao khoát phủ, phàm là thứ cô liếc mắt không ưng, tất cả đều ném ra cách vài mét, phàm là sơ tuyển thấy có chút thú vị, thì tất cả đều để bên cạnh, hơn nữa không chút mơ hồ đè lên một chân, để biểu thị sự chiếm hữu.

Đợi Hàn Mạch Thiên định thần lại, không khỏi giật mình - cô nhóc này không biết lục từ đâu ra một cuốn tranh ảnh, trang cô đang xem, là một cô gái mặc áo voan trong suốt, dưới bầu trời xanh biếc, đôi cánh tay trần thon dài của cô gái đưa lên đỉnh đầu, mu bàn tay tựa vào nhau. Hai đầu mũi chân cô gái hơi nhón lên, đôi chân dài ngọc đứng, thân thể tròn trịa tựa như bức tượng do mấy đốt măng tươi non ghép lại đang sinh trưởng lên phía bầu trời, ở phần trên của bức tượng, nhô lên hai ngọn núi tròn trịa, đỉnh núi khảm hai quả anh đào màu tím đỏ, ẩn ẩn hiện hiện trong làn sương mù của áo voan. Dưới đỉnh núi là một vùng bình nguyên thênh thang, giống như lụa trắng chảy xuống từ nơi cao, cuối cùng chìm vào trong một thung lũng, mà mặt phẳng của thung lũng là một thảm cỏ mới sinh màu sắc nhã nhặn. Một cánh hoa xuất hiện trên bức tranh, một cánh hoa hồng tươi tắn, mới nở, còn vương sương sớm đính trên chiếc áo voan mỏng như cánh ve, ngay giữa bình nguyên và đồng cỏ tĩnh lặng gảy lên một nốt nhạc du dương, dường như đang che đậy, lại dường như đang nhấn mạnh, dường như đang khách lấn át chủ nhà, dường như đang phản chiếu chủ đề, giống như một cô dâu phụ xinh đẹp tựa vào bên cạnh cô dâu xinh đẹp hơn, chúng cùng nhau tạo nên một bố cục rực rỡ mỹ mãn.

"Trời ạ... cô ấy thật đẹp, giống như một nàng tiên." Hạ Mỹ Mỹ khẽ thở dài một tiếng.

Hàn Mạch Thiên không nói gì, hắn cũng bị vẻ đẹp bất ngờ này làm cho kinh ngạc đến ngẩn người.

"Cô ấy là ai?"

Hàn Mạch Thiên nhìn dòng chữ dưới bức tranh, gần như nghiến răng nghiến lợi nói một câu: "Doris Humphrey."

"Doris Humphrey là ai?" Hạ Mỹ Mỹ lại hỏi một câu.

"Không biết."

Hàn Mạch Thiên nhanh chóng tỉnh lại từ sự chấn động của vẻ đẹp này, trầm giọng nhưng đầy sức mạnh nói với Hạ Mỹ Mỹ: "Cuốn tranh ảnh này không được phép mang ra ngoài."

"Không! Nó là của cháu rồi."

Hạ Mỹ Mỹ không nói hai lời khép cuốn tranh ảnh lại, hơn nữa nhét vào đống quần áo trong tủ.

Hàn Mạch Thiên nói: "Nếu để thủ trưởng biết, cháu đang xem thứ này, thì..."

"Biết rồi thì đã sao? Cháu cứ muốn xem đấy."

Hàn Mạch Thiên làm vẻ mặt dữ tợn, nói: "Hạ Mỹ Mỹ, tôi cảnh cáo cháu, đây là tranh ảnh đồi trụy, thủ trưởng biết cháu đang xem tranh ảnh đồi trụy, hai chúng ta đều phải gặp xui xẻo, đó là sẽ gây đại họa đấy."

Hạ Mỹ Mỹ nhìn Hàn Mạch Thiên, đột nhiên cười, cười ra hàm răng trắng như tuyết, vẻ mặt đầy tinh quái, nói: "Mẹ kiếp nhà anh, cái gì mà vàng với đỏ, đây là nghệ thuật, anh đừng tưởng tôi cái gì cũng không biết."

Cuốn tranh ảnh đó cuối cùng bị Hạ Mỹ Mỹ chiếm làm của riêng, cũng may cô không để nó xuất hiện ở nơi công cộng, từ đó cũng không gây thêm rắc rối cho Hàn Mạch Thiên. Mặc dù Hàn Mạch Thiên từng vô cùng nghiêm túc lo lắng rằng cuốn tranh ảnh đó và sự tùy hứng của Hạ Mỹ Mỹ sẽ gây ra tai họa, nhưng, tình huống thực tế lại là, hắn cùng Hạ Mỹ Mỹ đọc hết mười mấy cuốn sách được coi là sách cấm vào thời đó, hai người vì thế mà thiết lập một mối quan hệ vô cùng nguy hiểm.

Một năm sau, người Trung Quốc mới bắt đầu giải tỏa sự kìm hãm dục vọng, thở phào nhẹ nhõm từ sự thiếu máu tinh thần nghiêm trọng, văn học nghệ thuật Trung Quốc xuất hiện sự phồn vinh và bồng bột chưa từng có, các loại cơ thể nữ, cơ thể nam khỏa thân hoặc bán khỏa thân xuất hiện tràn ngập trên bìa trước bìa sau của các loại tạp chí, hơn nữa thượng vàng hạ cám, kỳ lạ muôn hình, đó không chỉ là nhu cầu ý nghĩa thẩm mỹ, mà còn là nhu cầu sinh lý về thức ăn của những kẻ đói khát. So với những mỹ nữ mỹ nam ẻo lả xuất hiện công khai, cuốn tranh ảnh Hạ Mỹ Mỹ sở hữu, ngày càng thể hiện sự cao quý và thần thánh của nó. Có lẽ còn có thể cho rằng, Hạ Mỹ Mỹ đối với nghề nghiệp mình theo đuổi, đối với sự thấu hiểu thực sự về môn nghệ thuật múa này, đối với giá trị to lớn của vẻ đẹp cơ thể người và sự nhận thức đầy đủ về giá trị khai thác vẻ đẹp thực sự này, chính là bắt đầu được khai sáng từ cuốn tranh ảnh đó. Không lâu sau đó cô đã hiểu rõ, người đã làm rung động cô, chấn động cô chính là nữ nghệ sĩ múa hiện đại nổi tiếng người Mỹ đầu thế kỷ này. Khi cô như kẻ đói khát đọc xong những cuốn sách dày cộp "Ý niệm múa Hy Lạp cổ đại", "Lịch sử múa thế giới" cũng như "Nhịp điệu của sự sống", cô đã vô hình trung coi Doris Humphrey là tấm gương và người mẹ tinh thần nghệ thuật của mình. Cô thậm chí hình thành một niềm tin như thế này: trong tất cả các đối tượng thẩm mỹ, đẹp nhất vẫn là con người, vì vậy, trong tất cả các môn nghệ thuật, nghệ thuật đẹp nhất vẫn là nghệ thuật cơ thể người, mà trong tất cả các loại nghệ thuật liên quan đến cơ thể người, phương thức biểu đạt cao nhất lại chỉ có thể là múa, vì múa là cơ thể người chuyển động, là ngôn ngữ được trần thuật trực tiếp bởi thịt xương sống động.

Lần này đến núi Biệt Từ, Hạ Mỹ Mỹ cơ bản là không có mục đích nhiệm vụ gì, pháo binh là gì, môn nghệ thuật kỳ quặc này có liên quan gì đến cô? Cô chỉ đến để chơi thôi.

Ba

Xe chạy quanh khu trại Đại đội giáo đạo một vòng, cuối cùng uốn lượn chạy vào một bãi đất bằng phẳng, dừng lại bên cạnh một sân bóng không lớn. Trên sân bóng ngồi ngay ngắn mấy phương trận, vây thành một hội trường, giữa hội trường treo một tấm băng rôn nền đỏ, tám chữ lớn "Đại hội báo cáo giáo dục huấn luyện" vô cùng bắt mắt.

Phó tư lệnh Tiêu còn chưa chui ra khỏi cửa xe, đã có mấy cán bộ đứng tuổi ùa lên, chào theo nghi lễ, vây quanh Phó tư lệnh Tiêu đi về phía vị trí chủ tịch đoàn với tinh thần phấn chấn. Những người còn lại cũng được cán bộ Đại đội giáo đạo hướng dẫn ngồi ở hàng ghế sau của chủ tịch đoàn. Sau khi ngồi xuống, Tiêu Thiên Anh dường như nhớ ra chuyện gì, nhìn quanh bốn phía, hỏi Đại đội trưởng Diêu: "Đồng chí Chúc Kính Á đã đến chưa?"

Đại đội trưởng Diêu trả lời nói: "Đến rồi ạ," sau đó liền hô xuống dưới: "Phó trưởng phòng Chúc!"

Lại không có ai trả lời. Chúc Kính Á thực ra ngay trong đội giáo viên dưới đài, rõ ràng anh vẫn chưa thích ứng được với cách xưng hô "Phó trưởng phòng Chúc" này, trong ký ức của anh, anh vĩnh viễn là giáo viên, cho dù trung đội 7 thành lập anh cũng đảm nhận chức vụ lãnh đạo nhất định, các học viên cũng vẫn gọi là giáo viên. Anh nhất thời chưa hiểu rõ "Phó trưởng phòng Chúc" là ai, cho đến khi người bên cạnh thúc anh một cái, mới sực tỉnh ra "Phó trưởng phòng Chúc" hóa ra chính là Chúc Kính Á, chính là mình, liền giật bắn người, vội vàng ứng tiếng "Có", liền đứng dậy.

Theo lý mà nói, Chúc Kính Á không phải lần đầu tiên nhìn thấy Tiêu Thiên Anh, năm đó khi anh làm tham mưu ở quân khu, Tiêu Thiên Anh là Tư lệnh pháo binh quân khu, cơ quan quân khu và cơ quan pháo binh quân khu cùng ở một thành phố, hơn nữa chức trách chuyên môn Chúc Kính Á đảm nhận là huấn luyện pháo binh, không có lý do gì không thấy Tiêu Thiên Anh. Nhưng, vào thời khắc hôm nay, dù là Tiêu Thiên Anh hay Chúc Kính Á, đều cảm thấy xa lạ với nhau. Tiêu Thiên Anh nhìn thấy là một khuôn mặt già nua như nông phu đầy tang thương, mặc dù thân hình đó đang đứng nghiêm, nhưng sống lưng hơi còng xuống dù thế nào cũng không đứng thẳng được. Cảnh tượng này khiến trong lòng Tiêu Thiên Anh vô hạn cảm khái.

Tiêu Thiên Anh ra hiệu cho Chúc Kính Á, nói: "Ngồi xuống đi, đồng chí Chúc Kính Á." Lại nói: "Đồng chí Chúc Kính Á, tình hình của cậu tôi biết rồi. Từ khi trung đội đào tạo thành lập đến nay, cậu đã làm rất nhiều công việc, rất có hiệu quả. Cảm ơn cậu nhé, người đồng chí tốt."

Chúc Kính Á ngồi xuống, im lặng nhìn Tiêu Thiên Anh, miệng run run vài cái, một câu cũng không nói ra được, lại tuôn ra hai dòng nước mắt nóng hổi từ khóe mắt. Nước mắt này không phải vì tủi thân mà chảy, cũng không phải vì cảm kích mà chảy. Thời khắc này, tâm trạng của Chúc Kính Á, dùng từ "trăm mối ngổn ngang" để hình dung, thật sự là không gì phù hợp hơn.

Tiêu Thiên Anh không để cảm xúc của mình dừng lại trên người Chúc Kính Á quá lâu, điều chỉnh cảm xúc vừa vặn, khôi phục sự trang trọng và thận trọng của Phó tư lệnh đại quân khu, giương ánh mắt trí tuệ và uy nghiêm, nhìn xuống bộ đội đang tĩnh như tượng.

Trước khi người dẫn chương trình tuyên bố đại hội bắt đầu, Phó tư lệnh Tiêu đột nhiên quay đầu hỏi hai nữ binh đứng phía sau bên trái chủ tịch đoàn: "Các cô bé, ta thi các cháu trước, các cháu nhận diện xem, tám phương trận đông tây nam bắc, phương trận nào là đội cấp tốc đào tạo dự bị cán bộ?"

Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương đứng dậy, đỏ mặt quét một lượt, cảm thấy không dễ phân biệt, cùng là quân trang, cùng là quân dung, cùng là tư thế đoan chính, cùng là ánh mắt oai phong lẫm liệt, cùng là độ tuổi xấp xỉ, giữa các phương trận dường như không có sự khác biệt quá lớn. Hai người họp ngắn một cuộc, lại ném ánh mắt cầu viện về phía Hàn Mạch Thiên. Hàn Mạch Thiên thực ra đã phán đoán được tám chín phần mười, nhưng lúc này hắn cũng không hiểu rõ ý đồ của Phó tư lệnh Tiêu, đương nhiên không dám mưu mô bậy bạ, quay mặt đi giả vờ không thấy. Hạ Mỹ Mỹ trong lòng mắng một tiếng thằng nhóc không ra gì, đành đánh liều chỉ vào phương trận đối diện với trung tâm chủ tịch đoàn nói: "Đội này ạ."

Phó tư lệnh Tiêu thản nhiên hỏi: "Căn cứ ở đâu nào?"

Hạ Mỹ Mỹ nói: "Nhìn có vẻ tuổi binh già hơn chút ạ."

"Còn gì nữa?"

"Quân trang cũ hơn chút, còn có... họ ngồi ở giữa ạ."

Phó tư lệnh Tiêu cười vang, "E là không đơn giản như vậy. Ta nói cho các cháu biết, tên thì đã biết từ lâu rồi, nhưng ta cũng là lần đầu tiên đến gặp họ hôm nay, ta giống như các cháu dựa vào mắt thường để phán đoán. Không phải các cháu sai, thì là ta sai. Theo đôi mắt già này của ta, từ đông sang tây đếm, đội thứ ba chính là trung đội đào tạo cấp tốc dự bị cán bộ." Phó tư lệnh Tiêu nói xong, điều chỉnh ánh mắt, nhìn đông nhìn tây. Các thủ trưởng Đại đội giáo đạo đều không nói gì. Các phương trận vẫn ngồi yên bất động, nhìn thẳng lên chủ tịch đoàn.

Phó tư lệnh Tiêu đột nhiên đập bàn, hét lớn một tiếng: "Đội cấp tốc dự bị cán bộ nghe khẩu lệnh - đứng dậy!"

Người trên chủ tịch đoàn chưa kịp hoàn hồn, chỉ thấy một hình vuông màu xanh lục từ đâu đó trong hội trường vọt lên, giống như một dải rừng đã qua cắt tỉa nghiêm ngặt, đứng vững chãi dưới ánh mặt trời mùa xuân.

Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương đưa mắt nhìn, dải rừng đĩnh bạt(cao thẳng) đó, chính là phương trận mà Phó tư lệnh Tiêu đã nhận định.

Toàn bộ hội trường dường như giật mình, Đại đội trưởng Diêu của Đại đội giáo đạo dẫn đầu vỗ tay, tiếp theo tiếng vỗ tay vang lên dồn dập.

Chương trình đã định của đại hội báo cáo huấn luyện bị xáo trộn.

Phó tư lệnh Tiêu đắc ý một cách đơn giản, nhìn Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương, ánh mắt mang ý nghĩa nói là: thế nào, đôi mắt già của lão già này không nhìn nhầm chứ?

Sau đó sờ sờ khuy cổ áo, đứng dậy một cách vững chãi, chào đáp lễ quân đội hướng về phương trận đang đứng thẳng kia, nói: "Ngồi xuống."

Sau khi phương trận ngồi xuống, chính ủy Đại đội chủ trì hội nghị nghiêng đầu, chuyển ánh mắt từ mặt bàn lên trước mặt Phó tư lệnh Tiêu, thấp giọng xin chỉ thị: "Thủ trưởng, có thể bắt đầu được chưa ạ?"

Phó tư lệnh Tiêu không nhìn nghiêng, nói: "Đương nhiên là được."

Tiếp theo Đại đội trưởng Diêu đọc một bài diễn văn, tiếp nữa là bảy trung đội học viên lần lượt biểu diễn các tiết mục báo cáo của mình.

Từ trung đội một đến trung đội bốn đều là đội đào tạo tiểu đội trưởng, báo cáo là chỉ huy chiếm lĩnh trận địa của tiểu đội pháo binh, tiểu đội trưởng do mười học viên đảm nhiệm, còn tiểu đội pháo thì do đại đội chiến đấu giáo đạo được phối thuộc lâm thời cung cấp. Đội mà Hạ Mỹ Mỹ chỉ nhầm là đội cấp tốc là trung đội năm, tức là đội đào tạo kỹ thuật, thuộc đội dự bị chuyển sang của binh sĩ tình nguyện, báo cáo là loại trừ hỏng hóc pháo trong trạng thái lâm chiến. Trung đội sáu là đội luân huấn cán bộ, báo cáo là giả định tác nghiệp tham mưu sở chỉ huy.

Cuối cùng đến lượt trung đội bảy.

Phó tư lệnh Tiêu giơ một bàn tay lên, bảo tạm dừng, nói: "Các cậu không cần làm báo cáo biểu diễn gì cả, ngày mai các cậu thao pháo cho ta, ta xem là được rồi. Tên của sáu mươi ba người các cậu phần lớn ta đều nhớ cả rồi, nhưng một người cũng chưa gặp qua, bây giờ, ta đến đối chiếu với mọi người." Sau đó liền bắt đầu điểm danh. Điểm đến tên một người, một người đứng dậy, chào một cái hướng lên đài, ánh mắt Phó tư lệnh Tiêu dừng lại trong chốc lát trên thân thể trẻ trung vạm vỡ đó, gật đầu biểu thị.

Khi điểm danh đến Thường Song Quần, Phó tư lệnh Tiêu không bảo anh ngồi xuống ngay, mà như nói đùa nói: "À, Thường Song Quần, ai cũng nói cậu là mũi nhọn vóc người nhỏ, ta thấy vóc người cậu không hề nhỏ, so với Hitler cũng xấp xỉ, e là còn cao hơn một chút, cậu cao bao nhiêu?"

Thường Song Quần đứng nghiêm trả lời: "Báo cáo Phó tư lệnh Tiêu, học viên đội bảy Thường Song Quần, chiều cao một mét sáu mươi lăm."

Phó tư lệnh Tiêu cười cười nói: "Pháo binh chúng ta thật là tốt cao xa, một mét sáu mươi lăm đã tính là lùn rồi sao? Hoang đường."

Nói đoạn, nụ cười thu lại, vẻ mặt nghiêm trọng nói: "Các đồng chí có biết không, chính là tiểu đội trưởng binh cũ cao một mét sáu mươi lăm này, trong kỳ sát hạch huấn luyện chiến thuật kỹ thuật tiểu đội pháo binh, liên tục hai năm giành giải nhất của trung đoàn, giải nhất của sư đoàn, năm ngoái lại giành giải nhất sát hạch pháo binh toàn quân khu. Các cậu thấy cậu ấy lùn không? Ta thấy một chút cũng không lùn. Nghe nói những tiểu đội trưởng đối kháng cùng cậu ấy đều cao hơn cậu ấy, nhưng cậu ấy lại cứ đè đầu những gã cao lớn hơn mình một cái đầu. Không dễ dàng gì đâu. Cao lớn hay không của con người không phải được đo bằng chiều cao, ta thấy Thường Song Quần rất cao lớn. Tương lai cậu tìm bạn gái, cô ấy mà chê cậu lùn, cậu gọi điện thoại cho ta, ta đến giáo dục cô ấy."

Trên không trung hội trường lãng đãng dâng lên một làn sóng nhẹ nhàng, trên chủ tịch đoàn tỏa ra nụ cười tiết chế.

Mặt Thường Song Quần đỏ bừng.

Phó tư lệnh Tiêu nói: "Thường Song Quần cậu đừng xấu hổ, con gái ta nếu không phải đã gả đi từ sớm rồi, ta đã ra lệnh cho nó đợi gả cho cậu rồi. Tất nhiên rồi, cậu nếu không đồng ý, đó là chuyện khác. Cậu ngồi xuống đi."

Khi điểm danh đến Ngụy Văn Kiến, Phó tư lệnh Tiêu lại dừng lại, nói: "Nghe nói cậu có khuôn mặt đầy râu quai nón giống ta, ta cảm thấy rất tự hào. Tất nhiên rồi, râu và râu không giống nhau, râu của ta không trẻ bằng râu cậu cũng không đẹp bằng râu cậu. Ta biết cậu đã cạo sạch rồi. Ta chính là muốn nhắc nhở cậu, mỗi ngày đều không được quên cạo râu, có đẹp đến đâu cũng phải nhịn đau yêu thích mà cắt bỏ. Đến tuổi như ta cũng không được phép để râu, quân nhân mà."

Sau đó lại quay sang hội trường: "Chư vị, các cậu có biết người đang đứng trước mặt các cậu này là người thế nào không? Người này vóc người cũng không lớn, nhưng lá gan không nhỏ, nghe nói trong đợt thi vào Đại đội giáo đạo lần này, với thân phận là một tiểu đội trưởng, đã hoàn thành giả định tác nghiệp chỉ huy cụm pháo binh. Cậu ấy lại dám phủ định đáp án quyền uy của pháo binh quân khu, hơn nữa sự thật chứng minh cậu ấy đúng. Theo ta thấy, dọc theo con đường bình thường mà đi, người này trong vòng mười năm chỉ huy một trung đoàn là không có vấn đề gì. Vậy hai mươi năm sau thì sao? Nếu cho cậu ấy chiến tranh, nếu không phạm sai lầm, tiền đồ của cậu ấy hai mươi năm sau là không thể đo lường được. Cảm ơn cậu nhé Ngụy Văn Kiến, cậu đã mang lại vinh quang lớn cho râu quai nón chúng ta rồi."

Mặc dù không có ai cười lớn, nhưng không khí trong hội trường rất vui vẻ, nội dung trên mặt các quan binh rất hoạt bát. Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hương chưa từng tham gia trường hợp như vậy, đương nhiên cũng không thể so sánh hội này với hội khác có gì khác biệt.

Hạ Mỹ Mỹ hạ thấp giọng nói với Triệu Tương Hương: "Ông lão không có con trai, hôm nay lão đến để xem con trai đấy."

Triệu Tương Hương cười cười: "Thế thì cậu có sáu mươi ba đứa em họ rồi."

Hạ Mỹ Mỹ nói: "Tớ thấy người của tớ nguy rồi, nhỡ đâu đợi họ tốt nghiệp, ông lão sẽ vận động tớ gả cho một trong những người này đấy."

Triệu Tương Hương nói: "Không đâu, tuổi cậu lớn quá. Cậu phải lớn hơn họ mấy tuổi đấy." Nói xong, lập tức nhận ra mình và họ tuổi xấp xỉ, mặt nóng lên liền đỏ bừng.

Hạ Mỹ Mỹ quả nhiên phản bác lại, cười xấu xa: "Ha, đúng rồi. Lần này ông lão không phải lo lắng nữa, lão mà đặc biệt thích ai, sẽ nhận cậu làm con gái trước, rồi chiêu mộ nửa đứa con trai về làm rể, một công đôi việc, con cái song toàn."

Triệu Tương Hương đỏ mặt miệng lại không mềm: "Tốt thôi, đến lúc đó là cậu phải ghen tị rồi."

Hạ Mỹ Mỹ nói: "Tớ ghen tị cái gì? Pháo thủ của cậu mà thực sự có tiền đồ, tớ sẽ quyến rũ cậu ta, bắt cậu ta phạm sai lầm."

Triệu Tương Hương cười thành tiếng nói: "Cậu thật vô sỉ."

Hạ Mỹ Mỹ nói: "Cậu cũng sắp rồi đấy."

Cậu mà dám kéo pháo thủ ở đây xuống nước, ông lão dám bắn chết cậu, cậu tin không?"

Trong lúc hai người đấu khẩu, Phó tư lệnh Tiêu lại điểm danh thêm vài người nữa, trong đó có Đàm Văn Thao, người hai năm liên tiếp đạt hạng nhất trong kỳ sát hạch quân khu; có Hám Trân Kỳ, người ba năm liên tiếp lập huân chương hạng nhì; có Lăng Vân Hà, người từng giành nhiều giải nhất cá nhân; có Lật Trí Cao, tấm gương huấn luyện binh sĩ; có Thái Đức Hãn, người từng tạo thành tích bắn súng sơn địa cự ly bảy nghìn mét với mười phát đạn đều đạt loại ưu cho cả tiểu đội; có An Quốc Hoa, người đứng thứ tư tổng điểm thành tích thi tuyển vào Đại đội Giáo đạo lần này... Mỗi một người đứng lên, trên người đều khoác ánh hào quang vinh dự rực rỡ, đằng sau mỗi cái tên đều là một loạt những lời chú thích đầy kiêu hãnh. Đừng nói đến việc Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hường kinh ngạc, cũng đừng nói đến sự trầm trồ thán phục của các đội học viên khác cùng các nam binh nữ binh ở đại đội bộ, ngay cả một số giáo viên cũng bị chấn động sâu sắc. Họ chỉ biết học viên của mình đạt được thành quả ngày hôm nay không dễ dàng gì, cũng biết các em có bản lĩnh phi phàm trong lĩnh vực pháo binh, nhưng về việc trước khi nhập đội họ từng tạo ra nhiều huy hoàng như vậy, thì các giáo viên vẫn chưa đánh giá hết được.

Bốn

Bữa tối của Phó tư lệnh Tiêu và mọi người diễn ra tại Trung đội Bảy.

Bữa tối thực chất đã trở thành một buổi hội nghị động viên của Phó tư lệnh Tiêu. Theo quy định, học viên Đại đội Giáo đạo không được uống rượu, nhưng tối nay đã phá lệ có rượu trắng. Phó tư lệnh Tiêu nói: "Các cậu huấn luyện ở đây, chỉ được uống rượu hai lần, lần nào tôi cũng tham gia. Tối nay là lần đầu, đợi khi các cậu kết thúc huấn luyện, lệnh phân cấp xuống, khoác lên mình quân phục bốn túi, tôi sẽ đến tiễn các cậu."

Hàn Mạch Thiên lặng lẽ nói với Triệu Tương Hường và Hạ Mỹ Mỹ: "Tối nay thủ trưởng sẽ uống cho thỏa thích đây."

Hạ Mỹ Mỹ trừng mắt nói: "Lão Hàn, chú mà ngăn cản thì cứ coi chừng, ông cụ mà say là chú phải chịu trách nhiệm đấy."

Hàn Mạch Thiên chớp chớp mắt đầy vẻ quái gở: "Cái này không dễ ngăn đâu, tôi khuyên hai cô cũng đừng tự rước lấy xui xẻo. Thủ trưởng vui thì cứ để ông ấy náo nhiệt một phen. Theo những gì tôi nắm được thì ông cụ không say được đâu. Tối nay không chỉ uống rượu, e là ông cụ còn muốn cao hứng hát một bài nữa ấy chứ. Không tin thì hai cô cứ chờ xem."

Cách Hạ Mỹ Mỹ gọi Hàn Mạch Thiên rất có quy tắc: Khi không hài lòng về ông ta hoặc ở những dịp công khai thông thường, cô gọi là "lão Hàn"; khi có mặt cậu hoặc ở những dịp nghiêm túc thì gọi là "Tham mưu Hàn"; khi đùa giỡn thì gọi là "gã đàn ông làm bằng bùn"; lúc chỉ có hai người thì gọi là "lão Thiên" hoặc "này"; nếu là bất mãn hay cực kỳ phẫn nộ, cô sẽ nghiêm mặt gọi là "đồng chí Hàn Mạch Thiên" hoặc đại loại như "họ Hàn kia", thỉnh thoảng còn chêm một câu tục tĩu; còn nếu gọi là "lão Thiên", thì có nghĩa là tâm trạng cô đang cực kỳ tốt và rất hài lòng về Hàn Mạch Thiên. Tuy nhiên, kể từ khi kết hôn, số lần Hạ Mỹ Mỹ gọi "lão Thiên" ngày càng ít đi.

Bữa tiệc tối hôm đó quả nhiên diễn ra vô cùng sôi nổi. Ai uống được thì cứ thả phanh mà uống. Phó tư lệnh Tiêu tối nay hứng chí rất cao, học viên lần lượt kính rượu, ông không từ chối ai, lúc đầu còn uống cạn từng chén, sau đó chính các học viên đề nghị thủ trưởng không nên uống như vậy, bọn họ còn trẻ, họ sẽ uống hết, thủ trưởng chỉ cần nhấp môi là được. Thủ trưởng chạm ly với bọn họ, bọn họ sẽ uống thay thủ trưởng.

Uống được một lúc, khí thế hào sảng của Phó tư lệnh Tiêu càng lúc càng tăng, ông liền giảng cho mọi người nghe về truyền thống vinh quang khi uống rượu. Ông nói: "Tương Hường, Mỹ Mỹ, các cháu có biết không, quay lại hai mươi năm trước, chúng ta, ta cùng cha các cháu, đâu có dùng chén rượu như bây giờ? Uống rượu toàn là cầm bát, uống rượu bát lớn, ăn thịt bát lớn. Cái khí phái đó của chúng ta, đừng nói là ăn uống, nhìn thôi đã thấy sợ rồi."

Triệu Tương Hường không lên tiếng, mím môi cười. Cha của Triệu Tương Hường là Triệu Vân Phi vốn là cấp dưới cũ của Phó tư lệnh Tiêu, khi Phó tư lệnh Tiêu còn làm Tư lệnh Quân khu Biệt Từ Sơn thì Triệu Vân Phi là Tham mưu trưởng Bộ tư lệnh Quân khu Biệt Từ Sơn. Khi Triệu Vân Phi còn sống, cứ dăm ba bữa Tiêu Thiên Anh lại mời vài đối thủ cũ đến uống một trận tơi bời.

Cán bộ Đại đội Giáo đạo nói: "Không cần nói quay lại hai mươi năm trước, bảy tám năm trước thủ trưởng đến N-017, toàn dùng ca uống nước quân dụng, hai ông phó tỉnh trưởng đều uống chạy mất dép."

Phó tư lệnh Tiêu cười ha hả nói: "Cái loại chén nhỏ này, trông thì tinh xảo xinh đẹp, chúng ta lúc đàm phán với Quốc Dân Đảng toàn dùng cái thứ này. Chúng ta không làm mấy cái trò văn vẻ giả tạo đó, đổ mười mấy chén vào bát uống cạn một hơi. Mấy tên quan lại của Quốc Dân Đảng uống không lại chúng ta, cầu xin tha thứ, chúng ta không chịu, ép cứng chúng nó uống. Ta nói, người cầm súng như chúng ta đầu treo trên thắt lưng, chết còn không sợ, còn sợ uống rượu sao? Nhìn một người có dám uống rượu hay không, là có thể nhìn ra người đó có dám cầm lưỡi lê xông vào quân Nhật hay không. Uống! Ai không uống thì tự tát vào mặt mình. Mấy tên quan lại Quốc Dân Đảng đó quả thật là đồ hèn, triết lý bảo toàn mạng sống học giỏi lắm, thà tự tát vào mặt mình còn hơn là uống rượu."

Cán bộ Đại đội Giáo đạo nói: "Chúng cháu đều nghe nói, có một vị thiếu tướng Quốc Dân Đảng đã tự tát vào mặt mình ngay trước mặt thủ trưởng, mặt mũi sưng tím cả lên cũng không dám uống rượu."

Tiêu Thiên Anh nói: "Đúng thế, hắn sợ chết. Uống rượu xong, chúng ta bắt các sĩ quan Quốc Dân Đảng hát, hát bài 'Đại đao chém lên đầu lũ quỷ Nhật', chúng ta hát khí thế ngút trời, cũng không phải chỉ hát một lần, sau khi uống rượu hát, lần nào cũng hát ba lần năm lượt, mà không đổi bài, cứ nhất quyết hát một bài đó. Các cháu nghe xem, đại đao chém lên đầu lũ quỷ Nhật, các cháu thử nghĩ xem hát liên tục bài này ba đến năm lần thì hiệu quả thế nào? Làm cho chúng hoảng sợ, làm cho chúng bạt vía kinh hồn. Chúng ta hát ở một bên, còn đám sĩ quan Quốc Dân Đảng đó thì nằm nghiêng ngả như chó chết ở một bên. Chúng ta càng hát hăng, chân chúng càng bủn rủn. Thực ra chúng ta cũng chẳng phải là thùng rượu, nhưng chúng ta dùng thủ đoạn này để dọa chúng, đè bẹp chúng về khí thế. Hát xong bài hát, rượu của chúng ta cũng tỉnh, lại có thể uống tiếp. Về vấn đề uống rượu, chúng ta cho chúng thấy quyết tâm của chúng ta, thấy khí phách anh hùng của chúng ta, thấy những người này không đạt được mục đích thì sẽ không bỏ cuộc. Sau này khi nam hạ truy kích ngàn dặm, có một tên thượng tá nghe tin kẻ truy kích mình là quân đội của Tiêu Thiên Anh, liền dứt khoát không chạy nữa, bảo quân đội của mình dựng lều trắng ngoài một ngôi làng bên đường để chờ đầu hàng. Sau khi đầu hàng hắn nói với ta, chỉ cần nhìn các ông uống rượu nghe các ông hát lần đó, tôi đã biết chúng tôi đại thế đã mất, không phải là đối thủ của các ông. Các ông thì ý khí phong phát, chúng tôi thì chết chóc ảm đạm, thế thì còn đánh đấm gì nữa, đầu hàng cho xong. Các cháu xem, chỉ là uống một bữa rượu thôi, bên trong đều có học vấn chính trị cả. Tất nhiên, hôm nay chúng ta không đàm phán, cũng không có chính trị gì cả. Bây giờ xem ra đúng là tuổi tác không tha cho ai, thôi thì lão già này đành cậy già lên mặt vậy."

Xét theo một ý nghĩa nào đó, Phó tư lệnh Tiêu chính là vị thần hộ mệnh của sáu mươi ba con người này, là người trưởng bối đáng tin cậy và đáng kính nhất của họ, là người cha từ ái nhất, đi theo vị thủ trưởng như vậy, bạn còn điều gì không thể hy sinh? Bạn tất nhiên phải dũng cảm hiến thân, bạn có thể phấn đấu vì ông ấy, càng có thể chết vì ông ấy. Trong chuyện này không chỉ đơn thuần là vấn đề biết ơn báo đáp, bên trong đó còn có sức mạnh tinh thần to lớn được tỏa ra từ tình cảm và sự thấu hiểu. Tướng mạnh thì dưới trướng không có binh yếu, đây là một quy luật sắt trong lịch sử chiến tranh kể từ khi có quân đội, mà sở dĩ tướng mạnh là vì mạnh, ngoài mưu lược và trí tuệ ra, còn có sức cảm hóa từ nhân cách của ông, càng có sự tâm đầu ý hợp giữa ông và binh sĩ.

Những người lính già không nói nhiều, khi chạm ly với Phó tư lệnh Tiêu, ánh mắt nhiều người đã hoen đỏ, sự thành kính trong tâm hồn giống như một lá cờ lệnh, bay phần phật trong lồng ngực rộng rãi của những chàng trai trẻ.

Bữa tối kết thúc, Phó tư lệnh Tiêu vẫn chưa thấy đã, quả nhiên hào hứng dâng cao, hỏi cán bộ Đại đội Giáo đạo: "Cứ ăn rồi ngủ, ngủ rồi ăn thế này thôi sao?"

Cán bộ Đại đội Giáo đạo vội vàng nói: "Chúng tôi ghi nhớ chỉ thị của thủ trưởng, xuất chinh không thể thiếu rượu, sau rượu không thể thiếu ca, có phải thủ trưởng định bắt đầu bằng bài 'Phi binh kỳ tập Sa Gia Bang' không ạ?"

Tiêu Thiên Anh giơ cánh tay lên, bàn tay to lớn như cái quạt mo vung vẩy mấy cái trong không trung, cười ha hả nói: "Hát cái thứ đó làm gì? Tất cả lại gần đây, cùng hát bài 'Tam đại kỷ luật bát hạng chú ý', quân nhân cách mạng mỗi người phải ghi lòng tạc dạ, Tam đại kỷ luật bát hạng chú ý. Trước bữa ăn hát để điều vị, sau bữa rượu hát để tráng khí. Hôm nay mượn rượu tráng hành cho các cậu, ca vang để tiếp sức cho các cậu."

Sau đó liền bắt đầu hát, Tiêu Thiên Anh đích thân chỉ huy, các học viên bùng nổ giọng ngực, hát vang khí thế chấn động trời mây.

Năm

Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hường quen biết các nữ binh Đại đội Giáo đạo ở nhà ăn của Trung đội Bảy. Đại đội Giáo đạo binh nhiều quan ít, thường là một người đảm nhiệm nhiều vai trò. Lần này Phó tư lệnh Tiêu tới, trước ngực Sở Lan liền khoác hai chiếc máy ảnh, đóng vai trò là phóng viên hoặc cán bộ tuyên truyền.

Đêm hội diễn ra đến cao trào, Triệu Tương Hường bất ngờ phát hiện trong đội bưng thức ăn cũng xuất hiện nữ binh, có chút tò mò, liền nhân lúc lộn xộn rời khỏi chỗ ngồi, đi theo vào nhà bếp.

Trong bếp khói bay mù mịt, một cảnh tượng bận rộn. Ở đây ngoài hai anh nuôi chuyên đảo chảo, thế mà còn có bốn nữ binh, người thì đang rửa rau, người thì đang thái đồ. Các nữ binh thấy Triệu Tương Hường đi vào, đồng loạt đứng dậy, lúng túng vò tay hoặc cười ngây ngô.

Triệu Tương Hường nói: "Tôi là Triệu Tương Hường, các cô cũng có thể gọi tôi là cán sự Triệu. Nhưng hiện tại tôi là giai cấp bóc lột, các cô ở đây bận rộn, tôi lại ở đằng kia ăn uống, thật là không đạo đức chút nào."

Một câu nói khiến các nữ binh bật cười. Người đẹp nhất trong các nữ binh mím đôi môi mỏng nói: "Cán sự Triệu là khách ạ, chúng em tất nhiên phải phục vụ chị rồi."

Triệu Tương Hường nói: "Các cô không phải cũng từ đại đội bộ tới sao, cũng coi là khách chứ nhỉ. À đúng rồi, tôi là khách phương xa, các cô là khách phương gần. Khách phương gần nên chăm sóc khách phương xa, cái gọi là khách trước nhường khách sau, đó là quy tắc cũ của Trung Quốc chúng ta rồi."

Các nữ binh lại cười rộ lên, bầu không khí gò bó nhanh chóng tan biến.

Sở Lan chụp xong ảnh, cũng vào bếp giúp đỡ. Trò chuyện vài câu, Triệu Tương Hường liền biết rõ tên của họ: Tổng đài viên kiêm quản lý thư viện Lưu Hàm Tiếu, tiểu đội trưởng tiểu đội vệ sinh Tùng Khôn Minh và nhân viên vệ sinh Liễu Liễm, nhân viên chiếu phim kiêm nhân viên công văn Hoàng Mẫn. Các nữ binh đùa rằng họ không phải khách khứa gì cả, họ là do đại đội bộ phái tới làm công sai, tới Trung đội Bảy làm anh nuôi kiêm phục vụ viên giúp bếp. Triệu Tương Hường từng nghe đến khái niệm công sai này, nhưng trước đây chỉ thấy nam binh đi công sai, không ngờ ở đây còn có nữ binh đảm nhận việc công sai.

Liễu Liễm nói: "Có gì lạ đâu, đại đội bộ chúng em ngoài mấy người làm quan ra, còn lại gần như toàn là nữ binh, vật hiếm thì quý, nhiều quá thì không đáng giá nữa, thế là phải tới giúp bếp thôi."

Sở Lan nói: "Cán sự Triệu, chị là tới để trốn rượu phải không, lát nữa thủ trưởng e là sẽ gọi đấy."

Triệu Tương Hường nói: "Tôi ăn xong rồi, trốn ở đây nghỉ một chút. Họ gọi thì mặc họ, các cô đừng bán đứng tôi là được." Vừa nói, vừa kéo một chiếc ghế nhỏ ngồi xuống. Vừa tán gẫu, vừa thưởng thức thao tác của các nữ binh. Cô phát hiện những nữ binh này quán xuyến việc nhà của Trung đội Bảy vô cùng thành thạo, trên bàn ăn xuất hiện những bông hoa dại một cách đầy sáng tạo, chắc hẳn cũng là tác phẩm của mấy nữ binh này. Xem ra họ thường xuyên tới đây. Hỏi ra thì đúng là vậy. Anh nuôi lâu năm của Trung đội Bảy tự hào nói, cơm đại trà của Trung đội Bảy chúng ta thơm ngon, nữ binh đại đội bộ ngày lễ ngày tết đều thích tới giúp bếp, là tới học nghệ với chúng ta đấy, sau này lấy chồng ở nhà mới có địa vị."

Liễu Liễm bĩu môi với anh nuôi, nói: "Cái tay nghề của anh cũng đáng để học ư? Chúng em là tới giúp anh nâng cao phẩm vị đấy. Không phải chúng em giám sát đóng gói, cái món ăn anh nấu e là thủ trưởng cũng không dám hưởng đâu."

Anh nuôi cười khoái chí.

Triệu Tương Hường tán gẫu với họ một lúc, biết được họ đều nhập ngũ cùng năm, tuổi không lớn nhưng đều là lính cũ, đúng vào đợt "hạ bất vi lệ" (không làm gương xấu, không tái diễn). Điển tích "hạ bất vi lệ" bắt nguồn từ đợt đón lính sáu năm trước, lúc đó vì có một nhóm cán bộ quân đội vừa khôi phục công tác, con cái của họ trong mấy năm trước bị lỡ dở việc sắp xếp cũng bị lỡ dở học hành, Trung ương áp dụng một biện pháp, đưa những người con này vào quân đội làm lính nhiều nhất có thể, thế là có rất nhiều nữ binh tuổi còn rất nhỏ gia nhập. Quân đội cảm thấy rắc rối, lại dấy lên phong trào trả lính, các bậc phụ huynh kiên quyết phản đối, lãnh đạo chủ chốt của Trung ương phê thị: Lần này không trả, sau này không tái diễn.

Điều Triệu Tương Hường cảm thấy lạ là, sao những cô gái này lại đi lính đến cái nơi hẻo lánh này, hỏi Sở Lan, Sở Lan chỉ cười. Hỏi Tùng Khôn Minh, Tùng Khôn Minh nói là do mình yêu cầu tới, chính là muốn rèn luyện bản thân trong môi trường gian khổ. Lúc Tùng Khôn Minh nói câu này, đang nêm gia vị vào thức ăn, biểu cảm vô cùng tự nhiên, trên khuôn mặt cô không hề nhìn thấy dấu vết của sự làm bộ. Gia vị quả thực được nêm nếm rất có bài bản, màu sắc tươi sáng, chắc hẳn hương vị cũng rất tinh tế.

Liễu Liễm cũng nói, lúc đó đúng là nghĩ như vậy.

Triệu Tương Hường hỏi: "Vậy bây giờ thì sao, bây giờ các cô nghĩ thế nào?"

Tùng Khôn Minh nói: "Bây giờ cũng vẫn nghĩ như vậy, gian khổ và bế tắc chúng em đều không sợ, nhưng tuổi tác ngày một lớn, thì không thể không cân nhắc đến tiền đồ của mình, không thể làm lính cả đời ở đây được chứ? Như Sở Lan, báo cáo đề bạt cán bộ đã nộp mấy lần rồi, nhưng vẫn không được đề bạt, hơn nữa bây giờ đã nói chết rồi, đề bạt là hoàn toàn không có hy vọng."

Sở Lan ngượng ngùng cười nói: "Nộp báo cáo đề bạt không phải chỉ có mình tôi, Khôn Minh và Liễu Liễm đều nộp mấy lần báo cáo rồi. Người như chúng tôi, nói thế nào nhỉ, nói số không may thì thuộc về duy tâm, nhưng sự thật chính là như vậy."

Một khi đã thân thiết, các nữ binh liền không còn dè dặt nữa.

Nói chung, những cô gái đi lính trong những năm tháng đó đều khá dễ nhìn, ví dụ như Tùng Khôn Minh, là một hạt giống mỹ nhân, theo ánh mắt của Hạ Mỹ Mỹ và Triệu Tương Hường, thuộc kiểu vẻ đẹp cổ điển đó, lông mày mắt đẹp, dáng người nhẹ nhàng, thân hình cao ráo, hơn nữa giọng nói tròn trịa, ngay cả khi bị hạn chế bởi quân phục, vẫn toát ra phong thái tao nhã. Sở Lan nên được coi là cô gái kiểu dịu dàng, dịu dàng đến mức hơi giống một cô thôn nữ dễ thẹn thùng. Dáng người không cao ráo như Tùng Khôn Minh, nhưng tỷ lệ cân đối, đường cong hài hòa. Da của Sở Lan trắng trẻo mịn màng, trên khuôn mặt nhỏ nhắn ngũ quan thanh tú, đôi mắt trong veo sáng ngời, khi trò chuyện với người khác, tuy nhút nhát nhưng ánh mắt thuần khiết, giống như một đứa trẻ vô tội. Hạ Mỹ Mỹ nói Sở Lan hơi giống một cô gái trẻ nào đó trong phim, Triệu Tương Hường nhất thời không nhớ ra cô giống ai, nhưng đúng là hơi giống một cô thôn nữ thanh thuần.

So sánh mà nói, Liễu Liễm thì kém hơn một chút, hình ảnh của Liễu Liễm chủ yếu bị thiệt ở cái trán, trán quá rộng, môi cũng dày hơn hai cô gái trước. Nhưng Liễu Liễm có sức quyến rũ riêng của mình, tính cách cởi mở, miệng lưỡi sắc sảo, đối đáp thông minh, hơn nữa, mấy năm sau, hai chữ "quyến rũ" trở lại với xã hội thượng lưu Trung Quốc, thì nên có cái nhìn khác về Liễu Liễm.

Liễu Liễm nói: "Đám chúng ta đúng là gặp đúng thời điểm, lúc mới sinh ra toàn dân cả nước đều đang chịu đói, nghĩ đến lúc đó đúng là không nên đến thế giới này để tranh giành chút lương thực đó với những người đang đói. Vừa có lương thực để ăn, thời kỳ hoang đường lại bắt đầu, lớp học cũng trở thành chiến trường, suốt ngày khói lửa mù mịt, mười năm đèn sách chúng ta ngồi xe tám năm chóng mặt, cũng may thời gian học tập được rút ngắn hai năm. Sau đó bảo chúng ta xuống nông thôn, lúc đó cũng chịu thôi, xuống nông thôn thì xuống nông thôn, chúng ta vừa hay cũng không có văn hóa gì, so với nông dân chúng ta còn coi là trí thức thanh niên, trời đất bao la vừa hay có thể làm nên nghiệp lớn, cho nên mười bốn mười lăm tuổi đã làm nông dân. Thế nhưng cắm rễ chưa đầy một năm, các cụ già lại xuất sơn, chăm lo cho những đứa con không nơi nương tựa như chúng ta, bảo đi làm lính. Chúng ta hoàn hồn lại nghĩ, không yêu trang phục đỏ yêu vũ trang, lần này có cơ hội bảo vệ tổ quốc rồi, chúng ta nhất định phải làm cho tốt, như nữ nhân viên vệ sinh trong 'Thượng Cam Lĩnh', hiến dâng tuổi thanh xuân và sinh mệnh của mình cho tổ quốc thân yêu. Thế nhưng chưa kịp đợi giấc mơ đẹp của chúng ta tỉnh lại, một mệnh lệnh xuống, tất cả không được đề bạt từ binh sĩ, chúng ta muốn hiến dâng tuổi thanh xuân và sinh mệnh cho tổ quốc, tổ quốc lại không cần, tổ quốc bảo chúng ta đi thi học, nhưng chỉ với cái nền tảng này của chúng ta, đừng nói thi đại học, quay đầu lại bảo chúng ta thi lại cấp hai, tôi thấy không biết có đỗ được hay không nữa."

Triệu Tương Hường nói: "Nghe cô nói như vậy, đúng là không gặp may rồi. Nhưng tôi thấy các cô không hề bi quan chút nào, cười cười nói nói khí thế hừng hực, mỗi người vẫn rất tinh thần."

Tùng Khôn Minh nói: "Chúng em cái gì chưa từng trải qua? Chúng em mới không bi quan yếm thế đâu. Trời không tuyệt đường người, chúng em nên làm gì thì làm đó, nên phục viên thì phục viên."

Sau đó chỉ về phía nhà ăn nói: "Những người lính già chúng em, chỉ Trung đội Bảy là hạt giống cách mạng thôi. Nói thật với cán sự Triệu, năm người chúng em đến Trung đội Bảy giúp đỡ hôm nay, cũng đều là mầm cán bộ có tên trong danh sách, bây giờ đều không tính nữa rồi. Lúc họ mới đến, chúng em còn từng bất bình, tại sao không xây dựng một đội huấn luyện cho nữ binh chúng em? Xây dựng quân đội cần họ mà không cần chúng em sao? Nhưng sau đó chúng em phục rồi, những nam binh này đúng là khiến người ta nể phục, bất kỳ ai lôi ra cũng là một trang nam tử. Nhắc tới không sợ chị cười, nghỉ lễ mùng Một tháng Năm, đại đội tổ chức thống nhất đi huyện thành, đến phố giải tán một cái, nữ binh đều chạy theo Trung đội Bảy hết. Không phải yêu đương gì với họ, mà là vì an toàn. Mấy tên lưu manh ở huyện thành nhỏ nhiều lắm, ở trong núi này nữ binh của chúng ta khá là thu hút, nhưng bây giờ chúng ta không sợ nữa, học viên Trung đội Bảy thực sự dám đánh bọn chúng."

Liễu Liễm hạ thấp giọng nói: "Cán sự Triệu, chị nhìn bằng mắt thường xem, Tùng Khôn Minh có phải là tiểu mỹ nữ của chúng em ở đây không?"

Triệu Tương Hường cười nói: "Tôi thấy các cô đều rất xinh đẹp."

Liễu Liễm nói: "Không, cán sự Triệu chị nói vậy là an ủi em rồi. Con người ai cũng có tự biết mình, em xấu, so với Tùng Khôn Minh thì càng xấu hơn. Nhưng xinh đẹp thì có nỗi khổ của xinh đẹp, đến huyện thành thì cô ấy gặp nhiều phiền phức nhất. Mấy hôm trước chính là cô ấy gây ra một cuộc chiến trong công viên. Chị nghe nói về Lăng Vân Hà và Đàm Văn Thao chưa, còn cả anh chàng thấp bé Thường Song Quần kia nữa, chính là mấy người họ, đóng vai trò là sứ giả hộ hoa cho Tùng Khôn Minh, sáu tên lưu manh còn mang theo dao, đều không đánh lại họ, cuối cùng quỳ trên mặt đất cầu xin tha thứ. Bây giờ ở huyện thành mấy tên lưu manh đều biết Quán Sơn có một Trung đội Bảy, là nơi không thể đắc tội."

Tùng Khôn Minh nói: "Cán sự Triệu, việc này chị không được nói với Phó tư lệnh Tiêu đâu nhé. Phó tư lệnh Tiêu coi họ như bảo bối, biết họ đánh nhau thì không phải chuyện tốt đâu."

Triệu Tương Hường cảm thấy mình đã nhận được sự tin tưởng của những nữ binh này, rất nghĩa khí nói: "Không chỉ các cô biết trân trọng Trung đội Bảy, tôi cán sự Triệu cũng là bạn trung thành của họ mà."

Ngừng một lát lại hỏi: "Các cô nói xem, Phó tư lệnh Tiêu sao lại thần kỳ như vậy, liếc mắt cái là nhận ra Trung đội Bảy thế?"

Liễu Liễm nói: "Ai, cái này có gì lạ đâu, trên đầu Trung đội Bảy có một luồng khí. Chị không thấy tư thế trên sân đó sao, chỉ cần Trung đội Bảy ngồi đó, các đội khác có ưỡn ngực lên cũng không được, hư ảo, không có sự tự tin kiểu đó của Trung đội Bảy, trên đầu không có luồng khí đó. Đám chó sói Trung đội Bảy đó cuồng lắm, mới nhập đội chưa đầy một tuần, đã phát động chiến tranh, đánh bóng rổ đánh cho tất cả các đội học viên tơi bời khói lửa, liên đội do cả đại đội tổ chức cũng không đánh thắng họ. Nghe nói gần đây họ lại đang kêu gào, muốn tổ chức giải vô địch quân đội đồn trú khu vực BGC, muốn đánh bại tất cả các đội bóng rổ trong chiến khu."

Triệu Tương Hường nói: "Thế này thì hơi ức hiếp người quá đáng rồi. Họ dựa vào cái gì mà ngang ngược thế?"

Tùng Khôn Minh nói: "Đều là lính già mấy năm rồi, ai mà chẳng đánh qua trăm tám chục trận bóng? Đã được tôi luyện rồi. Hơn nữa pháo thủ của họ ước lượng cự ly chuẩn, tỷ lệ trúng tất nhiên là cao rồi."

Lúc này Hạ Mỹ Mỹ cầm ly rượu đi vào: "Triệu Tương Hường chị sao không xuất kích, thì thào nói cái gì đấy?"

Triệu Tương Hường nói: "Tôi đang nghe các em gái giới thiệu tình hình Trung đội Bảy. Thu hoạch của tôi còn lớn hơn chị nhiều. Tôi nghĩ mình có thể viết một cuốn tiểu thuyết rồi."

Hạ Mỹ Mỹ trợn tròn mắt, kinh ngạc đầy khoa trương: "Thật sao? Chị có phải đã đào được câu chuyện tình yêu gì rồi không?"

Triệu Tương Hường nói: "Không liên quan đến tình yêu, là câu chuyện về chiến tranh. Những cô gái này đều rất thuần khiết, chị đừng ở đây mở miệng ra là tình yêu tình yêu, nếu Phó tư lệnh Tiêu biết chị đến Trung đội Bảy quạt gió thổi lửa, gieo rắc cơn mưa nhỏ tình yêu, e là sẽ mắng chị hủy hoại trường thành của tôi đấy."