Đã là cuối thu, mặt đất bao phủ một tầng nâu sẫm, trên những đồng bằng thung lũng chằng chịt dưới chân núi Biệt Tỳ, sóng lúa cuồn cuộn, không khí tràn ngập hương thơm của sự chín muồi. Trên bầu trời phía tây trải dài những áng mây ráng chiều rực rỡ, tựa như một lá cờ treo phía trên sườn núi. Có tiếng hát hào sảng vang lên đầy mạnh mẽ từ một nơi nào đó trên cánh đồng lúa, đó là sự thể hiện chân thực cho tâm trạng vui vẻ của những người gặt hái.

Tùng Khôn Minh đi bộ không mục đích trên bờ ruộng bên ngoài doanh trại, tâm trạng lại rất không hòa hợp với cảnh chiều nhiệt liệt này.

Công tác phục viên cho cựu binh hàng năm lại bắt đầu rồi. Chiều nay tại buổi họp, Viện trưởng đã truyền đạt sự sắp xếp của cấp trên về công tác phục viên năm nay, Tùng Khôn Minh đột nhiên nhận thức được nguy cơ của chính mình. Phải rồi, đi lính đã sáu năm, doanh trại là sắt, binh sĩ là nước chảy, đây là một quy tắc thép, đã đến lúc phải cân nhắc về đích đến. Thế nhưng... mặc dù cô không chỉ một lần nghĩ đến vấn đề này, nhưng khi tín hiệu phục viên thực sự giáng xuống trước mắt, cô vẫn cảm thấy một nỗi đau khắc cốt ghi tâm, sự chán chường giống như thủy triều cuồn cuộn ập tới, cọ rửa và chấn động thần kinh của cô.

Cô không muốn phục viên, nhất là vào lúc này. Cô theo bản năng bài xích hai chữ "phục viên". Phục — viên? Phục viên nghĩa là gì? Phục viên chính là khôi phục nguyên trạng. Hai năm trước khi tuyển sinh viên công nông binh, có một câu nói thịnh hành là "xã lai xã khứ" (từ xã mà đến, lại trở về xã), học xong đại học vẫn quay về nhân dân công xã. Lúc đó cô đã rất phản cảm với cách nói này. Sinh viên đại học mà đều về nhân dân công xã thì đó gọi là sinh viên đại học gì chứ? Giờ đến lượt mình rồi. Vốn dĩ là người dân thường, ngày mai vẫn là người dân thường, phải cởi bỏ bộ quân phục ấm áp này, phải tháo bỏ ngôi sao trên mũ, hai lá cờ đỏ trên cổ áo, những thứ này giống như đồ đi mượn, cởi ra rồi thì không còn là quân nhân nữa, sau này lại đến doanh trại, phải chấp nhận sự tra hỏi của trạm gác, phải xuất trình giấy chứng nhận không biết là của đơn vị nào, nếu còn có khả năng gì dính dáng đến quân đội, cũng chỉ có thể là làm vợ quân nhân, trở thành người nhà quân đội.

Sớm biết còn phải làm dân thường, vậy mấy năm lính này cô đi làm gì chứ?

Dọc theo hàng rào thép gai bên bờ ruộng lúa đi về phía đông, vòng qua một cái ao lớn, xuống một con dốc, chính là nơi đóng quân của Trung đội 7. Từ xa, cô nhìn thấy vài bóng người đang chạy nhảy trên sân bóng, trong thoáng chốc, cô như nhìn thấy người đó, người sĩ quan dự bị cao lớn khỏe mạnh, toàn thân toát lên vẻ anh khí.

Cô biết, bản thân lúc này lưu luyến không rời, luyến tiếc doanh trại này, vùng đất này, có phần lớn nguyên nhân là vì người đó. Giữa họ chẳng lẽ đã xảy ra chuyện gì sao? Không có. Ngoài việc nói vài câu đùa giỡn, ngoài việc cùng nhau đi huyện thành, cùng nhau trải qua một cuối tuần ở núi Vân Vụ, giữa họ chẳng có gì khác xảy ra cả. Thế nhưng trong lòng cô, lại mơ hồ mà ngày càng mãnh liệt cảm thấy, giữa cô và anh đã xảy ra chuyện gì đó, mặc dù không có lấy một câu ám chỉ dù là cực kỳ tinh tế.

Trong lòng cô thích người đó, thích anh cái gì? Nói không rõ. Một người thích một người chẳng lẽ nhất định phải có lý do sao? Có một loại tư vị không nói nên lời.

Lúc này, không có lý do gì cô lại cảm thấy mình cần anh, nếu anh xuất hiện trước mặt cô, có lẽ cô sẽ bất chấp tất cả mà dốc bầu tâm sự với anh, nói về quá khứ của cô, nói về hiện tại của cô, nói về nguyện vọng và bí mật chôn giấu dưới đáy lòng, sau đó lắng nghe chủ kiến của anh, nếu anh cho rằng cô gọi điện cho Bác Hạ là thích hợp, vậy tối nay cô sẽ đến Sư đoàn độc lập để treo máy số 1, nếu anh cho rằng làm vậy tổn hại tôn nghiêm và nhân cách, vậy cô sẽ không chút do dự mà từ bỏ ý định này.

A, nữ binh vẫn là nữ binh, dù cô đối mặt với thương bệnh binh có trật tự ngăn nắp, dù cô cắt ruột thừa rất thuần thục ung dung bình tĩnh, dù cô bình thường luôn nắm chắc phần thắng, ngẩng đầu ưỡn ngực, thế nhưng khi lựa chọn trọng đại đặt trước mặt, vẫn không tránh khỏi rối loạn lòng dạ. Nhất là lại có một người đàn ông cứng rắn, dường như toàn thân đầy trí tuệ và kiến giải đang ở cách đó không xa?

Thế nhưng, cô không thể. Vào lúc này, cô lại không thể thản nhiên tự tại đến Trung đội 7 như trước nữa. Phó chủ nhiệm bộ chính trị Hàn Mạch Thiên đã tìm cô nói chuyện rồi, Phó chủ nhiệm Hàn đối với cô, một cựu binh này, lại tỏ ra thân thiết và tôn trọng, trước tiên khẳng định đầy đủ biểu hiện làm việc chăm chỉ tận tụy nhiều năm như một ngày tại N-017 của cô, tỏ ra thấu hiểu và đồng cảm với hoàn cảnh hiện tại của cô, thậm chí còn bày tỏ rằng, tổ chức nên dành sự coi trọng và quan tâm xứng đáng cho những người lính tốt như vậy. Hàn Mạch Thiên nói, nếu cô không muốn phục viên, ông ta có thể đề xuất với đảng ủy đại đội, giữ cô lại như một cốt cán nghiệp vụ trọng điểm, quý ở sự kiên trì, có lẽ thắng lợi sẽ xuất hiện trong sự kiên trì cuối cùng.

Cô trả lời Phó chủ nhiệm Hàn rằng, để cô suy nghĩ thêm.

Sau đó Phó chủ nhiệm Hàn nhắc đến việc cô qua lại với học viên Trung đội 7. Lời của Phó chủ nhiệm Hàn rất nhạt nhẽo, như là hỏi bâng quơ. Nhưng cô có thể từ những lời nói lơ đãng đó lĩnh hội ra một loại ám chỉ — cô phải chú ý rồi, sợi dây tình cảm không thể tùy tiện kéo động, đó sẽ gây ra nỗi đau. Ý của Phó chủ nhiệm Hàn là mọi người nên kiềm chế một chút, đây là sự bảo vệ dành cho cựu binh ưu tú như cô, nhưng cô hiểu, e là Phó chủ nhiệm Hàn nhiều hơn là nghĩ cho Trung đội 7. Người của cơ quan đại đội đều nhìn ra, Hàn Mạch Thiên đến N-017 là có lai lịch, có người nói ông ta là một loại khâm sai đại thần quy mô nhỏ, là do Phó tư lệnh Tiêu phái chuyên trách đến để nắm bắt và kiểm soát Trung đội 7, cho nên, mặc dù ông ta chỉ là Phó chủ nhiệm bộ chính trị, nhưng lời ông ta nói là có trọng lượng.

Cô nghiền ngẫm lời của Phó chủ nhiệm Hàn nhiều lần, câu nói đó rất hàm súc, phải nói là không có ác ý, nhưng nỗi đau quả thực đã xuất hiện. Cô không thể không thận trọng kiềm chế hành vi của mình. Cô thực sự hối hận, lần trước đã không nắm bắt thời cơ kéo Lăng Vân Hà đi cùng đến huyện thành. Ba tuần trước, người cha là chuyên gia nhãn khoa của cô gửi cho cô một bưu kiện nặng trịch, bên trong là một cặp kính điều chỉnh thị lực nhập khẩu. Cha cô trong thư giới thiệu rất chi tiết về chức năng và cách sử dụng của kính. Tùng Khôn Minh nhận được bưu kiện, không chỉ là vui mừng, mà còn có một tia hạnh phúc mơ hồ. Đó không chỉ là giúp Thường Song Quần, mà còn là giúp đỡ rất lớn cho Lăng Vân Hà. Một người có thể giải quyết những nan đề mà người khác không giải quyết được, đương nhiên là một việc vô cùng vui vẻ.

Thế nhưng, bưu kiện này lại là cô và Liễu Liễm đến huyện thành lấy về. Cô nói với Liễu Liễm đây là kính lão Lăng Vân Hà nhờ cô phối cho, dùng cho cha anh ấy. Lúc đó Liễu Liễm liền đề nghị rằng, đây là giúp Lăng Vân Hà một tay, lẽ ra phải để anh ấy đi lấy. Cho dù chúng ta không ngại mệt, thì Lăng Vân Hà cũng nên đi theo chứ.

Tùng Khôn Minh lại nói, thôi bỏ đi, giúp người giúp đến cùng, dù sao những cựu binh như chúng ta cũng không có công vụ khẩn cấp gì, mượn cơ hội này đi dạo phố, cũng chẳng mất đi vài cân thịt. Liễu Liễm nói, cậu đừng giở trò che mắt, chút ý tứ nhỏ trong lòng cậu giấu được người khác còn giấu được tớ sao? Cậu chẳng qua là nhắm trúng họ Lăng kia, xót anh ta, mới kéo tớ chạy bộ cùng cậu.

Tùng Khôn Minh lúc đó cười cười, không thừa nhận, cũng không phản bác. Thực ra chính là chuyện như Liễu Liễm nói. Kỳ thi giữa kỳ sắp bắt đầu, Trung đội 7 lại bước vào giai đoạn căng thẳng, cô quả thực không muốn vào lúc này kéo Lăng Vân Hà ra ngoài, đó không chỉ là sự cân nhắc về thời gian, cô biết trong lòng mình là chuyện gì, cô sợ mình lỡ không đóng chặt van tình cảm, bộc lộ ra cho Lăng Vân Hà, e là sẽ làm anh phân tâm. Mà vào lúc này, dùng thứ tình cảm để làm người ta phân tâm, là một việc rất không lý trí. Cựu binh rồi, thế nào gọi là cựu binh? Cựu binh phải biết nắm bắt bản thân, phải biết suy nghĩ vấn đề sâu xa hơn một chút.

Liễu Liễm ngày đó thẳng thắn cảnh báo cô rằng, Khôn Minh, cậu phải chú ý, đừng lún quá sâu, cậu ở đây bảo vệ anh ta như đứa trẻ, anh ta ở đó chưa chắc đã hiểu được lòng cậu. Hơn nữa, những người ở Trung đội 7 này đều từng có trải nghiệm khúc chiết, vượt năm ải chém sáu tướng, sau này, chỉ cần cho họ một sân khấu, họ sẽ đao to búa lớn mở ra một mảnh trời, họ đều có dã tâm. Giống như Lăng Vân Hà, toàn thân đầy nhiệt huyết đầy gai góc, làm chỉ huy pháo binh thì không tệ, nhưng làm chồng e là không biết nghe lời đâu. Giống như cậu, xin lỗi tớ nói thẳng, là mầm mỹ nhân, nhưng từ xưa hồng nhan bạc mệnh, thực ra không bằng tìm một người đàn ông không góc cạnh biết nghe lời.

Lời này Tùng Khôn Minh lúc đó cũng không tỏ thái độ gì, trong lòng lại vô cùng không đồng tình. Nghĩ thầm, tớ tìm một người đàn ông biết nghe lời như vậy để làm gì? Cậu gọi là dã tâm, tớ gọi là hoài bão, tìm một người đàn ông có dã tâm có hoài bão có khí phách có nhiệt huyết, làm trâu làm ngựa cho anh ấy tớ cũng tình nguyện, tìm một người đàn ông không tì khí không thấy không biết không gan không lượng, làm bà cố nội, hoàng thái hậu cho anh ấy tớ cũng không làm.

Sự hối hận của Tùng Khôn Minh nằm ở chỗ, ngày đó quả thực nên để Lăng Vân Hà cùng cô đi huyện thành lấy đồ chứ không phải đi cùng Liễu Liễm, không lường trước được tình hình đến quá gấp, bỏ lỡ cơ hội đó, rất khó có lý do thích hợp để tạo ra cơ hội ở bên nhau lâu dài. Theo kinh nghiệm trước đây, công tác phục viên cựu binh một khi triển khai, sẽ là dồn dập quyết liệt một mạch, liên quan đến chuyện tiến lùi đi ở của con người, sợ có phản phục, sợ tìm phiền phức, các cấp đều nhấn mạnh tốc chiến tốc thắng. Làm không khéo, e là ngay cả gặp mặt cũng khó.

Trong buổi hoàng hôn mặt trời lặn nồng đậm bầu không khí thu hoạch này, Tùng Khôn Minh hồi lâu bàng hoàng trên cánh đồng lúa chín muồi, lần này đến lần khác khổ sở suy nghĩ — cô lại một lần nữa nhớ đến Dì Chương ở Bắc Kinh xa xôi. Bác Hạ mặc dù đã qua đời, nhưng Dì Chương vẫn còn, một đám người dưới tay Bác Hạ vẫn ở vị trí cao quyền trọng, chỉ riêng với địa vị của Dì Chương tại Đại hội đại biểu nhân dân toàn quốc, nói giúp cô một câu là hoàn toàn có thể làm được... Cô thực sự không thể hạ quyết tâm này, có nên gọi điện cho Dì Chương không, nói với bà, cô đang đối mặt với một lựa chọn quan trọng của cuộc đời, cô không muốn rời quân đội, cô không muốn phục viên, xin Dì Chương gọi một cuộc điện thoại cho Bác Hạ và những người chiến hữu cũ của cô tại quân khu đi, chỉ lần này thôi, Khôn Minh chỉ đưa ra yêu cầu này với các người lần này thôi, có lẽ, đây mới là đại sự cả đời của Tiểu Minh.

Mặt trời nhảy vài nhịp trên sườn núi phía tây, cuối cùng tan chảy, giống như một khối lòng đỏ trứng gà khổng lồ loãng, từng chút một thấm vào phía sau ngọn núi xanh. Trời tối dần, trẻ con nhặt bông lúa trên cánh đồng cũng lác đác quay về thôn xá. Tùng Khôn Minh vẫn chần chừ trong ánh hoàng hôn tiêu điều, cô nhìn thấy bóng hình đó, gần ngay trước mắt, nhưng xa tận chân trời, nước mắt vô tình chảy qua gò má.

Hai

Vấn đề của Thường Song Quần cuối cùng vẫn bị lộ ra. Cũng may lần này chỉ có một người phát hiện, hơn nữa còn là người mà Trung đội 7 tôn kính và tin tưởng nhất, người đó chính là Chúc Kính Á.

Trong môn chiến thuật pháo binh, có một khóa học quan trọng, gọi là tác nghiệp đánh dấu bản đồ, tức là dựa trên giả định tác chiến mà cấp trên đưa ra, đánh dấu tình hình địch, tình hình ta, bố trí binh lực hai bên, quyết tâm của hai bên trên bản đồ. Chỉ cần nền tảng vững chắc, đây thực tế là một bài tập rất nhẹ nhàng, người có cảm giác nghệ thuật tốt một chút, có thể vẽ ra bản đồ quyết tâm rất đẹp. Nhưng vấn đề khi rơi vào đầu Thường Song Quần thì lại rắc rối rồi — theo một ý nghĩa nào đó, tác nghiệp đánh dấu bản đồ chính là việc sử dụng màu sắc. Việc lớn thì dễ xử lý, ta đỏ địch xanh, dùng bút làm chút bài là được, nhưng còn một số vụn vặt thì khó xử lý, ví dụ như vật định vị, công sự, ký hiệu binh chủng, địa vật địa mạo, vàng đen tím lục, biến hóa khó lường, điều này gây khó khăn cho sự phối hợp của Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà đối với Thường Song Quần. Thêm vào đó là việc Hàn Mạch Thiên luôn đi theo lớp nghe giảng, đám người Trương Cố Sinh lại tự đa tình trà trộn vào giữa các học viên, từng cử động của học viên đều nằm dưới sự giám sát nghiêm ngặt, gian lận đầy rẫy nguy hiểm, đôi khi thậm chí không biết bắt đầu từ đâu.

Cuối cùng một ngày nọ, giáo viên Chúc Kính Á trong các bài tập thu lên, bất ngờ và sau đó là chấn động phát hiện người mà ông luôn cho là đáng đào tạo nhất là Thường Song Quần, gần như đã làm ngược tất cả các màu sắc, thậm chí xuất hiện sai lầm trọng đại là "địch đỏ ta xanh". Khoảnh khắc đó Chúc Kính Á không khỏi hít vào một ngụm khí lạnh — phải biết rằng, nếu quay lại vài năm trước, chỉ riêng sai lầm kỹ thuật này thường sẽ bị nâng cao lên đến tầm cao chính trị, đó là sẽ bị phê phán thậm chí rất có khả năng phải ngồi tù. Tất nhiên, bây giờ sẽ không xuất hiện bi kịch như vậy nữa, nhưng bài tập này cũng dường như báo hiệu sự không thể tránh khỏi của một bi kịch khác. Chúc Kính Á cầm tờ bản đồ đó, nghiên cứu rất lâu, ông biết, với thành tích xuất chúng của Thường Song Quần, nếu không phải có nguyên nhân khác, thì tuyệt đối sẽ không xuất hiện sai lầm này, với tư cách là một pháo binh già giàu kinh nghiệm, Chúc Kính Á đã đưa ra phán đoán chính xác — mắt của Thường Song Quần xảy ra vấn đề rồi.

Trưa hôm đó, Thường Song Quần bị Chúc Kính Á gọi riêng đến nhà, vừa gặp mặt, chưa đợi ông hỏi, Thường Song Quần đã khai thật hết: "Giáo viên, thầy phát hiện rồi, mắt của em..." Chúc Kính Á làm một động tác, ra hiệu cậu không được nói tiếp, sau đó hỏi: "Đã áp dụng biện pháp gì chưa?" Thường Song Quần nói: "Lăng Vân Hà giúp em kiếm một cặp kính điều chỉnh, có tác dụng đôi chút, nhưng không dám đeo. Đàm Văn Thao gửi từ nhà đến một phương thuốc, các loại thuốc Đông y khác thì dễ kiếm, nhưng cần dùng mắt của rắn độc làm dẫn chất, hiện tại vẫn chưa kiếm được." Nói xong, cậu thở dài một tiếng, cố tỏ ra nhẹ nhàng nói: "Thực ra cũng không có gì, chẳng qua là không đề bạt lên cán bộ được, màu sắc phân không ra, dù sao em vẫn phân biệt được. Em đã có tư tưởng chuẩn bị rồi, cứ che giấu tiếp cũng không phải là cách, còn làm liên lụy các bạn học phải lo lắng theo em, ảnh hưởng đến tinh thần của họ. Hơn nữa, Phó chủ nhiệm Hàn Mạch Thiên là một người rất nguyên tắc. Ông ấy mà biết các bạn học liên kết giúp em che giấu chuyện này, thì đối với mọi người đều không có lợi."

Chúc Kính Á kinh ngạc hỏi: "Em có suy nghĩ gì?"

Thường Song Quần rút một điếu thuốc ngậm trên miệng, nhìn Chúc Kính Á, rồi lại lấy điếu thuốc xuống. Chúc Kính Á nói: "Em hút đi, không sao đâu."

Thường Song Quần bèn châm thuốc, hút mạnh hai hơi rồi nói: "Em phải thôi học rồi, sớm phục viên sớm sắp xếp công việc."

Chúc Kính Á bình tĩnh nhìn Thường Song Quần, trầm ngâm một lát nói: "Con đường đã đi đến bước này rồi, bỏ dở giữa chừng thì đáng tiếc quá. Thôi học là hạ sách. Theo ý kiến của thầy, vẫn là nên bình tĩnh, chỉ cần người khác không phát hiện, em vẫn nên kiên trì. Tác nghiệp trên bản đồ không sao, thầy có thể chắn cho. Sau này, tác nghiệp dã ngoại cũng ít đi. Sau này tốt nghiệp, em có thể ở lại làm giáo viên, hoặc làm công tác chính trị."

"Đàm Văn Thao bọn họ cũng nói như vậy, nhưng chỉ sợ giấy không gói được lửa a."

Chúc Kính Á nghĩ ngợi nói: "Bất kể nói thế nào, lớp giấy đó chỉ cần chưa bị chọc thủng, em phải cắn chặt răng mà trụ lại, trụ lại là có hy vọng."

Thường Song Quần lặng lẽ hút thuốc, mặt mày bình thản. Chúc Kính Á lại nhấn mạnh: "Thường Song Quần em nghe thấy không? Trụ lại, chỉ cần qua được chỗ ngoặt này, phía trước chính là bầu trời xanh. Em tố chất các mặt đều rất tốt, thầy không thể trơ mắt nhìn em vì chút bệnh nhỏ đó mà mất đi cơ hội. Em nên phát triển trong quân đội. Em hứa với thầy, kiên trì, thầy cũng sẽ nghĩ cách."

Hốc mắt Thường Song Quần hơi ẩm ướt, nhìn Chúc Kính Á một cái, cuối cùng mở lời, chậm chạp nói: "Giáo viên, em hứa với thầy, kiên trì thêm một thời gian nữa."

Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà bọn họ rất nhanh đã làm rõ, ngay trước buổi học tác nghiệp bản đồ hôm đó, đêm hôm trước, công tác chuẩn bị họ làm cho Thường Song Quần vẫn hoàn hảo không tì vết, thế nhưng sau khi tan học, lại bất ngờ phát hiện ký hiệu làm trên cây bút chì đỏ xanh mà Thường Song Quần sử dụng vừa vặn trái ngược với ký hiệu đã định trước, trách không được Thường Song Quần lại dùng lẫn lộn đỏ xanh. Rõ ràng, có người giở trò, làm tay chân, vậy thì, rốt cuộc là ai đây? Nhất thời không có đầu mối, nghi ngờ ai căn cứ cũng không đủ lắm. Nhưng không thể nghi ngờ, nghi phạm lớn nhất chính là Khu đội trưởng lâm thời khu đội một Trương Cố Sinh, và nếu thực sự là Trương Cố Sinh, thì vấn đề nghiêm trọng rồi, bởi vì sau lưng Trương Cố Sinh có một Hàn Mạch Thiên.

Hiện tại, học viên Trung đội 7 mới rốt cuộc làm rõ lai lịch của Trương Cố Sinh, Đồng Tự Học và Giang Thôn Vân, ai cũng không ngờ tới, để họ đến đây đảm nhiệm cái gọi là khu đội trưởng, chờ đợi thay thế chỉ tiêu đề bạt cán bộ, lại chính là chủ ý của Hàn Mạch Thiên.

Hơn nữa, từ trong số cựu binh ở Đại đội bộ lại truyền ra một lời đồn, nói rằng Phó chủ nhiệm Hàn thường xuyên tìm ba người này tâm tình riêng, mỗi lần từ văn phòng hoặc ký túc xá của Phó chủ nhiệm Hàn đi ra, tinh thần diện mạo của mấy tên này đều có cải thiện rõ rệt. Nghe nói, ba người này vốn đều là được Hàn Mạch Thiên tiến cử đến cơ quan pháo binh quân khu tham gia biên soạn giáo trình, mục tiêu là được đề bạt cán bộ, sau đó vì chính sách thay đổi, không được đề bạt, lại đúng lúc gặp phải việc tổ chức một Trung đội 7, Hàn Mạch Thiên liền kiến nghị với Phó tư lệnh Tiêu, tăng cường khu đội trưởng, tăng cường ý thức cạnh tranh của học viên. Thậm chí có người còn nói, Phó chủ nhiệm Hàn đã hứa hẹn với ba người đó, chỉ cần họ làm việc nỗ lực, đảm bảo thành tích học tập nằm trong top hai mươi, cuối cùng học viên không đề bạt được, cũng phải đề bạt họ lên.

Lời đồn này mọi người không phải hoàn toàn tin, nhưng cũng không thể để mọi người hoàn toàn không tin.

Mọi người cũng đều nhìn ra, kể từ khi Hàn Mạch Thiên đến N-017, ba người này giống như uống thuốc kích thích vậy, nhiệt tình công tác tăng cao ba thước. Lúc đầu Mã Trình Độ và Hoàng Hữu Hoa thôi học, mặc dù mấy người này trên bề mặt không biểu lộ vui mừng, nhưng trong lòng chắc chắn là kích động vô cùng, họ mong sao có thể thôi học thêm vài người nữa. Nếu Thường Song Quần lại bị đào thải, thì ba người này quả thực là nắm chắc phần thắng rồi.

Thế nhưng, không ai dám giống như Mã Trình Độ lúc đầu mà tùy tiện dùng hành động thực tế chống đối họ nữa, chống đối chỉ có thể tiến hành âm thầm trong lòng. Ngay cả khi lời đồn về lai lịch của họ chỉ là lời đồn, nhưng Phó chủ nhiệm Hàn công khai chống lưng cho họ thì là điều ai cũng thấy rõ. Hàn Mạch Thiên còn trao cho họ quyền phê duyệt nghỉ phép (trong phạm vi hoạt động của đại đội này, chỉ cần rời khỏi khu vực doanh trại Trung đội 7, phải xin phép khu đội trưởng) và một số quyền hạn khác, để trợ oai phong của họ. Mà mấy người này cũng thực sự tưởng mình là nhân vật gì rồi, sử dụng chút quyền hạn đó không một kẽ hở. Ai mà đến đại đội bộ, không xin phép họ, tình hình rất nhanh sẽ được phản hồi đến chỗ Hàn Mạch Thiên, dùng lời của một số người mà nói, đã bộc lộ thêm sự hung hăng "cáo mượn oai hùm, chó cậy gần nhà". Đến mức có học viên hận đến mức chửi rủa, nếu không phải vì vịt đã chín rồi, nhất định phải thu dọn mấy tên "Quân Thống" này một trận mới hả.

Ba

Học viên Trung đội 7 ngày càng nhận thức rõ sự thần bí và đáng sợ của Phó chủ nhiệm Hàn.

Lúc mới vào đội, trong lòng tất cả mọi người đều tràn ngập ánh mặt trời, họ đã vượt qua mấy con sông dữ ghềnh thác, tưởng rằng từ đó dưới chân là đường bằng phẳng, vào được N-017 là vào được két sắt đề bạt cán bộ, "vịt đã chín" và giày da bò đều đang chờ đợi họ đầy tình cảm ở không xa, thứ duy nhất họ cần bỏ ra là sự kiên nhẫn, là trong một năm rưỡi này hoàn thành việc học một cách yên bình — những khóa học đó thì tính là gì chứ? Ngay cả Mã Trình Độ và Thái Đức Hãn, tuy lòng tin kém người khác một bậc, nhưng bỏ ra thêm chút sức lực, cuối cùng vượt ải chắc là không vấn đề gì. Thế nhưng, ngay khi trong lòng bạn tràn ngập ánh mặt trời, Hàn Mạch Thiên lại mang cho bạn mấy cái gọi là khu đội trưởng không phải lừa cũng không phải ngựa, trong đội xuất hiện thêm ba người, tình thế lập tức không giống nữa. Ngựa hay cũng có lúc vấp ngã, ngay cả những nhân vật hàng đầu như Ngụy Văn Kiến và Thường Song Quần, Đàm Văn Thao, Lăng Vân Hà, tuy không đến mức như Mã Trình Độ và Thái Đức Hãn bọn họ mà hoang mang lo sợ không yên, nhưng nếu nói không có cảm giác nguy cơ chút nào thì cũng không phải sự thật. Bạn ở ngoài sáng, hắn ở trong tối, bạn dưới ánh sáng ban ngày mà giương oai múa vuốt, hắn nấp trong góc tối mà dòm ngó bạn tính kế bạn, còn không chỉ là khía cạnh thành tích, ví dụ như khía cạnh tư tưởng, khía cạnh tác phong, còn có thân thể, khía cạnh nào xảy ra chút vấn đề, cũng đều sẽ có người trộm vui.

Thế nhưng, đứng ở một độ cao nào đó mà nhìn, lại không thể không khâm phục chiêu hiểm hóc này của Hàn Mạch Thiên quả thực có chỗ cao minh của nó, ông ta an bài mấy nhân vật lúc nào cũng sẵn sàng thay thế bạn ở chỗ bạn, loại lực ràng buộc và kiềm chế đó, còn uy lực hơn cả mười chính trị viên.

Học viên Trung đội 7 hiện tại tình cảm đối với Hàn Mạch Thiên ngày càng phức tạp.

Bạn nói ông ta hiểm độc thì cũng chưa thấy ông ta chỉnh đốn ai, bạn nói ông ta là lãnh đạo tốt thì ông ta lại khiến bạn loạn thần kinh. Các loại quy chế chế độ đều trở nên vô cùng nghiêm ngặt. Ông ta quả thực giống như thuần hóa một đám động vật mà dạy dỗ những học viên này, ông ta có các chính sách riêng để bổ sung cho "Ba kỷ luật tám điều chú ý", ví dụ như ông ta đặt ra mười điều không được — không được hút thuốc uống rượu, không được khạc nhổ bừa bãi, không được gác chân chữ ngũ, không được nói tục, không được đi tất nylon, không được ngâm nga làn điệu dân gian, không được đánh bài, đi trên đường phố không được nhìn đông nhìn tây, ăn tỏi hành không được đánh răng thì không được xuất hiện ở nơi công cộng, không được... ông ta hoàn toàn áp đặt sở thích của mình lên người khác, phàm là những trò chơi mà ông ta cho là tầm thường hoặc nhàm chán, tất cả đều — không được.

Còn nữa, Phó chủ nhiệm Hàn quy định rõ ràng, không được dùng bất kỳ loại giấy nào ngoài giấy vệ sinh (đặc biệt là báo) để giải quyết hậu sự sau khi đi vệ sinh — đối với cá nhân có điều kiện kinh tế kém mà nói, quy định này đương nhiên mang đến tổn thất kinh tế trực tiếp, Thái Đức Hãn đối với quy định này rất có ý kiến, nhưng cũng là dám giận không dám nói, cắn chặt răng cũng phải mua vài cuộn giấy vệ sinh đặt trong tủ đầu giường — tuy nghèo thì nghèo, nhưng người nghèo chí không ngắn, chuyện như một số người thường thuận tay lấy một đoạn giấy vệ sinh từ chỗ người khác, cậu ta Thái Đức Hãn vẫn không làm được.

Phó chủ nhiệm Hàn quả thực không lỗ nào không chui, quản trời quản đất, quản tư tưởng quản đánh rắm, ngay cả bạn ăn gì mặc gì dùng gì, ông ta đều phải quản lý một cách kiên định.

Về vấn đề trang phục quân nhân, Hàn Mạch Thiên đã từng nhiều lần phát biểu quan điểm, một tư tưởng cơ bản là nên phát cái gì thì mặc cái đó. Phó chủ nhiệm Hàn đặc biệt ghét những kiểu ăn mặc như trên mặc quân phục dưới mặc quần dân sự hoặc trên mặc áo khoác len xám xanh dưới mặc quần quân đội, ông ta gọi kiểu ăn mặc này là "giả quỷ Tây" — mà trong khu doanh trại lại cứ có một số kẻ "giả quỷ Tây" xuất hiện vào dịp lễ tết, lắc lư trước mắt ông ta không ra thể thống gì mà chọc vào mắt ông ta — đó đều là những cán bộ nhỏ kinh tế không mấy hùng hậu mà lại muốn thể hiện sự khác biệt. Trong mắt Hàn Mạch Thiên là nông cạn và ngu xuẩn. Điều lệnh không quy định không được mặc như thế, nhưng Hàn Mạch Thiên nói với học viên Trung đội 7, Phó chủ nhiệm Hàn quy định không được mặc như thế. Phó chủ nhiệm Hàn nói, những người đàn ông luyện tập đi đều bước, đi chính bước nhiều năm rồi, vẫn là mặc quân phục lên mới tinh thần. Đã thích mặc quần áo người dân thường thích đóng giả quỷ Tây, vậy bạn đi làm lính làm gì? Chức năng của quân phục không chỉ là quần áo, nó còn gánh vác nội dung xã hội sâu sắc. Một người một khi mặc quân phục lên, liền có một phần trách nhiệm gánh trên vai, đồng thời cũng có một phần ràng buộc trong lòng. Ở một mức độ nhất định, một bộ quân phục tương đương với nửa vị đại đội trưởng, chính trị viên, bạn mặc quân phục lên, liền có nửa vị đại đội trưởng, chính trị viên đi theo sau bạn.

Đối với vô số những cái "không được", học viên từ không thích ứng đến thích ứng, cuối cùng cũng rất thích ứng, cuối cùng đã học được cách tiến lên nghiêm ngặt theo con đường Phó chủ nhiệm Hàn chỉ định. Khoảng thời gian này, việc vượt quá khuôn phép một chuyện cũng không có, bình yên đến không thể bình yên hơn, thế nhưng trong lòng mọi người, vẫn còn nỗi sợ hãi thực sự, sợ mình xảy ra sơ suất gì, để Phó chủ nhiệm Hàn nắm được thóp, lúc xếp cấp bậc mà gãi cho bạn một cái, chỉ tiêu của bạn là xong đời rồi, đó mới là việc chết người.

Sau đó không biết từ góc nào xuất hiện một "khẩu hiệu phản động", nói rằng ba chữ "Hàn giáo viên", dịch sang tiếng Anh chính là nghĩa của từ "KGB", bốn chữ "Phó chủ nhiệm Hàn" dịch sang tiếng Anh chính là "Fascist" (Phát xít), còn ba chữ "Hàn Mạch Thiên" dịch sang tiếng Anh chính là "Ba ngọn núi lớn", trên đầu Trung đội 7 có ba ngọn núi lớn, kiểm tra khảo hạch Hàn Mạch Thiên, Hàn Mạch Thiên chính là ngọn núi lớn nhất đè trên đầu nhân dân rộng lớn của Trung đội 7.

Ngay khoảng hai tháng sau khi Hàn Mạch Thiên nhận chức, pháo binh quân khu nhận được chỉ thị của cấp trên, để bồi dưỡng toàn diện tinh hoa binh sĩ này, thích ứng với nhu cầu tình hình tương lai, tăng thêm lớp tiếng Anh cho Đại đội giáo đạo.

Ai mà ôm tâm lý may mắn, cho rằng đây là đi lướt qua sân khấu, thì kẻ đó đã sai lầm hoàn toàn rồi. Một tháng phải tập trung một tuần chuyên học tiếng Anh, không chỉ là Trung đội 7, Hàn Mạch Thiên và cán bộ cơ quan cùng học, hỏi đáp tại chỗ, mất mặt tại chỗ. Cuối tuần thi viết, giám thị cực nghiêm, thành tích dán bảng công bố. Chỉ riêng hạng mục khóa học này, đã có hai ba người bắt đầu dao động, bản thân cũng không biết mình còn có thể duy trì sự mất mặt đến bao lâu.

Những nhân vật hàng đầu trước đây đều gặp phải thách thức mới, vì thành tích tiếng Anh không đạt chuẩn, cũng là không định cấp được, ngay cả Đàm Văn Thao và Lăng Vân Hà bọn họ cũng bị ép đến mức gãi tai gãi gáy. Có người than phiền nói, chúng ta là pháo binh, chơi là trò giết người phóng hỏa, chứ có phải đi yêu đương buôn bán với đế quốc Mỹ, đế quốc Anh đâu, học cái thứ tiếng quỷ quái vòng vèo này làm cái quái gì!

Tuy nhiên than phiền thì than phiền, thực sự học đến nguyên âm phụ âm câu đảo ngữ, ai cũng không dám lơ là.

Bốn

Hàn Mạch Thiên quả thực có chút giống "ba ngọn núi lớn", áp lực gây lên Trung đội 7 ngày càng lớn. Ngoài việc tiếng Anh không phải do ông ta mang đến, những gánh nặng ngoài lề khác hầu như đều do ông ta mang đến, khóa học đã định không môn nào được miễn giảm, ông ta còn yêu cầu, mỗi học viên ít nhất phải đọc tinh thông một đến hai cuốn tác phẩm kinh điển quân sự, chia làm mấy khía cạnh: mang quân, tướng đức, mưu lược, chiến thuật, mỗi tháng mỗi người phải viết ra một bản tâm đắc thể hội, bình thường cung cấp cho học viên tự giao lưu hoặc chọn lọc đề cử đăng tải, khi tốt nghiệp sẽ làm thành tích tu dưỡng lý luận quân sự, đưa vào hồ sơ.

Tâm lý bài xích không thể nói là không có, nhưng cảm xúc chỉ là cảm xúc. Tuy yêu cầu cụ thể là do chính Phó chủ nhiệm Hàn đề ra, nhưng yêu cầu này rất nhanh đã được hạ đạt đến tay mỗi người dưới hình thức thông báo liên tịch của Bộ giáo vụ đại đội và Bộ chính trị.

Phòng thư viện của N-017 xuất hiện sự phồn vinh chưa từng có. Học viên Trung đội 7 gần như mỗi người đều đã đến, cày nát từ trong ra ngoài tất cả các giá sách.

Đàm Văn Thao cũng đến. Đàm Văn Thao bước vào thư viện, thần sắc thản nhiên tự tại. Sau khi trải qua vô số lần phản tỉnh, cậu cho rằng mình không có gì phải chột dạ. Người khác có thể đến mượn sách, cậu thì không thể đến sao? Phó chủ nhiệm Hàn nhìn thấu mọi việc, trong hoạt động đọc sách rầm rộ, ông ta không có lý do gì không đến, đến là bình thường, không đến mới là không bình thường, không đến chính là "lạy ông tôi ở bụi này".

Sách học viên Trung đội 7 mượn đều rất hiếm, phần lớn là cổ điển, nhưng không phải văn học, mà là các loại binh thư, có "Bách chiến kỳ lược" của Lưu Cơ, "Binh kinh bách thiên" của Yết Huyên, "Tương uyển" của Gia Cát Lượng, mà mượn nhiều nhất, vẫn là "Đăng đàn tất cứu" của Vương Minh Hạc, "Thái bạch âm kinh" của Lý Thuyên và "Luyện binh thực kỷ" của Thích Kế Quang, học viên có thể tự tìm thấy thì tự tìm, tìm không thấy, thì để lại danh mục cho Sở Lan.

Sở Lan khoảng thời gian này khối lượng công việc tăng lên đáng kể. Sở Lan đã lên kế hoạch, tuần sau phải chuyên đi thành phố, mua được thì mua, không mua được thì mượn ở thư viện thành phố. Tuy bản thân cũng phải thi học, nhưng cô không thể làm lỡ nhu cầu của Trung đội 7. Đại đội trưởng Diêu, Chính ủy Dư và Phó chủ nhiệm Hàn đều từng nhấn mạnh trong hội nghị nhân viên cơ quan, việc của đội học viên dù nhỏ cũng là việc lớn, việc cá nhân dù lớn cũng là việc nhỏ. Cơ quan của Đại đội giáo đạo không phải cơ quan lãnh đạo, mà là cơ quan bảo đảm, công việc của tất cả mọi người chỉ có một mục tiêu, đó là toàn tâm toàn ý phục vụ cho giảng dạy. Đến mức quét dọn vệ sinh giúp dân lao động những công việc vốn là bình thường, đều rơi lên đầu các sĩ quan binh sĩ cơ quan vốn rất hạn chế.

Mọi người đều rất hiểu, cái gọi là đội học viên, trọng điểm vẫn là Trung đội 7, dùng lời than phiền của một vài người, Trung đội 7 là thành trì quốc phòng, đóa hoa của tổ quốc mà.

Trước khi Đàm Văn Thao chuyên đi đến mượn sách, đa số học viên đều tay không ra về, thỉnh thoảng may mắn tìm được, ngoài "Tôn Tử binh pháp" và "Ngô Tử", các loại khác không nhiều. Đàm Văn Thao nhắm đến việc mượn "Binh đàm" của Úy Liễu Tử, tìm khắp giá sách, không có. Sở Lan nói: "Trung đội 7 các cậu mượn sách đều mượn đến công xã nguyên thủy thời kỳ công nguyên rồi, nhìn danh sách bạn học của cậu đưa cho tớ xem, một mùi cổ vật mới đào lên, rất nhiều cái ngay cả nghe cũng chưa nghe nói qua, tớ đi đâu tìm? Đành phải vào thành phố cầu viện thôi."

Đàm Văn Thao chui tới chui lui trong khe hở giá sách, chui vài vòng, rất tự tin nói với Sở Lan: "Cậu đừng vội vào thành phố, cái đó mất công lắm. Tài liệu đọc mà Phó chủ nhiệm Hàn chỉ định, không phải là thứ không có căn cứ. Theo tớ thấy, những cuốn sách chúng ta cần, ở chỗ chúng ta có lẽ đều có."

Sở Lan nói: "Tất cả tài sản của thư viện đều ở dưới ánh sáng ban ngày rồi, chỉ có từng này thôi."

Đàm Văn Thao chỉ chỉ một cái giá sách, bảo Sở Lan nhìn lên tấm ván đỉnh phía trên, mặt sau của tấm ván đỉnh viết dòng chữ "Đoàn huấn luyện sĩ quan Quân khu W". Đàm Văn Thao nói: "Chỉ dựa vào mấy chữ này, cơ bản có thể phán đoán, trong thư viện của N-017 từng có lượng lớn tàng thư, đoàn huấn luyện sĩ quan quân đội trước kia rất quy phạm, sẽ không thiếu binh thư. Nếu không bị phá hoại, những cuốn sách này nên vẫn còn. Cậu có thể hỏi thăm những giáo viên lớn tuổi một chút, biết đâu tài sản này lại đang chôn vùi ở một nơi nào đó dưới chân chúng ta."

Sở Lan bán tín bán nghi, nhưng vẫn âm thầm hỏi thăm. Sự thật quả nhiên giống như Đàm Văn Thao phân tích, tiền thân của Đại đội giáo đạo là Đoàn huấn luyện sĩ quan Quân khu W, nền tảng di sản văn hóa quân sự rất dày, thậm chí dày hơn so với nhiều trường học chính quy, trong những năm "Đại tỷ võ", thư viện tàng trữ nhiều nhất đạt đến hơn tám nghìn cuốn hơn một nghìn chủng loại, hơn nữa đa số đều là tác phẩm kinh điển quân sự, cơ bản có thể bao gồm những danh mục sách mà học viên Trung đội 7 mở ra.

Sau đó liền bắt đầu đào bới. Dựa theo hồi ức của vài giáo viên lớn tuổi, khi những năm tháng hoang đường bắt đầu, thư viện bị coi là kho đen "phong tư tu" (phong kiến, tư sản, xét lại), một cái khóa sắt khóa chết, sau đó đến một đợt "phần tử dị kỷ giai cấp" đến cải tạo, cần dọn phòng, những cuốn sách này đều bị dọn sạch vào góc của kho khí tài cũ nát.

Sở Lan nghe vậy mừng rỡ quá đỗi, xin chỉ thị Phó chủ nhiệm Hàn sắp xếp vài người đi dọn kho khí tài, mấy người làm việc một buổi sáng, quét dọn ngoài phạm vi tối tăm mịt mù, di dời mấy tấn phế liệu đồng nát sắt vụn, quả nhiên phát hiện ra một đống sách xám xịt, còn có không ít sách đóng chỉ, thật có thể nói là đạp phá thiết hài vô mịch xử, đắc lai toàn bất phí công phu, không tốn một xu mà phát một món tài lộc không nhỏ.

Năm

Thường Song Quần nhận được thông báo từ văn thư trung đội, nói là Phó chủ nhiệm Hàn muốn tìm cậu và Lật Trí Cao tiến hành hoạt động tâm tình, trong lòng liền hiểu ra đôi chút.

Phó chủ nhiệm Hàn mấy ngày nay khá chú ý đến Thường Song Quần, đặc biệt là khá chú ý đến mắt của cậu.

Có một lần buổi tối xem phim, Thường Song Quần thực sự không cam tâm xem phim màu hay mà lại như phim đen trắng, lén lút đeo kính điều chỉnh một lát, còn chưa đợi cậu nhìn ra màu sắc trên màn ảnh, thì ngược lại đã nhìn thấy hai tia mắt sắc bén bắn từ bên phải tới, liền vội vàng tháo kính xuống. Trận phim đó xem rất mơ hồ, tự an ủi mình rằng, có lẽ hoàn toàn không có ai chú ý đến mình, chỉ là mình làm kẻ trộm nên chột dạ thôi. Nhưng sự thật không đơn giản như vậy, sau khi phim kết thúc trở về ký túc xá, Lăng Vân Hà liền mắng cậu tìm chết, nói Phó chủ nhiệm Hàn đêm đó quả thực đang chú ý cậu. Phó chủ nhiệm Hàn hận không thể đuổi cổ thêm vài học viên nữa, để đảm bảo ba tên tay sai mà ông ta cài vào vạn vô nhất thất. Mặc dù đã trống ra hai chỉ tiêu, còn một cái chưa thực hiện được. Lần này xong rồi, sớm muộn ông ta cũng sẽ chỉnh bạn.

Quả nhiên liền chỉnh thật.

Lật Trí Cao nghĩ ngang nghĩ dọc, không hiểu rõ rốt cuộc là sợi lông nào chưa vuốt xuôi mà đụng phải họng súng của Phó chủ nhiệm Hàn, trên đường đi lẩm bẩm không ngừng tìm nguyên nhân từ bản thân, và ảo tưởng tìm ra lý do đối phó với Phó chủ nhiệm Hàn. Tất nhiên, cậu ta cũng có chỗ chột dạ, ví dụ như trong hồ sơ của cậu ta, cột xuất thân gia đình ghi là "xã viên", đây là một khái niệm rất mập mờ. Xã viên là gì? Xã viên thực tế chính là đồng nghĩa với "địa chủ". Hơn nữa, còn có đoạn lịch sử đó của ông nội cậu ta, là đảng viên Quốc Dân Đảng, xã hội cũ từng làm bảo trưởng, tuy không tính là ác bá, nhưng dù sao cũng không phải bần nông nghèo rốt hồng chuyên chính. Xuất thân không do mình, con đường có thể chọn, lời tuy nói vậy, nhưng Phó chủ nhiệm Hàn suốt ngày nắn bóp điểm yếu của mọi người, ông ta muốn tìm chuyện của bạn, không là chuyện cũng thành chuyện.

Trên đường đi đến Đại đội bộ, Lật Trí Cao buồn bã hỏi Thường Song Quần: "Lão Thường cậu nói xem là chuyện gì, mấy ngày nay không có sơ suất gì mà."

Thường Song Quần nói: "Phó chủ nhiệm Hàn tìm cậu nói chuyện, cũng không nhất định đều là có sơ suất đâu."

Lật Trí Cao nói: "Từ khi có một Phó chủ nhiệm Hàn đến, tớ ăn cơm ngay cả hạt cơm cũng không dám làm rơi, vụn bánh bao rơi xuống bàn cũng không dám vứt vào thùng nước thải, quân dung phong kỷ nội vụ vệ sinh khía cạnh nào cũng cẩn thận lại cẩn thận, lột da từ trong ra ngoài cũng không tìm ra một vết sẹo, cậu nói ông ấy còn tìm chúng ta tâm tình là ý gì?"

Thường Song Quần không lên tiếng. Thường Song Quần trong lòng nghĩ, Phó chủ nhiệm Hàn tìm cậu tâm tình, vậy thì không chạy thoát khỏi vấn đề của cậu đâu. Bản thân vấn đề còn nghiêm trọng hơn cậu nhiều, bản thân còn chẳng biến sắc tim không đập, cậu hoảng sợ cái gì?

Lật Trí Cao trộm vui vì có một nhân vật quyền uy như vậy làm đệm lưng, giả vờ quan tâm hỏi: "Cậu là vấn đề gì?"

Thường Song Quần nhất định không để cậu ta thỏa mãn. Thường Song Quần nói: "Tớ đã chia tay với vị hôn thê rồi, Phó chủ nhiệm Hàn e là muốn gán cho tớ tội danh có mới nới cũ."

Lật Trí Cao nói: "Cậu nói bậy. Người khác không biết, tớ còn không biết sao? Cậu lấy đâu ra vị hôn thê?"

Thường Song Quần nói: "Tớ tuần trước phát triển ở thành Nhữ Định, tuần này thấy không hợp, liền chia tay rồi."

Lật Trí Cao nghi ngờ nhìn Thường Song Quần nói: "Cậu cái đồ súc sinh này cũng không xem là lúc nào rồi, còn dám đùa kiểu đó?"

Thường Song Quần nói: "Là lúc nào rồi, chẳng phải là Phó chủ nhiệm Hàn tìm nói chuyện thôi sao? Chặt đầu cũng chỉ qua vết sẹo to bằng cái bát, tớ lại không giết người phóng hỏa, tớ làm sao phải thấp thỏm lo âu chứ? Nhìn cái dáng vẻ không có tiền đồ của cậu kìa."

Thường Song Quần đã nghĩ thông suốt rồi — trời muốn mưa, nương muốn gả, không phải chuyển dịch theo ý chí của ai. Đã Phó chủ nhiệm Hàn phát hiện rồi, cũng tốt, dứt khoát lộ ra cho xong, cũng tránh việc cả ngày thấp thỏm lo âu, còn làm liên lụy người khác. Cần gì chứ?

Lần tiếp kiến này được tiến hành tại ký túc xá của Phó chủ nhiệm Hàn. Hai người ngoài cửa hô báo cáo chào quân lễ, Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Vào đi. Thường Song Quần cậu ngồi chỗ đó, Lật Trí Cao cậu ngồi chỗ này."

Thường Song Quần và Lật Trí Cao là những người đầu tiên bước vào ký túc xá của Phó chủ nhiệm Hàn ở Trung đội 7. Lúc này mới biết, ký túc xá của Phó chủ nhiệm Hàn đơn sơ không ra thể thống gì. Mặc dù gia đình không đi theo, nhưng theo chế độ đãi ngộ cán bộ cấp đoàn, Hàn Mạch Thiên vẫn được phân ở trong khu gia đình của Đại đội giáo đạo. Hàn Mạch Thiên không lấy chế độ đãi ngộ cấp đoàn đó, chỉ chiếm hai gian nhà cấp bốn. Gian trong là phòng ngủ, gian ngoài vừa là phòng tiếp khách vừa là phòng sách. Cho dù là phòng ngủ phòng tiếp khách hay phòng sách, tất cả đều bày biện đơn giản, ngoài những vật dụng cần thiết, hai gian phòng không có lấy một món đồ dư thừa nào. Những thứ cần thiết này, phối hợp với trang phục trên người ông ta rất hài hòa, cơ bản đều là đồ quân dụng, đồ lót cũng là áo ba lỗ trắng cộng với quần đùi quốc phòng.

Hàn Mạch Thiên lúc kiểm tra nội vụ Trung đội 7, từng nghiêm túc khuyên bảo mọi người — quân nhân, ăn là lương quân, mặc là quân phục, ở là doanh trại, ngủ là giường gỗ. Tất cả những thứ phi quân sự hóa đều nên cố gắng tránh. Đây tuyệt đối không phải là vấn đề hình thức, mà liên quan đến tố chất cốt lí của văn hóa doanh trại.

Hầu như không ai nhìn thấy Hàn Mạch Thiên mặc đồ dân sự trong khu doanh trại, cũng hầu như không ai nhìn thấy lúc nào Hàn Mạch Thiên không cài kín cúc áo quân phục. Hàn Mạch Thiên từng nhiều lần ân cần dạy bảo học viên Trung đội 7: "Một quân nhân, đi đến đâu, nơi đó chính là quân đội. Một quân nhân, ở đâu, nơi đó chính là doanh trại."

Hai gian phòng của Hàn Mạch Thiên quả thực bị ông ta trang trí giống như một doanh trại tiêu chuẩn. Ông ta lấy hành động thực tế của chính mình để chứng minh lý thuyết của mình — tất cả đồ đạc đều là loại nhẹ, xếp gọn gàng, bày biện có trật tự, trong ngoài cửa sạch sẽ ngăn nắp, trên một chiếc giường gỗ đơn cứng, ga trải giường trắng tinh phẳng phiu không một hạt bụi, chăn bông quân dụng màu xanh mỏng manh gấp vuông vức không một chút sơ suất, chẳng khác gì nội vụ của binh sĩ.

Sau khi vào cửa không lâu, Thường Song Quần và Lật Trí Cao liền chú ý tới, trên bàn hai ngăn ở phòng khách ngoài phòng ngủ của Phó chủ nhiệm Hàn đặt hai bản hồ sơ, chính là của hai người họ.

Nhưng Phó chủ nhiệm Hàn không hề lật đống hồ sơ đó, chỉ xếp chồng chúng lên nhau như xếp sách, cầm trong tay đảo qua đảo lại, chơi như đang xáo bài. Ánh mắt Phó chủ nhiệm Hàn trước tiên nhìn về phía Lật Trí Cao, Lật Trí Cao ngồi nửa mông trên ghế, ưỡn thẳng nửa thân trên, hai chân cũng đặt rất ngay ngắn, hai tay đặt trên đầu gối, như tượng đá không chút động đậy.

Thường Song Quần trong lòng cười lạnh một tiếng, Lật Trí Cao cậu có đáng phải thế không? Động tác cũng quá cường điệu rồi, cậu là đàn ông con trai, làm bộ làm tịch cái gì?

Thường Song Quần tuy cũng rất nghiêm túc, nhưng lại nghiêm túc một cách tự nhiên. Nghĩ thầm dù sao cũng lộ rồi, mình là một cựu binh cách mạng, quy củ phải giữ, nhưng nếu bảo mình cúi đầu khom lưng nịnh nọt thì mình không làm đâu.

Phó chủ nhiệm Hàn nhìn qua cả hai người một lúc, không nhanh không chậm mở lời: "Học viên Lật Trí Cao, biết tôi mời cậu đến làm gì không?"

Lật Trí Cao ưỡn ngực nói: "Nghe chỉ thị của Phó chủ nhiệm Hàn."

Phó chủ nhiệm Hàn cười nhạt. Thường Song Quần ngồi sau cửa đột nhiên phát hiện Phó chủ nhiệm Hàn cười bằng nửa bên mặt, hơn nữa nụ cười đó không phải cười từ trong lòng, mà là kéo khóe miệng ra, động tác phân giải, cười mà như không.

Phó chủ nhiệm Hàn cười như không nói: "Đồng chí Lật Trí Cao, tôi muốn khen ngợi cậu. Ở Trung đội 7, cậu là người giữ vệ sinh nhất, cũng rất chú ý sạch sẽ. Quân nhân mà, phải hình thành thói quen sạch sẽ tốt. Nhìn một người có giữ vệ sinh hay không, có thể nhìn ra cậu ta đã đọc sách hay chưa, có thể nhìn ra cậu ta đã nhận được sự giáo dục gì."

Lật Trí Cao lại ưỡn ngực thêm một chút.

Phó chủ nhiệm Hàn nói tiếp: "Quê các cậu tôi đã đến rồi, cái huyện nhỏ đó bẩn kinh khủng, hun đúc ra một đám người không giữ vệ sinh. Mã Trình Độ hôi chân là hiện tượng sinh lý, không thể trách cậu ta, nhưng tôi nghe nói cậu ta từng tạo ra kỷ lục ba tuần không tắm rửa trong bệnh viện, hơn nữa trước bữa ăn sau khi đi vệ sinh không rửa tay, thì không phải là nguyên nhân sinh lý nữa. Được rồi, đồng chí Mã Trình Độ đã rời đội rồi, cũng coi như cá về biển lớn, chúng ta không nói cậu ta nữa. Còn Đơn Hòe Thụ, cũng là một người không giữ vệ sinh. Cậu có thể gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn, thật đáng quý. Cậu là phó ban trưởng của Đơn Hòe Thụ, lại là đồng hương của cậu ta, cậu có trách nhiệm giúp đỡ cậu ta."

Trong lòng Thường Song Quần "cạch" một cái — Phó chủ nhiệm Hàn nhắc đến "hiện tượng sinh lý", còn nhắc đến Mã Trình Độ, đây chính là ám chỉ đối với mình rồi. Xem ra, Phó chủ nhiệm Hàn lấy Lật Trí Cao làm bước đệm, kịch hay tất nhiên là để mình làm nhân vật chính.

Thường Song Quần bi tráng nghĩ, vinh quang a, cặp mắt chó chết này, ngoài việc không mang lại cho mình bao nhiêu lợi ích, lại làm mình trở thành "nhân vật trọng điểm" trong lòng Phó chủ nhiệm Hàn, ngầu a.

Lật Trí Cao đối với lời của Phó chủ nhiệm Hàn lại là một phản ứng khác, cậu ta suýt chút nữa là tố cáo Đơn Hòe Thụ rồi. Còn phải giúp thế nào nữa? Để đôn đốc cậu ta giặt ga trải giường tất kịp thời, không biết đã cãi nhau bao nhiêu lần rồi, chỉ thiếu chút nữa là động võ thôi. Xương đã định hình, thịt đã mọc lên rồi, cái bản tính chết tiệt của lũ chó đó khó mà đổi được, tôi có cách gì? Nhưng Lật Trí Cao không nói những điều này, dù sao cũng là bạn học đồng hương, chút tật xấu đó của Đơn Hòe Thụ, nói thế nào cũng là mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân. Cậu ta mà thêm mắm dặm muối trước mặt Phó chủ nhiệm Hàn, thì cũng quá không ra gì rồi, hơn nữa còn có Thường Song Quần ở đây nghe lén nữa.

Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Nhưng —"

Lật Trí Cao trong lòng giật thót một cái: Hỏng rồi!

Quả nhiên, Phó chủ nhiệm Hàn sa sầm mặt, nói: "Nhưng, cậu Lật Trí Cao cũng có khuyết điểm của cậu. Mở cổ áo cậu ra, nhìn xem bên trong là gì?"

Lật Trí Cao hét lên một tiếng đau khổ từ tận phổi — mẹ kiếp, vấn đề hóa ra nằm ở đây. Cậu ta mặc một chiếc áo sơ mi vải Terylene màu xanh vỏ trứng.

Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Xem ra việc học điều lệnh chưa đủ sâu sắc nhỉ, binh sĩ mặc trang phục theo quy định, chắc không có khó khăn gì chứ?"

Lật Trí Cao hạ vai xuống một đoạn, ngực lập tức từ lồi thành lõm, biến thành dấu ngoặc đơn độ cong nhỏ.

Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Nhìn một người mặc quần áo gì, là có thể nhìn ra trong lòng cậu ta chứa đựng động cơ gì. Đi lính, phát gì mặc nấy. Nhìn tôi xem, áo sơ mi vải sĩ bố tám năm trước, càng giặt càng trắng, nhìn thấy chưa, nó khó coi sao? Tôi mặc nó có thấp hơn cậu một bậc sao? Cậu mặc cái loại Terylene này để làm gì? Cậu mặc chiếc áo Terylene màu xanh vỏ trứng đẹp đẽ như vậy, chẳng phải vẫn cứ phải chào quân lễ với người mặc áo vải sĩ bố như tôi sao? Phải xây dựng quan điểm thẩm mỹ của giai cấp vô sản, hình thành tác phong gian khổ giản dị."

Mặt Lật Trí Cao đỏ biến trắng, trắng biến đỏ, ấp úng nói: "Vâng, Phó chủ nhiệm Hàn phê bình đúng, tôi sửa, xây dựng quan điểm thẩm mỹ của giai cấp vô sản, hình thành tác phong gian khổ giản dị."

Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Về bảo với ba vị khu đội trưởng, tất cả học viên Trung đội 7 trong thời gian tại đội, nhất luật mặc quân dụng, phát gì mặc nấy. Vi phạm quy định này, khu đội trưởng có quyền phê bình, từ chối không sửa, báo cáo với tôi."

Sau đó, lại về vấn đề quần áo, nâng tầm lên cao độ lý luận, tiến hành diễn giải toàn diện.

Sáu

Dù cơn thèm thuốc đã tấn công vài lượt, Thường Song Quần vẫn nghiến răng chịu đựng. Trong phòng ký túc xá của Phó chủ nhiệm Hàn, không có sự cho phép thì không được hút thuốc. Mà nếu bạn xin phép ông ấy, thì đúng là tự tìm phiền phức.

Chính vào khoảnh khắc này Thường Song Quần mới hiểu vì sao Phó chủ nhiệm Hàn lại tiếp họ trong phòng ký túc xá — sức mạnh của tấm gương là vô cùng tận, ông ấy muốn cho các anh thấy một cán bộ cấp đoàn như ông ấy nghiêm khắc với bản thân như thế nào.

Thường Song Quần đứng một bên lạnh mắt quan sát, trong lòng nghĩ Lật Trí Cao thật đúng là đáng đời.

Lật Trí Cao khôn ngoan kiệt xuất thế mà lại bị cái đẹp làm cho mê muội đầu óc, sao lại không nhớ ra mà thay một chiếc áo sơ mi binh lính chứ? Chỉ riêng điểm này thôi, cậu bị ăn mắng là đáng đời. Dĩ nhiên, khi Thường Song Quần đồng cảm với Lật Trí Cao, ông lại đồng cảm với chính mình nhiều hơn. Một thực tế nghiêm trọng hơn đang chờ đợi ông, đó không còn là chuyện bị mắng một trận nữa — nhưng biết làm sao được, đây thực sự là thân bất do kỷ mà.

Trong lúc Phó chủ nhiệm Hàn nhồi nhét lý thuyết quân phục của ông ấy cho Lật Trí Cao, Thường Song Quần vẫn luôn giữ vững tư thế chuẩn mực. Phó chủ nhiệm Hàn nói hơn nửa tiếng đồng hồ, ông cũng đứng thẳng tắp hơn nửa tiếng đồng hồ. Cuối cùng, Phó chủ nhiệm Hàn mới xua xua tay, cho Lật Trí Cao lui ra trước, nói ông muốn nói chuyện riêng với Thường Song Quần.

Lật Trí Cao chẳng kịp lau giọt mồ hôi lạnh trên trán, chào một cái rồi lui ra ngoài, hoảng hốt như chó mất nhà.

Thời khắc ngửa bài đã đến. Thường Song Quần bất giác sờ sờ đôi mắt số khổ phía trên sống mũi, trong lòng chợt dâng lên một niềm bi tráng, tự nói với mình: Đừng căng thẳng, chỉ là chuyện đó thôi mà, nói ra là xong chuyện, thà rằng tự mình báo cáo với tổ chức trước, còn hơn để tổ chức tra hỏi như xét hỏi tên trộm, dù chẳng được gì thì cũng giữ được sự quang minh lỗi lạc.

Thường Song Quần thẳng lưng lên, ông nhìn Phó chủ nhiệm Hàn, Phó chủ nhiệm Hàn cũng đang nhìn ông.

Im lặng. Đối trì. Một đôi mắt khỏe mạnh, một đôi mắt không khỏe mạnh, một đôi mắt quyết định số phận người khác, một đôi mắt có số phận bị người khác quyết định, trong cùng một khoảnh khắc cùng bắn ra ánh sáng của tâm hồn, gặp nhau và va chạm giữa không trung.

Cuối cùng, cuộc đối trì kết thúc, Phó chủ nhiệm Hàn thu hồi ánh mắt, trên gương mặt trên rộng dưới hẹp hơi gầy gò ngoài da thịt của chính mình ra thì chẳng còn thấy thêm bất kỳ biểu cảm nào khác.

Giọng điệu của Phó chủ nhiệm Hàn cũng rất bình thường, hỏi: "Thường Song Quần này, biết vì sao tôi tìm cậu không?"

Thường Song Quần mỉm cười, học theo Phó chủ nhiệm Hàn, cũng cười bằng nửa bên mặt. Thường Song Quần nói: "Phó chủ nhiệm Hàn mắt tinh như đao, minh sát thu hào. Đồng chí đã hiểu, tôi đương nhiên cũng hiểu."

Phó chủ nhiệm Hàn nói: "Phải rồi, cậu là người hiểu chuyện. Cậu biết đấy, bản phó chủ nhiệm xưa nay vốn có thói quen yêu cầu các cậu theo tiêu chuẩn của mình. Cậu chấp nhận cũng phải chấp nhận, không chấp nhận cũng phải chấp nhận. Nếu không thì sao gọi là cấp trên cấp dưới?"

Thường Song Quần bình tĩnh nói: "Vâng, những thứ do số phận an bài thì không thay đổi theo ý chí cá nhân, không phải do tôi quyết định. Tôi chấp nhận sự xử lý của tổ chức. Mã Trình Độ chẳng phải đã đi rồi sao? Hoàng Hữu Hoa cũng đi rồi, thiên hạ đâu thiếu gì cỏ thơm. Phó chủ nhiệm Hàn cứ yên tâm, xử lý thế nào tôi cũng vui vẻ chấp nhận."

Hàn Mạch Thiên đăm đăm nhìn Thường Song Quần, đột nhiên mỉm cười. Lần này Thường Song Quần nhìn rất rõ, Phó chủ nhiệm Hàn đang cười bằng cả hai bên mặt, là nụ cười thật sự. Phó chủ nhiệm Hàn cười nói: "Tôi từng nghe nói Thường Song Quần cậu ngoan cố dốt nát, xem ra đúng là danh bất hư truyền. Có phải cậu còn muốn nói, không cho ăn cơm thì được, không cho hút thuốc thì không xong đúng không?"

Thường Song Quần ngơ ngác ngay tại chỗ: Sao cơ, không phải vì chuyện đôi mắt ư?

Đang lúc ngẩn ngơ, lại thấy nụ cười trên mặt Phó chủ nhiệm Hàn biến mất, ông quát khẽ một tiếng: "Thiên hạ đâu thiếu gì cỏ thơm cái gì? Sao không nói núi xanh đâu đâu cũng vùi xương trung đản đi. Thường Song Quần tôi nói cho cậu biết, không có chuyện đó đâu! Lừa ba chân tôi chưa thấy, chứ la bốn chân tôi thấy nhiều rồi. Tưởng Giới Thạch có tám triệu quân còn bị quân ta đuổi ra đảo nhỏ, tôi không tin là không trị nổi một Thường Song Quần nhỏ bé như cậu. Nghe đây, từ hôm nay trở đi, cai thuốc — cho tôi. Chừng nào Hàn Mạch Thiên tôi còn ở N-017, thì không thể dung thứ cho cậu hút thuốc. Một người lính, phụ cấp có mười mấy đồng, cậu đốt cái gì mà đốt? Suốt ngày ngậm điếu thuốc, trông chẳng khác nào kẻ lưu manh trộm cắp. Muốn hút cũng được, tốt nghiệp rồi, làm quan rồi, trở về đơn vị cậu muốn hút thế nào thì hút. Nhưng ở N-017 thì không được. Tôi ra lệnh, cai thuốc ngay, nghe rõ chưa?"

Thường Song Quần phải mất một lúc lâu mới bừng tỉnh, như được khai thông đầu óc. Ban đầu ông định nói "không", ông định nói thuốc thì tôi không cai đâu, cái chức quan này tôi cũng không làm nữa, nhưng sơ suất thế nào, câu thốt ra khỏi miệng lại là: "Nghe rõ rồi, cai thuốc. Kiên quyết cai dứt điểm." Nói xong, chính ông cũng giật cả mình: Sao mình lại có thể nói chuyện to tiếng như thế với Phó chủ nhiệm Hàn?

Hàn Mạch Thiên lại không bận tâm đến âm lượng nói chuyện của ông, đứng dậy bỏ hai hồ sơ vào ngăn kéo. Ông vẫy vẫy tay với Thường Song Quần, nói: "Được rồi, cậu có thể đi rồi."