1

Thành phố W, nơi đặt cơ quan chỉ huy của quân khu W và các binh chủng thuộc cấp, là một thành phố ven sông, nằm gần vĩ tuyến 30 độ Bắc. Khi luồng không khí lạnh từ Siberia xoay chuyển ở miền Bắc Trung Quốc, tuy ở đây không có tuyết rơi lả tả, nhưng trời đất cũng u ám mây mù, trên không trung thành phố cuồn cuộn một luồng khí lạnh hiu quạnh.

Khu nhà cơ quan đã bắt đầu bật sưởi.

Hàn Mạch Thiên, tham mưu Ban Tác huấn thuộc Bộ Tư lệnh Pháo binh, mấy ngày nay đang chìm đắm trong một công việc cực kỳ vụn vặt. Hàng ngàn bộ hồ sơ của các đơn vị pháo binh trong phạm vi chiến khu W vượt qua muôn sông nghìn núi, như những bông tuyết dồn dập đổ về chỗ anh, nhanh chóng vùi lấp anh trong một đống bảng biểu và số liệu lớn. Trong tầm mắt toàn là những thông tin đủ loại như họ tên, tuổi tác, quê quán, thâm niên nhập ngũ và nhận xét đánh giá. Thân thế trải nghiệm của từng người mỗi người một vẻ, nhưng nhận xét đánh giá thì lại đại đồng tiểu dị, không một ngoại lệ đều là những câu như "tư tưởng trị an ưu tú, kỹ thuật quân sự vững vàng, năng lực công tác nổi bật". Những con người tính cách trái ngược, tâm hồn phức tạp này hình như đều được rèn đúc và xử lý bởi một khuôn mẫu vô hình, trở thành những cá thể thống nhất có vẻ ngoài không mấy khác biệt. Công việc của Hàn Mạch Thiên chính là từ những gương mặt trông có vẻ na ná nhau này so sánh ra điểm khác biệt của họ — những sự biệt lập mới nhìn qua thì nhỏ nhặt nhưng thực chất lại rất quan trọng, những sự biệt lập này sẽ quyết định quỹ đạo cuộc đời của họ. Khi làm những việc này, Hàn Mạch Thiên đã thể hiện một sự nhẫn nại cực lớn và phong cách nghiêm túc tỉ mỉ, tuần tự tiến lên, ung dung thong thả, thể hiện đầy đủ tố chất tốt đẹp của một nhân viên làm việc tại cơ quan chỉ huy cấp cao.

Xét về ngoại hình, Hàn Mạch Thiên không phải là kiểu người làm việc bàn giấy điển hình, nét tú khí không đủ mà vẻ phong trần cũng chẳng thừa, dù là trên mặt hay trong mắt đều không thấy có bao nhiêu sắc sảo, lại thường lây sang người khác chút dáng vẻ già nua kiêu ngạo. Thế nhưng, nếu bạn quan sát anh ở khoảng cách gần vào lúc anh bước vào một cảnh giới nào đó, bạn sẽ phát hiện ra rằng, khi anh chú tâm vào một công việc nào đó, anh lại rất sinh động và giàu sức sống. Chẳng hạn như lúc này, khi tiến hành đo lường ưu khuyết điểm của những hạt giống xuất sắc pháo binh đến từ toàn quân khu, ánh mắt anh sắc bén và tràn đầy nhiệt huyết. Ánh mắt anh chỉ cần cày xới vài lượt trên những cái tên này là có thể chạm vào sự dã tràng khác biệt giữa họ. Chẳng hạn như "ưu tú", rốt cuộc là ưu hay là tú, ưu đến mức độ nào, ưu ra sao, có căn cứ gì để chứng minh cho sự ưu tú đó; lại chẳng hạn như "vững vàng", rốt cuộc cứng đến mức nào, ai là người cứng nhất, ai cứng nhì, sự vững vàng của ai là nhất quán và lâu dài, sự vững vàng của ai là tạm thời và có thể không bền vững; lại chẳng hạn như "nổi bật", là nổi bật ngẫu nhiên hay nổi bật tất nhiên, là sự nổi bật của tố chất bẩm sinh hay sự nổi bật của nỗ lực sau này, là nổi bật ở những vấn đề then chốt vô cùng quan trọng hay nổi bật ở những việc lông gà vỏ tỏi vụn vặt trong công việc hằng ngày, vân vân.

Theo ý của Phó Tư lệnh Tiêu Thiên Anh, Hàn Mạch Thiên sẽ trong vài ngày tới làm một thống kê toàn diện về các hạt giống huấn luyện trong bốn năm qua của các đơn vị pháo binh chiến khu này. Nội dung thống kê bao gồm: danh sách nòng cốt pháo binh trong phạm vi chiến khu, số lượt người nằm trong top 5 về thành tích tổng hợp trong các cuộc thi đấu và kiểm tra do quân khu pháo binh hoặc cơ quan cấp Quân trở lên tổ chức, số lượt người nằm trong top 3 về thành tích đơn mục, số lượt người lặp lại các thành tích trên, số lượt người từng lập công từ hạng Ba trở lên, con số các hạt giống cán bộ được đưa vào danh sách dự bị cất nhắc các cấp và trình độ văn hóa, kinh nghiệm quản lý cơ sở cũng như tu dưỡng tố chất trị an của những người này, sở thích và ưu khuyết điểm tính cách của họ...

Ý của Phó Tư lệnh Tiêu rất rõ ràng, trung đội đào tạo cấp tốc cán bộ dự đề khó khăn lắm mới giành được này phải đảm bảo gom được tinh hoa của tinh hoa huấn luyện. Tinh hoa không thể thất thoát, cơ hội cuối cùng này trước hết phải bảo đảm cho các hạt giống xuất sắc có thể tham gia cạnh tranh công bằng, những người khác hiện tại ông không quản nổi nhiều như thế, nhưng những hạt giống xuất sắc thì ông không thể không quản.

Vấn đề là, thế nào mới được coi là hạt giống xuất sắc? Chỉ tiêu cứng thì có một số, chẳng qua là thành tích huấn luyện, biểu hiện trị an, v.v. Thế nhưng, nghiệp vụ pháo binh vô cùng đa dạng, nặng nhẹ không giống nhau, bắn đạn thật trăm phát trăm trúng có phải là hạt giống xuất sắc không? Phải. Tính toán số liệu không một sai sót có phải là hạt giống xuất sắc không? Phải. Hai loại này ai quan trọng hơn ai? Đối với chiến sĩ mà nói, loại trước quan trọng hơn, còn đối với quân quan mà nói, loại sau lại quan trọng hơn, đối với thống soái mà nói, cả hai đều quan trọng. Nếu chỉ dựa vào đó để đo lường thì cũng không quá rắc rối, vấn đề là thực tế đâu có rạch ròi đàng hoàng như vậy. Tự nhiên là vô cùng phức tạp. Thế nhưng khi Hàn Mạch Thiên lật tìm những tài liệu này, anh lại bình tâm tĩnh khí, không nóng không nảy, giống như đang đắm chìm trong một trạng thái nghệ thuật kỳ lạ, đến mức Hạ Mỹ Mỹ mấy lần hẹn anh đi xem tiết mục của cô đều bị từ chối, khiến Hạ Mỹ Mỹ vô cùng bực bội, ở trong điện thoại mỉa mai anh bằng giọng âm dương quái khí: "Lại sắp lên chức rồi phải không?"

Hàn Mạch Thiên đối với việc này chỉ cười cho qua chuyện. Hàn Mạch Thiên thậm chí còn hiểu rõ hơn bản thân Hạ Mỹ Mỹ, cho dù cô có gọi điện thoại dồn dập như báo động chữa cháy thì thực ra cũng chẳng có chuyện gì to tát. Xem tiết mục chỉ là một cái cớ, chẳng qua lại gặp phải chuyện gì không vừa ý, muốn tìm anh để xả một trận mà thôi. Trên người một người phụ nữ bẩm sinh đã có nhiều khuyết điểm, thường cần một người đàn ông có tiêu chuẩn tương đương đến để lấp đầy và bù đắp.

Theo quan điểm của Hạ Mỹ Mỹ, tất cả mọi người đều nên sống trong tôn giáo và nghệ thuật, tổng thống có tôn giáo và nghệ thuật của tổng thống, dân thường có tôn giáo và nghệ thuật của dân thường. Tôn giáo của kẻ làm quan là làm cho chức quan to hơn một chút, nghệ thuật của kẻ làm quan nằm ở chỗ làm sao để làm quan to hơn, từ nhân cách đến thủ đoạn đều có những điểm tinh tế riêng; tôn giáo của kẻ ăn mày là ăn no bụng để sống tiếp, nghệ thuật của kẻ ăn mày là làm sao để việc xin ăn trở nên khoa học hơn, hợp lý hơn, công sức bỏ ra và thu nhập làm sao để đạt được mức cân bằng, từ biểu cảm diễn xuất đến việc lựa chọn đối tượng xin ăn đều có học vấn của nó.

Đối với Hạ Mỹ Mỹ, Hàn Mạch Thiên áp dụng nguyên tắc không trêu chọc cũng không đắc tội, điều này dĩ nhiên không chỉ vì cô là cháu gái tương đương như con gái của Phó Tư lệnh Tiêu. Tình cảm của anh dành cho cô không phải một hai câu là có thể nói rõ ràng, cũng không phải một hai khái niệm như yêu hay thích, không yêu hay không thích là có thể diễn đạt rõ ràng. Dĩ nhiên, bản thân Hạ Mỹ Mỹ cũng bĩu môi khinh bỉ những khái niệm này, cô từng chỉ ra một cách trúng phóc — tình với chả yêu cái gì? Chẳng qua là mối quan hệ hai giới thôi, cái gọi là tình yêu hay hôn nhân cũng vậy, nói kết hợp kiểu này kết hợp kiểu kia đều là giấu đầu lòi đuôi, nói trắng ra chẳng phải là sự kết hợp giữa hai giới sao.

Nhưng có một điều, Hạ Mỹ Mỹ chưa bao giờ nói lời thô tục hoặc phát biểu những luận điệu kỳ quặc khi mặc quân phục, điều này cho thấy cô vẫn rất coi trọng văn minh nghề nghiệp. Mặc trang phục nào nói lời nấy cũng là một trong những chuẩn mực làm người tối thiểu. Chỉ dựa vào điểm này, Hàn Mạch Thiên đã không phản cảm với việc tiếp tục giữ gìn tình hữu nghị cách mạng với cô. Hàn Mạch Thiên luôn hiểu rõ, dù là trước đây hay hiện tại, Hạ Mỹ Mỹ đều không thể coi là yêu anh, cũng không thể coi là không yêu anh, không thể coi là thích anh, cũng không thể coi là không thích anh, nhưng việc cô hứng thú với anh lại là một sự thật không thể tranh cãi — một người được một người khác hứng thú không phải là chuyện xấu, một người đàn ông có suy nghĩ được một người phụ nữ có suy nghĩ khác hứng thú dĩ nhiên càng không phải chuyện xấu — nếu anh ta hoặc cô ta không phải là kẻ thù giai cấp hay tên sát thủ trộm cướp. Rõ ràng, một người đàn ông được một người phụ nữ hứng thú cũng ẩn chứa những nguy hiểm nhất định. Cái hay là ở chỗ Hàn Mạch Thiên không phải kiểu người có ý chí yếu đuối. Trong một thời gian dài, Hàn Mạch Thiên với giác ngộ trị an cao độ và tinh thần tự giác kiên cường, đã kiên định hạn chế mối quan hệ giữa anh và Hạ Mỹ Mỹ ở mức độ đồng chí, mặc dù mối quan hệ của họ trong mấy năm qua đã vượt qua ranh giới quan hệ đồng chí một cách lấp lửng.

Thực tế chứng minh, nỗ lực này đã thành công.

Hạ Mỹ Mỹ có nghệ thuật của cô, cô là một diễn viên múa, hơn nữa còn là một diễn viên múa không mấy tiếng tăm. Cách đây không lâu, bộ tiết mục do cô tự biên tự diễn còn bị Phó Tư lệnh Tiêu mắng vuốt mặt không kịp là sùng bái nước ngoài, mấy ngày nay tâm trạng cô đang rất tồi tệ, Hàn Mạch Thiên không muốn lúc này đến làm chỗ cho cô trút giận.

Bản thân Hàn Mạch Thiên cũng có nghệ thuật của riêng mình, sàng lọc ra những hạt giống xuất sắc thực sự và đảm bảo họ có thể tham gia kiểm tra tuyển chọn, cuối cùng bước vào trung đội đào tạo cấp tốc cán bộ dự đề thuộc Đại đội Giáo đạo Pháo binh quân khu W, đây chính là nghệ thuật cao nhất hiện tại của Hàn Mạch Thiên. Điều quan trọng là, đây không chỉ là nhiệm vụ, bản thân anh cũng rất đam mê môn nghệ thuật này — đây quả thực là một công việc đầy ắp niềm vui — con người nghiên cứu con người luôn khiến người ta dễ chịu, huống chi, trong sự nghiên cứu này còn mang theo mục đích sàng lọc và loại bỏ, ít nhất có thể trên lý thuyết thực thi quyền quyết định tương lai và số phận của người khác, đây lại càng là một công việc có ý nghĩa phi thường. Dù là yêu cầu công việc hay sở thích cá nhân, anh đều có lý do để dốc hết nhiệt huyết vào công việc này.

Điều này cũng giống như đọc sách vậy, mà cuốn sách này lại phong phú và đáng để suy ngẫm biết bao, mỗi một trang đều là một đại dương sâu thẳm, mỗi một trang đều có những câu chuyện cực kỳ sinh động, anh không chỉ phải đọc hiểu đọc thấu chúng, mà còn có thể dự đoán về tương lai số phận của họ. Tùy ý lật xem những danh sách đó, Hàn Mạch Thiên dường như có một cảm giác thoải mái vung tay điều khiển ngàn quân vạn mã. Phó Tư lệnh Tiêu sở dĩ giao nhiệm vụ này cho anh mà không giao cho người khác, trong đó dĩ nhiên ẩn chứa một sự tin tưởng cực lớn. Dù là đối với cấp trên hay cấp dưới, anh đều có trách nhiệm làm tốt những công việc này không một kẽ hở. Thế nào gọi là tham mưu? Trách nhiệm của tham mưu chính là bằng sự nỗ lực nghiêm túc của mình cung cấp căn cứ chính xác cho thủ trưởng đưa ra quyết định.

2

Về việc tuyển chọn hạt giống huấn luyện thành lập Trung đội 7 lần này, Phó Tư lệnh Tiêu có rất nhiều chỉ thị cụ thể.

Chỉ thị thứ nhất: Tiểu Hàn, cậu phải tính toán sổ sách cho rõ ràng cho tôi, đây là đội hạt giống, phải cố gắng để hạt giống vào. Bây giờ phong khí không tốt lắm, không thể để những kẻ mèo quơ chó xé chui vào kẽ hở này. Cái gì mà cảnh vệ, tài xế của thủ trưởng, bà con cô bác chú bác cậu dì cháu chắt gì đó, đều không lấy, phải ngăn chặn họ râu ông nọ chắp cằm bà kia, lại đưa một lũ ô hợp vào.

Chỉ thị thứ hai: Lấy kỹ năng chuyên môn làm chính, năng lực dẫn dắt bộ đội làm phụ, thành tích văn hóa để tham khảo. Pháo binh làm cho pháo hiểu rõ là việc chính đáng, lại có phải chế tạo bom nguyên tử đâu, làm cho toán lý hóa hiểu rõ như thế để làm gì? Đều hiểu rõ rồi thì nó đã sớm thi đại học rồi, còn thèm cái đội giáo đạo nửa mùa này của cậu chắc? Trình độ tiểu học không lấy, sinh viên đại học càng không lấy, học sinh cấp ba là tốt nhất, học sinh cấp hai đặc biệt giỏi cũng có thể châm chước.

Chỉ thị thứ ba: Bây giờ cất nhắc cán bộ khó rồi, hễ có kẽ hở là có người chui. Thẩm tra trị an phải làm cho tốt, nhập ngũ ở tiểu đội trung đội chiến đấu mới có tư cách đăng ký, bố mẹ và người thân trực hệ có cán bộ lãnh đạo từ cấp Sư trở lên, về nguyên tắc là không lấy, trường hợp đặc biệt ưu tú thì tập trung ở trường thi Sư đoàn Độc lập, tôi sẽ trực tiếp giám thị.

Chỉ thị thứ tư: Khám sức khỏe phải nghiêm ngặt, có tiền sử bệnh truyền nhiễm di truyền gia đình không lấy, chân vòng kiềng không lấy, mọc mắt cá chân không lấy, răng vàng khè không lấy, hôi miệng nặng không lấy, mũi mũi đỏ — kiên quyết không lấy.

Chỉ thị thứ năm: Phẩm chất phải giữ vững, chỉ tiêu cứng có hai điều, một là không cơ hội luồn lách, hai là không ham sống sợ chết.

Còn chỉ thị thứ sáu, thứ bảy, thứ tám, thứ chín v.v. và v.v.

Hàn Mạch Thiên hiểu ngầm trong lòng, theo ý của Phó Tư lệnh Tiêu, sáu mươi ba chỉ tiêu cất nhắc cán bộ, tốt nhất là do sáu mươi ba hạt giống xuất sắc tham gia thi, như thế sẽ còn chắc chắn hơn cả bầu cử có số dư. Dĩ nhiên điều đó là không thể nào.

Những chỉ thị này của Phó Tư lệnh Tiêu, những cái khác đều dễ làm, có cái do bộ phận cán bộ thực hiện, có cái do bộ phận y tế thực hiện, khám sức khỏe nghiêm ngặt thì không vấn đề gì, nhưng cụ thể đến "Chỉ thị thứ tư" thì lại khiến người làm việc bên dưới có chút khó xử.

Ở quân khu W, Tiêu Thiên Anh là Phó Tư lệnh thường trực phụ trách huấn luyện, trong số các cán bộ cấp cao tương đương, ông được "tôn xưng" là Tiêu Thiên Lang. Sở dĩ nhận được vinh dự này là vì Tiêu Thiên Anh trong việc nắm huấn luyện bộ đội từ đầu đến cuối đều quán xuyến bốn chữ — tinh, điêu, tế, khắc. Cái gọi là tinh, tự nhiên là chỉ tinh xác, tinh ích cầu tinh; điêu, là chỉ vị thủ trưởng này ra đề lệch đề hiếm nhiều, nội dung kiểm tra hóc húa, hình thức kỳ quái; tế, nói về việc không kể lớn nhỏ, chỉ cần là nội dung huấn luyện, lớn đến tư tưởng quân sự nguyên tắc quân sự của các lãnh tụ cách mạng, lý luận quân sự thế giới binh pháp mưu lược các thời đại của nước nhà, nhỏ đến tập trận công thủ của một sư một trung đoàn, bắn đạn thật của một khẩu súng một khẩu pháo, đều có thể tự mình hỏi đến; khắc, chỉ việc yêu cầu và sử dụng nhân tài, lớn đến tu dưỡng phẩm chất biểu hiện trị an, nhỏ đến khuôn thước quy tắc dẫn dắt dùng binh và thói quen sinh hoạt, đều theo tiêu chuẩn của mình mà mài giũa khắc gọt. Thế nhưng, tất cả những điều này lại vừa hay giải thích rằng, Tiêu Thiên Anh là người thực sự cầu hiền như khát nước, yêu tài như mạng, ông từng phát biểu một luận điểm nổi tiếng — nhân tài chính là sức sống của quân đội, thắng bại của chiến tranh mãi mãi đều do con người quyết định, nhưng quyết định thắng bại của chiến tranh không phải là con người theo nghĩa thông thường, mà là con người có thể xứng danh là nhân tài. Ông dùng phương thức đặc biệt của mình để sàng lọc và nhào nặn ra những nhân tài mà ông yêu thích.

Vị thủ trưởng này không dễ hầu hạ, theo cách nói của chính ông, khuyết điểm của ông nhiều ngang với ưu điểm — nếu bạn cho rằng ông nói câu này là khiêm tốn thì bạn đã nhầm rồi. Ông còn có một lời chú thích, nói rằng khuyết điểm và ưu điểm của ông về số lượng thì ngang nhau, nhưng về chất lượng thì tỉ lệ giữa ưu điểm và khuyết điểm là chín mươi lăm phần trăm so với năm phần trăm, hơn nữa ưu điểm của ông là ưu điểm lớn, khuyết điểm là khuyết điểm nhỏ — chỉ riêng câu này thôi, bạn đã biết ông có dễ hầu hạ hay không rồi.

Hàn Mạch Thiên đối với con người Phó Tư lệnh Tiêu là có nghiên cứu rất sâu, ông có bao nhiêu ưu điểm thì ông hy vọng bạn có bấy nhiêu ưu điểm; thế nhưng ưu điểm của bạn nếu vượt quá phạm vi của ông quá nhiều, ông lại chưa chắc đã thích, lại có thể xem phần ưu điểm vượt quá đó của bạn là khuyết điểm; khuyết điểm của ông có bao nhiêu thì ông có thể nhẫn nại khuyết điểm của bạn bấy nhiêu, thế nhưng khuyết điểm của bạn nếu vượt quá khuyết điểm của ông quá nhiều, ông cũng sẽ gõ đầu bạn, mà còn là gõ cho một trận dữ dội, nghiêm trọng thậm chí còn ảnh hưởng đến sự tin tưởng và sử dụng của ông đối với bạn.

Tiêu Thiên Anh tham gia tổ chức cơ sở của Đảng từ hồi học trung học, có trình độ cấp ba, điều này đối với thế hệ những người làm cách mạng thời đó của ông mà nói thì đã tính là trí thức lớn. Thời kỳ kháng chiến, ông theo chỉ thị của cấp trên đã thành lập Chi đội Tiêu lừng lẫy vùng Trung Nguyên ở núi Biệt Tì, thời kỳ chiến tranh bảo vệ tổ quốc từ đây kéo một lữ đoàn dã chiến nam hạ, sau khi kiến quốc đến quân khu W làm Tư lệnh đầu tiên của Pháo binh quân khu, trên chức vị đã chủ trương chuyên môn hóa quân quan cấp cao, đồng thời tự mình làm gương, ở tuổi năm mươi tự mình thao luyện các loại hỏa pháo, lại còn tạo ra thành tích kinh ngạc: cán bộ cấp Quân bắn trực tiếp pháo can nông hai ngàn mét năm phát trúng cả năm.

Thời kỳ Tiêu Thiên Anh làm Tư lệnh Pháo binh quân khu W, có một lần pháo binh họp cán bộ từ cấp Trung đoàn trở lên, nhấn mạnh vấn đề chuyên môn hóa cán bộ hiện đại. Mấy vị lãnh đạo đại quân khu đến dự, người khác đọc báo cáo đều có bản thảo chuẩn bị trước, trích dẫn kinh điển nếu không phải là chỉ thị của Chủ tịch Mao về việc cán bộ phải đi trước một bước, thì cũng là diễn giải của Engels về đạo đức nghề nghiệp, đều là lý luận uy quyền của Đảng, không thể bắt bẻ không một kẽ hở. Đến lượt Tiêu Thiên Anh tổng kết, lúc đầu còn có thể đi theo hướng tư duy mà Thường vụ đã nghiên cứu trước cuộc họp, nhưng nói được một lúc cảm thấy không đã nát, thế là vứt bản phát biểu sang một bên rồi chém gió vung vít. Nói cán bộ bây giờ ít nhất một nửa là vô dụng, một cán bộ mà thành tích kiểm tra lý luận chỉ huy bắn vất vả lắm mới đạt mức khá mà cũng có thể làm Trung đoàn trưởng, một cán bộ vốn dĩ có nhiều đóng góp ở mảng bảo đảm hậu cần, để thể hiện sự trọng dụng lại cho đi làm Chính ủy, đúng là xếp đặt bậy bạ.

Mấy năm đó, một bộ phận khá lớn cán bộ quân đội đều là từ "hỗ trợ cánh tả" xuống hoặc điều chuyển qua các kênh khác, bao gồm cả một số thủ trưởng của quân khu, lai lịch đều không rõ ràng cho lắm. Trong tình hình như vậy mà nhắc đến vấn đề tố chất cán bộ, người khác đều như đi trên băng mỏng, thế nhưng ông già này lại mặt dày không kiêng nể gì, tại chỗ điểm tên một Phó Sư đoàn trưởng và một Chính ủy trung đoàn, bảo người trước trả lời nguyên tắc cơ bản phối hợp bộ binh pháo binh, bảo người sau diễn giải điều lệ công tác trị an từ tiết thứ năm đến tiết thứ tám. Cũng coi như hai cán bộ này đâm đầu vào họng súng, quả nhiên giơ tay hàng liền.

Thế là Tiêu Thiên Anh tóm được cái thóp, càng thêm đắc ý, nói thao thao bất tuyệt, đem đủ loại hiện tượng không tương thích trong đội ngũ cán bộ phô bày ra hết, đồng thời liên tục điểm tên cán bộ để chứng minh mình có mục tiêu rõ ràng. "Người xưa còn biết lấy lòng không hai mà dốc sức cho sự nghiệp, ngày đêm làm việc công, hễ có tài một thước nhất định dùng hết một thước. Bây giờ thì hay rồi, ngay cả một phân tài cũng không có mà lại đặt vào vị trí một thước, năng lực và chức vụ chênh lệch quá lớn, lại không chịu khó học hỏi, năng lực không tập trung nâng cao bản thân mà lại đi tìm mối quan hệ dựa dẫm bè phái, không có tâm làm tướng thì cũng chẳng có đức làm tướng, những cán bộ như vậy trong bộ đội của chúng ta không phải không có mà là quá nhiều quá nhiều. Ai không phục chúng ta có thể trắc nghiệm tại chỗ, Tiêu mỗ tôi cũng không ra đề lệch đề hiếm, tôi chỉ thi các anh những kiến thức thường thức trong phạm vi trách nhiệm của các anh, tôi dám khẳng định người đạt yêu cầu không quá một nửa các anh có tin không? Bây giờ khoa học kỹ thuật thế giới phát triển rất nhanh, tốc độ cập nhật kiến thức càng nhanh hơn, nếu ngay cả kiến thức thông thường cũng không nắm được thì làm sao có thể nói đến chuyện kết nối với kiến thức tiên tiến? Các anh phải cẩn thận, cái kiểu cán bộ gọi là công nông mờ mờ màng màng đó không thể cứ công nông mãi được nữa rồi, trong bộ đội pháo binh của chúng ta chỉ có quân quan pháo binh, không có cán bộ công nông, ai còn tự coi mình là cán bộ công nông thì Lão Tiêu tôi mời cậu cút xới."

Có người bực mình rồi — Tiêu Thiên Anh ông có ý gì? Ông có thể tự mình lên pháo bắn năm phát trúng cả năm thì người khác cũng nhất định phải giống ông sao? Ông có thể thuộc lòng trận thuật hợp đồng phối hợp bộ pháo thì lẽ nào người khác cũng phải học thuộc lòng? Trình độ chuyên môn của ông có chút tài lẻ là đúng rồi, nhưng ông không cho người khác sống nữa à? Ông không phân biệt lớn nhỏ điên điên khùng khùng đi lăn lộn với lính thì đó là do ông có bệnh, đừng nói cán bộ cùng cấp không làm được, ngay cả cán bộ sư đoàn trung đoàn cũng không kiên trì nổi.

Tiêu Thiên Anh nói chuyện xưa nay chưa bao giờ nhìn sắc mặt người khác, ông vừa hay lại không để ý đến rằng, những cán bộ không tương thích này sở dĩ có thể ngồi vào vị trí hiện tại không phải là bánh bánh trên trời rơi xuống. Sự trưởng thành của một cán bộ cấp Trung đoàn ít nhất ở cấp binh chủng hoặc cấp Quân có chỗ dựa của anh ta, còn việc bổ nhiệm một cán bộ cấp Sư đoàn, nếu cấp Đại quân khu không có người thưởng thức thì hoàn toàn là chuyện không thể. Tiêu Thiên Anh là thật sự không biết hay giả vờ không biết? Rõ ràng ông biết lợi hại trong chuyện này. Nhưng ông không quan tâm, biết đâu ông lại cố ý nói cho cấp tương đương thậm chí cấp trên của mình nghe. Tiêu Thiên Anh đối với tình trạng cán bộ hiện tại đã đầy một bụng cằn nhằn từ lâu, bây giờ vừa cho chỉnh đốn cán bộ, người khác còn muốn đi chậm vài bước quan sát xem sao, còn Tiêu Thiên Anh thì một phút cũng không nhẫn nại nổi, không làm thì thôi, một khi đã vạch trần ra thì làm đến nơi đến chốn.

Những chuyện tương tự như thế này không chỉ xảy ra một hai lần. Càng tồi tệ hơn là ông còn thực sự làm một chế độ kiểm tra nghiệp vụ cán bộ bốn cấp sư, trung đoàn, tiểu đoàn, đại đội, đồng thời thường xuyên xuống kiểm tra, công khai thành tích cho mọi người cùng biết. Dù là Sư đoàn trưởng hay Đại đội trưởng đều xếp hàng theo thành tích, làm cho đội ngũ cán bộ gà bay chó nhảy, một bộ phận khá lớn cán bộ trung cao cấp hoang mang sợ hãi. Mười mấy năm không có huấn luyện đạn thật súng thật rồi, có không ít cán bộ đảm nhận chức vụ hiện tại không phải dựa vào tố chất này tố chất nọ mà lên, đột nhiên soi xét nghiêm ngặt như vậy, tâm lý khó mà chấp nhận được, thật sự muốn nâng cao lại càng lực bất tòng tâm. Cho nên ở các đơn vị pháo binh thuộc quân khu này, hễ nhắc đến Tư lệnh Pháo binh Tiêu Thiên Anh - Tiêu Thiên Lang, phản ứng của mọi người là không giống nhau, có người từ đáy lòng khen ngợi, có người đầy bụng cằn nhằn, cũng có người im lặng không nói.

Trong số các lãnh đạo chủ chốt của quân khu trước đây, đã từng có người rất không đồng tình với cách làm của Tiêu Thiên Anh, mấy lần trong các cuộc họp rất quan trọng đã nói rằng Tiêu Thiên Anh người này không thành thật, thích làm màu làm mè thu hút sự chú ý, mấy mươi tuổi đầu rồi mà càng sống càng không trưởng thành, Tư lệnh chẳng ra dáng Tư lệnh chút nào.

Cấp trên trực tiếp có suy nghĩ như vậy, những ngày tháng của Tiêu Thiên Anh tự nhiên sẽ không mấy suôn sẻ, đến mức bị đè nén trong thời gian dài. Tư lệnh Pháo binh làm từ cuối những năm 50 mãi cho đến đầu những năm 70, làm hơn mười năm mới lên được Phó Tư lệnh Đại quân khu, trong khi những người từng làm việc dưới quyền ông trước đây đã có mười mấy người lần lượt làm Trưởng chức Đại quân khu. "Không cho làm quan thì được, không cho nói chuyện thì không xong. Nói chuyện chưa chắc là để làm quan, nhưng làm quan chính là để nói chuyện" — đây cũng là một trong những câu ngữ lộc quan trọng của Tiêu Thiên Anh.

3

Đối với Hàn Mạch Thiên, Tiêu Thiên Anh không chỉ có ơn tri ngộ, đồng thời đứng trên góc độ của một cấp dưới, Hàn Mạch Thiên đối với Tiêu Thiên Anh còn có một sự sùng bái chân thành. Về đạo làm tướng, con người này quả thực xứng danh kề vai. Thế nhưng bạn lại không thể không nhận ra rằng, con người này không chỉ có chiến công, không chỉ có lịch sử hiển hách, ông còn có một bộ tư tưởng của riêng mình. Ông có văn hóa, cũng có những điểm yếu mà người có văn hóa thường dễ bộc lộ, chẳng hạn như ông tự xưng là đúng, ông cố chấp giữ ý mình, ở một số vấn đề ông thậm chí còn có những quy tắc nhất định. Càng về già, ông càng có những biểu hiện hách dịch. Ông thường xuyên theo sở thích của mình mà yêu cầu cấp dưới, đồng thời ảnh hưởng đến sự đánh giá của ông đối với nhân tài, đôi khi thậm chí còn hơi không giản lý lẽ.

Chẳng hạn như vấn đề mũi đỏ — nhìn xem, "kiên quyết không lấy".

Hàn Mạch Thiên biết, Phó Tư lệnh Tiêu ghét mũi đỏ đã có lịch sử lâu đời rồi. Phó Tư lệnh Tiêu thường nói, mấy mươi năm qua ông đều chiến đấu với mũi đỏ, hơn nữa từng bắn bỏ ba cái mũi đỏ. Nếu không phải sau này chính sách nghiêm ngặt hơn thì có thể đã có cái thứ tư thứ năm rồi.

Người đầu tiên bị bắn bỏ là một Đại đội trưởng dưới quyền ông. Hồi đó Phó Tư lệnh Tiêu làm Chi đội trưởng ở núi Biệt Tì, tổ chức bộ đội đến cầu Mã Gia phục kích quân nhu Nhật. Vốn dĩ kế hoạch rất chu đáo, còn có du kích địa phương phối hợp. Chiến đấu còn chưa bắt đầu, một Đại đội trưởng đảm nhận việc thắt túi chặn đường lui của địch phát hiện địa hình phía mình khá tốt, khi chưa xin ý kiến đã tự ý chỉ huy bộ đội đánh phục kích trước. Tuy diệt được một tiểu đội quân Nhật và một tiểu đội hoàng hiệp quân, nhưng lại khiến toàn bộ trận đánh cướp quân nhu bị phá sản. Hành động này đã có tác dụng đả thảo kinh xà, một lượng lớn quân nhu sắp cầm chắc trong tay lại không cánh mà bay. Nghiêm trọng hơn là quân địch vận chuyển quân nhu thấy tình hình không ổn liền điều chỉnh lực lượng quay đầu đánh một đòn hồi mã thương, tập trung chủ lực vào đường cũ. Một trận pháo dội xuống dồn dập, đại liên tiểu liên trút xuống như mưa. Đại đội trưởng này đỡ không nổi, đánh được một lúc liền dắt bộ đội vắt chân lên cổ chạy, kết quả dẫn đến một Trung đội khu thuộc lực lượng du kích địa phương ở tuyến hai gần như bị xóa sổ toàn bộ. Sau khi trận đánh kết thúc, Tiêu Thiên Anh liền cho người trói vị Đại đội trưởng có cái mũi đỏ này mang đến chi đội bộ, chỉ nói hai chữ: "Bắn."

Lúc đó cán bộ từ cấp Đại đội trở lên đều có mặt, không một ai dám xin cho vị Đại đội trưởng này.

Sau khi bắn bỏ vị Đại đội trưởng này, Tiêu Thiên Anh văn tự chi hồ giảng cho các cán bộ thổ bát lộ một bài học về trị quân: "Binh có kỷ luật, lệnh hành cấm chỉ, sĩ tốt một lòng một sức, kẻ dũng không thể tự tiến, kẻ nhát không thể tự lùi. Trái phải trước sau như tay chân bụng lưng phối hợp cho nhau, thủ thì vững, công thì thắng, chiến thì cướp. Chu Thiết Tỏa (tức vị Đại đội trưởng bị bắn) thấy có lợi là tự đoán tự làm nhẹ binh tiến ẩu, lợi làm mờ mắt, quăng kế hoạch toàn cục ra sau đầu. Trước quân địch mạnh lại vắt chân lên cổ chạy, kinh hoàng mất mật, quăng an nguy của bộ đội anh em ra sau lưng, không giết không đủ để chấn chỉnh kỷ luật. Từ nay về sau tác chiến, hễ có ai tự ý hành động thì Chu Thiết Tỏa chính là kết cục."

Những cán bộ này đều trưởng thành từ "trong chiến tranh học tập chiến tranh", đừng nói là chưa từng đọc 《Đăng Đàn Tất Cứu》, nghe cũng chưa từng nghe qua. Nhưng ý của Tư lệnh Tiêu thì mọi người đều nghe hiểu — không hành động theo kế hoạch tác chiến, chém đầu.

Người thứ hai bị giết có cái mũi đỏ là một cán bộ chính quyền kháng nhật địa phương ở núi Biệt Tì. Trước khi chiến tranh kháng nhật bước vào giai đoạn phản công lớn, tình hình hành động của chi đội Biệt Tì nhiều lần bị quân địch trong thành Nhữ Định nắm được, Tiêu Thiên Anh nghi ngờ nội bộ có gián điệp. Có một lần mấy cán bộ chính quyền huyện địa phương đến nhận nhiệm vụ, Tiêu Thiên Anh nói với Huyện trưởng: "Tôi thấy cái anh Trưởng ban Vũ trang khu xx nào đó của các anh trông không giống người tốt. Mọi người đều đang ăn cám ăn rau, anh ta dựa vào đâu mà hồng hào tươi tốt thế? Lại còn mọc cái mũi đỏ chót nữa, điều tra xem anh ta ăn cái gì mà ra thế?"

Huyện trưởng về nhà để ý một chút, quả nhiên phát hiện manh mấu, người này đúng thật là gián điệp, lại còn nuôi một con vợ bé ở vùng giáp ranh giữa khu địch chiếm và căn cứ địa, cách mấy ngày lại đến cải thiện bữa ăn. Huyện trưởng trói người này lại nộp cho chi đội Tiêu xử lý, Tiêu Thiên Anh vô cùng đắc ý, ha ha cười lớn nói: "Thế nào, con mắt của bản Tư lệnh không tồi chứ? Cứ ha ha... Làm sao bây giờ? Dễ làm. Bắn."

Người thứ ba bị bắn là một Phó Tiểu đoàn trưởng, vốn là cảnh vệ của thủ trưởng, một thân võ nghệ vững vàng, tay cầm hai súng, không nói trăm phát trăm trúng không phát nào trượt, nhưng tỉ lệ trúng thưởng chung quy đều trên chín mươi phần trăm. Thế nhưng Tiêu Thiên Anh nhìn thế nào cũng thấy người cảnh vệ này không thuận mắt, chỉ vì anh ta mọc một cái mũi đỏ to tướng. Nhất quyết đề bạt anh ta xuống bộ đội bên dưới làm Phó Tiểu đoàn trưởng. Lúc dẹp phỉ ở Tây Nam, vị Phó Tiểu đoàn trưởng này có một lần sau chiến thắng lớn uống rượu say khướt, nửa đêm tỉnh lại tìm nước uống, mò vào phòng cô chủ nhà, cưỡng dâm không thành. Sau khi sự việc vỡ lở, dĩ nhiên là bắn.

Còn người thứ tư có mũi đỏ là một quân quan Quốc dân đảng bị bắt làm tù binh trong lúc dẹp phỉ. Tiêu Thiên Anh vừa nhìn thấy cái mũi đỏ liền nói với người của đội chấp pháp: "Thứ này không chỉ là phản cách mạng mà ước chừng còn là quan tham, bắn bỏ cho xong." Nhưng vì quân quan này đã nộp vũ khí đầu hàng, giết tù binh vi phạm chính sách, do Chính ủy ra mặt làm tư tưởng ngăn cản nên mới giữ lại được một mạng chó.

Khó khăn của Hàn Mạch Thiên nằm ở chỗ, về việc thành lập Trung đội 7, Đảng ủy Quân khu đã ra quyết nghị, tiêu chuẩn tuyển chọn học viên do bộ phận cán bộchế định điều lệ chi tiết, cũng đã được Thường vụ thông qua. Thẩm tra trị an, kiểm tra chuyên môn, kiểm tra văn hóa, kiểm tra sức khỏe đều có các bộ phận chức năng phụ trách theo nhiệm vụ. Nhưng Phó Tư lệnh Tiêu lại đưa ra nhiều điều "không lấy", không thể nói là làm một bộ riêng, nhưng cũng ít nhiều có nghi vấn vẽ chuyện.

Thế này cũng đành. Vấn đề là những tiêu chuẩn mà ông già đưa ra quả thực có chút hà khắc. Anh nói có tiền sử bệnh di truyền gia đình và chân vòng kiềng mắt cá chân không lấy thì còn gượng gạo nói qua được, nhưng cái gọi là răng vàng khè, hôi miệng nặng, mũi đỏ,đã không tính là bệnh lý lớn gì, hình như cũng không thể tính là khuyết tật sinh lý, đặc biệt là không lây nhiễm, dựa vào đâu mà không lấy? Đặc biệt là mũi đỏ, thực ra chỉ là bệnh ngoài da, dân gian gọi là "mụn mạt", thuật ngữ y học gọi là "viêm da tuyến bã nhờn", không phải bệnh lý mang tính nguyên tắc. Thế nhưng Phó Tư lệnh Tiêu nhấn mạnh kiên quyết không lấy, không có một chút châm chước nào, như vậy là quá đáng rồi. Ông già tuy thời chiến tranh từng bắn bỏ mấy cái mũi đỏ, đồng thời thực tế chứng minh đều không bắn nhầm, nhưng đó dù sao cũng là sự ngẫu nhiên, không có lý nào dựa vào đó mà đoán rằng tất cả mũi đỏ đều không phải người tốt, đây chẳng phải là chủ nghĩa duy tâm sao? Ông già thời chiến tranh từng bắn bỏ biết bao nhiêu người, người có râu riêu sang Nhật Bản là tên quỷ Nhật, giết không tiếc, ông còn bắn người có mắt sẹo, ông có thể khẳng định tất cả người mắt sẹo đều không phải người tốt sao? Ông còn bắn người vừa không có mũi đỏ vừa không có mắt sẹo, những người đó lẽ nào đều không phải người tốt? Nghe nói Đại tướng 5 sao Marshall của quân đội Mỹ khi dùng người cũng có một thành kiến, người nghiện rượu kiên quyết không dùng, có người chỉ là thích uống vài ly, còn lâu mới đạt đến cấp độ sâu rượu, nhưng một khi để Marshall biết được thì tương lai của người này sẽ bị ảnh hưởng. Dù vậy, so với Phó Tư lệnh Tiêu, lý lẽ của Marshall dường như còn đầy đủ hơn một chút, thích uống chút rượu tuy không tính là phẩm chất trị an, nhưng dù sao tu thân dưỡng tính cũng thiếu chút hỏa hầu. Nhưng cái mũi đỏ của người ta đụng chạm gì đến ông? Vừa không phải vấn đề trị an, vừa không phải vấn đề phẩm chất, tướng mạo do trời sinh, con đường có thể lựa chọn mà.

Hàn Mạch Thiên có một lần đã dứt khoát bày tỏ quan điểm của mình với Phó Tư lệnh Tiêu — cũng chỉ có Hàn Mạch Thiên mới dám trước mặt Phó Tư lệnh Tiêu thẳng thắn đưa ra ý kiến khác. Hàn Mạch Thiên nói: "Chân vòng kiềng có thể không lấy, ảnh hưởng đến hình ảnh, nhưng mọc mắt cá chân thì không thể khống chế chết được, làm lính dã ngoại hành quân đi đường nhiều, mọc vài cái mắt cá chân là bình thường, một đơn vị nếu không có vài người mọc mắt cá chân thì ngược lại mới là không bình thường."

Ý kiến này được Phó Tư lệnh Tiêu vui vẻ tiếp nhận. Thái độ nhận sai của Phó Tư lệnh Tiêu còn rất thành khẩn, nói: "Có lý lẽ, tôi đã bỏ qua việc mắt cá chân là do hậu thiên tạo thành. Làm lính chạy đường nhiều, mọc vài cái mắt cá chân là lẽ đương nhiên, không thể vì cái này mà trách nhầm đồng chí tốt của chúng ta."

Hàn Mạch Thiên lại nói: "Vấn đề răng miệng cũng không thể vơ đũa cả nắm, có người tuy răng vàng một chút nhưng môi dày có thể che lại, chỉ cần thẩm tra trị an và chuyên môn không vấn đề gì thì cũng không thể chỉ vì có hàm răng vàng mà loại bỏ người ta ra ngoài."

Phó Tư lệnh Tiêu quả quyết nói: "Cái này không có châm chước. Tôi nói là răng vàng khè, không bọc răng vàng cũng giống như bọc cái răng vàng lớn. Quân quan Quốc dân đảng cũng không bọc răng vàng, chỉ có thổ phỉ và thổ hào liệt thân mới thích bọc răng vàng. Dĩ nhiên rồi, răng vàng không phải cố ý. Thế nhưng một quân quan mà lúc nào cũng lộ ra một bộ răng vàng giả, cậu nói xem ra cái thể thống gì? Không lấy! Còn hôi miệng cũng không được. Mũi đỏ càng không được, một giọt rượu không chạm cũng đỏ cái mũi, giống như cái bộ dạng say khướt, đứng vào hàng ngũ một hàng mũi đỏ chót, thành cái thể thống gì? Những người như vậy dễ khiến người ta liên tưởng đến quan tham nhất, cậu không thấy trong phim đóng vai ác đa phần đều là mũi đỏ sao? Không phải quan tham cũng giống quan tham, ấn tượng không tốt."

Hàn Mạch Thiên nói: "Thế nhưng dù là điều lệ Đảng hay điều lệ quân đội đều không quy định mũi đỏ không được cất nhắc cán bộ, điều lệ chi tiết do bộ phận cán bộchế định cũng không quy định, cái này..."

Phó Tư lệnh Tiêu phẩy tay một cái nói: "Được rồi, bây giờ tôi đọc, cậu ghi chép — Đồng chí Tiêu Thiên Anh, Phó Tư lệnh thường trực Quân khu W quy định, tất cả các đồng chí mọc mũi đỏ đều không được tham gia kỳ thi tuyển chọn trung đội đào tạo cấp tốc cán bộ dự đề thuộc Đại đội Giáo đạo Pháo binh lần này. Thông báo này hạ phát đến tất cả các đơn vị từ cấp Sư đoàn trở lên trong toàn khu."

Hàn Mạch Thiên vừa không kinh ngạc vừa không động đậy, vẻ mặt thẫn thờ như thể nghe không hiểu.

Tiêu Thiên Anh ha ha cười lớn, tinh ranh nói: "Làm sao vậy? Với tư cách là Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Phó Tư lệnh thường trực phụ trách công tác này, ông già tôi không thể có vài quy định bổ sung sao? Tôi nói cho cậu biết Hàn Mạch Thiên, mấy quy định bổ sung này của tôi cũng không phải là nhất ngôn đường đâu, không tin cậu đi hỏi Tư lệnh và Chính ủy xem họ có đồng ý không? Chúng tôi đều đã trao đổi với nhau rồi."

Hàn Mạch Thiên không phải kẻ ngốc, dĩ nhiên anh sẽ không đi hỏi Tư lệnh và Chính ủy. Không giảng lý lẽ thì không giảng lý lẽ vậy, ai bảo ông là Phó Tư lệnh còn anh là tham mưu chứ? Hơn nữa, trong cái không giảng lý lẽ này của ông già cũng không phải hoàn toàn không có lý lẽ, tinh ích cầu tinh,ưu trung chọn ưu mà, quân quan thời hòa bình thì ngoại hình khôi ngô vẫn là cần thiết. Dĩ nhiên anh cũng sẽ không thực sự hạ phát chỉ thị này của Phó Tư lệnh Tiêu đến các đơn vị từ cấp Sư trở lên, đây là việc chỉ có thể hiểu ngầm không thể nói ra, âm thầm canh giữ ranh giới là được.

4

Một bộ hồ sơ dừng lại trong tay Hàn Mạch Thiên ba phút mười hai giây, sau đó biến thành một viên giấy, từ lòng bàn tay búng ra, bay chính xác vào chiếc sọt rác khổng lồ sau cửa. Tiếp theo là bộ hồ sơ thứ hai. Lại qua khoảng ba phút, lại vo tròn thành viên, bay tiếp vào sọt rác... Nửa ngày trời, sọt rác đã đầy.

Đôi khi, Hàn Mạch Thiên còn đặt đồ đạc trong tay xuống, quay lại lục lọi sọt rác, vuốt phẳng một bản trong đó ra để ánh mắt một lần nữa giội xuống. Một ai đó lại giành được một cơ hội thoát chết trong gang tấc. Dĩ nhiên, việc có thể đứng vững và chiếm giữ lâu dài trên bàn làm việc của Hàn Mạch Thiên hay không còn phải xem tạo hóa ở các phương diện khác.

Thái Đức Hãn, nam, sinh tháng 1 năm xxxx.

Quê quán: Thôn Thái, xã Tiền Kiều, huyện Tào, tỉnh xx.

Dân tộc: Hán.

Thành phần gia đình: Phú nông.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Trình độ văn hóa: Cấp hai.

Tháng 12 năm xxxx nhập ngũ, tháng 6 năm xxxx vào Đảng.

Kinh qua các chức vụ: Chiến sĩ, Tiểu đội trưởng, Quyền Trung đội trưởng. Trong cuộc kiểm tra bắn trực tiếp của Pháo binh Tập đoàn quân B tháng 6 năm xxxx, với thành tích phát đầu trúng mục tiêu, bảy phát trúng sáu, đạt Hạng nhất hạng mục này của Tập đoàn quân; tiểu đội do anh dẫn dắt đạt Hạng nhất tổng thành tích bắn trực tiếp cùng loại pháo của Tập đoàn quân, Hạng tư thành tích kiểm tra cuối năm của quân khu. Bắn gián tiếp xếp Hạng nhì thành tích kiểm tra cuối năm xxxx của Tập đoàn quân, tổng điểm xây dựng công sự trận địa xếp Hạng nhất. Được tặng thưởng Công trạng hạng Ba ba lần, được Chính quyền thành phố nơi đóng quân trao tặng các danh hiệu "Phụ đạo viên ngoài nhà trường xuất sắc", "Cá nhân tiên tiến xây dựng văn minh tinh thần", "Đột kích thủ Chặng đường dài mới".

Tình hình thành viên chính trong gia đình: Bố mẹ mất sớm, không có anh chị em...

Xét về thành tích thì bình thường, các danh hiệu vinh dự cũng không tính đặc biệt nổi bật. Nền tảng này cho dù có thể tham gia kiểm tra tuyển chọn thì ước chừng cũng rất bấp bênh. Nhưng điều Hàn Mạch Thiên coi trọng là trình độ văn hóa và gia cảnh của người này. Trình độ văn hóa cấp hai, điều này trong số những hồ sơ Hàn Mạch Thiên đã xem qua cho đến nay vẫn là trường hợp đầu tiên. Làm hạt giống xuất sắc đến cấp quân khu thì rất ít khi xuất hiện học sinh cấp hai, một mặt là do các cấp canh giữ ranh giới, mặt khác, khá nhiều học sinh cấp ba đối với việc tính toán hàm số logarit trong chỉ huy pháo binh đều cảm thấy chật vật. Học sinh cấp hai thời Cách mạng Văn hóa về cơ bản chưa từng học hàm số lũy thừa cao, hai mắt tối sầm. Thế nhưng Thái Đức Hãn lại gặp núi mở đường gặp nước bắc cầu mà đánh một đường sát phạt đi lên, có thể thấy là có chút bản lĩnh, ít nhất nghị lực và sự siêng năng đáng biểu dương.

Lại nữa, người này tay trắng không có gì, nghèo đến mức trên không mảnh ngoạ che đầu dưới không đất cắm dùi, anh chị em không còn một ai, chỉ để lại một cái tên "Thái Đức Hãn" trên đầu mình, không chút vướng bận, muốn có người làm vướng chân cũng không có ai làm vướng chân anh ta, vậy anh ta không làm lính cho tốt thì còn có thể làm gì?

Điều khiến Hàn Mạch Thiên coi trọng nhất là người này từ nhỏ đã mồ côi cả bố lẫn mẹ, điểm này vừa hay đánh trúng vào một chỗ yếu mềm trong lòng Hàn Mạch Thiên. Hàn Mạch Thiên cũng từ nhỏ đã mất bố mẹ, bố anh là Đội trưởng một đội thăm dò dầu khí của nước Trung Hoa mới, không lâu sau khi anh ra đời đã hy sinh trong một vụ phun trào giếng dầu. Mẹ anh thì mất vào năm anh mười hai tuổi do nạn đói diện rộng đột ngột xảy ra trên toàn quốc. Hồi đó Hàn Mạch Thiên vừa thi đỗ cấp hai, mỗi ngày giữa trưa đi học về, trong nồi đều có một bát cháo bí đỏ gạo nát và một miếng bánh ngô. Mỗi lần Hàn Mạch Thiên đều hỏi: "Mẹ ăn chưa?" Mẹ lần nào cũng trả lời: "Mẹ ăn rồi." Hàn Mạch Thiên hồi đó đang tuổi lớn, sức ăn cực kỳ khỏe, mẹ đã nói ăn rồi thì anh cũng tin là thật, lần nào cũng ăn sạch bách cháo gạo nát và bánh ngô, ngay cả mẩu vụn rơi trên bàn cũng dùng tay gạt lại rồi lùa vào miệng.

Sau đó rốt cuộc có một ngày đi học về, trong nồi không còn cháo gạo nát và bánh ngô nữa, trong nhà cũng không còn mẹ nữa, mẹ đã được người ta đưa vào bệnh viện, không lâu sau thì qua đời. Hàn Mạch Thiên là do ông ngoại bà ngoại nuôi lớn. Vì miếng cháo gạo nát và bánh ngô háo ăn thời thiếu niên đó mà Hàn Mạch Thiên hối hận suốt đời.

Thái Đức Hãn và Hàn Mạch Thiên cho dù có ngàn điều vạn điều không giống nhau, nhưng điều tự nhỏ mất bố mẹ này hoàn toàn có thể vẽ dấu bằng. Hàn Mạch Thiên mồ côi lớn lên ở thành phố hiểu rõ nỗi đau tinh thần của một đứa trẻ mồ côi nông thôn hơn người khác, cũng cảm nhận sâu sắc hơn ảnh hưởng lớn lao của nỗi đau này đối với cuộc đời anh ta.

Hàn Mạch Thiên lại xem tờ giấy viết thư khổ 16 mỏng dính đó từ đầu đến cuối thêm hai lần, rồi đặt nó trở lại đống bảng biểu dự bị trúng tuyển. Anh thậm chí còn nảy ra một ý nghĩ: liệu có thể báo cáo với Phó Tư lệnh Tiêu, thông qua bộ phận cán bộ để đối với những học sinh cấp hai như Thái Đức Hãn, khi thi văn hóa sẽ dành sự quan tâm thích đáng?

Hàn Mạch Thiên cuối cùng đã gạt bỏ ý nghĩ này. Điều anh có thể giúp Thái Đức Hãn làm chính là điền tên anh ta vào bản báo cáo sắp gửi đến tay Phó Tư lệnh Tiêu. Như thế đã là trời cao đất dày rồi.

Công việc Hàn Mạch Thiên đang làm hiện tại gọi là "bảo đít".

Mặt trời số phận đã bắt đầu hé rạng. Trong số hàng ngàn hạt giống nòng cốt, người có thể phát gai chông vượt bụi rậm trèo lên đỉnh núi cao, may mắn tắm mình trong luồng ánh sáng này chung quy chỉ có một số rất ít. Khi họ còn đang hoang mang mờ mạt, họ không hề biết rằng ở nơi cách xa ngàn dặm, tại trái tim của chiến khu này, một tham mưu 34 tuổi chín chắn trước tuổi tên là Hàn Mạch Thiên đã nhập tương lai của họ vào chiếc bàn tính hợp kim nhôm của anh, một lần rồi lại một lần nhào nặn làm sạch, tiến hành dự đoán tiệm cận với chân lý — lựa chọn lựa chọn lại lựa chọn, loại bỏ loại bỏ lại loại bỏ, cô đọng cô đọng lại cô đọng, gọt giũa bớt rườm rà, chiết xuất ra phần có hàm lượng vàng cao nhất, tạo thành báo cáo bằng văn bản, sau đó nhân danh Phó Tư lệnh Tiêu và tổ chức thông báo đến các đơn vị, bảo đảm cho họ thuận lợi vượt qua vòng thẩm tra trị an đầu tiên — dĩ nhiên, đây chỉ là nỗ lực bước đầu để họ có được tư cách tham gia tuyển chọn, cũng chỉ là cung cấp bảo đảm cơ bản để họ thử sức. Đặt họ vào đấu trường này, họ còn phải trải qua các loại kiểm tra, cuối cùng có trúng tuyển được hay không thì ngay cả Phó Tư lệnh Tiêu cũng không thể đảm bảo cho ai được.

Thái Đức Hãn dĩ nhiên không thể nào biết được việc vị tham mưu Hàn Mạch Thiên của Bộ tư lệnh Pháo binh đại quân khu vào cái buổi trưa này — sau khi đã tan làm lại nhiều lần trăn trở, quay trở lại văn phòng — sẽ tạo ra ý nghĩa quan trọng đến nhường nào đối với cuộc đời anh. Anh và người này chẳng bà con thân thích, cũng chưa từng quen biết, nếu không phải vì cùng là lính pháo binh thì người ta chẳng có lý do gì để trừng phạt mà cũng chẳng có lý do gì để trợ giúp anh.

Những sự thật mà sau này Thái Đức Hãn mới biết là: đầu tiên trung đoàn và sư đoàn đã điền tên anh vào danh sách báo cáo như một nhân tố trọng điểm. Sau đó, Phòng Cán bộ của đại quân khu lại gửi thông báo xuống, toàn bộ những người có trình độ cấp hai (trung học cơ sở) đều bị hủy bỏ tư cách tham gia tuyển chọn sát hạch. Khi nghe tin này, anh chỉ cười chua chát. Anh đã sớm liệu trước sẽ có kết quả này, cho dù anh vô cùng không mong muốn nó xảy ra.

Về sau nữa, đại quân khu và sư đoàn lại ra một thông báo bổ sung: tất cả những hạt giống huấn luyện giỏi đã được ghi tên ở đại quân khu đều bắt buộc phải tham gia tuyển chọn sát hạch. Phía sau bản thông báo bổ sung do sư đoàn hạ phát có kèm theo danh sách những nhân viên "được đại quân khu ghi tên" và "bắt buộc phải tham gia sát hạch". Trong danh sách đó có tên Thái Đức Hãn, mà anh cũng là người duy nhất có trình độ cấp hai.

Sau khi nhận được tin này, Thái Đức Hãn đã chạy ra bờ sông nhỏ phía sau doanh trại, một mình khóc một trận đã đời. Cũng mãi đến lúc này, anh mới biết mình là hạt giống huấn luyện giỏi đã được đại quân khu ghi tên. Dù lần này thi không đỗ thì cũng đáng đời này rồi — tổ chức đã không phụ lòng ta.

Sáu

Hàn Mạch Thiên là sinh viên tốt nghiệp đại học những năm 60, học chuyên ngành sinh học. Từ sau khi cha mẹ lần lượt qua đời, anh được ông bà ngoại đón về một thành phố khác. Điều kiện nhà ông bà ngoại tốt hơn nhà ông bà nội rất nhiều, ít nhất cũng có thể ăn no được một nửa. Hàn Mạch Thiên đã hoàn thành chương trình cấp hai trong tình trạng no một nửa đó, cho đến khi lên cấp ba, anh mới có thể tương đối yên tâm ăn no căng bụng.

Điều đáng tiếc của Hàn Mạch Thiên là, đại học mới học được hai năm thì gặp phải một thời kỳ hoang đường. Khi ấy đang tuổi hăng hái nhiệt huyết, tự nhiên phải mang tâm nguyện hùng tâm tráng chí giải phóng toàn nhân loại dấn thân vào cuộc đại cách mạng chưa từng có trong lịch sử, lấy mục tiêu ánh mặt trời đỏ thắm chiếu khắp toàn cầu làm lý tưởng cao nhất của mình. Không may là, chẳng bao lâu sau cuộc cách mạng đó đã biến thành hành động bạo lực, anh tận mắt chứng kiến một số người bị đánh đập hoặc bỏ mạng một cách vô lý, mới thấu hiểu lý tưởng của mình đã bị cuốn vào một trò chơi hoang đường. Trong lúc thất vọng tột cùng, anh quyết định xếp bút nghiên theo việc đao cung, ban đầu làm văn thư ở một đại đội, sau đó được đề bạt làm phó chỉ đạo viên.

Đến giữa những năm 70, quân đội có xu hướng đi vào nề nếp hơn, bắt đầu coi trọng trí thức, anh mới được điều về Bộ tư lệnh Pháo binh đại quân khu làm tham mưu. Tuy bụng đầy kinh thư nhưng do thâm niên nông cạn nên anh rất bị các cán bộ xuất thân công nông giàu kinh nghiệm đấu tranh cách mạng coi thường. Bản thân anh cũng biết ý, dù trong bụng có trăm phương ngàn kế thì lúc nào cũng giấu nghề không lộ ra ngoài, lặng lẽ làm việc suốt năm năm trời, lúc nào cũng giữ kẽ khúm núm. Không ngờ rằng, một nhân vật nhỏ bé cực kỳ mờ nhạt như anh lại thu hút sự chú ý của Tiêu Thiên Anh, không phải vì phát huy tác dụng trong quyết sách đại chiến, cũng chẳng phải vì xả thân cứu chúa lúc nguy nan, mà chỉ đơn thuần là bộc lộ tài năng trong một buổi tiệc chiêu đãi.

Đó chính là thời kỳ bị một số ít người gọi là "thời kỳ trào lưu của đường lối X nào đó quay trở lại", thiên hạ đại loạn gần mười năm, Trung ương lại dùng lại một số lãnh đạo thực tế, đồng chí X nào đó đã trở lại vị trí lãnh đạo Trung ương. Sau vài năm nỗ lực, trật tự từng bị xáo trộn trong thời kỳ đặc biệt đã từng bước đi vào nề nếp, quan hệ các mặt cũng đã được sắp xếp ổn thỏa, một loạt các thủ trưởng cũ đã lui về sau từ vị trí lãnh đạo.

Vào ngày Kiến quân năm đó, Đảng ủy đại quân khu quyết định tổ chức một buổi tiệc chiêu đãi các cán bộ lão thành, phân công công việc này do Tiêu Thiên Anh chịu trách nhiệm. Thời đó chuyện này rất dễ làm, không có sơn hào hải vị, cũng chẳng có các hoạt động màu mè đa dạng, cùng lắm là bảo nhà khách làm thêm vài món ăn, thịt kho tàu hầm củ cải cho rục một chút là xong.

Đến ngày Kiến quân, vì Tư lệnh và Chính ủy đột xuất được gọi về Bắc Kinh tham gia hoạt động, nên Tiêu Thiên Anh toàn quyền đại diện chủ trì buổi tiệc chiêu đãi cán bộ lão thành. Khi mọi thứ đã chuẩn bị sẵn sàng, Tiêu Thiên Anh dẫn theo vài nhân viên kiểm tra tình hình chuẩn bị, các vấn đề khác đều không thành vấn đề, nhưng lại có một chuyện khiến Tiêu Thiên Anh phải đắn đo suy nghĩ, đó chính là vấn đề chỗ ngồi. Trong số các cán bộ lão thành đã về hưu này, xét về chức vụ đảm nhiệm trước đó không lâu, có cấp binh đoàn, cấp quân đoàn và cũng có cấp sư đoàn; xét về thâm niên, có lão Hồng quân, lão Bát lộ và cũng có lão tình báo underground, có người từng đảm nhiệm chức vụ Tỉnh trưởng, Bí thư Tỉnh ủy ở địa phương. Tổng cộng có bảy mươi chín người, ngồi tám bàn (mở bảy bàn), mà vị trí có thể ngồi ở bàn chủ tọa nhiều nhất cũng chỉ tầm mười một mười hai người, dù xếp theo thâm niên hay theo chức vụ thì đều không thể thỏa đáng.

Tiêu Thiên Anh cầm danh sách khoanh đi khoanh lại, sửa đi sửa lại, không ngờ càng sửa trong lòng lại càng không có đáy, lại càng thấy không phải đạo — đều là các lão cách mạng, lão chiến hữu, lão đồng chí cả, ngày xưa ai nấy đều là hùm tháo lồng rồng xuất thế uy phong lẫm liệt, giờ đây ai nấy đều đã già, Tiêu Thiên Anh mình làm cái chức Phó tư lệnh này e là ngày vui chẳng còn bao lâu (lúc đó đang có tin đồn ông cũng sắp phải hạ đài), có thể ở vị trí này chiêu đãi mọi người, biết đâu chừng đây là lần cuối cùng.

Nghĩ đến đây, Tiêu Thiên Anh không khỏi có chút chạnh lòng, nói với những người xung quanh: "Cái danh sách này thật sự làm khó tôi rồi, cấp chính binh đoàn có bảy người, người từng tham gia Vạn dặm Trường chinh có mười hai người, lại còn vài người từng làm Bí thư, Tỉnh trưởng, sức mạnh tổng hợp đều ngang ngửa nhau, tôi thấy các đồng chí này đều nên ngồi ở bàn chủ tọa, gạt ai xuống cũng không hay. Các ông lão đã về hưu cực kỳ nhạy cảm, làm không khéo lại tổn thương tình cảm, thành ra làm ơn mắc oán. Các anh cho ý kiến xem."

Lúc đó các cán bộ ở bên cạnh Tiêu Thiên Anh có người của cơ quan đại quân khu, cũng có người từ các binh chủng tới. Có người đề nghị chia bàn theo đơn vị bộ phận cũ, có người đề nghị chia theo thứ tự vào cửa trước sau, dĩ nhiên đều không phải là ý hay. Một Phó bộ trưởng Bộ thứ hai thuộc Bộ Chính trị đề nghị tổ chức "Hội nghị bàn tròn", lập tức bị Cục trưởng Cục Quản lý Bộ tư lệnh phủ quyết, lý do là người quá đông, hỗn loạn, không có cái bàn tròn nào to như thế, mà cũng không ra thể thống gì.

Mọi người suy nghĩ mãi mà không có mưu cao chước tốt nào, đúng lúc này có một giọng nói rụt rè vang lên: "Tôi có một ý nghĩ chưa chín chắn, liệu có thể làm thế này..." Sau đó thuật lại tỉ mỉ ý nghĩ "chưa chín chắn" đó ra.

Người này chính là tham mưu Hàn Mạch Thiên của Bộ tư lệnh Pháo binh đại quân khu W. Mọi người nghe xong ý kiến của Hàn Mạch Thiên đều im lặng không nói gì, Tiêu Phó tư lệnh chằm chằm nhìn vào gương mặt hơi tái nhợt kia một hồi, rồi lại nhìn mọi người, sờ sờ cằm nói: "Ồ, đừng nhìn nữa, đây đúng là cái khó ló cái khôn rồi. Tôi thấy được đấy."

Mọi chuyện thế là được quyết định.

Đến ngày Kiến quân, các cán bộ lão thành lần lượt đến nơi, các cán bộ cơ quan đóng vai trò nhân viên phục vụ đón ở cửa chào hỏi: "Mời các lão thủ trưởng ngồi tự do, ngồi thế nào thấy vui là được." Các cán bộ nghỉ hưu bước vào nhà ăn lớn, nhìn thấy bảy chiếc bàn xếp thành một vòng tròn, chẳng hề phân biệt lớn nhỏ chính phụ, liền ngồi tùy ý, những người quen biết nhau, hợp tính nhau, cựu cộng sự, cựu cấp trên cấp dưới tự nhiên ngồi lại với nhau.

Tiêu Thiên Anh đứng ở khoảng trống giữa bảy chiếc bàn phát biểu lời chúc rượu nhiệt tình chan chứa, nói xong mới lớn tiếng bảo: "Hôm nay tất cả chúng ta đều là lão cách mạng, bản thân tôi làm nhân viên phục vụ cho các lão đồng chí mấy ngày nay, cũng nên vào bàn uống một ly thật đã chứ nhỉ. Đâu còn chỗ trống nữa?"

Cựu Phó chính ủy quân đoàn J liền hét lên: "Bên chúng tôi còn trống một chỗ, chào mừng Tiêu Phó tư lệnh ghé thăm bàn này."

Lúc này các lão thủ trưởng mới phát hiện ra tiệc chiêu đãi hôm nay thật độc đáo, lại không hề có bàn chủ tọa, bố trí chỗ ngồi hoàn toàn tùy tâm sở thích. Có những người (từ cấp chính binh đoàn trở lên và những người đức cao vọng trọng khác) vốn dĩ theo lẽ tự nhiên sẽ dự định ngồi bàn chủ tọa, tuy có chút hụt hẫng nhưng nhanh chóng giải tỏa được — lão Vương lão Trần cũng ngồi ở dưới kìa. Mọi người đều giống nhau thì chẳng còn gì để bắt bẻ nữa, ngược lại còn cảm thấy hành động này của Tiêu Thiên Anh có sự độc đáo riêng, không mất đi sự sáng suốt. Cũng có những người (chủ yếu là xung quanh cấp phó binh đoàn) vốn dĩ dự đoán bản thân trong tiệc chiêu đãi hôm nay có thể rơi vào thế lấp lửng giữa việc lên bàn chủ tọa hay không lên, vị trí này rất khó xử, lên hay không lên đều không thoải mái, vừa thấy không có bàn chủ tọa liền thở phào một hơi dài. Còn về những cán bộ nghỉ hưu cấp phó quân đoàn và cấp sư đoàn thì lại ủng hộ sự đổi mới của Tiêu Thiên Anh từ tận đáy lòng. Đúng thế, mẹ nó đều về vườn cả rồi, đội cảm tử ngày xưa giờ đều thành đội chờ chết như nhau, còn coi trọng cái đéo gì cấp bậc thâm niên nữa. Cứ như thế này lại hay, như thế này không phân lớn nhỏ, như thế này ăn mới đã, uống mới sướng.

Sau đó liền "rót chén rượu cúng dòng nước chảy". Mọi thứ đều rất bình thường.

Trong bữa tiệc, Tiêu Phó tư lệnh còn đặc biệt đến bàn nhân viên phục vụ kính rượu, khi đến trước mặt Hàn Mạch Thiên, Tiêu Phó tư lệnh trước mặt bao nhiêu người không hề khen ngợi, mà lại giơ ngón tay cái hướng về phía Hàn Mạch Thiên lắc lắc hai cái, nói: "Uống cạn ba ly."

Hàn Mạch Thiên thỏ thẻ lo sợ, nói: "Thủ trưởng, tôi xấu hổ quá, tôi không biết uống rượu, giọt nào vào là say ngay."

Tiêu Phó tư lệnh tỏ vẻ kinh ngạc, nói: "Sao cơ? Không biết uống rượu? Không biết uống rượu sao có thể làm sĩ quan pháo binh được? Uống, không biết uống chú mày cũng phải cạn ba ly rượu này, dưới mí mắt của họ Tiêu này, chỉ có nhát gan không dám uống rượu, chứ không có tham mưu không biết uống rượu."

Hàn Mạch Thiên thấy tình hình không xong, đành liều một cắm, nghĩ thầm: chém đầu cùng lắm chỉ là vết sẹo bằng cái bát, chết còn chẳng sợ lẽ nào lại sợ uống rượu? Một luồng hào khí dâng lên, liền thốt ra: "Được, uống! Thủ trưởng uống xong, tôi xin có tý ý kiến."

Tiêu Thiên Anh ha ha cười lớn, nói: "Gắn cho cái gan to thật, ở cùng thủ trưởng uống rượu mà đòi thủ trưởng uống xong chú mày mới 'ý kiến tý'? Giọng điệu to như mẹ nó Khrushchev vậy."

Hàn Mạch Thiên vô cùng ngượng ngùng. Ý ban đầu của anh là muốn liều mạng, muốn thủ trưởng uống tùy ý thôi (ý tứ tý), nhưng thấy rượu thì cuống lên, cuống quá hóa xối vả, thành ra lại nói ngược từ "ý tứ" thành ra có ý kiến.

Từ sau lần đó, Hàn Mạch Thiên dần dần nổi lên bề nổi. Chỉ với một mẹo nhỏ trong buổi tiệc chiêu đãi đã khiến Tiêu Thiên Anh phải nhìn anh bằng con mắt khác. Lần tiếp đón đó không những không xảy ra sai sót nào — nên biết rằng, những cán bộ vừa mới về hưu đó ít nhiều vẫn còn chút oán khí, người nào tính tình nóng nảy bắn vài phát pháo ngay tại chỗ là hoàn toàn có thể xảy ra — mà ngược lại còn mang lại danh tiếng rất tốt cho Tiêu Thiên Anh, sưởi ấm lòng của đông đảo cán bộ lão thành, đây quả là một nguồn tài sản không thể coi thường.

Không lâu sau, Tiêu Thiên Anh lại tiến hành điều tra về con người Hàn Mạch Thiên, biết được đây là một thanh niên rất có đặc điểm, đọc nhiều sách, giỏi suy nghĩ, hơn nữa đối với việc xây dựng pháo binh, anh đã âm thầm đăng tải một số luận văn có quan điểm rất tươi mới. Những lần xuống đơn vị sau đó, Tiêu Thiên Anh thường xuyên xin người từ Bộ tư lệnh Pháo binh, mà phần lớn là chỉ danh Hàn Mạch Thiên đi cùng. Nhưng ngoài dự đoán là, khi Tiêu Thiên Anh đề xuất muốn điều Hàn Mạch Thiên về làm thư ký cho mình, thái độ của Hàn Mạch Thiên lại vô cùng không rõ ràng.

Hàn Mạch Thiên nói: "Nếu như là thủ trưởng đã quyết định thì dĩ nhiên tôi phải chấp hành. Còn nếu trưng cầu ý kiến cá nhân tôi, tôi lại thấy mình hợp làm tham mưu ở cơ quan pháo binh hơn, thủ trưởng tin tưởng tôi thì việc gì giao tôi cũng sẽ làm tốt."

Đối với thái độ này, Tiêu Thiên Anh có chút bất ngờ, bực bội hỏi: "Ý gì đây? Chú mày cũng tin vào cái trò 'bên vua như bên hổ' đó à? Một là, Tiêu Thiên Anh tôi chỉ là một Phó tư lệnh nho nhỏ, không phải đế vương, không có quyền sinh sát, cũng chẳng có cái tính khí to tát đến thế. Hai là, Tiêu Thiên Anh tôi dùng người không chơi trò cưỡng ép ra lệnh, đã miễn cưỡng thì thôi vậy."

Hàn Mạch Thiên ấp úng nói: "Tôi không có ý gì khác cả, tôi chỉ cảm thấy mình không hợp làm thư ký lắm. Tôi ở lại cơ quan làm việc thực ra cũng có thể phục vụ thủ trưởng tốt hơn."

Tiêu Thiên Anh hừ một tiếng: "Thằng ranh chú mày chơi trò khôn lỏi."

Nhưng Tiêu Thiên Anh cũng không ép buộc anh, chuyện này thế là thôi.

Nói một cách công bằng, bảo Hàn Mạch Thiên chơi trò khôn lỏi thì câu này chưa chắc đã hoàn toàn đúng, cũng chưa chắc đã hoàn toàn sai. Hàn Mạch Thiên nói ở lại cơ quan có thể phục vụ thủ trưởng tốt hơn dĩ nhiên có cái lý nhất định của anh, trong đó cũng không thể nói là không có một chút tính toán cá nhân nào. Đã nhận được sự thưởng thức rồi thì phải nắm bắt được chừng mực, vấn đề "mức độ" là một vấn đề quan trọng. Một người bụng đầy sự thông minh như anh rất thấu hiểu tâm lý chốn quan trường, khoảng cách mới tạo ra sức hút, không ở bên cạnh mà lại có thể thường xuyên bày mưu tính kế, điều này mới có thể đảm bảo luôn đứng ở thế bất bại. Ở quá gần rồi, ai có thể bảo đảm mọi việc đều vừa lòng mát rưởi? Để thủ trưởng nhìn thấu mình rồi thì đó không phải là chuyện tốt. Hơn nữa, làm một thư ký, suốt ngày như một con mèo ngoan ngoãn vâng vâng dạ dạ đi sau lưng thủ trưởng, hành động đi khẽ nói nhẹ, ăn nói khúm núm cúi đầu, tác phong đó cũng không phù hợp với tính cách của anh, một hai lần có thể ngụy trang chứ thời gian dài anh không thể kiên trì nổi, anh không có ý định sửa cái bệnh tự cho là đúng và thói quen tự ý quyết định của mình, anh cảm thấy mình tương đối hợp để trực tiếp làm một thủ trưởng hơn là làm thư ký của thủ trưởng.