Cơn gió đông lạnh buốt từ phương Bắc xa xôi thổi xuống, lướt qua vùng đất rộng lớn của Trung Nguyên, rồi len lỏi qua những khe hở của Sóc Dương Quan để tiến vào khu vực Biệt Tỳ sơn, lúc này đã dịu đi rất nhiều. Những hạt tuyết nhỏ vụn rơi xuống những ngọn núi phủ đầy thảm thực vật, rất nhanh đã tan biến trong rễ trúc và kẽ cây.

Đây là một mùa đông ấm áp, nhưng cùng với trận tuyết đầu mùa yếu ớt này ập đến N-017, lại là một tin tức vô cùng lạnh lẽo.

Hai năm nay, các sĩ quan sinh viên sau khi khôi phục thi đại học lần lượt tốt nghiệp, đã có ba đợt được bổ sung vào quân đội, chỉ riêng Quân khu W đã có hàng nghìn sĩ quan sinh viên đến làm việc tại cơ sở. Những năm này, chính là những năm có nhiệt huyết thi cử cao nhất kể từ khi lập quốc, khắp đất nước đâu đâu cũng vang vọng âm thanh mạnh mẽ nhất của một thời đại – thi đại học. Lấy thanh niên trí thức hồi thành và học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông năm đó làm lực lượng chủ chốt, lấy thanh niên chưa có việc làm làm lực lượng dự bị, công nông binh học thương, toàn dân tham chiến. Hầu như không phân biệt đông tây nam bắc, không phân biệt nam nữ già trẻ, không phân biệt trình độ cao thấp (người không biết phương trình bậc nhất một ẩn là gì nhiều vô kể), không phân biệt tuổi tác (thí sinh bốn năm mươi tuổi cũng đầy rẫy). Chỉ cần có một tia hy vọng đăng ký được là quyết không bỏ cuộc, ôn tập, ôn tập rồi lại ôn tập, tạo nên một sự phồn vinh chưa từng có trong việc say mê tri thức. Một dân tộc đột nhiên kéo lên vô số đội ngũ thi cử hùng hậu, trăm sông đổ về một biển, trước hết là đổ vào các trường đại học cao đẳng, sau đó lại chảy vào xã hội, chảy đến khắp mọi miền tổ quốc... chảy vào quân đội.

Hiện tại, cán bộ cơ sở trong quân đội không còn thiếu hụt nữa, mà là thừa thãi nghiêm trọng, thừa đến mức phình trướng. Thế là bắt đầu chuyển ngành, tinh giản biên chế và quyết đoán điều chỉnh kế hoạch.

Kế hoạch điều chỉnh áp xuống Đại đội huấn luyện Pháo binh Quân khu W, là cắt giảm hơn một nửa trong số sáu mươi ba chỉ tiêu đề bạt cán bộ dự kiến ban đầu, chỉ còn lại ba mươi chỉ tiêu – điều này đã là ơn trên ban phúc rồi.

Khi tin tức ban đầu truyền đến, không ai tin đó là sự thật. Dù là về mặt tình cảm hay lý trí, mọi người đều kiên quyết nghi ngờ tính xác thực của tin tức này. Ngay cả Hàn Mạch Thiên cũng hỏa tốc gọi hơn mười cuộc điện thoại cho cơ quan chỉ trong một buổi sáng.

Chỉ có một người tin chắc vào tin tức này, đó chính là Cố vấn Tiêu. Hai ngày nay Cố vấn Tiêu cũng bận rộn gọi điện thoại, gọi cho bộ phận cán bộ, gọi cho bộ phận quân vụ, thậm chí còn hạ mình gọi cho các trưởng phòng và tham mưu viên, nửa đùa nửa thật nói: "Tôi đã lui về tuyến hai rồi, trong tương lai gần, tôi còn phải lui về tuyến ba, tuyến bốn, tuyến năm nữa, dẫn binh đánh trận tôi không có cái phúc đó, cũng không tồn tại vấn đề kết bè kết phái lập ra Tiêu gia quân, nhưng cái Trung đội 7 đó là do Đảng ủy quân khu chọn lựa từ hàng nghìn chiến sĩ nòng cốt, đùng một cái xóa sổ quá nửa của tôi, tôi xót lắm."

Những người quen ở tổng bộ vừa bày tỏ sự thông cảm vừa cho biết mình cũng lực bất tòng tâm, đây đâu phải là vấn đề đi cửa sau.

Chiêu cuối cùng còn lại là gọi cho vị thủ trưởng cũ đang làm việc ở Quân ủy. Tất nhiên, điện thoại do thư ký của thủ trưởng cũ nghe. Phó tư lệnh Tiêu nói với thư ký của thủ trưởng cũ rằng, xin hãy báo cáo với thủ trưởng, đội này là do tôi trực tiếp quản lý, tôi đã từng hứa hẹn phong quan cho những người trẻ tuổi đó, tôi không thể thất tín với dân. Tôi thực hiện quyền lợi cuối cùng của mình, đưa ra yêu cầu cuối cùng, để những người này tốt nghiệp với quân số đầy đủ.

Thư ký của thủ trưởng cũ hứa sẽ truyền đạt yêu cầu của Phó tư lệnh Tiêu tới thủ trưởng.

Điện thoại gọi vào thứ Tư, thứ Năm đã có câu trả lời: "Thủ trưởng không biểu thị thái độ."

Hai

Tư lệnh mới của Quân khu W là Thẩm Trận Vũ và Chính ủy mới đặc biệt coi trọng vấn đề của Trung đội 7, bàn bạc qua điện thoại không rõ ràng, Tư lệnh Thẩm đích thân đến văn phòng của Cố vấn Tiêu để nghiên cứu.

Cuối cùng Tư lệnh Thẩm nghĩ ra một kế, bảo thư ký của Cố vấn Tiêu dùng máy fax gửi bài báo của Hàn Mạch Thiên đăng trên tạp chí "Nghiên cứu và Thảo luận" đến tay vài vị thủ trưởng ở tổng bộ, đồng thời dưới danh nghĩa đồng ký tên của Tư lệnh, Chính ủy và Cố vấn Tiêu, viết một bản báo cáo gửi tổng bộ, xin giữ lại chỉ tiêu cán bộ dự bị cho Trung đội 7 Đại đội huấn luyện Pháo binh Quân khu W.

Chuyện này dây dưa qua lại suốt một tuần, vài vị thủ trưởng ở tổng bộ cũng thật sự lật xem bài báo đó của Hàn Mạch Thiên, tuy cảm thấy có chút gượng ép, hơn nữa hơi xa rời phương hướng chung là củng cố cơ cấu tri thức cơ sở của quân đội, nhưng một số quan điểm trong bài cũng không phải là vô lý.

Kết quả cuối cùng của cuộc thương thảo là, trên tinh thần cầu toàn, tăng thêm ba chỉ tiêu dự bị cho Trung đội 7 Đại đội huấn luyện Pháo binh Quân khu W.

Đến đây, Tiêu Thiên Anh đành phải im lặng.

Tin tức chính xác truyền đến N-017 đã là nửa tháng sau. Trong nửa tháng này, các học viên Trung đội 7 sống trong sự hoang mang và chờ đợi bất ngờ, các loại tin đồn bay đến tấp nập, gió lạnh thổi bốn phương tám hướng. Nhưng có một điều, không thấy ai chạy đôn chạy đáo, mà cũng chẳng có nơi nào để mà chạy, giữa các học viên có thêm nhiều sự dè dặt, người đến cửa hàng quân nhân và trạm y tế giảm đi rõ rệt.

Hàn Mạch Thiên lại một lần nữa rút hồ sơ của các học viên ra, chất chồng trên bàn làm việc, dùng ánh mắt như cái cày cày xới từng chút một. Anh không có quyền quyết định việc họ đi hay ở, điều anh có thể làm là nghiên cứu họ, phân tích họ, dự đoán họ. Nhưng anh biết, một vòng cạnh tranh mới xem ra là không thể tránh khỏi. Hơn nửa năm, anh đã đọc thấu họ, phẩm hạnh đạo đức, ý chí tính cách, chỉ số thông minh tài hoa, lý tưởng hoài bão, thậm chí ai bị loét dạ dày, ai bị sỏi mật, ai bị chai chân, ai bị cảm lạnh, đều nằm trong tầm kiểm soát của anh, thế nhưng, anh lại không thể nắm bắt tương lai của họ.

Anh ngày càng tin chắc rằng, đây là một tập thể xuất sắc, tung họ vào các đơn vị pháo binh, họ sẽ là một lực lượng sinh lực vô song. Anh không chỉ tin vào Trung đội 7, mà còn tin vào lý luận về vật kết tinh của hai nền văn hóa của chính mình.

Hiện tại, nhìn từ hình thức, nội dung hồ sơ của tất cả mọi người đều na ná nhau, đều được tạo thành từ một loạt khái niệm và con số, hơn nữa đều tồn tại sự thiếu sót giống nhau – thiếu một "Bảng báo cáo bổ nhiệm miễn nhiệm cán bộ" in trên giấy offset 50g khổ 16k, mà đây lại là sự thiếu sót nghiêm trọng đến nhường nào. Trong ba tháng tới, treo trên đầu sáu mươi mốt người họ, chỉ còn lại ba mươi ba tia hy vọng, nghĩa là cuối cùng vẫn phải có hai mươi tám người bị loại, một lần nữa tan vỡ nguyện vọng làm sĩ quan, vào một buổi sáng hay buổi chiều mùa xuân nắng đẹp hoặc u ám nào đó, khoác lên mình gói hành lý đơn sơ, rời khỏi khu trại số 2, rời khỏi N-017, lui về ngoài Sóc Dương Quan, lên những chuyến tàu xuôi nam hoặc ngược bắc, từ đó kết thúc vĩnh viễn sự nghiệp pháo binh của họ.

Hai mươi tám người bị loại này rốt cuộc là ai? Nếu bạn đến Trung đội 7 xem thử, bạn sẽ thấy mỗi người trong số họ trông chẳng giống những người sẽ bị loại trong tương lai, trên khuôn mặt họ rất đạm mạc, rất bình tĩnh, họ vẫn như mọi khi tiến hành học tập chính trị, chỉnh đốn nội vụ một cách tỉ mỉ, hoàn thành công việc công sai một cách bình thản, vẫn tập trung tinh thần luyện tập chỉ huy trận địa, chỉ huy bắn súng, thực hiện tác nghiệp trên bản đồ, tác nghiệp trên sa bàn, bình thản ăn cơm, bình thản ngủ, bình thản rửa mặt đánh răng... Sau khi trải qua hơn một năm rèn luyện, cuối cùng họ đã học được cách bình thản đối mặt và chờ đợi mọi tình huống mới, vấn đề mới.

Ba

Theo thống kê không đầy đủ, tối hôm đó Thái Đức Hãn ít nhất đã thở dài hơn ba mươi lần, đây là điều Đơn Hòe Thụ tiết lộ cho người khác.

Kể từ khi tin tức cắt giảm chỉ tiêu đề bạt được xác nhận, những ngày tháng của học viên Trung đội 7 trở nên khó khăn. Bây giờ, không chỉ phải học sâu hiểu kỹ các môn học mới, các môn cũ cũng phải lôi ra, nhai đi nhai lại cho thật nhuần nhuyễn. Trên sân tập rất ít khi thấy hình bóng chơi bóng rổ, tối thứ Bảy chiếu phim, có một số lượng đáng kể người xin nghỉ ốm, ngay cả nhân vật từng một thời ngông nghênh như Lăng Vân Hà cũng trở nên khiêm tốn hơn nhiều. Mấy người có thành tích tốt trước đây không thể từ chối trách nhiệm phải gánh vác một phần hoạt động phụ đạo ngoài giờ, giúp đỡ lẫn nhau trở thành phong trào, nhưng hiện tại lại không giống lắm, ai cũng bận, không ai dám đảm bảo mình vạn nhất không sai sót.

Thái Đức Hãn, nam, sinh tháng 1 năm..., nhập ngũ tháng 12 năm..., vào Đảng tháng 6 năm... .

Dân tộc: Hán.

Quê quán: Thôn Thái, hương Tiền Kiều, huyện Tào, tỉnh... .

Thành phần gia đình: Phú nông.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Trình độ văn hóa: Trung học cơ sở.

Từng đảm nhiệm chiến sĩ, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng tạm quyền. Trong đợt kiểm tra bắn ngắm trực tiếp pháo binh của Tập đoàn quân B tháng 6 năm..., đạt thành tích bắn phát đầu trúng ngay, bảy phát trúng sáu, giành giải nhất dự án này của tập đoàn quân. Tiểu đội do cậu dẫn dắt giành giải nhì bắn ngắm gián tiếp, đạt điểm tổng cao nhất về xây dựng công sự trận địa. Được tặng thưởng Huân chương chiến công hạng ba một lần, được chính quyền thành phố nơi đóng quân trao tặng các danh hiệu "Phụ đạo viên ngoài nhà trường ưu tú" và "Cá nhân tiên tiến trong xây dựng văn minh tinh thần", "Chiến sĩ xung kích trường chinh mới" v.v.

Tình hình thành viên chính trong gia đình:

Cha mẹ mất sớm, không có anh chị em.

Cậu: Mục Phát Tài, nông dân, thành phần chính trị: quần chúng.

Tình hình kinh tế: Nghèo khó.

Lý lịch trong sạch, không có quan hệ nước ngoài.

Gần một năm nay, từ tính toán lượng hiệu chỉnh đến phương pháp thành quả, phương pháp chính xác, phương pháp đo đạn đến phương pháp kẹp sai số để xác định tham số bắn, từ chiến thuật đại đội trung đội đến chiến thuật nhóm, từ xác suất phân tán đạn đến nguyên tắc phân bổ hỏa lực, Thái Đức Hãn như thể đã trải qua một thế kỷ dài đằng đẵng, chật vật mãi cuối cùng cũng theo kịp. Mà hiện tại, đang tiến hành giải phương trình đạn đạo để xác định tham số bắn, điều cần giải quyết là những bài toán khó về chi tiết trong chiến tranh công nghệ cao. Đây đích thực là một bài toán khó, hệ số này, tham số kia, công thức nọ, định luật kia, chưa từng nghe thấy bao giờ. Nếu như là vài tuần trước học môn này, Thái Đức Hãn cũng không đến mức đần độn như vậy, dù cho ba vị đội trưởng khu vực đứng bên cạnh dòm ngó, cậu cũng sẽ không phải là người đứng cuối cùng, cho dù cậu có một lần nữa đóng vai Tôn Sơn, thì cũng vẫn có thể tốt nghiệp trong vinh quang.

Nhưng bây giờ thì không được, bây giờ chỉ còn lại ba mươi ba chỉ tiêu. Ngoài các tiết học chính trị và biểu hiện chính trị, ngoài việc đánh giá tư tưởng đạo đức tạm thời chưa có kết luận, xét về thành tích nghiệp vụ, Thái Đức Hãn đếm ngón tay tính đi tính lại, thành tích tổng hợp của cậu dù thế nào cũng không thể xếp vào top ba mươi ba, mặc dù cậu có thể sử dụng súng thay pháo một cách thần sầu quỷ khốc điêu luyện, nhưng điều đó không giải quyết được vấn đề, bản lĩnh thực sự của chỉ huy pháo binh vẫn phải xem lý luận bắn súng và lý luận chiến thuật.

Phó chủ nhiệm Hàn lại bắt đầu gọi người đến nói chuyện, nhưng bây giờ nội dung nói chuyện đã thay đổi rõ rệt. Trước kia Phó chủ nhiệm Hàn nhấn mạnh vào sự quy phạm, là tố chất của sĩ quan, là trật tự của văn hóa quân doanh. Ngày nay, nội dung chính trong các cuộc trò chuyện của Phó chủ nhiệm Hàn đều là vấn đề đối xử đúng đắn với mối quan hệ giữa lợi ích toàn cục và lợi ích cá nhân.

Ngụy Văn Kiến đã được nói chuyện, Lăng Vân Hà đã được nói chuyện, Lật Trí Cao đã được nói chuyện, Đàm Văn Thao đã được nói chuyện, người biểu hiện tốt và biểu hiện tương đối tốt, người thành tích tốt và thành tích tương đối tốt anh đều nói chuyện.

Nghe người trong cuộc kể lại, khi Phó chủ nhiệm Hàn nói chuyện với học viên, trên bàn ngoài những hồ sơ đó ra, còn có một cuốn "Tiểu sử Marx thời trẻ" dày cộm, thao thao bất tuyệt bàn về "Suy ngẫm của thanh niên khi lựa chọn nghề nghiệp", bàn về lý tưởng cách mạng cao cả và hoài bão lớn lao, thanh niên có chí phải nhìn xa trông rộng, đừng tính toán thiệt hơn nhất thời, đừng vì lợi ích trước mắt mà được mất thất thường. Vân vân, tóm lại một câu, bảo bạn phải giữ một tấm lòng son chuẩn bị hai phương án, chiến sĩ cách mạng là viên gạch, cần ở đâu chuyển đến đó, chỗ này thừa thì chuyển đi chỗ khác.

Phó chủ nhiệm Hàn có vẻ đối xử bình đẳng, với ai cũng là những lời này, bất kể bạn biểu hiện cao thấp thành tích ra sao, bạn không nhìn ra được thái độ nói chuyện của Phó chủ nhiệm Hàn. Từ những người được nói chuyện này, không thể phán đoán ra xu hướng của Phó chủ nhiệm Hàn đối với việc đi ở của họ, đương nhiên cũng không thể phán đoán ra ý đồ của cấp trên.

Cuối cùng thì đến lượt Thái Đức Hãn.

Bốn

Hàn Mạch Thiên áp dụng thái độ "thăm dò khí phách, xả bớt sự nóng nảy" đối với Thái Đức Hãn.

Trong mắt Hàn Mạch Thiên, Thái Đức Hãn khí thế rất cao, nhưng thực lực yếu, hiện tại không nghi ngờ gì là đang đối mặt với kẻ thù mạnh, sợi dây đó không thể để cậu căng quá mức, bi kịch của Mã Trình Độ mọi người vẫn còn nhớ như in.

Trên đường Thái Đức Hãn đi đến văn phòng Phó chủ nhiệm Hàn, trong lòng trào dâng sự kích động và bi tráng như sắp lao ra chiến trường chống Nhật, Thái Đức Hãn ôm chặt lấy một nguyên tắc – cơ bản của mình có kém một chút, đây cũng không phải chuyện một ngày hai ngày, đây là sự thật ai cũng thấy, nhưng mình đã theo kịp rồi, đây cũng là sự thật ai cũng thấy. Trước kia mình theo kịp rồi, bây giờ mình cũng sẽ theo kịp. Chỉ cần không bị đánh bật hoàn toàn khỏi trận địa, mình sẽ không tự hạ vũ khí. Phó chủ nhiệm Hàn anh bảo tôi giữ một tấm lòng son chuẩn bị hai phương án thì được, mọi người đều chuẩn bị thế thì tôi cũng chuẩn bị như vậy, nhưng tôi sẽ không từ bỏ phương án một của tôi, anh mà vận động tôi làm phương án hai ngay bây giờ thì tôi kiên quyết không đồng ý.

Quả nhiên, Phó chủ nhiệm Hàn lấy "Suy ngẫm của thanh niên khi lựa chọn nghề nghiệp" của Marx làm giáo trình cơ bản, trước tiên cho cậu một bài học chính trị.

Thái Đức Hãn nhớ, khi Phó chủ nhiệm Hàn mới đến N-017, cũng đã giảng cho mọi người bài này của Marx, lúc đó, Phó chủ nhiệm Hàn tán thưởng việc mọi người chọn làm chỉ huy pháo binh, nói rằng pháo binh là lực lượng xương sống của chiến tranh quy ước, là lực lượng tiên phong trong việc cập nhật vũ khí chiến tranh tương lai, nhà lý luận cách mạng Engels và nhà quân sự Pháp Napoleon đều từng là chỉ huy pháo binh. Phó chủ nhiệm Hàn nói, nhà lý luận cách mạng Marx cho rằng, mỗi người đều có tư tưởng, niềm tin và mục tiêu nhất định, nhân loại có thể trong một thời kỳ nhất định đưa ra phân tích bình tĩnh về một niềm tin nào đó, từ đó lựa chọn một mục tiêu vừa phù hợp với nhu cầu của thế giới, vừa phù hợp với sự phát triển của bản thân. Mọi người chọn làm chỉ huy pháo binh, có thể coi là có lý tưởng có hoài bão. Là sự đóng góp cho sự nghiệp quốc phòng.

Lần này, Phó chủ nhiệm Hàn cũng lôi "Suy ngẫm của thanh niên khi lựa chọn nghề nghiệp" ra, nhưng lúc này khác với lúc trước, trọng điểm mà Phó chủ nhiệm Hàn nhấn mạnh đã khác, Phó chủ nhiệm Hàn nói, Marx còn cho rằng, mặc dù mỗi người đều có tư tưởng và niềm tin riêng, có quyền lựa chọn nghề nghiệp, nhưng, anh ta còn phải trong một thời kỳ nhất định đưa ra phân tích bình tĩnh về một niềm tin nào đó, từ đó lựa chọn một mục tiêu vừa phù hợp với nhu cầu của thế giới, vừa phù hợp với sự phát triển của bản thân, mọi hoạt động tự do, khao khát tri thức và nhiệt huyết cuộc sống của cá nhân, đều sẽ chịu sự hạn chế nhất định, sự hạn chế này nằm ở chỗ bất kỳ ai cũng đang ở trong những mối quan hệ tự nhiên và xã hội nhất định. Ví dụ, cá nhân trước hết phải cân nhắc điều kiện thực tế của bản thân, bao gồm năng lực và tố chất thể chất, chỉ có lựa chọn hoạt động phù hợp với năng lực bản thân, mới có thể đạt được sự hoàn thiện và phát triển của bản thân... vân vân.

Phó chủ nhiệm Hàn đem lý luận của Marx trình bày đến đây, trong lòng Thái Đức Hãn đã hiểu được quá nửa.

Hay cho một Phó chủ nhiệm Hàn, vòng vo tam quốc mãi, thực ra chỉ có một câu, người quý ở chỗ biết tự lượng sức mình, anh khẳng định tôi Thái Đức Hãn không phải là đối thủ của họ, tiêm thuốc phòng ngừa cho tôi, bảo tôi sớm "lựa chọn hoạt động phù hợp với năng lực bản thân", rút lui khỏi cuộc cạnh tranh cuối cùng. Nhưng Phó chủ nhiệm Hàn anh nhầm rồi, tôi sẽ không dễ dàng rút lui như vậy, còn mấy tháng nữa, kỳ thi cuối cùng chưa phân thắng bại, lộc chết về tay ai chưa biết được, đời người khó có mấy dịp cược, cú cược cuối cùng này, có phải bỏ cả cái mạng nhỏ này tôi cũng phải cược. Đánh giá một người có xứng đáng hay không cũng không thể hoàn toàn nhìn vào lý luận này quy tắc nọ, đàm binh trên giấy tôi còn kém hỏa hầu, nhưng thực sự chơi pháo, cả trung đội này người so bì được với tôi cũng chỉ có vài người, mười mấy người. Nói nữa, tôi Thái Đức Hãn dù là ở đơn vị cũ hay Trung đội 7, tư tưởng tác phong và công việc hàng ngày anh không tìm ra được một sơ hở nào, anh Phó chủ nhiệm Hàn quy định bắt buộc phải dùng giấy vệ sinh lau mông, tôi không nói hai lời đã thực hiện rồi. Tố chất toàn diện tôi không hề thấp hơn người khác, tại sao tôi phải chưa đánh đã lui? Tôi không lui, sự sống không dứt, chiến đấu không ngừng, xe nhỏ chưa lật cứ việc đẩy, đến lúc đẩy không nổi nữa thì tính sau.

Hàn Mạch Thiên vừa nghịch hồ sơ của Thái Đức Hãn vừa hỏi: "Thái Đức Hãn à, bây giờ mọi người đều biết rồi, chỉ tiêu bị giảm, một bộ phận người cuối cùng sẽ không được đề bạt, em có suy nghĩ gì về vấn đề này không?"

Thái Đức Hãn trả lời không chút do dự: "Có. Marx ông ấy dạy chúng ta, phải lựa chọn hoạt động phù hợp với năng lực bản thân, tôi đã chọn làm pháo binh... sĩ quan, tôi cảm thấy tôi làm việc này là phát huy được trí tuệ và tài năng của mình nhất."

Hàn Mạch Thiên hơi ngạc nhiên, bình thản nhìn cậu nói: "Thái Đức Hãn em phải biết, chỉ tiêu giảm nhiều như vậy, cạnh tranh sẽ khốc liệt, các mặt khác đều là mềm, nhưng thành tích là cứng. Em làm được không?"

Thái Đức Hãn nói: "Trên đời không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không bền, tôi vốn dĩ xuất phát điểm kém hơn người khác, nhưng tôi vẫn theo kịp. Phó chủ nhiệm Hàn anh cho tôi thêm một cơ hội, để tôi kiên trì đến cùng."

Hàn Mạch Thiên nói: "Tôi nói cho em biết, tôi không có quyền cho em cơ hội, cũng không có quyền tước đoạt cơ hội của em, tôi chỉ là với tư cách lãnh đạo nhắc nhở em một chút. Tôi trước hết nói với em đạo lý lớn, Marx nói, lịch sử thừa nhận những người vì mục tiêu chung lao động mà bản thân trở nên cao thượng là những người vĩ đại; kinh nghiệm ca ngợi những người mang lại hạnh phúc cho đa số mọi người là những người hạnh phúc nhất; bản thân tôn giáo cũng dạy chúng ta, nhân vật lý tưởng mà mọi người ngưỡng mộ, từng vì nhân loại mà hy sinh bản thân. Từ ý nghĩa này mà nói, chúng ta mọi người phải thiết lập tư tưởng cao thượng, đề bạt không phải là mục đích, đề bạt chỉ là để đóng góp tốt hơn cho hiện đại hóa quốc phòng, dù có được đề bạt hay không, chúng ta đều giống nhau có thể ở các cương vị khác nhau đóng góp cho quốc gia và dân tộc, em nói có đúng không?"

Thái Đức Hãn trả lời: "Đúng." Nhưng trong lòng lại nghĩ, đứng nói chuyện không đau lưng, anh Phó chủ nhiệm Hàn đã là cán bộ cấp trung đoàn rồi, mỗi tháng cầm lương sáu bảy mươi đồng, còn tôi mới cầm mấy đồng tiền phụ cấp, nhà tôi đến cái nhà ra hồn còn không có, nếu không được đề bạt, thì ngay cả mấy đồng phụ cấp này cũng mất hút. Hai ta đổi vị trí cho nhau, để tôi ở cương vị của anh đóng góp cho hiện đại hóa quốc phòng, mời anh đến đội sản xuất của tôi đóng góp cho quốc gia và dân tộc, anh có làm không?

Hàn Mạch Thiên lại nói: "Lại nói với em đạo lý nhỏ. Em đừng quên, em là học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở duy nhất trong trung đội. Tất nhiên, hiện tại chưa có văn bản nào nói đào thải học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, nhưng tôi lo, đến cuối cùng, liệu có ai lôi vấn đề này ra không. Phải biết rằng, cạnh tranh rất tàn khốc, em phải suy nghĩ vấn đề nhiều mặt hơn."

Thái Đức Hãn lập tức sững sờ – đúng vậy, cậu là học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở, đây không phải là vấn đề nhỏ. Lỡ như học viên nào đó vì đả kích người khác nâng cao bản thân, phản ánh vấn đề này, biết đâu cấp trên thật sự cắt luôn tư cách cạnh tranh của học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở.

Khí thế vốn đang phô trương của Thái Đức Hãn rõ ràng đã thu lại rất nhiều, hồi lâu không nói được gì, dùng ánh mắt tang thương như lão nông nhìn chằm chằm vào Hàn Mạch Thiên một cách tội nghiệp.

Hàn Mạch Thiên nói: "Tất nhiên, em cũng đừng căng thẳng, đây chỉ là lo lắng của cá nhân tôi. Tôi với tư cách là một thủ trưởng công tác chính trị, vào thời điểm đặc biệt này, có trách nhiệm giúp đỡ mỗi người suy nghĩ thấu đáo những khó khăn của mình, chuẩn bị tư tưởng xấu nhất. Nhưng điều này không có nghĩa là để mọi người nản lòng. Ghi nhớ lời tôi, lúc đắc ý nhất hãy nghĩ đến lúc không đắc ý, lúc không đắc ý nhất hãy nghĩ đến lúc từng có đắc ý. Trước kia ở nông thôn, em nghèo đến mức quần lót còn không có mà mặc, bây giờ thì sao, em đã hình thành thói quen sống văn minh, học được cách quản lý, trở thành một đảng viên Đảng Cộng sản, một tiểu đội trưởng pháo binh Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc, dù thế nào, mấy năm lính này em không uổng phí. Ngay cả cứ thế phục viên, em cũng không hổ thẹn rồi, em nói có phải không?"

Thái Đức Hãn ngẩn người nhìn Hàn Mạch Thiên, máy móc gật đầu.

Hàn Mạch Thiên lại nói: "Đồng thời, lại không được lùi bước, đúng như em nói, cuối cùng chưa phân thắng bại, còn không thể lơ là, cái gì cần củng cố thì phải củng cố, cái gì cần đột kích thì phải đột kích. Còn phải chú ý khả năng chịu đựng của cơ thể, đừng làm kiệt sức cơ thể, đây mới là quan trọng nhất."

Lòng Thái Đức Hãn nóng lên, cậu đột nhiên phát hiện, người bị mọi người coi là ba ngọn núi lớn đè trên đầu Trung đội 7 này, đối với Thái Đức Hãn cậu lại là ơn sâu nghĩa nặng. Thái Đức Hãn thiếu chút nữa là chảy nước mắt, giọng ướt át nói: "Phó chủ nhiệm Hàn, xin thủ trưởng yên tâm, tôi Thái Đức Hãn không phải là Mã Trình Độ, tôi sẽ không bị thần kinh đâu. Tôi đã nhớ lời anh, tôi sẽ nỗ lực, cũng sẽ đối xử đúng đắn. Ngay cả cuối cùng bại trận, tôi vẫn là một đảng viên, một tiểu đội trưởng, tôi sẽ không để mình gục ngã đâu."

Có thái độ này, Hàn Mạch Thiên liền yên tâm, hơn nữa cảm thấy cần phải cổ vũ thêm một chút. "Thắng bại của binh, ở chỗ khí. Khí có tiêu trưởng, không thường đầy. Phàm dùng không trị, dùng lại thì đục, ba lần dùng thì cạn." Thái Đức Hãn đã giữ một tấm lòng son chuẩn bị hai phương án rồi, vậy thì nên chữa khí cho cậu ta.

Hàn Mạch Thiên gật đầu nói: "Thế là đúng. Binh pháp Trung Quốc có một câu, quân thắng thắng trước rồi mới cầu chiến, quân bại chiến trước rồi mới cầu thắng. Thái Đức Hãn em có thể nhìn nhận thời thế, nắm bắt điểm mạnh và điểm yếu của bản thân, dù lên hay xuống đều có thể giữ thái độ siêu nhiên, đây thực ra chính là trạng thái thi đấu tốt nhất. Sự việc thường là như vậy, em càng cố ý, càng không nhất định được như ý, em xem xét đường lui cho tốt rồi, trong lòng không còn gánh nặng, nhẹ nhàng xuất trận, biết đâu lại nhẹ nhàng vượt qua."

Năm

N-017 trong khoảng thời gian này trong chặt ngoài lỏng, từ đại đội đến cán bộ trung đội, lo lắng nhất là xảy ra chuyện. Mã Trình Độ là một ví dụ, Hoàng Hữu Hoa cũng là một ví dụ, những chuyện như vậy không thể xảy ra nữa, không thể để mọi người vì một chỉ tiêu mà trước hết tự giải quyết cơ thể mình.

Còn về mặt tư tưởng, liệu có ai không chịu nổi trắc trở mà nghĩ quẩn không? Tình huống này không thể loại trừ hoàn toàn, còn có ai vì nóng nảy mà áp dụng thủ đoạn không đẹp đẽ để chèn ép người khác không? Cũng không thể không phòng.

Hàn Mạch Thiên vẫn kiên trì bám sát lớp học, đến ban đêm, việc kiểm tra giường ngủ và ca gác được tăng cường rõ rệt, Hàn Mạch Thiên thậm chí dặn dò cán bộ trung đội, phải chú ý những học viên nói mơ ban đêm, ai nói mơ nhiều, hôm sau anh sẽ tìm người đó nói chuyện.

Hàn Mạch Thiên đương nhiên cũng đã tìm ba đội trưởng khu vực nói chuyện làm công tác, và thông qua họ để làm công tác cho học viên. Trương Cố Sinh và Đồng Tự Học đều rất sáng suốt, bày tỏ với Hàn Mạch Thiên, họ không tranh chỉ tiêu với học viên nữa. Giang Thôn Vân tuy hơi không thông suốt, nhưng cứ nghĩ đến mình vốn dĩ là một "đội viên dự bị", thuộc loại "thỏ nhặt ngày ba mươi Tết, có nó hay không cũng vẫn qua Tết", không nghĩ thông cũng phải thông, chi bằng bày ra một thái độ, để lại ấn tượng tốt. Thế là cũng có lý có lẽ bày tỏ thái độ với Hàn Mạch Thiên, không những không tranh chỉ tiêu với học viên, mà còn như mọi khi làm tốt công việc, đảm bảo cho học viên tiến hành cú nước rút cuối cùng.

Hàn Mạch Thiên nắm lấy điển hình của ba "đội trưởng khu vực", nâng thái độ của họ lên tầm cao nhân cách người lính cũ, kết hợp với tư tưởng của nhà lý luận cách mạng Marx, khen ngợi họ hết lời, và bảo họ công khai nói ra suy nghĩ của mình tại đại hội quân nhân học viên. Ba người lính cũ này nói, điều còn lại họ có thể làm, chính là toàn tâm toàn ý phục vụ học viên, làm tốt công tác đảm bảo, thậm chí bày tỏ sẽ làm việc tốt giúp học viên, việc gánh nước quét sân họ cố gắng làm nhiều hơn, để các học viên tập trung sức lực học tập hơn. Đồng thời, họ cũng sẽ tận dụng sở trường nghiệp vụ của mình, giúp đỡ một vài học viên trong một số môn học.

Hàn Mạch Thiên mượn ngọn gió đông mạnh mẽ thổi từ vài người này, liên tục truyền đạt cho các học viên, thế nào là lính cũ? Trong bất kỳ lúc nào, bất kỳ môi trường nào, đều có thể chịu được thử thách, đều có thể đứng thẳng cái lưng của người đàn ông, đây chính là lính cũ, là phẩm chất ưu tú của pháo binh.

Hơn nửa tháng trôi qua, Trung đội 7 không xuất hiện tình huống bất thường.

Theo quan sát mật thiết của Hàn Mạch Thiên, người nói mơ đúng là đã tăng lên, có người còn nằm mơ đọc thuộc lòng "Tối ưu hóa quy trình làm việc tự động hóa chỉ huy bắn" và từ vựng tiếng Anh. Nhưng, không ai phát bệnh, không ai tranh cãi, không ai ăn không nổi cơm, không ai đè nát giường, cũng không xuất hiện hành vi chèn ép tấn công lẫn nhau mà Hàn Mạch Thiên hết sức cảnh giác.

Cạnh tranh vẫn đang tiến hành theo khuôn phép, dưới bề mặt phẳng lặng của cuộc sống, giống như một dòng nước ngầm, bình thường, lành mạnh, không gợn sóng lặng lẽ chảy về phía trước.

Không thể không thừa nhận, đây quả nhiên là một nhóm lính cũ đã được tôi luyện gân cốt. Lính cũ chính là lính cũ, trời sập xuống cũng chịu được, không kinh không sợ, không phù không nóng, không hèn không kiêu, không lộ liễu không phô trương.

Thế nhưng, Hàn Mạch Thiên lại không dám lơ là chút nào. Đối với anh, đây cũng là thời khắc quyết chiến, gần một năm rồi, "công trình trung tâm" của anh phát triển mạnh mẽ, các phương diện đều thể hiện đầy đủ uy lực to lớn của công tác tư tưởng chính trị, nếu vào lúc này xảy ra sơ suất, không nói là công dã tràng, ít nhất cũng không thể coi là hoàn mỹ.

Sợ có chuyện, thì chuyện lại đến.

Đó là một bức thư nặc danh, không nói gì thêm, chính là tố giác vấn đề mù màu mắt của Thường Song Quần. Nói rằng đôi mắt như vậy không thể tiếp tục ở lại đơn vị pháo binh được nữa.

Khi nhìn thấy bức thư này, Hàn Mạch Thiên không khỏi hít một hơi lạnh – đây là điều anh không muốn thấy nhất, anh từng dự đoán các loại phương án, giả định sẽ xuất hiện vấn đề này hay vấn đề kia, diễn tập các biện pháp xử lý. Tất nhiên, anh cũng không phải không nghĩ đến, trong thời khắc chỉ tiêu quý như mạng sống, cũng có thể xuất hiện tình huống bài xích và chèn ép lẫn nhau – con thuyền nhỏ này thực sự quá chật chội, mỗi khi rơi xuống nước một người, người trên thuyền sẽ có thêm một phần an toàn. Trong thời khắc phi thường liên quan đến tiền đồ, anh có thể tưởng tượng ra sự nóng nảy trong lòng mọi người, có thể hiểu được cảm xúc của mọi người. Nhưng, học viên Trung đội 7 đều rõ ràng, Phó chủ nhiệm Hàn ghét nhất là thư nặc danh. Người quân tử thản đãng, kẻ tiểu nhân thường lo âu. Đảng viên Cộng sản quang minh lỗi lạc, đại trượng phu dám làm dám chịu, có ý kiến hoặc phản ánh sự thật, hoàn toàn nên thông qua kênh bình thường, cách làm lén lút ti tiện này, thực sự quá xa rời bản tính mà quân nhân đặc biệt là sĩ quan nên có.

Thế nhưng, vẫn có người dám phạm điều cấm của Phó chủ nhiệm Hàn, viết thư nặc danh, xây dựng khả năng an toàn hơn cho mình trên cơ sở người khác hoàn toàn không còn an toàn. Hành vi này trong mắt Hàn Mạch Thiên, gần như tương đương với tham sống sợ chết.

Ngoài sự chán ghét, Hàn Mạch Thiên đương nhiên cũng phải coi trọng nội dung mà bức thư nặc danh phản ánh.

Trong từ điển quân sự, mù màu là một mục từ đáng chú ý, đối với sự chậm chạp trong phân biệt màu sắc, khảo sát địa hình là sẽ bị ảnh hưởng, tác nghiệp trên sa bàn và tác nghiệp trên bản đồ cũng gặp khó khăn. Theo tiêu chuẩn thể chất sĩ quan, bệnh nhân mù màu không thể trở thành chỉ huy. Thường thức này Hàn Mạch Thiên đương nhiên hiểu rõ. Nhưng vấn đề luôn có hai mặt, trong cán bộ hiện chức, cũng có không ít người bị mù màu, giống như khi nhập ngũ kiểm tra sức khỏe không phải là tấm sắt không kẽ hở, khi kiểm tra sức khỏe đề bạt, cũng có không ít mẹo để vượt qua cửa ải. Sau khi đề bạt chuyển sang làm hậu cần làm công tác chính trị hoặc đảm nhiệm công việc văn thư ở cơ quan, có thể nói là rất đông. Là một thủ trưởng công tác chính trị có tính nguyên tắc và tinh thần trách nhiệm rất nghiêm túc, Hàn Mạch Thiên không ủng hộ bất kỳ hành vi gian lận nào, nhưng, điều anh không ủng hộ nhất, vẫn là viết thư nặc danh.

Trước mắt, Hàn Mạch Thiên không vội cân nhắc xử lý vấn đề của Thường Song Quần thế nào, mà tập trung tinh thần vào việc phán đoán tác giả bức thư nặc danh này. Chữ viết của học viên Trung đội 7 anh phần lớn đều quen thuộc, đã là thư nặc danh, tất yếu sẽ tiến hành bóp méo chữ viết của mình, nhưng bức thư này không giống viết bằng tay trái, dấu vết ngụy tạo cũng không quá rõ ràng, về cơ bản vẫn là trôi chảy.

Sáu

Hàn Mạch Thiên trong lúc đọc hồ sơ của mọi người, từ bảng đăng ký nhập ngũ, đơn xin vào đoàn, đơn xin vào đảng của họ lần lượt suy ngẫm, nghiên cứu trọng điểm cấu trúc chữ viết thời kỳ đầu, độ nặng nhẹ của nét bút, thói quen trang trí v.v. của họ, đối chiếu với thư nặc danh, thế mà không phát hiện ra quá nhiều dấu vết, điều này làm Phó chủ nhiệm Hàn cảm thấy rất lạ.

Hàn Mạch Thiên tự nhốt mình trong văn phòng suy nghĩ nát óc suốt một buổi trưa, cuối cùng chợt nhận ra điều gì đó.

Chiều hôm đó, Thường Song Quần lại một lần nữa được gọi đến văn phòng Phó chủ nhiệm Hàn.

Thường Song Quần, nam, sinh tháng 3 năm..., nhập ngũ tháng 3 năm..., cùng năm vào Đảng tháng 11, từng đảm nhiệm chiến sĩ, tiểu đội phó, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng tạm quyền.

Thành phần gia đình: Bần nông.

Thành phần bản thân: Học sinh.

Văn hóa trung học phổ thông.

Quê quán: Hương Tam Hà, huyện Phì Tây, tỉnh... .

Từng đảm nhiệm chiến sĩ, tiểu đội phó, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng tạm quyền. Trong cuộc thi chuyên môn pháo binh quân khu tháng 11 năm... giành giải nhất cá nhân toàn năng, tiểu đội dẫn dắt giành giải ba thành tích tổng hợp. Tháng... năm... thi đỗ vào đội huấn luyện cấp tốc cán bộ dự bị Đại đội huấn luyện Pháo binh Quân khu W.

Tình hình thành viên chính trong gia đình:

Cha: Thường Tự Kiến, công nhân nhà máy xi măng hương Tam Hà, thành phần chính trị: quần chúng, quân nhân tàn phế cách mạng.

Mẹ: Lưu Đức Lan, phụ nữ gia đình. Thành phần chính trị: quần chúng...

Khi Thường Song Quần bước vào văn phòng Hàn Mạch Thiên, Phó chủ nhiệm Hàn vẫn bình tĩnh như mọi khi, trên bàn làm việc đặt một tách trà trong, nắng đông xuyên qua cửa kính thủy tinh nghiêng nghiêng chiếu vào, trên tách trà một làn hơi mờ ảo lượn lờ bốc lên.

Phó chủ nhiệm Hàn bảo Thường Song Quần xem bức thư này. Lúc Thường Song Quần xem thư, Phó chủ nhiệm Hàn không biểu cảm quan sát biểu cảm của Thường Song Quần.

Thường Song Quần sau khi xem xong, không kinh ngạc, cười nhạt nói: "Thư phản ánh là sự thật, mắt tôi quả thực đã xảy ra vấn đề."

Hàn Mạch Thiên vẫn không cảm xúc, hỏi: "Em đoán bức thư này là ai viết? Ai bình thường có mâu thuẫn với em?"

Thường Song Quần nói: "Thực ra vấn đề này đã không quan trọng, chuyện này e là không có quan hệ quá lớn với ân oán cá nhân. Bây giờ chỉ tiêu đề bạt căng thẳng, giảm bớt đối thủ cạnh tranh là tâm nguyện chung của mọi người, cũng là điều có thể hiểu được."

Hàn Mạch Thiên dùng một ánh mắt sắc bén nhìn Thường Song Quần nói: "Câu hỏi tôi muốn em trả lời là, dựa vào cảm giác của bản thân em, ai có khả năng viết bức thư này cao hơn?"

Thường Song Quần nói: "Tôi chung sống với các bạn học đều rất tốt, tôi không thể nghi ngờ lung tung."

"Ồ..." Hàn Mạch Thiên dùng ngón tay gõ nhẹ lên mặt bàn, đột nhiên đứng dậy, biến sắc: "Em không thể nghi ngờ lung tung, tổ chức liền có thể nghi ngờ lung tung sao? Thường Song Quần em quả thực hồ đồ, em còn chê chúng tôi những người làm lãnh đạo này nhàn rỗi phải không? Còn đến gây rối loạn? Tự viết thư nặc danh cho chính mình, trách em nghĩ ra được."

Thường Song Quần giật mình, sau khi định thần, cười khổ nói: "Phó chủ nhiệm Hàn minh sát hào nhãn, bức thư này quả thực... là tôi viết."

"Tại sao em phải làm như vậy?"

"Tôi biết Phó chủ nhiệm Hàn đối với tình hình của tôi từ lâu đã nắm rõ như lòng bàn tay, sự chăm sóc của Phó chủ nhiệm Hàn đối với tôi tôi đều hiểu. Ban đầu tôi cũng muốn kiên trì tiếp, chờ sau khi định cấp rồi nghĩ cách chuyển ngành làm công tác chính trị hoặc cái khác..."

Hàn Mạch Thiên cắt ngang lời cậu, nói: "Nắm rõ như lòng bàn tay cái gì? Tôi chẳng biết gì cả. Điều tôi cần biết là, tại sao em phải áp dụng cách thức như vậy, lẽ nào không thể nói thẳng sao? Em làm vậy, làm tôi đối với toàn thể bạn học của em đều nghi ngờ một hồi, cũng coi thường mọi người một hồi."

Thường Song Quần ngẩn người nhìn Phó chủ nhiệm, cúi đầu nói: "Điểm này, tôi lại không nghĩ tới... Tôi là sợ... Tôi rất mâu thuẫn, tôi sợ tôi sẽ hối hận, bản thân tôi thực sự không quyết định được, vì vậy, tôi liền dứt khoát áp dụng cách này."

"Ồ!" Hàn Mạch Thiên lại ồ lên một tiếng, làm bộ chợt hiểu ra, dời ghế đi ra, đi lại quanh bàn làm việc vài vòng, cười nói: "Tôi hiểu rồi, em là muốn làm cái phủ để trừu tân (rút củi đáy nồi), bịt chặt đường lui của chính mình phải không?"

Thường Song Quần đứng nghiêm trả lời: "Đúng."

"Em ngồi xuống." Hàn Mạch Thiên nhẹ nhàng vẫy tay về phía Thường Song Quần, ra hiệu cho cậu ngồi xuống, sau đó chậm rãi nói: "Thường Song Quần, em là người thông minh. Tôi tin những gì em nói là sự thật. Nhưng... Thường Song Quần à, không giấu gì em, tôi từ sau sự thật này còn nhìn thấy một tầng khác đấy."

Thường Song Quần không lên tiếng. Cậu không biết tầng khác mà Phó chủ nhiệm Hàn nói là thứ gì.

Hàn Mạch Thiên nói: "Tóm lại một câu, ném đá dò đường."

Thường Song Quần trừng đôi mắt đầy bối rối, nhìn Hàn Mạch Thiên: "Phó chủ nhiệm Hàn câu này nói sao?"

"Tôi xin hỏi em, em cho rằng tôi đối với tình hình của em từ lâu đã hiểu rõ, đúng không?"

Thường Song Quần thành thật trả lời là đúng.

Hàn Mạch Thiên lại hỏi: "Em đã cảm nhận được thái độ của bản thân trong vấn đề này. Nếu không có gì bất ngờ xảy ra, bí mật này tôi vẫn sẽ cùng em tiếp tục giữ kín. Đúng không?"

Thường Song Quần nói: "Tôi cho là như vậy."

Trên khuôn mặt tươi cười của Hàn Mạch Thiên không có nội dung thực chất nào, nhìn chằm chằm Thường Song Quần, tiếp tục hỏi: "Bây giờ em vẫn cho là như vậy sao?"

Thường Song Quần cử động phần trên cơ thể, không kìm lòng được liền biểu lộ sự bất an trong lòng, ấp úng nói: "Bây giờ tình huống khác rồi, bây giờ... chỉ còn lại ba mươi ba chỉ tiêu, tôi hà tất phải cứng đầu chiếm cầu tiêu (chiếm chỗ) làm gì? Tôi chủ động đề xuất ra, ít nhiều cũng giảm bớt một chút áp lực cho lãnh đạo."

Hàn Mạch Thiên nói: "Tôi tuyệt đối không nghi ngờ sự chân thành của em. Nhưng, có lẽ ngay cả bản thân em cũng không nhận ra, hay nói cách khác không nhận ra rõ ràng, mặc dù em quyết định rút lui trong dòng nước lũ, nhưng em không trực tiếp công khai chân tướng sự thật với tổ chức, mà áp dụng hình thức viết thư, phản ánh riêng với một mình tôi. Hành động này tôi cho rằng có ý nghĩa mưu lược."

Đôi mắt Thường Song Quần mở to, mơ hồ nhìn Hàn Mạch Thiên.

Hàn Mạch Thiên nói: "Sau khi về cơ bản đã phán đoán được nguồn gốc bức thư này, tôi đang nghĩ, cậu ấy tại sao phải làm như vậy? Có thể nói vắt óc suy nghĩ không ra. Một người làm việc, làm bất cứ việc gì cũng phải có động cơ nhất định, động cơ của Thường Song Quần làm như vậy là gì? Tôi đã thiết kế rất nhiều giả thuyết, cuối cùng, một trong những giả thuyết đã gợi mở tư duy của tôi. Giả thuyết này chính là, em Thường Song Quần lần này là ném đá dò đường. Kể từ khi tin tức chỉ tiêu cắt giảm được xác nhận, em liền luôn ở trong tình cảnh nước sôi lửa bỏng. Em biết, khả năng em giành chiến thắng cuối cùng càng nhỏ, em thậm chí muốn cứ thế kết thúc. Nhưng cứ thế chưa đánh đã lui, em lại không cam tâm, lại ẩn ẩn tiềm ẩn tia hy vọng cuối cùng, em đem lựa chọn của em giao cho tôi họ Hàn tôi giúp em chọn lại một lần nữa, chỉ cần tôi họ Hàn tôi đối với chuyện này vẫn giả ngốc, thì, em cũng có khả năng tiếp tục kiên trì, cho đến cuối cùng, để số phận quyết định việc đi ở của em. Xét về hình thức, tại sao em viết thư mà không đến gặp mặt nói chuyện với tôi? Đây cũng là một kỹ thuật, gặp mặt nói chuyện rồi, lớp giấy đó liền chọc thủng rồi. Các em đều biết, Phó chủ nhiệm Hàn là một người rất coi trọng nguyên tắc, đã mặt đối mặt công khai rồi, tôi liền không quá khả năng tiếp tục giúp em che giấu. Vậy thì, áp dụng hình thức viết thư, chuyện không bị công khai vạch trần, chỉ cần tôi muốn tiếp tục giả câm giả điếc, thì tôi liền có thể tiếp tục giả câm giả điếc, đôi bên đều chừa lại đường lui đúng không?"

Thường Song Quần ngẩn người nhìn Hàn Mạch Thiên, biểu cảm cứng đờ.

Hàn Mạch Thiên vẫn bình thản, tiếp tục phân tích sâu: "Thường Song Quần chiêu này của em đi rất thông minh, thậm chí là trí tuệ. Em dùng một bức thư nặc danh để tự giải thoát mình khỏi tình thế tiến thoái lưỡng nan, lại kéo tôi vào, em đem bài toán khó giao cho tôi, bản thân lại cao gối nằm cao chờ số phận sắp đặt."

Thường Song Quần nói: "Phó chủ nhiệm Hàn, tôi không nghĩ nhiều như vậy, nhưng, có lẽ..."

Hàn Mạch Thiên vung tay, ra hiệu Thường Song Quần tạm dừng, tiếp tục tiến hành theo mạch tư duy của mình: "Thường Song Quần à, em quả thật làm Phó chủ nhiệm Hàn khổ sở lắm. Kể từ khi nhận được bức thư nặc danh này, tôi có thể nói là đau lòng đứt ruột. Tôi quyết tâm phải tra cho ra manh mối, không khách khí mà nói, một khi tra ra tác giả bức thư này, chỉ cần tôi có thể phát huy tác dụng, thì, cái kết cục cuối cùng của người viết bức thư này tuyệt đối sẽ không tốt hơn người bị cậu ta tố giác đâu. Thế mà tra đi tra lại không có manh mối. Tôi là chui vào cái bẫy của em rơi vào một khu vực nhầm lẫn rồi, bởi vì tôi trong một thời gian rất dài đều không nghĩ đến đây là chiến thuật do chính bản thân em bày ra. Tôi lật hồ sơ của mọi người hết lần này đến lần khác, nghiên cứu chữ viết, nghiên cứu phẩm hạnh, thậm chí nghiên cứu thành phần gia đình của các em. Sau đó tôi tình cờ phát hiện, nghiên cứu đi nghiên cứu lại, những hồ sơ trong tay thiếu một bản, chính là của em Thường Song Quần, nó đang nằm trong ngăn kéo của tôi, thế mà tôi lại không nghĩ đến lật nó ra xem lại. Cho đến hiện tại tôi cũng chưa mở nó ra, nhưng đáp án đã có rồi. Kể từ khi nghĩ đến vấn đề này, tư duy của tôi liền bắt đầu xoay quanh em. Đúng vậy, sự việc thường là như vậy, thường là tồn tại khả năng lớn nhất ở nơi ít khả năng nhất. Từ nghi ngờ, đến chứng minh, đến cuối cùng xác định, có thể nói tôi cũng đã trải qua một con đường dài đằng đẵng, gần như hơi giống tiểu thuyết trinh thám rồi. Cuối cùng, tôi không những giải mã được nghi án này, cũng tìm được cơ sở tư tưởng để em tạo ra nghi án này. Em đồng ý với cách nói của tôi không?"

Thường Song Quần dùng hai con mắt hơi mang theo giễu cợt nhìn Phó chủ nhiệm, không kiêu không nịnh hỏi: "Tôi có thể hút điếu thuốc không?"

"Không được." Hàn Mạch Thiên kiên quyết không cho phép. Sau đó lại nghiêm khắc hỏi: "Trên người em có thuốc lá không?"

"Có." Thường Song Quần quả nhiên từ trong túi quần lôi ra một bao thuốc lá chưa mở phong.

Hàn Mạch Thiên rất chú ý quan sát đôi tay Thường Song Quần, đôi tay đó hơi run nhẹ, nhưng lại không có vết vàng. Bao thuốc này rõ ràng là tạm thời nhét vào. Tạm thời nhét vào một bao thuốc, cũng có thể thấy sự chột dạ của Thường Song Quần.

Hàn Mạch Thiên nói: "Cho đến hiện tại, Thường Song Quần em vẫn tuân thủ nghiêm ngặt quy định không được hút thuốc của học viên do Phó chủ nhiệm này đề ra. Rất tốt."

Thường Song Quần lại bị Phó chủ nhiệm nói đến hồ đồ. Hàn Mạch Thiên lại không giải thích nữa, nói: "Thường Song Quần em nói cho tôi biết, suy nghĩ thực sự của em."

Thường Song Quần hồi lâu cúi đầu không nói, suy nghĩ một lúc lâu mới nói: "Phó chủ nhiệm Hàn, phân tích của anh... về cơ bản là đúng, tôi quả thực... rất mâu thuẫn."

Hàn Mạch Thiên nói: "Tôi hiểu, một tinh anh pháo binh vang danh khắp quân khu, vượt năm ải, chém sáu tướng, một đường chông gai tiến đến N-017, hơn nữa các mặt đều dẫn đầu phong trào, mắt thấy sắp có kết quả rồi, lại bị một chút tật ở mắt hủy hoại mấy năm tu luyện, thực sự không cam lòng mà. Tôi cũng thay em không cam lòng."

Thường Song Quần nói: "Người ta nói xuất thân không do mình, con đường có thể lựa chọn. Thế nhưng mắt không do mình, con đường liền khó lựa chọn. Phó chủ nhiệm Hàn anh đã nhìn rõ ràng như vậy, tôi còn có gì để nói? Thực tế, tôi luôn có chuẩn bị tư tưởng, có thể ở lại là tốt nhất, không ở lại được, dùng lời anh dạy chúng tôi, đại trượng phu tung hoành thiên hạ cũng là thiên hạ. Bây giờ xem ra, kiên trì thêm cũng không có ý nghĩa gì, cạnh tranh khốc liệt như vậy, một người nửa tàn phế như tôi, còn thêm phiền phức gì nữa? Tôi Thường Song Quần dù rơi vào bước nào, cũng là một trang nam tử, sẽ không làm mất mặt Trung đội 7 chúng ta, cũng sẽ không làm mất mặt anh Phó chủ nhiệm Hàn đâu."

Hàn Mạch Thiên nói: "Em bây giờ còn chưa cần vội vàng bày tỏ thái độ, hôm nay tôi nói chuyện với em, không đại diện cho tổ chức, có thể coi là tâm sự giữa cá nhân với nhau, nhiều nhất chính là vì làm rõ một sự thật. Còn việc đi ở của em, không phải do một người nói là được. Biểu hiện của em trong chính trị, do bộ phận chính trị và trung đội cùng với bạn học cùng đánh giá. Thành tích chuyên môn thế nào, do phòng huấn luyện và phòng giáo vụ đánh giá, cơ thể có đạt tiêu chuẩn không, cuối cùng sẽ do bác sĩ kiểm tra sức khỏe đánh giá. Với tư cách là giáo viên chính trị của em, tôi lại cho em một lời khuyên: đừng hành động mù quáng. Chẳng lẽ chưa nghe 'núi cùng nước tận nghi không đường, liễu xanh hoa sáng lại một thôn'? Cách lúc tốt nghiệp còn ba bốn tháng, khoảng thời gian này sẽ còn xảy ra biến hóa gì, là điều em và tôi không thể dự liệu được. Tôi hy vọng em kiên trì tiếp, điều này không chỉ vì cá nhân em."

Thường Song Quần nói: "Phó chủ nhiệm Hàn, đối với tôi, anh có phải là quá nhân nhượng rồi không?"

Hàn Mạch Thiên nói: "Bây giờ tôi có thể nói cho em biết, lúc giáo viên Chúc lâm chung, tôi vẫn luôn ở bên cạnh thầy ấy."

Bảy

Tùng Khôn Minh là sau khi chuẩn bị đầy đủ cho việc phục viên, lại bị thông báo khẩn cấp ở lại.

Không lâu sau khi từ Bắc Kinh trở về, liền đối mặt với một cơn bão mà Trung đội 7 gặp phải. Trong số những lính cũ ở đại đội bộ có những phản ứng khác nhau, nhưng đa số vẫn khá thiên vị Trung đội 7, đặc biệt là các nữ binh.

Tùng Khôn Minh hiện tại vẫn chưa thể xác định rõ ràng mối quan hệ giữa cô và Lăng Vân Hà ở tầng nấc xác định nào, thế nhưng, cô lo lắng cho anh là điều không thể nghi ngờ. Cô không phải lo lắng anh cuối cùng sẽ bị loại, mà là lo lắng anh bán mạng làm hỏng cơ thể. Tại sao cô phải lo lắng cho anh? Sự lo lắng này là kiểu đồng chí hay pha trộn tình cảm phức tạp khác, không ai có thể nói rõ ràng. Một nữ binh thay một nam binh có thêm phần lo âu đặc biệt, cho dù không phải là tình yêu, e là cũng cách tình yêu không xa.

Cô đã nộp đơn xin phục viên cho trạm y tế, đối với việc phục viên rời khỏi N-017, cô hiện tại đã rất thản nhiên. Ở Bắc Kinh, cô cuối cùng đã lỡ mất một cơ hội tuyệt vời, lạ thay, sau đó cô lại không hề hối hận, thậm chí rất bình tĩnh quên đi chuyện này.

Khi Hạ Tiên Báo tiễn cô lên tàu, từng tràn đầy tình cảm nói với cô: "Em có biết tại sao bà cụ và ông cụ luôn không thay đổi thích em không? Chính là vì cái tính khí bướng bỉnh giả thanh cao đó của em đấy."

Cô phản bác nói: "Tính khí bướng bỉnh là thật, giả thanh cao là không tồn tại. Tôi ngay cả cái gì là thanh cao còn chưa hiểu rõ, sao dám nói là thanh cao?"

Khi nói câu này, trong lòng cô lại nhảy lên một suy nghĩ khác – đã ông cụ và bà cụ thích là "giả thanh cao" và "tính khí bướng bỉnh" của cô, cô mà không có cái "giả thanh cao" và "tính khí bướng bỉnh" này, thì cũng không tồn tại lý do để họ yêu thương nữa. Nghĩ đến đây, trong lòng còn không kìm được nhảy thót lên – tự chúc mừng vì hôm đó cuối cùng không mở cánh cửa đó ra.

Hạ Tiên Báo nói: "Có lẽ cậu đúng, có một số việc, có được thì có mất. Như tôi đây chẳng hạn, sinh ra trong một gia đình tướng lĩnh, cụ thân sinh trước khi mất làm việc ở trung ương, địa vị không thể nói là thấp, điều kiện không thể nói là không ưu việt, nhưng tôi có cái gì nào? Đến bằng cấp ba còn chẳng có, lại còn bị đánh gãy một cánh tay. Hơn nữa, cũng chẳng biết là phúc hay là họa, cụ thân sinh cả đời vào sinh ra tử, lẫy lừng một thời, trong thời 'Cách mạng Văn hóa' đấu đá nhau một mất một còn với chú Trương suốt mười mấy năm, lúc thì ông đánh tôi xuống đài, lúc thì tôi đá ông vào vòng xoáy, đến cuối cùng, hai người lại sát cánh cùng nhau đi gặp Marx, chỉ khác biệt đúng ba mươi phân – một hũ cốt ở trên, một hũ cốt ở dưới."

Lúc đó, Hạ Tiên Báo trông thực sự có vẻ như đã thấu hiểu sự đời.

Tùng Khôn Minh trở về N-017 với tâm trạng bình thản, chỉ có chuyện chỉ tiêu của trung đội bảy bị cắt giảm là khiến cô không yên lòng.

Các nữ binh tất nhiên cũng có vài lời bàn tán riêng. Có lần cô bảo Liễu Liễm rằng, thật là vẽ chuyện, quân khu tốn biết bao công sức mới cứu vớt được hơn sáu mươi người này, vậy mà còn bắt họ đeo vòng kim cô, lại còn bắt họ tự tàn sát lẫn nhau, đến đàn ông sắt đá cũng bị hành hạ đến rã rời.

Liễu Liễm lại lắc đầu nguầy nguậy, vô tư nói: "Hay chứ, như thế mới gọi là tôi luyện chứ. Mạnh Tử nói: Trời khi sắp giao trọng trách cho người nào, tất trước tiên phải làm khổ tâm chí, nhọc gân cốt, đói thân thể họ. Càng khó khăn càng có tầm cao, sóng dữ mới biết kẻ anh hùng. Chỉ tiêu càng ít, người đứng đầu mới càng là anh hùng thực sự."

Tùng Khôn Minh thở dài: "Đúng là nói chuyện không biết đau lưng mà."

Liễu Liễm lại nói: "Cái gì mà nói chuyện không biết đau lưng? Muốn phấn đấu thì phải có hy sinh, không trả giá thì được sao? Cậu tưởng vẫn còn là thời xưa à, nuôi con lợn nấu bữa cơm cũng được lên chức. Thế này mới tốt, chứng tỏ đội ngũ cán bộ quân đội ta đang hướng tới hàng ngũ tinh nhuệ, chúng ta là những cựu binh phải cảm thấy vui mừng mới đúng."

Tùng Khôn Minh hằn học mắng: "Cậu là loại nho không ăn được nên chê nho chua, ở đây hả hê trên nỗi đau của người khác chứ gì. Cậu chẳng phải đang liếc mắt đưa tình với gã Lật Trí Cao ưa sạch sẽ đó sao? Cậu không nghĩ cho hắn à?"

Liễu Liễm bĩu môi: "Quỷ mới liếc mắt đưa tình với hắn. Hắn ưa sạch sẽ quá mức, hễ chộp được cơ hội là lại đòi bông cồn. Tớ thấy ai mà gả cho gã đó, thế nào cũng bị hắn lau đến lộ cả xương sườn."

Tùng Khôn Minh vội nói: "Câm miệng, lại bắt đầu hạ lưu rồi."

Liễu Liễm nói: "Tớ chẳng có ý hạ lưu nào cả, là cậu tự lèo lái suy nghĩ lành mạnh của tớ sang con đường vàng vọt đó thôi."

Tùng Khôn Minh đã hạ quyết tâm phục viên, công việc cũng đã bắt đầu liên hệ, những người đồng đội cũ và bạn bè cũ của cha cô ở thành phố W đều đã ra tay giúp đỡ, về cơ bản đã chốt được một vị trí ở bệnh viện nhân dân khu nọ thành phố W.

Tùng Khôn Minh nghĩ, lúc đi cũng phải gặp Lăng Vân Hà một lần, dù chẳng có quan hệ gì đặc biệt, nhưng tình bạn thì vẫn có, cứ thế ra đi mà không từ biệt khỏi N-017 thì cũng quá thiếu nghĩa khí. Nghĩ tới nghĩ lui, liền đi tìm Sở Lan bàn bạc. Nào ngờ tìm đến nơi, lại nhận được một mớ bòng bong.

Sở Lan thời gian này cũng đã bước vào giai đoạn quyết chiến.

Theo thông lệ hàng năm, qua Tết, đến tháng hai tháng ba là bắt đầu kỳ thi thử cho các thí sinh năm mới. Kỳ thi thử của thí sinh quân đội Biệt Tỳ sơn thường diễn ra ở Sư đoàn Pháo binh Độc lập, sau khi thi thử xong sẽ ở lại đó tập trung ôn tập. Sau khi từ Bắc Kinh trở về, Tùng Khôn Minh chỉ gặp Sở Lan hai lần, thấy cô ấy cứ lơ đễnh, vừa trò chuyện vừa liếc mắt nhìn sách giáo khoa, nên cô cũng biết điều mà không làm phiền nữa.

Hôm nay Tùng Khôn Minh vào ký túc xá của Sở Lan, phát hiện Sở Lan không ôn tập, đang ngồi trên ghế thẫn thờ nhìn ra ngoài cửa sổ.

Tùng Khôn Minh trêu chọc: "Chế độ khoa cử thật hại chết người, hành hạ tài nữ của chúng ta đến hồn xiêu phách lạc rồi."

Sở Lan giật mình, thấy là Tùng Khôn Minh đến, miễn cưỡng cười nói: "Giải phóng rồi, không còn bị cái chế độ khoa cử làm hại nữa, đến lượt cậu chịu hại rồi."

Tùng Khôn Minh chưa kịp phản ứng, vẫn tươi cười rạng rỡ nói: "E là không dễ vậy đâu, mười năm đèn sách khổ cực, mới mong được làm người trên người..." Nói đến đây, mới thấm thía nửa câu sau của Sở Lan, hoài nghi hỏi: "Sở Lan, cậu vừa nói gì? Cái gì mà đến lượt tớ chịu hại?"

Sở Lan cười nhạt, im lặng không nói.

Đến đây, Tùng Khôn Minh càng mù mịt như sương phủ, nâng đôi lông mày lá liễu thanh tú, khuôn mặt vốn trắng hồng nay càng đỏ ửng thêm.

"Sở Lan, cậu nói cho rõ ràng xem, chuyện này là sao?"

Sở Lan ngoảnh mặt đi, tránh ánh mắt của Tùng Khôn Minh, cười nói: "Nếu đến cậu mà cũng không biết chuyện là thế nào, thì e là chẳng còn ai biết nữa rồi."

Tùng Khôn Minh càng nghe lời Sở Lan càng thấy không ổn, ngẩn người đứng đó, trong đầu bỗng lóe lên một tia sáng, không khỏi run rẩy một cái – trời ơi, chẳng lẽ là...

Trong chốc lát, cô đã hiểu ra đôi chút.

Suốt cả buổi chiều, tâm trí Tùng Khôn Minh không yên, nghe ngóng khắp nơi, cuối cùng cũng xác nhận được – cấp trên đã có thông báo, năm nay Tùng Khôn Minh tiếp tục ở lại đơn vị, chỉ tiêu thi học của chiến sĩ đại đội giáo đạo đã được chỉ định cho cô. Đến đây cô mới biết, mặc dù cô không nói gì với dì Chương, thế nhưng những gì cần nghĩ, bà cụ vẫn đã thay cô nghĩ hết cả rồi. Cô không dám tưởng tượng mọi người sẽ nhìn cô thế nào, các học viên trung đội bảy đó sẽ nhìn cô ra sao, đặc biệt là Lăng Vân Hà sẽ nhìn cô thế nào. Cô vốn luôn xuất hiện trước mặt người khác với vẻ thanh cao, kiêu ngạo, chỉ trong chốc lát đã biến thành kẻ tiểu nhân ỷ thế quyền quý, tự tư tự lợi, thật sự khiến người ta không còn mặt mũi nào để nhìn ai nữa.

Tùng Khôn Minh thông qua tổng đài đường dài của sư đoàn độc lập, gọi điện đến nhà dì Chương, Hạ Tiên Báo nghe máy. Thời gian này, bệnh tình của bà cụ đã ổn định, Hạ Tiên Báo cũng có thể rời đơn vị về nhà nghỉ ngơi. Tùng Khôn Minh cố gắng giữ bình tĩnh, hỏi Hạ Tiên Báo: "Tiên Báo, dì Chương có nói chuyện của tôi với thủ trưởng nào không?"

Hạ Tiên Báo thật thà trả lời: "Đã nói. Chính là nói với thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ. Thủ trưởng lúc đó đã bảo thư ký ghi lại đơn vị của cậu, bảo rằng cán bộ tốt như vậy cần phải cất nhắc. Sau đó thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ liên lạc với thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ, nhận được câu trả lời là, hiện tại việc trực tiếp đề bạt cán bộ từ chiến sĩ đang được kiểm soát rất nghiêm ngặt, nếu có đề bạt, không có bằng cấp thì vẫn còn nhiều vấn đề. Thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ đề nghị sắp xếp cho cậu vào trường quân sự trước, vừa giải quyết được vấn đề thân phận, vừa giải quyết được vấn đề bằng cấp, một bước là xong. Mẹ tôi đã đồng ý rồi."

Tùng Khôn Minh nói: "Dì đâu phải không biết, cháu đã quá tuổi thi rồi, vả lại cháu căn bản chưa hề chuẩn bị cho việc thi cử, cậu bảo cháu thi thế nào?"

Hạ Tiên Báo ở đầu dây bên kia khẽ cười nói: "Bà cụ đã nói hết những lời này với thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ rồi, thủ trưởng chỉ cười, thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ còn nói riêng với bà cụ rằng, năm xưa tư lệnh Hạ bị kẻ địch hai quân đoàn bao vây kín mít mà vẫn có thể đột phá ra ngoài, so với tư lệnh cũ, chút khó khăn nhỏ này thì tính là gì? Cậu cứ yên tâm đi, tuổi tác không phải vấn đề, điểm thi cũng không phải vấn đề. Bảo cậu được thì cậu được, không được cũng được."

Nước mắt Tùng Khôn Minh trào ra ào ạt, cô không ngờ sự việc lại thành ra thế này, cô không nói rõ được mình khóc vì điều gì, là cảm ơn dì Chương hay là vì cảm thấy oan ức trước sự sắp đặt của dì – bà cụ đã ốm đau thế này, cô không thể trách bà, thế nhưng bà lại đang giúp cô một việc ngược lại hoàn toàn với mong muốn của cô.

Tùng Khôn Minh nói vào ống nghe: "Anh Tiên Báo, anh giúp em một việc, nói với dì Chương, xin thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ hủy bỏ sự giúp đỡ dành cho em."

Hạ Tiên Báo ngạc nhiên thốt lên trong điện thoại: "Tại sao? Không phải cậu muốn ở lại quân đội sao?"

Tùng Khôn Minh nói: "Em muốn ở lại cũng không thể ở lại kiểu này. Anh có biết hiện tại xảy ra chuyện gì không? Chỗ chúng tôi chỉ có một chỉ tiêu thi học, đã chốt cho một chiến hữu của em từ lâu rồi, chị ấy đã ôn tập hơn nửa năm nay, giờ thì hay rồi, bị em chiếm mất, người khác sẽ nhìn em thế nào đây? Chuyện học này em dù thế nào cũng không thể đi được."

Hạ Tiên Báo rõ ràng cũng không ngờ sẽ xảy ra kết quả này, trầm ngâm giây lát trong điện thoại rồi nói: "Vậy thế này đi, anh sẽ nói lại với bà cụ, nhờ thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ Mỗ gọi lại cho thư ký của thủ trưởng Mỗ Mỗ, yêu cầu tăng thêm một chỉ tiêu cho đại đội giáo đạo của các cậu là được chứ gì?"

Tùng Khôn Minh nói: "Không, như vậy cũng không được, em tuyệt đối không đi con đường này. Anh nói với dì, nếu không thu hồi mệnh lệnh, đó chính là đang làm hại em đấy."

Quả nhiên, tin tức Tùng Khôn Minh thế chỗ Sở Lan thi học nhanh chóng truyền đến trung đội bảy.

Lăng Vân Hà nói với Ngụy Văn Kiến và Đàm Văn Thao: "Không ngờ, không ngờ, Tùng Khôn Minh vốn là người tự trọng như vậy mà cũng làm ra chuyện này. Chỉ riêng điểm này thôi, tôi đã coi thường cô ta rồi."

Ngụy Văn Kiến nói: "Cậu dựa vào đâu mà coi thường cô ấy? Để vào được trung đội bảy này, chẳng phải cậu cũng tính toán đủ đường, bất chấp thủ đoạn sao? Người bị cậu gạt ra khỏi danh sách còn ít à?"

Lăng Vân Hà nói: "Mọi thủ đoạn của tôi đều quang minh lỗi lạc, tôi hoàn toàn dựa vào sự phấn đấu của bản thân, dựa vào bản lĩnh, dựa hơi tìm chỗ dựa thì tính là cái quái gì?"

Đàm Văn Thao nói: "Mỗi người mỗi khó khăn, chúng ta không biết tình hình cụ thể, đừng bàn tán lung tung về người khác, đặc biệt là Lăng Vân Hà, đừng tỏ thái độ thiếu tôn trọng trước mặt Tùng Khôn Minh. Có lẽ sự việc không đơn giản như chúng ta nghĩ đâu, nói sớm quá dễ làm tổn thương người ta. Đàn ông chúng ta làm sai chuyện gì còn có thể sửa, còn trái tim người con gái bị tổn thương một lần là để lại một vết sẹo."

Lăng Vân Hà nói: "Chiều nay Sở Lan đến tìm văn thư thống kê điểm số tuần này, tôi đã hỏi cô ấy, cô ấy chỉ cười, không nói là phải, cũng không nói là không phải, vậy các cậu bảo xem có phải hay không? Rõ như ban ngày rồi, họ vốn rất thân thiết, nếu không có chuyện này, chẳng cần người khác, bản thân Sở Lan sẽ lên tiếng cải chính cho Tùng Khôn Minh rồi."

Đàm Văn Thao nói: "Ai cũng có lòng vị kỷ, đứng trước lợi ích ai cũng có sự cạnh tranh, đây vốn cũng là chuyện không có gì đáng trách. Tuy nhiên, theo cảm giác của tôi, Tùng Khôn Minh không phải là kiểu người chỉ biết mình mà không biết người, chúng ta đừng suy đoán lung tung nữa. Hãy tự quản lý bản thân mình trước đi. Lăng Vân Hà, cậu mà đi lo chuyện bao đồng, đó là tự mình đa tình đấy, để phó chủ nhiệm Hàn biết được là cậu không yên ổn đâu."

Mọi người lúc này mới gác chuyện này lại.

Thời gian này, cường độ huấn luyện tăng lên, nghiệp vụ trận địa, lý thuyết bắn súng, chiến thuật, địa hình quân sự... các môn học đều đã bước vào giai đoạn ôn tập toàn diện, còn cả tiếng Anh lầm bầm khó hiểu, chỉ riêng việc học thuộc từ vựng đã tiêu tốn không ít trí lực. Tinh thần vô cùng căng thẳng. Cả ngày mệt mỏi, đến đêm mọi người cứ như vừa đột phá vòng vây từ thiên quân vạn mã ra, toàn thân rã rời.

Cuối cùng cũng có người chịu không nổi, chủ động đề nghị thôi học. Người đầu tiên đề nghị thôi học là Vọng Tự Sâm ở tiểu đội ba, cha của người này là cục trưởng công an một khu thuộc một thành phố của một tỉnh nào đó, phục viên về cũng có thể sắp xếp một công việc tốt.

Đại đội không quyết được, lại xin ý kiến quân khu, cố vấn Tiêu lên tiếng, người nào muốn thôi học thì phê chuẩn, phục viên tại chỗ. Tiếp theo luồng gió này, có vài người gia đình điều kiện khá giả, sau khi phục viên có thể dễ dàng sắp xếp công việc cũng bắt đầu dao động, lần lượt thôi học thêm ba người nữa.

Nhưng luồng gió này nhanh chóng bị chặn đứng.

Hàn Mạch Thiên tuyên bố trong giờ chính trị rằng, có thể thôi học, nhưng không khuyến khích thôi học, mọi người đều là quân nhân, nên tự rèn luyện ý chí, quân nhân nên dùng cách thức của quân nhân để đo lường thước đo vận mệnh của chính mình. Hiện tại trận quyết chiến chưa bắt đầu, thắng bại chưa phân, đã vội thoái chí không phải là tư thế mà một quân nhân nên có.

Như vậy, lòng quân đã ổn định hơn một chút, năm mươi bảy học viên còn lại xem ra đã quyết tâm tham gia cuộc đua cuối cùng, cho đến khi chặng nước rút quyết định kết thúc.

Đến đây mới thấy được "dũng khí". Theo lời phó chủ nhiệm Hàn, chưa đến Vạn Lý Trường Thành không phải là hảo hán, đã đến được Trường Thành rồi, dù là hùng cứ một phương hay là bị đánh bật ra khỏi trận địa cũng đều không thẹn với lòng.

Hàn Mạch Thiên hầu như đêm nào cũng đến trung đội bảy kiểm tra giường nằm và canh gác. Ánh trăng mỏng manh hòa vào những mảnh băng mỏng, nghiền nát tạo nên tiếng kêu khẽ khàng. Vào đến trong phòng, trước tiên kiểm tra lỗ thông hơi của chiếc lò lớn sau cửa xem có bị chặn hay quá cháy, lật lại chiếc áo bông, giày bông đang nướng bên lò, rồi cẩn thận kiểm tra xem móc cài cửa sổ thông gió đã móc chưa, góc độ có phù hợp không, có bông tuyết nào bay vào không, cuối cùng mới dùng đèn pin soi qua từng giường một, giúp những thanh niên này đắp lại chăn, chỉnh lại tư thế ngủ.

Hàn Mạch Thiên quen thuộc căn phòng này, cũng như anh quen thuộc xấp hồ sơ dày cộp kia. Những hồ sơ đó là kịch bản của căn phòng này, còn căn phòng này chính là sân khấu cho những hồ sơ đó.

Trong phòng luôn lan tỏa luồng hơi nóng nồng đượm, lẫn trong mùi mồ hôi và mùi máu tươi tỏa ra từ mao mạch của những cơ thể nam giới, đây là một ký túc xá nam thuần túy. Tuy nhiên, ký túc xá nam này khác hẳn với những ký túc xá nam khác, đây không chỉ là nơi nghỉ ngơi của các pháo thủ, mà còn là kho tàng nguyên tắc tác chiến và tư tưởng chiến thuật pháo binh. Khi bạn nhẹ chân bước vào căn phòng này, là bạn đã bước vào mạng lưới được dệt nên bởi những giấc mơ thanh xuân. Mỗi khi đêm khuya vắng lặng, bạn tưởng rằng trên bốn bức tường trắng xóa chỉ là màu hồng do ánh lửa hắt vào sao? Không, những gì phản chiếu trên đó đều là ánh sáng của sự sống, là nhiệt huyết của tuổi trẻ, là những hình dung đa tầng về tương lai, là những bức tranh sinh động về cách vận hành của sự sống. Mười năm, hai mươi năm sau, những người này sẽ trở thành nòng cốt của hàng chục bộ tư lệnh, cũng sẽ là nòng cốt của hàng chục gia đình, thậm chí là gia tộc. Chúa đã chuẩn bị sẵn mọi thứ cho chúng ta, nhưng tất cả đều được chôn vùi trong đất, người dựa vào đất mà sống tuyệt đối không chỉ có nông dân, ngay cả bom nguyên tử cũng mọc lên từ đất. Và hiện tại, mảnh đất nhỏ bé này đang nuôi dưỡng những thứ vừa trừu tượng vừa rất cụ thể, đó chính là – chỉ số thông minh của sĩ quan, tài hoa của sĩ quan, sự kiên trì của sĩ quan, sự nghiêm khắc của sĩ quan, tính nguyên tắc của sĩ quan, sự nhạy bén của sĩ quan, sức tưởng tượng của sĩ quan, khả năng tự kiểm soát của sĩ quan.

Đôi khi, nhìn những khuôn mặt trẻ trung đang ngủ say hoặc giả vờ ngủ, nhìn những biểu cảm tang thương hiện lên trên những khuôn mặt đó, trong lòng Hàn Mạch Thiên cũng trào dâng một nỗi cảm khái.

Hay lắm, những con người này thực sự đã gặp đúng thời điểm, thực sự như những đoạn phôi thép sống, bị quăng vào lò luyện của thời đại, tôi luyện rèn đúc hết lần này đến lần khác. Dù xét từ góc độ nào, những ai có thể bước vào lò luyện này, có thể tiếp tục ở lại đây chấp nhận sự tôi luyện khốc liệt hơn, đều xứng đáng là vật liệu tốt. Nơi này sẽ làm cho người xuất sắc càng thêm xuất sắc, người ưu việt càng thêm ưu việt. Vàng sở dĩ là vàng vì nó thể tích nhỏ mà trọng lượng lớn. Mặc dù cuối cùng trong số họ vẫn sẽ có một bộ phận bị đào thải, nhưng họ tuyệt đối không phải là cặn bã, phàm là những người kiên trì đến cùng đều không phải là cặn bã, họ thậm chí cũng không phải là sản phẩm lỗi, họ chỉ là kém hơn một chút dưới ánh mặt trời được cấu thành từ bình phương của sự xuất sắc mà thôi, họ cũng xuất sắc không kém, chỉ là họ không phải là bình phương của sự xuất sắc. Thế nhưng, số phận cuối cùng sẽ không chút khoan nhượng mà gạt họ ra khỏi hàng ngũ sĩ quan pháo binh, họ cuối cùng sẽ trở thành sản phẩm phụ được rèn đúc dưới nhiệt độ cao, trong những năm tháng tương lai, ở những lĩnh vực khác, họ có tiếp tục xuất sắc được hay không, chỉ có thể để thời gian làm kết luận.

Mà ở thời điểm này, Hàn Mạch Thiên thì tin chắc rằng, họ nên là những người ưu việt.

Hàn Mạch Thiên ba mươi lăm tuổi đôi khi đi trên đường cũng nghĩ, sự nghiệp mà anh theo đuổi cũng tựa như đi trên băng mỏng, làm công tác con người thật khó khăn mà cũng thật nguy hiểm làm sao, chỉ cần sơ suất một chút là sẽ xảy ra vấn đề, vấn đề lớn là đằng khác. Chỉ trong hơn nửa năm ngắn ngủi, cuối cùng anh đã nhận ra, sự nghiệp này đích thực là nghệ thuật đến cùng với sinh mệnh của anh. Trước kia, anh thậm chí còn từng xem nhẹ khái niệm công tác tư tưởng chính trị, cho rằng đó là nói suông, nhưng khi cuối cùng trở thành một thủ trưởng chính trị, anh ngày càng thấm thía rằng, không có công việc nào thực tế hơn công việc này, đây là công việc đi vào tâm hồn con người, đây thực sự là nghệ thuật về con người. Trong suốt ba mươi lăm năm trải nghiệm, anh nhận ra thực chất chính tại N-017, anh mới đốt cháy bản thân mình một cách tối đa, trọn vẹn nhất, anh đang uốn nắn họ, họ cũng đang hun đúc anh. Giống như mối quan hệ giữa búa và sắt, anh rèn đúc và tôi luyện họ, họ cũng quay lại rèn đúc và tôi luyện anh, tác dụng lực càng lớn, phản tác dụng lực cũng sẽ càng lớn. Những điều anh yêu cầu họ làm được, anh phải làm được trước tiên, anh cũng là một học viên của trung đội bảy, một học viên lớn tuổi hơn họ, trải đời phong phú hơn họ, tư tưởng chín chắn hơn họ. Chính trong những yêu cầu khắt khe đối với họ, anh càng làm rõ và chín chắn hơn nguyên tắc của bản thân. Họ đang trưởng thành, anh cũng đang trưởng thành. Hình ảnh của anh với tư cách là một thủ trưởng chính trị, chính là từng bước được dựng xây dưới sự quan sát và noi theo của họ.

Từ khi đến N-017, anh chưa từng trở về thành phố W một lần, vợ anh – Lâm Phong, người vợ mà anh coi là đồng chí, cũng từng viết cho anh vài lá thư kiểu đồng chí, bày tỏ sự ủng hộ, dặn anh chú ý nghỉ ngơi, đồng thời báo cáo với anh về tình hình học tập của Chúc Tiểu Du và con trai Hàn Đại Giang. Anh cũng viết cho vợ vài lá thư hồi đáp chứa đựng nhiều tình cảm hơn là kiểu đồng chí, biểu dương thái độ của vợ, và bày tỏ sự cảm kích kiểu đồng chí đối với sự chăm sóc của vợ dành cho Chúc Tiểu Du. Chỉ có vậy thôi. Anh đã bày tỏ lập trường với cố vấn Tiêu, nếu chưa đưa được trung đội bảy rời khỏi đại viện N-017 một cách an toàn, anh kiên quyết không nghỉ phép. Quan điểm đặt sự nghiệp lên hàng đầu trong mắt đa số mọi người đều là thứ phù phiếm, chỉ là lời nói suông mà thôi. Còn đối với Hàn Mạch Thiên anh, không còn là "mà thôi", mà là thực tế không thể thực hơn. Về điểm này, e rằng không thể giải thích trọn vẹn bằng những khái niệm như "cống hiến", "trách nhiệm", lời giải thích tốt nhất thực ra là hai chữ vô cùng đơn giản – yêu thương. Anh thực sự là người "ngày nhận mệnh quên gia đình, ngủ ngoài trời quên thân nhân, đánh trống trận quên chính mình."

Anh không chỉ đang làm phần việc trong trách nhiệm của mình, anh còn yêu say đắm sự nghiệp của mình – đây chắc chắn là sự nghiệp của anh, và còn là nghệ thuật của sinh mệnh anh.