Những Bức Thư Về Nước Anh

Lượt đọc: 32 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Thư Thứ Sáu — Bàn Về Giáo Phái Trưởng Lão

❊ ❊ ❊

Giáo hội Anh giáo hầu như chỉ giới hạn ở vương quốc từ đó nó mang tên và ở Ireland, trong khi Trưởng lão giáo lại là tôn giáo quốc lập tại Scotland. Hệ phái Trưởng lão này hoàn toàn giống với chủ nghĩa Calvin, như đã được thiết lập tại Pháp và hiện đang được tuyên xưng tại Geneva. Vì các mục sư của giáo phái này chỉ nhận được những khoản bổng lộc rất khiêm tốn từ các nhà thờ của họ, và do đó không thể cạnh tranh nổi với sự xa hoa lộng lẫy của các giám mục, nên họ rất tự nhiên mà lên án những tước vị mà họ chẳng bao giờ với tới được. Hãy hình dung cảnh nhà hiền triết ngạo mạn Diogenes đang giẫm đạp lên sự kiêu căng của Plato. Những tín đồ Trưởng lão Scotland không khác là mấy so với vị triết gia kiêu kỳ nhưng rách rưới ấy. Diogenes đã đối xử với hoàng đế Alexander không hỗn xược bằng cách mà những kẻ này đối xử với Vua Charles II; bởi vì khi họ cầm vũ khí vì nghĩa vụ đối với nhà vua để chống lại Oliver — kẻ đã lừa dối họ — họ đã ép vị quân vương tội nghiệp ấy phải nghe tới ba hoặc bốn bài thuyết giáo mỗi ngày, không cho phép ngài giải trí, và đẩy ngài vào trạng thái sám hối cùng cực đến mức Charles chẳng mấy chốc đã phát ngấy những kẻ hách dịch ấy, và liền trốn chạy khỏi họ với niềm hân hoan chẳng kém gì một nam sinh trốn học.

Một mục sư Anh giáo trông có vẻ nghiêm nghị chẳng khác nào một Cato trước mặt một cử nhân trẻ tuổi, hoạt bát người Pháp — kẻ la hét suốt cả một buổi sáng trong các trường thần học rồi lại ngâm nga khúc ca đồng ca với các quý cô vào buổi tối; thế nhưng vị Cato ấy lại hóa ra chỉ là một kẻ lông bông đáng khinh khi đứng trước một tín đồ Trưởng lão Scotland. Kẻ sau này ra điều đi đứng đoan trang, làm bộ mặt cáu kỉnh, đội chiếc mũ vành rộng thênh thang và khoác chiếc áo choàng dài trùm ngoài chiếc áo ngắn cũn cỡn, giảng đạo qua đường mũi, và gán cái tên "gái điếm thành Babylon" cho tất cả những giáo hội nào mà các mục sư may mắn hưởng mức thu nhập thường niên năm hoặc sáu ngàn bảng Anh, đồng thời nơi mà giáo dân đủ mềm yếu để dung thứ cho điều đó và gọi họ bằng những tước hiệu như "đại nhân", "hạ thần" hay "điện hạ".

Những quý ông này, vốn cũng sở hữu một số nhà thờ tại Anh, đã mang lối khuyên răn trang nghiêm và khắc nghiệt đến đó. Chính nhờ họ mà ngày Chủ nhật được thánh hóa tại cả ba vương quốc. Người ta bị cấm làm việc hoặc tham gia bất kỳ hình thức giải trí nào vào ngày đó, với mức độ khắc nghiệt gấp đôi so với Giáo hội Công giáo Rôma. Không có buổi biểu diễn opera, kịch nghệ hay hòa nhạc nào được phép tổ chức tại London vào các ngày Chủ nhật, và thậm chí bài bạc còn bị cấm ngặt đến mức chẳng còn ai chơi vào ngày ấy ngoại trừ giới quý tộc và những kẻ mà ta gọi là tao nhã; phần còn lại của đất nước hoặc đi đến nhà thờ, hoặc vào quán rượu, hoặc đi thăm những người tình của họ.

Mặc dù phái Giám mục và phái Trưởng lão là hai giáo phái chiếm ưu thế tại Vương quốc Anh, nhưng tất cả các giáo phái khác đều được chào đón nồng nhiệt đến định cư tại đây và sống hòa hợp với nhau, mặc dù phần lớn các mục sư của họ căm ghét lẫn nhau gần như sâu sắc chẳng kém gì việc một tín đồ phái Jansen nguyền rủa một tu sĩ Dòng Tên.

Hãy ngắm nhìn Sở Giao dịch Chứng khoán Hoàng gia tại London, một chốn còn đáng kính trọng hơn cả nhiều tòa án, nơi đại diện của tất cả các quốc gia hội tụ vì lợi ích của nhân loại. Nơi đó, người Do Thái, người theo đạo Hồi và người theo đạo Kitô giao thương với nhau như thể tất cả đều tuyên xưng cùng một tôn giáo, và chẳng gán cái tên kẻ vô đạo cho bất kỳ ai ngoại trừ những kẻ phá sản. Nơi ấy, tín đồ phái Trưởng lão đặt niềm tin vào người theo phái Anabaptist, và người theo Anh giáo thì tín nhiệm lời hứa của một tín đồ Quaker.

Nếu chỉ có duy nhất một tôn giáo được dung dưỡng ở Anh, chính phủ rất có thể sẽ trở thành chuyên chế; nếu chỉ có hai tôn giáo, người ta sẽ cắt cổ lẫn nhau; nhưng vì có quá nhiều giáo phái như thế, tất cả đều sống trong hạnh phúc và hòa bình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.