Orion Clemens ghi lại rằng ông đã ra đón “Sam và Livy” ngay khi họ từ Anh trở về vào ngày 2 tháng 11, và rằng vị chủ tịch Hiệp hội Thư viện Thương mại đã gửi danh thiếp lên “tới bốn lần” với hy vọng có được cơ hội mời ông tham gia một buổi diễn thuyết—một sự việc khiến Orion vô cùng ấn tượng trước tầm vóc ngày càng cao ngất của người em trai. Lúc này, bản thân Orion cũng đang bận rộn với đủ loại dự án. Nào là phát minh ra một cỗ máy bay, viết một câu chuyện theo phong cách Jules Verne, đọc bản thảo in thử cho một tờ nhật báo ở New York, và đang tính lấn sân sang lĩnh vực diễn thuyết. Luồng ánh sáng rực rỡ của sự công nhận từ quốc tế này—dành cho cậu bé từng xếp chữ in cho ông ở Hannibal, rửa các bản kẽm và khóc thút thít bên những tờ bản thảo nhơ nhớp—đã khiến ông phải há hốc vì kinh ngạc.
[Ông kể rằng] họ đã đi xem Booth diễn vở Hamlet, và Booth đã cho người gọi Sam vào hậu trường; khi Sam ngỏ ý muốn thêm một vai diễn vào vở Hamlet—vai một kẻ đứng ngoài đưa ra những lời bình luận hài hước mang tính hiện đại về các tình huống trong kịch—Booth đã cười phá lên không sao kìm lại được.
Đề xuất một việc động trời như thế với Booth! Người thợ in kiêm hoa tiêu sông Mississippi, người em trai từng làm thợ mỏ ấy đã vươn lên tới những tầm cao nào rồi cơ chứ!—[Ý tưởng đưa một nhân vật mới vào vở Hamlet này thực ra sau đó đã thực sự được Mark Twain thử nghiệm, với sự đồng lõa của Joe Goodman [trong số tất cả mọi người], thật đáng buồn làm sao. Theo những gì được biết, đây chính là vết nhơ duy nhất trong sự nghiệp văn chương của Goodman.]
Clemens lập tức quay lại nước Anh—thực ra là vào thứ Bảy tuần đó—và đã có mặt ở London để tiếp tục diễn thuyết chỉ sau vỏn vẹn một tháng vắng bóng. Ông trình bày bài diễn thuyết “Roughing It”, lần này với tựa đề “Roughing It on the Silver Frontier”, và nếu như khán giả có kém phần nhiệt tình hơn, hoặc phòng vé có ít người hơn trước đôi chút, thì báo chí thời đó không hề ghi lại điều gì về chuyện đó cả. Lúc này đang là cao điểm của mùa sinh hoạt xã hội, và vì hoàn toàn thảnh thơi, ông đã lao mình vào vòng xoáy ấy; chắc chắn là trong suốt hai tháng trời, ông đã trở thành nhân vật được bàn tán nhiều nhất ở London. Câu lạc bộ Athenaeum đã kết nạp ông làm hội viên danh dự đến thăm (một vinh dự được coi chỉ đứng sau tước hiệp sĩ); tạp chí Punch trích dẫn lời ông; các hội đoàn mở tiệc chiêu đãi ông; căn hộ của ông, cũng như trước đây, bị những vị khách đến thăm vây kín. Vào các buổi chiều, người ta rất dễ bắt gặp ông đang ngồi ở “Góc Thi sĩ” trong phòng hút thuốc của khách sạn Langham, cùng một nhóm các nhà văn London và Mỹ—Reade, Collins, Miller và những người khác—thoải mái đắm chìm trong trí tưởng tượng táo bạo của ông. Charles Warren Stoddard lúc đó đang ở London và làm thư ký cho ông. Stoddard là một nhà thơ dịu dàng, một người bạn tuyệt vời, và Clemens rất quý mến anh. Làn phiền muộn duy nhất của ông đối với Stoddard là anh không chịu cười nhiều trước những câu chuyện cười của ông. Clemens từng kể:
“Dolby và tôi thường ghé về sau buổi diễn thuyết, hoặc có khi sau khi đi dự tiệc ở đâu đó về, và chúng tôi thích ngồi xuống trò chuyện rồi kể chuyện vui, chúng tôi cứ đinh ninh Stoddard sẽ phải phì cười, thế nhưng Stoddard cứ nằm dài trên ghế bành mà ngáy khò khò. Còn lại thì, trong vai trò thư ký, anh ấy hoàn hảo không có gì để chê.”
Vụ kiện Tichborne đình đám đang diễn ra vào thời điểm đó, và cảnh tượng một kẻ giả mạo mù chữ đang cố gắng khẳng định tư cách là người thừa kế hợp pháp của một cơ ngơi đồ sộ đã khiến Mark Twain vô cùng thích thú.—[Trong một bức thư viết vào giai đoạn này, ông nhắc đến việc từng tham dự một trong các buổi “Dạ tiệc” của Kẻ mạo danh.]—Ông muốn lưu giữ các bằng chứng để làm tư liệu văn học cho tương lai, và ngày qua ngày, Stoddard đã kiên nhẫn sưu tầm các bản tin báo chí rồi cẩn thận dán chúng vào những cuốn sổ lưu niệm, nơi chúng vẫn còn nằm đó cho đến tận ngày nay, trở thành một hồ sơ đầy đủ về thứ trò hề nay đã rơi vào quên lãng ấy. Vụ kiện Tichborne đã gợi nhắc Mark Twain nhớ đến kẻ mạo danh trong gia tộc Lampton, kẻ thỉnh thoảng lại gửi cho ông những bức thư dài, giục giỗ ông tham gia vào nỗ lực xác lập quyền thừa kế tước hiệu Bá tước xứ Durham của hắn ta. Kẻ mạo danh người Mỹ này là một người họ hàng xa, kẻ “bằng cách nào đó đã thâu tóm được, hoặc đã ngụy tạo ra cả một bộ tài liệu đầy đủ.”
Đại tá Henry Watterson, người vừa được nhắc tới (cũng có họ hàng với nhà Lampton), bổ sung thêm rằng:
Trong thời gian diễn ra vụ kiện Tichborne, Mark và tôi đều ở London, và có lần ông ấy bảo tôi rằng: “Tôi đã điều tra cái vụ việc Durham này ở văn phòng Quý tộc viện rồi. Chẳng có gì trong đó cả. Dòng họ Lampton đã mất quyền thừa kế tước hiệu Bá tước xứ Durham từ một trăm năm trước rồi. Chưa từng có bất kỳ điền trang nào cả; tước hiệu đã hết hiệu lực; tước hiệu bá tước hiện tại là một tước hiệu được lập ra mới hoàn toàn, chẳng dính dáng gì đến gia tộc cũ cả. Nhưng tôi nói cho anh nghe cái này: nếu anh hùn 500 đô la, tôi sẽ hùn thêm 500 đô la nữa; chúng ta sẽ đưa gã nhà ta sang đây và dựng hắn lên làm người thừa kế, và xin thề với anh, cái thằng béo của Kenealy chẳng thấm vào đâu so với hắn đâu.”
Đó là một dự án mang đậm phong cách Mark Twain, một trong những kiểu việc mà ông chẳng bao giờ thực hiện ngoài đời thực, nhưng lại rất thích tưởng tượng trong đầu và đôi khi cả trên trang giấy. “Bá tước hợp pháp xứ Durham” vẫn tiếp tục gửi thư trong một thời gian dài sau đó (một vài bức thư vẫn còn tồn tại đến ngày nay), nhưng hắn đã không thể xác lập được quyền lợi của mình. Chẳng có ai ngoài Mark Twain thực sự thu được lợi lộc gì từ chuyện đó cả. Giống như những mảnh đất ở Tennessee, nó đã cung cấp tư liệu cho một cuốn sách sau này. Đại tá Watterson tiếp tục kể rằng Clemens chỉ đùa cợt về việc đã tra cứu vấn đề đó trong cuốn sách ghi chép về giới quý tộc; rằng thực ra ông chẳng hề tra cứu chút nào, và tước hiệu bá tước ấy vẫn đang thuộc về gia tộc Lampton.
Một người bạn khác của Clemens ở London vào thời điểm này là Prentice Mulford, đến từ California. Những năm sau đó, Mulford đã tạo dựng được tiếng tang rộng rãi nhờ vào những triết lý tâm lý học mang tính thực tế và lạc quan của mình. Nhờ vào những triết lý ấy, ông đã tự kéo bản thân ra khỏi vũng lầy tuyệt vọng, và ông tìm cách chìa bàn tay giúp đỡ đến những người khác. “Thư viện Bạch Thập Tự” của ông có lượng độc giả rất lớn và có sức ảnh hưởng sâu rộng; có lẽ điều đó vẫn còn kéo dài cho đến tận ngày nay. Nhưng vào năm 1873, Mulford vẫn chưa tìm thấy tính thực chất của tư duy, chưa tìm ra bí quyết của sức mạnh; có lẽ ông mới chỉ đang tìm kiếm nó thông qua việc thành thật thừa nhận những thiếu sót của bản thân:
Mark này, hiện tại tôi đang suy sụp—suy sụp lắm; còn anh đang ở trên đỉnh cao—nơi mà anh hoàn toàn xứng đáng được hưởng. Tôi không thể mở lời xin xỏ dựa trên bất kỳ ân huệ nào trong quá khứ, bởi vì chẳng có ơn huệ nào cả. Tôi không phải lúc nào cũng nói về anh bằng những lời ca tụng quá đà; đôi khi tôi còn chỉ trích anh, điều đó có lẽ một phần là do sự đố kỵ trong lòng. Tôi cũng chỉ là một con người phàm trần mà thôi. Một số người cùng nghề tuyên bố rằng họ không hề nuôi dưỡng sự ghen tị nào đối với những ai thành công hơn mình. Tôi thì không thể. Họ là thánh thần; còn tôi thì không.
Chẳng qua là ông muốn Clemens nói đỡ vài câu với nhà Routledge, để giúp tác phẩm của ông có được cơ hội tiếp cận công chúng. Ông nói thêm:
Rồi có ngày tôi cũng sẽ ngóc đầu lên được thôi, dù con đường của tôi chẳng dính dáng gì đến anh. Dù anh có làm được việc gì tôi nhờ hay không, thì khi ấy tôi vẫn sẽ rất vui mừng, giống như bây giờ vậy, sẵn sàng làm cho anh bất kỳ dịch vụ công bằng và chính đáng nào.... Có lẽ tôi đã chọn nhầm nghề. Chắc chắn là, nếu tôi được quay trở lại bên chiếc ghế bập bênh của mình ở bên dòng Tuolumne, tôi sẽ khiến nó kêu lách cách sống động hơn bao giờ hết. Đôi khi tôi cũng nghĩ đến cầu London, nhưng sông Thames bây giờ lạnh và bẩn quá, với lại tôi lại biết bơi, và bất kỳ mưu tính tự tử nào bằng cách dấy lên bản năng tự vệ bản thân thuần túy cũng sẽ chỉ dẫn đến kết quả là tôi bơi dạt vào bờ và làm hỏng hết cả bộ quần áo đẹp nhất của mình; thế nên tình cảnh của tôi sẽ còn thảm hại hơn cả trước.
Tất nhiên là Mark Twain đã chấp thuận lời đề nghị mà Mulford đưa ra, và chắc chắn là còn giúp đỡ nhiều hơn thế nữa, bởi vì đó vốn là bản tính của ông. Mulford đã vươn lên đúng như ông từng tiên tri, nhưng cuối cùng biển cả đã cướp đi sinh mạng ông, dù không phải theo cách mà ông từng nghĩ tới. Nhiều năm sau, người ta phát hiện ông đã chết, đang trôi dạt trên một chiếc thuyền nhỏ ngoài khơi Long Island.
Clemens đã có một loạt bài phát biểu ăn tối đáng nhớ trong chuyến lưu diễn diễn thuyết thứ hai tại London này. Lời đáp từ của ông cho bài vận vận “Vì các Quý bà”, được đọc tại bữa tiệc thường niên của Hiệp hội Scotland tại London, đã trở thành sự kiện gây chấn động cả buổi tối hôm đó.
Ông buộc phải từ chối lời mời dự bữa tiệc của Ngài Thị trưởng, để rồi sau đó Ngài Thị trưởng đã viết thư giục ông có mặt ít nhất là vào phần kết lễ, khi mà màn chào đón sẽ “vẫn nồng nhiệt như thế,” đồng thời ngỏ ý mong sự hiện diện của ông trong bất kỳ bữa tiệc nào sắp tới.
Clemens đều đặn diễn thuyết tại Phòng Hanover Square trong suốt hai tháng lưu trú tại London, và phải mãi cho đến gần cuối chuỗi sự kiện đáng kinh ngạc này, khán giả mới bắt đầu có dấu hiệu thưa thớt dần. Đầu tháng Giêng, ông viết thư cho Twichell rằng:
Tôi không đến các tỉnh diễn thuyết vì tôi không thể tìm được những phòng hội đủ lớn. Tôi luôn cảm thấy chật chội khi ở Phòng Hanover Square, nhưng tôi nhận ra rằng mọi người ở đây đều ca ngợi căn phòng vĩ đại ấy với vẻ kính sợ và tôn trọng, đồng thời lấy làm lạ vì tôi có thể lấp đầy nó trong một thời gian dài đến thế.
Tôi đang hy vọng sẽ được trở về trong vòng hai mươi ngày nữa, nhưng quê hương với bao điều chờ đón tôi tận hưởng niềm vui phơi phới khiến tôi cảm thấy dường như khó lòng mà hiện thực hóa được trong một thế giới đầy bất trắc thế này.
Trong cùng bức thư đó, ông nhắc đến việc đi xem một triển lãm tranh của Landseer tại Viện Hàn lâm Hoàng gia:
Ồ, chúng đẹp đến kỳ diệu! Có những ánh trăng và chiều tà vô cùng phong phú trong bức “Thách thức” và “Giao tranh,” và trong cả dải chim trời bay qua hồ trong ánh hồng dịu nhẹ của hoàng hôn (hoặc bình minh, bởi chẳng ai có thể phân biệt nổi bức tranh này là cái nào với cái nào, trừ khi nó có lớp sương mù mỏng manh buổi sớm đang bốc lên từ mặt nước), và có một chiều sâu phân tích đầy trang nghiêm trên khuôn mặt của những nhà phê bình nghệ thuật; cùng vẻ bi thảm tột cùng trong bức tranh vẽ một chú nai con đang bú mẹ đã chết trên một hoang mạc ngập tuyết, với chỉ vài vết máu trên những dấu chân để gợi ý rằng con vật ấy chỉ đang ngủ mà thôi. Và cách mà ông ấy tạo ra da thịt cho loài động vật, đến mức nếu căn phòng tối đi một chút xíu, và đặt một con vật sống đang nằm yên bên cạnh con vật được vẽ trên tranh, sẽ chẳng ai có thể phân biệt nổi đâu là thật đâu là tranh.
Đến đây tôi đành gác lại, để viết mấy dòng gửi Shirley Brooks gợi ý một bức tranh biếm họa cho tờ Punch. Nội dung thế này: trong một gian triển lãm của Viện Hàn lâm (thuộc dãy phòng trưng bày những bức tranh này), có một bức tượng bán thân đẹp tuyệt của Landseer đặt trên chiếc bệ ở chính giữa căn phòng. Tôi gợi ý nên vẽ một số loài động vật nổi tiếng nhất của Landseer bước ra khỏi những khung tranh dưới ánh trăng rồi tụ tập quanh bức tượng bán thân với vẻ đau buồn.
Ông lên đường về nước vào ngày 13 tháng Giêng (năm 1874) trên con tàu Paythia, và hai tuần sau đã có mặt ở nhà, nơi mọi việc đều đang suôn sẻ. Cuốn sách The Gilded Age đã được phát hành một hoặc hai ngày trước lễ Giáng sinh, và đã bước sang lần tái bản thứ ba. Tính đến cuối tháng Giêng, đã có 26.000 bản được bán ra, một con số doanh thu đã tăng vọt lên 40.000 bản chỉ một tháng sau đó. Ngôi nhà mới đang được thi công thuận lợi, dù hãy còn lâu mới hoàn thiện. Sức khỏe của bà Clemens rất tốt. Bé Susy thì vô cùng hiếu động theo kiểu Mỹ đến mức được đặt cho biệt danh là “Người Modoc.” Tương lai của năm mới đang bừng sáng rực rỡ.