Tôi quay lại thành phố này năm hai mươi mốt tuổi, với năm điều tự hứa với bản thân:

Đọc lại sách.

Làm một cuốn từ điển cá nhân, ghi lại những từ mới phát hiện mỗi khi đọc sách.

Mỗi tuần học thuộc một bài thơ.

Cho đến tết Trung thu, không đến thăm mộ mẹ.

Mỗi ngày đi bộ trong thành phố hai tiếng trở lên.

Học kỳ đầu tiên ở trường đại học còn chưa kết thúc, mẹ tôi đã rời bỏ thế gian này.

Trước khi bệnh tình của mẹ trở nặng, thứ Tư hàng tuần tôi đều tới đăng ký lấy thuốc ở phòng điều chế bệnh viện nơi mẹ từng nằm, cũng là bệnh viện lớn nhất thành phố. Tôi ngồi trong phòng chờ, nhìn bảng điện tử đợi số thứ tự trong tay mình xuất hiện. Khi tiếng thông báo vang lên và số thứ tự đồng thời hiện ra, tôi đưa mảnh giấy ghi số qua ô cửa sổ nhỏ của phòng bào chế. Đợi một lát, rồi từ bên trong nơi tôi không thấy được sẽ đẩy ra một chiếc giỏ đựng đủ số thuốc mẹ cần dùng trong một tuần. Mỗi thứ Tư tôi đều mang chỗ thuốc đó ra bưu điện và gửi về cho mẹ. Khi tôi gọi điện thông báo đã gửi thuốc, mẹ luôn gọi tôi bằng một giọng quen thuộc, Con gái của mẹ. Con đã vất vả rồi, con gái của mẹ! Hoặc, Cảm ơn con, con gái của mẹ!

Bốn ngày trước khi qua đời, mẹ đã gửi cho tôi kimchi lá vừng và chiếc nhẫn mẹ luôn đeo trên tay.

- Con thích kimchi lá vừng mà.

Tiếng mẹ ở đầu dây bên kia vang lên rất rõ.

- Chiếc nhẫn thì mẹ đã luôn muốn cho con, con gái của mẹ ạ!

Tôi không ngờ mẹ lại đi nhanh đến thế.

Mỗi khi nghĩ đến việc mẹ muối kimchi lá vừng, tháo chiếc nhẫn ở ngón tay ra, gói vào giấy gửi cho tôi rồi rời bỏ thế gian này, tôi lại vô thức dụi dụi khóe mắt như muốn đào mắt mình lên. Giờ thứ Tư chẳng phải đi lấy thuốc nữa, nhưng tôi vẫn đến ngồi ở phòng chờ bệnh viện vào sáng sớm. Nó đã trở thành thói quen mỗi thứ Tư của tôi. Dù chẳng lấy số thứ tự, nhưng mỗi khi nghe tiếng "teng", tôi lại ngẩng mặt lên nhìn chằm chằm vào con số nhảy trên bảng điện tử. Nghĩ là phải đến trường, tôi đứng dậy khỏi phòng chờ nhưng trong vô thức lại ra ga và lên tàu. Có những buổi sáng tôi đã đi lên sườn dốc dẫn đến trường nhưng rồi lại quay đầu đi về hướng nhà ga. Đến ga tàu, mua vé chuyến tàu khỏi hành sớm nhất.

Chuyến tàu trưa còn khá nhiều chỗ trống. Có thể ngồi bất cứ đâu mà chẳng cần để ý đến chỗ ngồi ghi trên vé. Có khi cả toa tàu chỉ có mỗi mình tôi. Những chỗ ngồi trống nhìn như cuốn sách dày chưa đọc đến một trang. Tôi nhìn chằm chằm ra bên ngoài khung cửa sổ, mân mê ngón tay cho đến tận khi loa thông báo tàu đã đến ga thị trấn nơi tôi sinh ra. Khi nước sông rọi vào mắt, tôi sẽ quay đầu nhìn theo cho đến khi không thể trông thấy dòng nước ấy nữa, khi ngọn núi xa xa đột nhiên chao nghiêng trước mặt, tôi cũng sẽ cố né người về sau. Tôi nhìn thấy ở đâu đó những chú chim bay lên và liệng qua cánh đồng, rồi khi đoàn tàu ngang qua đường hầm tối thui chẳng thấy gì, hai mắt tôi liền nhắm chặt lại. Khi đoàn tàu vào ga quê nhà, bụng tôi nhất định sẽ đói cồn cào. Sau khi ghé quán mì trước nhà ga ăn xì xụp hết bát mì, bấy giờ tôi mới có thể nhận định mình đang ở đâu. Rồi lẩm bẩm một mình: Mẹ. À. Con. Lại. về. Đây.

Tôi quyết định bảo lưu học không hẳn chỉ vì sự ra đi của mẹ. Ngôi trường tôi đang theo học mang bầu không khí quá đỗi tự do vốn có của một trường đại học nghệ thuật. Có những người dễ dàng thích nghi, cũng có những người lại bị cô lập. Tôi thuộc nhóm sau. Có lẽ chưa ai từng nghe qua giọng nói của tôi. Đám nam sinh vùi đầu vào biểu tình hoặc rượu chè thay vì đi học, còn các nữ sinh hoặc quá chú tâm đến vẻ ngoài bóng bẩy hoặc chìm đắm trong trầm uất tột cùng. Một nơi mà dù cho những câu thoại của Hamlet hay Ophelia có vọt ra giữa cuộc trò chuyện thì cũng chẳng ai quan tâm. Việc suốt ngày hát hò hay nhìn chòng chọc một ai đấy ở đây đều có thể gọi là năng lực và cá tính. Dù không chủ đích chú ý đến ai đi chăng nữa thì khắp nơi đều là những thực thể lạ lẫm bắt mắt. Ở một nơi như thế, chẳng hiểu sao tôi có cảm giác như chỉ mình tôi là người có khuôn mặt quá đỗi bình thường, trơ trọi nhạt nhẽo ngồi giữa bọn họ. Những câu chuyện họ nói với nhau, với tôi cứ như thứ ngôn ngữ ở đất nước xa xôi nào đó. Nhưng dù thế đây cũng không hoàn toàn là lý do khiến tôi bảo lưu học. Bởi khi đó tôi luôn là kẻ cô độc ở bất cứ đâu chứ không riêng gì trường học.

Sau khi biết mình mắc bệnh gì, việc đầu tiên mẹ làm là gửi tôi, khi đó đang học cấp hai, đến nhà chị họ ở thành phố này. Đối với mẹ, việc để tôi đi chính là tình yêu. Mẹ nói, Giờ con còn nhỏ nhưng sau này con còn rất nhiều việc phải làm, trói buộc con với một người mẹ đau ốm là điều không thể. Vậy nên con đừng quẩn quanh bên mẹ mà hãy đến một nơi rộng lớn hơn và sống. Mẹ nói, Con người ai cũng đến lúc phải chia tay nên luyện tập trước cũng không phải là điều xấu. Tôi không thể công nhận mẹ nói đúng. Bởi tôi nghĩ, sớm muộn gì cũng đến lúc phải chia xa thì nên cố gắng ở gần nhau hết mức có thể mới phải. Mà không, vấn đề không nằm ở đúng hay sai. Chỉ là quan điểm của chúng tôi khác nhau mà thôi.

Ở trường đại học có một nam sinh được mọi người gọi là Xe Đạp, tính cách rất quảng giao, chân đi nhanh như chạy, nhưng bỗng nhiên không thấy xuất hiện nữa. Tôi đang ngồi ở ghế đá trong trường thì cậu ta chạy tới trước mặt, nói với tôi rằng có em trai tới cần gửi tiền gấp nên lấy hết số tiền trong tay tôi rồi chạy mất. Sau đó tôi mới được biết rằng, hôm cậu ta mượn tiền tôi, cậu ta cũng mượn tiền của hơn mười nữ sinh khác theo cách đó, rồi thu dọn sạch sẽ sách vở bút mực, trốn biệt tăm biệt tích. Về sau mọi người mới phát hiện cậu ta không phải là sinh viên đăng ký chính thức trong danh sách lớp, nhưng dù gì cũng đã học cùng nhau suốt mấy tháng trời, chẳng lẽ lại không nghĩ cách xử lý gì? Các bạn học phần nộ làm ầm lên còn tôi nộp đơn xin thôi học. Xe Đạp còn cuỗm mất cả tập thơ Emily Dickinson Dan tặng tôi trước khi tôi rời đến thành phố này. Đêm trước hôm tôi chuyển đi, Dan gọi tôi ra ngoài cổng. Chúng tôi đã từng lớn lên cùng nhau ở nơi ấy, nơi con ngõ tối từng in hàng trăm nghìn dấu chân của chúng tôi. Hôm ấy, chúng tôi ra khỏi ngõ, cùng đi bộ về phía cánh đồng ngoài ngoại ô. Chúng tôi ngồi kề vai nhau trên đồng, trước mặt là đường ray xe lửa. Chuyến tàu đêm xình xịch chạy ngang trước mắt chúng tôi. Ánh đèn từ mỗi toa tàu hắt lên sáng rực. Nếu không có tiếng xình xịch kia tôi còn ngỡ đó là những khung cửa kính sáng đèn lao vút vào bóng đêm. Dan nói như một lời thề:

- Chúng ta nhất định vào đại học nhé.

- …

- Mình sẽ vẽ tranh.

- …

Có cái gì đó dâng tràn trong lồng ngực. Ngọn gió từ cánh đồng thổi tới, như mang theo niềm hy vọng của chúng tôi khởi hành tới một khoảng thời gian xa xôi. Lúc chia tay, Dan tặng tôi một tập thơ. Cậu nói đây là tập thơ dạo này cậu say sưa đọc, đã đọc hết rồi nên tặng lại cho tôi. Trong đêm tối, tôi cũng chẳng nhìn rõ tên tập thơ là gì.

- Đây là nhà thơ đã để lại trong ngăn kéo gần một nghìn bảy trăm bài thơ trước khi qua đời. Sau cái chết của nhà thơ ấy bốn năm, tập thơ đầu tiên mới được xuất bản.

- Nhà thơ nào vậy?

- Emily Dickinson.

- E. Mi. Ly. Dic. Kin. Son.

Dù có phát âm rành rọt từng chữ đi chăng nữa tôi cũng không hề hay biết cái tên này. Dan vốn là người biết rõ bản thân mình muốn gì nên hay suy nghĩ và hành động khác với bạn bè cùng trang lứa. Cậu cũng hay đọc sách khác mọi người, có những vật dụng khác mọi người, cả cách nói năng cũng khác.

- Có vẻ như bà là người nhìn thấy được những thứ khác với mọi thứ trên thế gian này.

- Những thứ khác là những thứ gì?

- Những thứ không nhìn thấy được. Cái chết chẳng hạn... những thứ như thế.

Đó là lần đầu tiên tôi nghe một người bằng tuổi nói về những thứ khác với mọi thứ trên thế gian này, hay là cái chết. Đây chính là lý do khiến tới luôn cảm thấy Dan già hơn mình vài tuổi, về đến nhà, lần mở trang đầu tiên của tập thơ dưới ánh đèn, tôi bắt gặp dòng chữ của Dan.

Khi những người nghèo khó chìm sâu vào suy nghĩ, chúng ta cần phải nhón chân lên mà đi.

Nhật ký của Malte – Rilke

Tôi thích chữ Dan viết. Nhìn có vẻ nguệch ngoạc nhưng cũng rất phóng khoáng, cảm giác như vó trước một con ngựa đang phi. Nhìn chằm chằm vào câu danh ngôn của Rilke Dan chép trên tập thơ Emily Dickinson, tôi có cảm giác chân thực về sự chia ly. Tôi nhét tập thơ Dan tặng vào tận sâu trong cặp sách.

Tôi không thể tìm đến cái chết

Ngày anh tìm đến tôi ân cần

Chỉ có hai chúng tôi lặng ngồi trên xe ngựa

Và cùng nhau một đêm không ngủ

Đọc thơ Emily Dickinson làm tôi nhớ đến khuôn mặt mẹ. Sau khi đọc hết năm lần tập thơ, vừa đọc vừa sợ sẽ đọc xong mất, lần đầu tiên tôi đi tàu điện ngầm của thành phố đến một hiệu sách lớn ở Jongno. Tôi cố vịn thật chặt tay cầm để khỏi ngã. Cuốn sách đầu tiên tôi bỏ tiền ra mua ở thành phố này là Nhật ký của Malte. Dù chẳng hiểu nội dung là gì nhưng tôi vẫn quyết định mua nó bởi ngay trang đầu tập thơ tặng tôi, Dan đã viết tên cuốn sách này. Trong chuyến tàu điện ngầm trở về từ hiệu sách, tôi mở trang đầu tiên của cuốn sách đang gập im lìm.

Có vẻ như mọi người đều dồn về thành phố này để sống.

Nhìn chằm chằm vào câu đầu tiên, từ trong đôi mắt chưa từng khóc lấy một lần ngay cả khi xa nhà của tôi, một giọt nước mắt khẽ rơi. Phải chăng tôi cũng là kẻ dồn đến thành phố này để sống? Đây hẳn là lời chất vấn tôi đặt ra cho chính mình. Thành phố này chẳng hề thân thiện với tôi. Có rất nhiều tòa nhà cao tầng, phòng ốc san sát, cùng vô số người, nhưng chẳng có lấy một ai tôi có thể chào hay tay bắt mặt mừng. Quá nhiều con đường rộng hẹp khác nhau, nên tôi hay lạc đường. Tôi cũng không nghĩ sẽ đi làm quen với những người trong thành phố. Tôi dần quen với việc gặp cũng chẳng chào hỏi, và trở thành kẻ lang bạt trẻ tuổi. Đến tận khi tôi học xong cấp ba, chị họ vẫn là người bảo hộ cho tôi, nhưng khi tôi chuẩn bị vào đại học thì chị đi lấy chồng, sắp phải rời xa chị họ nhưng tôi chẳng có nơi nào để đi. Dù để tôi đi xa nhưng mẹ cũng không hề mong muốn tôi ở một mình trong thành phố này. Lúc mẹ còn sống, để làm yên lòng mẹ bấy giờ đang bệnh nặng, tôi cũng đành làm thế, nhưng ngay sau khi mẹ mất, tôi lập tức cảm thấy thật khó để tiếp tục ở cùng chị họ. Chồng chị là phi công. Anh hay phải bay đến những nơi xa xôi như Paris hay London nhưng đương nhiên cũng mau chóng trở về. Ngay trước khi bắt đầu cuộc sống sinh viên, tôi rất muốn trở về bên cạnh mẹ, nhưng lúc đó mẹ lại không muốn tôi ở bên cạnh chút nào. Trên đầu mẹ đã không còn lấy một sợi tóc.

Sau câu mở đầu "Có vẻ như mọi người đều dồn về thành phố này để sống" trong Nhật ký của Malte là câu: "Nhưng ngược lại tôi chỉ thấy đang chết mòn ở nơi đây." Cuối cùng chưa hết học kỳ đầu tiên, nghĩ đến câu thứ hai trong Nhật ký của Malte, tôi đã quyết định nộp đơn xin nghỉ học. Vì lúc đó cũng chưa có bạn bè gì nên khi về quê, tôi chẳng cần chào tạm biệt ai cả. Chỉ có chị họ nhìn tôi với vẻ tiếc nuối và hỏi, Nhất định phải thế sao?

- Em xin lỗi.

Đó là câu trả lời chẳng liên quan gì đến câu hỏi Nhất định phải thế sao? của chị.

- Xin lỗi gì chứ, em nói gì vậy?

- Vì tất cả.

Đó là lời nói thực lòng của tôi. Tôi thấy có lỗi với chị về mọi chuyện. Có lỗi vì đã không hay cười, có lỗi vì đã dán giấy dán tường màu đen trong căn nhà đôi vợ chồng mới cưới, có lỗi vì không nhẹ nhàng dễ chịu với chị, có lỗi cả vì mất mẹ làm chị phải buồn theo. Tôi không khó khăn để nhận ra ánh nhìn đầy thương hại sượt qua trên đôi mắt chị đang nhìn tôi chăm chú. Bởi lẽ chúng tôi đã sống cùng nhau hơn bốn năm rồi. Chị dỗ dành an ủi tôi hãy nghĩ lại một lần nữa thôi. Tôi nói đã quyết tâm như vậy rồi. Chị lại hỏi, Không thể nào thay đổi được hay sao? Tôi lắc đầu. Chị ôm chặt lấy tôi với vẻ buồn bã.

- Nếu vất vả thì hãy đến bất cứ lúc nào nhé.

Từ người chị tỏa ra thứ mùi hương tươi mới của một phụ nữ trẻ mới kết hôn. Vừa giống như mùi hương của dâu tây, vừa giống như mùi hương của lá cây, mà cũng giống mùi hương của quả đào. Vừa ngửi thấy mùi hương ngọt ngào ấy, tôi biết rằng việc mình quyết định rời đi là rất đúng. Khoảng không gian tôi dùng chỉ là một gian phòng nhưng giấy dán tường màu đen tôi dán lên cửa sổ căn nhà tân hôn khiến đôi vợ chồng mới cưới đến cười cũng phải ý tứ, điều ấy làm tôi thấy day dứt. Tuy nhiên chị họ không hề, dù chỉ một lần, tỏ ra khó chịu. Chỉ một lần nào đó anh phi công - chồng chị hỏi rằng, Có phải phòng tối quá không? Tôi nói không sao và từ đó anh không hỏi thêm gì nữa.

Sau khi quay về, tôi sống suốt một năm vô vị nơi thị trấn nhỏ. Dan đã tới thành phố khác học đại học, còn bố thì vẫn sống bình thường, dù có hay không có tôi bên cạnh. Mùa sang mầm cây đâm chồi nảy lộc, những cơn bão đến rồi đi, cây hồng ra trái, tuyết rơi dày. Trong năm ấy, lưng bố yếu dần và bố nhanh chóng biến thành người già. Vì mẹ đã phải chiến đấu với bệnh tật suốt một thời gian dài nên từ lâu bố đã quen với việc tự lo liệu sinh hoạt. Sau khi mẹ mất, trong nhà cũng chẳng còn việc gì vất vả hơn nữa, nhưng bố lại già đi trông thấy. Càng già đi, bố càng trầm tính kiệm lời. Đến nỗi tôi thi thoảng thầm nghĩ liệu có phải có tôi bên cạnh làm bố thấy bất tiện hơn không. Có những ngày tôi ngủ muộn và không thể dậy nổi vào sáng hôm sau, đến khi tỉnh giấc bố đều đã ra mộ mẹ trước. Bố trồng cỏ mới quanh trên mộ mẹ và đánh cây bách nhật hồng mà mẹ thích đến đó. Đôi khi tôi cũng theo bố ra ngoài nhưng thường thì nếu được, tôi hay tránh đi cùng bố đến mộ mẹ. Nhìn dáng bố đi phía trước, hướng đến mộ mẹ, liêu xiêu như một ngôi nhà sắp đổ, tôi thấy buồn hiu hắt. Nếu muốn ra thăm mộ mẹ, tôi thường chọn lúc giữa trưa hoặc khi mặt trời lặn. Bởi lẽ có như vậy tôi mới không gặp bố.

Mẹ đã không sợ cái chết. Mẹ thấy có lỗi khi phải ra đi.

Cơn mưa dai dẳng suốt mấy ngày trời cuối cùng cũng tạnh. Ngày hôm đó, đã cùng lúc xảy ra hai sự việc.

Sau khi trở về từ xã, bố cởi bỏ áo khoác, vứt xuống sàn nhà rồi mặc đồ chạy bộ, mang theo cái xẻng đi ra ngoài cổng không biết định làm gì. Từ trong chiếc áo bố cởi có thuốc lá rơi ra. Tôi nhặt lấy bao thuốc và bật lửa rồi đi ra sân sau. Nhà ở quê thường có sân trước, sân sau và sân hông quây lại, lá bí ngòi và khoai môn mọc tốt um trong sân sau. Tôi nhìn những lá bí ngòi xanh tươi mơn mởn sau cơn mưa rồi ngồi thụp xuống, rút lấy một điếu thuốc trong bao, định châm lửa hút. Lúc ấy vì sợ bị người khác trông thấy, tôi đưa mắt nhìn xung quanh thì đột nhiên trông thấy dáng bố xuất hiện. Không có thời gian để tránh lẫn nhau. Ánh nhìn của bố bắt gặp ánh mắt tôi - lúc đó đang ngậm điếu thuốc trên môi chuẩn bị châm lửa. Bố ngừng lại giây lát, nhìn chằm chằm vào tôi rồi lặng lẽ đi về phía sân hông, không nói lời nào. Tôi đã chuẩn bị sẵn sàng tâm lý nghe mắng té tát. Nghĩ rằng biết đâu sự ầm ĩ ấy sẽ cuốn đi những im lặng và cô độc ngăn cách bố con tôi. Nhưng khác với dự đoán của tôi, trong bữa cơm tối bố vẫn chẳng nói lời nào. Có lẽ việc tận mắt chứng kiến tôi châm lửa hút thuốc làm bố đau khổ nên ông coi như không trông thấy gì. Nghĩ vậy tôi lại thấy dâng lên một cơn thịnh nộ lạ lùng với bố. Tôi đã thực lòng mong bố sẽ trách mắng tôi. Nếu như vậy tôi có thể hút thuốc lá mà không cảm thấy day dứt. Khi tôi bê mâm cơm lên định ra ngoài thì đột nhiên bố hỏi, Yun này, con có muốn nhuộm hoa bóng nước không?

- Hoa bóng nước ạ?

- Chắc con quên rồi, nhưng hồi bé bố đã từng nhuộm hoa bóng nước lên móng tay cho con.

Thế sao. Tôi nhìn đôi bàn tay đang bê mâm cơm của mình.

- Buổi sáng tháo chỉ ra, con kêu móng tay bị chảy máu rồi mếu máo chạy ra giếng, vục tay vào nước lạnh. Lúc đó con quả thật rất nhỏ...

Bố hay nghiền hoa bóng nước, đặt trong một miếng ni lông và quấn quanh móng tay mẹ vào những đêm hè. Vì mẹ muốn như vậy. Bố nói khi mẹ làm phẫu thuật, không gây mê được có khi là vì nước hoa bóng nước. Dọn dẹp xong mâm cơm, tôi thần người nhìn bố chăm chú nghiền nát hoa bóng nước rồi đặt lên móng tay tôi, hỏi ông bằng giọng yếu ớt, Nếu nhuộm nước hoa bóng nước lên tay thì thực sự không gây mê được sao bố? - Bố cũng không biết, bố khẽ khàng trả lời. Trong lòng, tôi thầm nói với mẹ thay vì với bố rằng, Mẹ. Ơi. Con. Xin. Lỗi và Con. Sẽ. Không. Bao. Giờ. Hút. Thuốc. Nữa. Đâu. Mẹ.

Đêm hôm đó, tôi quấn ngón tay và gặp lại Dan mới trở về từ thành phố phía Nam. Chúng tôi cùng đi tới cánh đồng. Chúng tôi giẫm lên sự im lặng của đường tàu, bước qua đêm tối. Từ khi đi học ở thành phố phía Nam, Dan trở nên trầm lặng kiệm lời như bố. Cậu để râu rậm dưới cằm, không hề cười như đã hạ quyết tâm sẽ không thân thiện với bất cứ ai. Kể cả với tôi.

- Dan này.

Trong bóng tối, cậu xoay đôi vai buồn thiu lại. Sự im lặng u tối chắn ngang giữa tôi và Dan như không hề có điểm kết.

- Muốn đi đến mộ mẹ mình không?

Tôi không nghĩ Dan lại đồng ý một cách thoải mái như vậy. Cậu nói, ừ đi đi, nhưng trước hết phải về nhà lấy đèn đội đầu đã.

- Đèn đội đầu?

- Ừ, dùng khi đi đường hoặc khi leo núi đêm ấy.

- Đèn mà thợ mỏ dùng á?

- Cái đó là dụng cụ chuyên nghiệp... cái nhỏ hơn cơ. Nhiều khi mất ngủ, mình dùng nó để phác thảo. Nếu bật đèn thì người bên cạnh không ngủ được mà. Thế nên mình mang theo trong cặp phòng dùng khi trời tối.

- Giữa đêm mà đeo đèn rồi phác thảo sao?

Đột nhiên tôi thấy thật lạ lẫm trước hình ảnh Dan đeo đèn trên đầu vẽ phác thảo vì mất ngủ. Chúng tôi lặng lẽ rời khỏi đường ray và đi về phía nhà Dan. Bóng hai đứa hắt lên tường bao hết tụ lại rời. Dan lẳng lặng vào nhà lấy đèn đội đầu, định gắn lên cho tôi.

- Cậu dùng rồi đi trước là được chứ gì.

Dan đội chiếc đèn lên đầu mình. Ánh đèn rọi vào má khiến cậu trông như người lạ. Chúng tôi đi ngang qua cánh đồng, hướng về chân núi nơi có mộ của mẹ.

- Dù sao thì cậu cũng đã chịu đựng rất giỏi.

- Chuyện gì?

- Chuyện mẹ cậu ấy.

Đột nhiên tôi thấy tim ứ lên cảm giác chua xót, một ngón tay đang quấn chỉ khẽ móc lấy ngón tay út của Dan.

Sau khi mẹ mất, tôi không còn đọc sách nữa.

Chị họ gọi điện cho tôi hỏi, Hay là đi đến nhà thờ? Nhưng tôi chẳng muốn nghe lời ai hết. Trong suốt một năm ấy, tôi không làm bất cứ việc gì. Vào ngày mưa rơi xối xả, hay khi tôi thấy mình như củ khoai tây bật gốc, tôi thường đến rạp chiếu phim trong thành phố, ngồi lún người xuống ghế hồi lâu rồi trở về. Tôi luôn mang chiếc nhẫn có đính hạt ngọc trai nhìn như giọt nước mắt mà mẹ gửi cho trong túi áo. Có khi đang ngủ trưa cũng giật mình tỉnh dậy, cuống cuồng thọc tay vào túi tìm nhẫn. Phải đến khi đầu ngón tay cảm nhận được hạt ngọc trai, tôi mới yên tâm. Mỗi khi mân mê chiếc nhẫn, tôi lại thấy có lỗi với mẹ. Không nhớ vào hôm nào và vì chuyện gì, tôi đã to tiếng với người mẹ đang ốm yếu, tôi thấy mẹ thật lạnh lùng và đáng ghét, rồi còn tưởng tượng ra bộ dạng mẹ đau đón sau khi tôi chết. Dẫu chẳng thể nào vãn hồi được chuyện cũ, tôi vẫn khổ sở và căm ghét bản thân vì đã có suy nghĩ ấy. Ngón tay mẹ vốn gầy guộc, chiếc nhẫn ngọc trai mẹ để lại đeo lên tay tôi rất vừa vặn, nhưng tôi vẫn không thể đeo nó. Bởi lẽ tôi sợ nếu làm như vậy cũng đồng nghĩa với việc thừa nhận mẹ đã ra đi vĩnh viễn.

Đến chân núi Dan có vẻ ngập ngừng.

- Sao thế?

- Chắc là có nhện đấy nhỉ?

Nếu muốn đến mộ thì bắt buộc phải đi đường núi. Đường núi ban đêm có thể có lũ nhện giăng mạng giữa không trung hoặc nín thở dưới gót chân người, hay bò lồm ngồm trên những phiến đá.

- Cậu sợ nhện sao?

Vẫn đeo đèn trên đầu, Dan gật đầu trong bóng tối.

- Nhện còn đáng sợ hơn cả quân trấn áp biểu tình.

Tôi vô thức cười khúc khích. Một người đàn ông trưởng thành mà lại nói là sợ nhện.

- Không phải là chuyện đáng cười đâu. Xem thường nhện là hỏng việc ngay đấy. Cậu không nghe chuyện ở Úc, có giống nhện độc ăn thịt chim đã tấn công một ngôi làng hay sao?

- Mình chưa nghe.

Quả thực tôi chưa từng nghe có chuyện như thế. Tôi chỉ không thích lũ nhện vì nghe nói nhện con lớn lên sẽ ăn mòn hết lưng nhện mẹ. Thật kỳ lạ mà cũng kỳ dị khi từ miệng Dan liên tục tuôn ra hàng loạt tên các loài nhện. Nhện sói, nhện Tarantula, nhện cát, nhện nâu... Nhện lưới phễu Sydney.

- Nhện lưới phễu là loài nhện khỏe nhất đấy!

Từ khi câu chuyện về nhện bắt đầu, Dan liến thoắng nói không ngừng nghỉ. Nhện được tiến hóa từ loài bọ ba thùy của kỷ Cambri đại cổ sinh. Trước kia nhện chỉ sống dưới bùn đất nhưng sau đại Trung sinh và Tân sinh, chúng bắt đầu bò lên mặt đất. Nhện sinh sôi nảy nở nhiều đến mức giờ đây việc xác định chúng có bao nhiêu giống loài cũng hết sức khó khăn. Liệu sợ hãi và tình yêu có nảy sinh từ cùng gốc rễ không? Tôi không chắc có thật là Dan sợ nhện hay không, bởi vốn hiểu biết của cậu về nhện quá uyên bác như thể chúng là đối tượng cậu yêu thích và quan tâm hết sức vậy.

- Cậu sợ nhện từ khi nào thế?

- Lâu lắm rồi.

- Sao mình lại không biết nhỉ?

Chúng tôi cùng lớn lên ở nơi đây mà tôi lại hoàn toàn không biết Dan sợ nhện.

- Đương nhiên cậu không biết rồi.

- Gì cơ? Có bí mật lớn gì à?

- Vì cậu không yêu mình... thế nên cậu không biết.

Trong bóng tối, tôi nhìn chằm chằm vào tấm lưng Dan lúc này đang bước về phía trước dù sợ giẫm phải nhện. Câu nói Vì. Cậu. Không. Yêu. Mình nhỏ lách tách vào lòng tôi như nước nhỏ mái hiên.

- Cậu từng có chuyện gì với lũ nhện hay sao?

- Mình chẳng nhớ nữa.

- Vậy thì tại sao? Tại sao nhất định phải là nhện?

- Sao cậu lại dùng từ "nhất định" trước từ "nhện"? Nếu là chim cú hay sóc thì khác gì chứ?

Có vẻ như vì lũ nhện mà Dan trở nên mẫn cảm hơn. Cậu nói không sai.

- Cậu cứ mở thật to hai mắt và nhìn thẳng vào lũ nhện... Như vậy biết đâu lại đỡ sợ hơn.

- Mình đã thử rồi. Vì biết đấy là vấn đề tâm lý thôi nên mình cũng từng đến tận bảo tàng nhện ở Namyangju xa tít, với suy nghĩ sẽ đối đầu với lũ nhện to. Nhưng dù có là nhện nhồi bông đi chăng nữa thì chỉ cần nhìn thôi mình đã thấy ngứa ngáy đến tận móng chân, máu như chảy ngược, còn toàn thân thì phù lên như bị ghẻ nước ấy.

- Nghiêm trọng đến vậy sao?

- Thật vậy đấy.

Tôi duỗi ngón tay đang đan vào nhau và nhìn chằm chằm vào Dan. Cậu đứng im lặng như thể một người đang chờ đợi phán quyết nào đó. Tôi dang hai tay và ôm Dan.

- Đừng sợ.

Đó cũng là câu nói tôi nói với chính mình.

- Chúng ta không sao đâu. Sẽ không sao đâu.

Dan e ngại rọi chiếc đèn đeo nãy giờ soi tìm lũ nhện vào khuôn mặt tôi.

- Mình hôn cậu được không?

- …

Đôi môi của Dan ngập ngừng chạm vào má và trán tôi. Rồi sau một hồi hơi lưỡng lự, cậu khẽ đặt môi mình lên bờ môi tôi. Cảm giác thật ấm áp và dễ chịu.

- Không ngờ nụ hôn đầu tiên của mình lại là với cậu.

Nghe câu nói của Dan, tôi hướng về khoảng không, phá lên cười. Mình thì ngờ đấy? Nụ hôn đầu lại là với Dan, hơn nữa còn nhạt nhẽo thế này. Mỏm núi đằng xa ban đêm trông chẳng khác nào một con thú dữ. Hình dáng ngọn núi như con thú đen khổng lồ ngoác mồm phủ phục dưới đất dần đậm lên. Tôi cũng bắt đầu e ngại phải tiến sâu vào núi lúc nửa đêm như thế này. Tôi bảo Dan, bọn mình quay về thôi. Dan vừa cố gắng tìm kiếm lũ nhện chỉ có thể soi đèn mới thấy, vừa run run bảo tôi, hôm nay nhất định bọn mình phải đến mộ mẹ cậu. Tôi muốn quay về còn Dan tuy sợ lũ nhện nhưng vẫn quyết tâm tới mộ, có lẽ cuộc đôi co giữa chúng tôi đã khiến lũ chim đêm sinh nghi, bay tán loạn từ cây này sang cây khác. Chúng tôi lại tiếp tục cất bước về phía mộ mẹ. Dan bận dùng đèn chiếu soi hết con đường núi đến không trung để xem có lũ nhện hay không nên bước chân rất dè dặt. Dan nói, mỗi lần nhìn thấy lũ nhện đầu gối cậu lại khuỵu ngay xuống, dù giữa ban ngày ban mặt, dù ở cách rất xa, hễ thấy nhện là môi cậu sẽ mọc ghẻ nước, nhưng cậu vẫn tiếp tục tiến về phía trước. Đã sợ như thế thì tốt hơn là không nên nhìn, sao Dan vẫn cứ cố soi đèn pin chú ý xem có nhện không cơ chứ? Tâm lý gì không biết? Nếu như chúng xuất hiện trước mắt thì biết làm sao? Vì quá sức sợ hãi nên bắt buộc phải kiểm tra bằng mắt, có lẽ đây chính là cách của Dan. Hóa ra cậu là người như vậy! Đây là điều tôi mới biết về Dan. Cuối cùng, sau một hồi chiến đấu với lũ nhện đáng sợ trong bóng tối, Dan cũng dẫn tôi đến được mộ mẹ.

- Đến nơi rồi.

Dan đi đến trước mộ mẹ, thở ra một hơi dài. Đó là hơi thở hân hoan của người vừa chiến thắng nỗi sợ của chính mình.

- Chúng ta vái lạy đi.

- Đêm hôm thế này còn làm gì chứ?

- Không phải chúng ta đến đây để vái lạy sao?

- Không đâu.

Mặc cho tôi can ngăn, Dan vẫn đeo nguyên chiếc đèn trên đầu và lạy một lạy trước mộ mẹ. Sau đó cậu rọi đèn vào cây bách nhật hồng bố trồng rồi lẩm bẩm một mình, Bác đã chuyển ra đây rồi đấy. Trong lúc Dan tới dưới gốc cây bách nhật hồng lôi ra bao thuốc định châm lửa hút, đám chỉ quấn quanh ngón tay tôi bung ra. Những cánh hoa bóng nước được nghiền nát đặt lên trên móng tay tôi rơi xuống trước ngôi mộ. Điếu thuốc Dan đang ngậm trên môi sáng lên trong bóng tối. Không biết có phải cậu vừa kẹp điếu thuốc ở tay vừa dụi dụi mặt hay không mà ánh sáng từ điếu thuốc lá chạy hết chỗ này đến chỗ kia như những con đom đóm. Tôi đưa tay lấy một nắm đất ở trước mộ mẹ, nắm lại như nắm cơm rồi đút vào túi áo. Chiếc nhẫn ngọc trai mẹ để lại chạm vào nắm đất nhỏ. Tâm trạng tôi trống rỗng như muốn níu kéo thứ gì đó. Dan vẫn đeo chiếc đèn trên đầu, lúc này đang đứng hút thuốc bên cạnh cây bách nhật hồng, dáng điệu bất an không dám tùy tiện đặt chân như thể lo sợ dưới cây bách nhật hồng cũng có lũ nhện. Tôi suýt bật ra câu hỏi: Cậu. Có. Yêu. Mình. Không? Nếu tôi hỏi như vậy có lẽ tôi và Dan sẽ trở nên xa cách chẳng thể nào quay trở lại như xưa. Tôi nuốt lời ấy vào lòng rồi nhìn chằm chằm vào mộ mẹ. Tôi nghĩ, đã đến lúc phải quay lại thành phố.

- Dạo này ở thành phố mình đang có biểu tình đấy.

Tôi nắm thêm đất ở mộ mẹ và cho vào túi.

- Mình đã đánh bạn một trận.

- Cậu á?

- Hắn ta cùng học năm nhất với mình, là một gã rất thích ăn uống, ăn gì cũng thấy ngon, đến độ thức ăn chẳng có gì đặc biệt vẫn cứ ngon miệng như thường. Nghe tin hắn nhập ngũ bọn mình còn tổ chức cả liên hoan chia tay cho hắn, vậy mà sau đó hắn lại quay về trấn áp biểu tình ở trường. Hắn làm thế mà được sao, cớ gì nhất định phải là trường cũ cơ chứ... Có lần mình đi ngang qua, thấy hắn lúc nào cũng mồ hôi nhễ nhại dưới trời nắng gắt. Một hôm, hắn ta cùng mấy tên cảnh sát đuổi theo đám sinh viên và bị lạc đội. Mình cũng chẳng biết vì sao nữa. Lần này thì mình đuổi theo hắn. Mấy lần mình đã nhìn thấy hắn ta ngồi cạnh chiếc xe bọc lưới sắt, và lấy và để hộp cơm mang theo. Mỗi lần như thế mình lại nhớ đến hình ảnh gã bạn học phàm ăn khi xưa mà giận run người. Hôm đó vừa hay chỉ có mình và hắn tình cờ chạm trán nhau.

- …

- Mình đuổi theo nên hắn ta vụt quay lại. Bọn mình nhận ra nhau. Chẳng có lấy một nụ cười. Chẳng biết ai xông lên trước, nhưng cả hai lập tức lao vào đánh đấm loạn xạ, khắp mặt mũi mình mẩy chân tay... Hắn ta định chạy đi tìm mấy tên cảnh sát, nhưng mình kiên quyết ngăn lại và đánh hắn túi bụi.

- Tại sao lại như vậy?

- Mình cũng không biết nữa. Có lẽ mình bị điên. Mình không thể chịu đụng được.

- Chuyện gì?

- Bản thân mình... chúng mình... tình cảnh của mình... à không, tình cảnh của bọn mình.

- …

- Không phải mình đuổi theo hắn nên chỉ có mình đánh hắn đâu. Mình cũng bị hắn đánh cho tơi tả. Sưng hết cả mắt, cả đầu, chẳng phân biệt nổi đâu là đâu nữa. Hắn tìm đủ mọi cách để thoát khỏi mình... nhưng mình thì quyết không buông tha hắn. Bọn mình thành ra đuổi bắt lẫn nhau. Mọi suy nghĩ đều mờ tịt cả, chỉ còn lại những tiếng chửi rủa. Dù đuổi theo hắn rồi lại bị ăn đánh nhưng mình vẫn đuổi theo. Đến khi mình tỉnh lại thì đã đang nằm trong kí túc xá rồi. Cũng không biết ai đã đưa mình về đó.

- …

- Mình chẳng thấy buồn ngủ gì cả.

- Sau hôm đó mình không làm được việc gì cả... Mình e rằng phải bảo lưu rồi nhập ngũ.

Tôi chẳng làm được gì cho Dan cả. Ngoài việc bước tới, nắm lấy tay cậu và lắc lắc nhè nhẹ.

Ngay khi tôi nói sẽ quay lại trường học, bố liền đưa tôi hai cuốn sổ tiết kiệm mẹ để lại. Một cuốn là số tiền công ty bảo hiểm nhân thọ chi trả sau khi mẹ mất, một cuốn là khoản tiết kiệm của mẹ trước khi mắc bệnh. Bố nói tôi hãy kiếm một căn phòng khi trở lại trường. Trên cả hai cuốn sổ tiết kiệm đều có in tên tôi - Jeong Yun. Tôi mở cuốn sổ tiết kiệm mẹ hay mang theo bên mình thì thấy trước khi bước vào cuộc chiến với bệnh tật, ngày nào mẹ cũng gửi vào đó một chút tiền. Đều đặn mỗi ngày một chút không sót ngày nào. Sao bố lại không tiêu số tiền này nhỉ? Tôi định đưa lại cho bố khoản tiền công ty bảo hiểm chi trả. Nhưng bố nói, đó là vật mẹ để lại cho con, giờ con đã lớn rồi nên hãy tự bảo quản đồ của mình. Tôi sắp xếp đồ đạc để quay lại thành phố, nhét thật sâu cuốn sổ tiết kiệm mẹ để lại vào trong cặp sách. Ngồi trên tàu hỏa, tôi cứ lôi sổ ra đếm đi đếm lại số tiền mẹ gửi vào mỗi ngày. Tôi như nhìn thấy đôi bàn tay mẹ. Khi thì mười nghìn won, khi thì ba mươi nghìn won, có khi là tám mươi nghìn won... rồi có ngày, không hiểu sao mẹ gửi vào một lúc những một trăm nghìn won. Tôi rút số tiền trong sổ tiết kiệm của mẹ và thuê một căn phòng trên tầng thượng gần khu nhà chị họ. Sau khi chuyển đến nhà mới, việc đầu tiên tôi làm là lôi nắm đất mang từ mộ mẹ ra trải. Rồi xỏ giày thể thao đi bộ đến hiệu sách ở Jongno, mua tập thơ của Emily Dickinson và một cuốn bản đồ chi tiết về thành phố này. Trên đường về nhà tôi ghé vào tiệm bán hoa và mua một chậu đất. Tôi cho đất lấy từ mộ mẹ vào đó rồi mở cuốn bản đồ ra tìm xem nơi nào đáng đến đầu tiên trong thành phố. Quay lại thành phố này sau một năm, tôi quyết tâm phải tìm hiểu về nó. Để được như vậy tôi sẽ phải đi khắp hang cùng ngõ hẻm trong thành phố trên chính đôi chân của mình.