Về vấn đề cưỡng chế phá dỡ, Vương Tư Vũ đã quan tâm từ lâu. Những năm gần đây trong nước xảy ra nhiều vụ việc bi thảm đều liên quan đến cưỡng chế phá dỡ. Có thể nói, những vụ án mạng do phản đối cưỡng chế phá dỡ đã kể không thể xiết.

Theo tin từ một số phương tiện truyền thông trong nước, các công ty phá dỡ khi thực hiện cưỡng chế cho một số dự án, lợi nhuận có thể lên tới 500%. Đôi khi tiền bồi dưỡng cho người trung gian có thể lên tới vài triệu tệ.

Công ty phá dỡ chỉ cần vận hành thỏa đáng, nhận được dự án liên quan, không cần kỹ thuật, cũng không cần quản lý, chỉ cần tìm vài thế lực đen tối, dùng biện pháp bạo lực giải quyết vấn đề, hoàn thành công trình, chỉ trong vài tháng ngắn ngủi có thể kiếm hàng chục triệu tệ, có thể nói là vốn một lời mười. Còn về các vụ việc gây thương tích cho người trong quá trình cưỡng chế, phần lớn đều dùng tiền bồi thường là xong chuyện.

Một mạng người tươi sống, chỉ cần hơn mười, hai mươi vạn tệ phí bồi thường là có thể dễ dàng giải quyết, dùng chi phí công trình để bù trừ, hành vi này thật khiến người ta phẫn nộ.

Các vụ việc cưỡng chế phá dỡ bạo lực sở dĩ cứ xảy ra liên tục, mặc cho trung ương ra lệnh ba lần bảy lượt vẫn không thể ngăn chặn, nguyên nhân chính là vì một nửa của bạo lực, thực ra chính là bạo lợi.

Đúng như danh ngôn của Marx, tư bản nếu có 50% lợi nhuận, nó sẽ dám mạo hiểm; nếu có 100% lợi nhuận, nó dám chà đạp lên mọi luật pháp trên đời; nếu có 300% lợi nhuận, nó dám phạm bất cứ tội ác nào, thậm chí chấp nhận rủi ro bị treo cổ, tất nhiên, cũng chẳng ngại gì việc treo cổ kẻ khác.

Trong nhiều công trình giải tỏa, một số quan chức, nhà phát triển, bên giao thầu, người giới thiệu, thậm chí cả thành phần xã hội đen đều có thể thò tay vào, từ đó chia chác một chén canh đẫm máu. Trong sợi dây lợi ích này, đầy rẫy những lợi ích tranh chấp trần trụi.

Tương tự như giải tỏa là vấn đề do trưng thu đất đai gây ra. Một số chính quyền địa phương vận dụng quyền lực hành chính, trưng thu đất với giá rẻ mạt, rồi quay tay bán lại cho nhà phát triển để xây cao ốc với giá cao hơn gấp mấy lần, thậm chí mấy chục lần.

Tiếp đó, nhà phát triển lại bán với giá cao hơn nữa, vốn lưu động nhảy vào đẩy giá nhà lên cao. Như vậy, nông dân mất đất, thị dân không mua nổi nhà, lợi ích của cả hai nhóm đều bị tổn hại, chỉ có một số quan chức nhận được thành tích chính trị hào nhoáng, một bộ phận thương nhân vớ bẫm.

Tất nhiên, trong chuyện này còn liên quan đến một vấn đề vô cùng quan trọng, đó là chi phí phát triển. Trong quá trình xây dựng đô thị hóa, xây dựng đô thị cần giải tỏa rất nhiều, nếu tăng mạnh tiêu chuẩn bồi thường, ngân sách chính quyền địa phương sẽ không chịu nổi.

Còn xét đến căn nguyên, đều có thể truy ngược về vấn đề "tài chính đất đai". Dù là cưỡng chế giải tỏa hay trưng thu đất đai, đều là hai bông hoa ác cùng mọc trên một sợi dây leo.

Nếu không thể giải quyết vấn đề "tài chính đất đai", nhiều địa phương có thể giương cao ngọn cờ "phát triển", đường hoàng xâm hại lợi ích của các nhóm yếu thế. Ngay cả khi xảy ra án mạng, truy cứu trách nhiệm lãnh đạo trực tiếp, cũng không thể ngăn cản đoàn quân giải tỏa trưng thu đất đai nối đuôi nhau xông lên.

Chỉ là, dù tốc độ phát triển có nhanh đến đâu, nếu không thể bảo vệ nhóm yếu thế, không thể đảm bảo công bằng chính nghĩa, xây dựng được nhà cao tầng nhưng lại phá bỏ lòng dân, thì sẽ gây ra hậu quả nghiêm trọng. Phát triển càng nhanh, vấn đề càng nhiều, nguy hiểm càng lớn. Đến khi thực sự coi trọng, e là đã quá muộn.

Vì phải đợi kết quả thương lượng, Vương Tư Vũ không rời khỏi trung tâm hoạt động văn thể công nhân viên mà đến phòng bên cạnh nghỉ ngơi.

Sau khi ngồi xuống, nhân viên đi cùng của tập đoàn Anh Hoa bưng trà nước, đồ uống và trái cây tươi lên. Phó thị trưởng Triệu Sơn Tuyền nghe điện thoại xong liền đứng dậy, cười không bằng lòng mà nói: "Bí thư Vương, có chút việc gấp cần xử lý, tôi đi trước một bước."

Vương Tư Vũ gật đầu, cười xua tay, tiễn ông ta đi ra ngoài. Quay đầu lại, nhìn Lê Phượng Tư, khẽ nói: "Bộ trưởng Lê, vừa rồi đã bàn bạc với thị trưởng Vệ Quốc, việc này cần lưu ý. Phiền cô sắp xếp một chút, cho lên phương tiện truyền thông ở mức độ vừa phải để cảnh tỉnh cấp dưới. Phía thành phố cũng sẽ sớm thảo luận, ban hành các biện pháp quản lý mới."

Lê Phượng Tư cười gật đầu, bưng chén trà, thâm ý nói: "Bí thư Vương, thị trưởng Đường đúng là biết phối hợp thật, hình như hai tháng trước, ông ấy còn đi thị sát quận Hồng Vũ, khen ngợi Đỗ Hân."

Vương Tư Vũ xua tay, trầm ngâm nói: "Thực ra, tình hình của Đỗ Hân, thị trưởng Vệ Quốc cũng nắm được một số. Thời gian trước, tài liệu tố cáo Đỗ Hân rất nhiều, vì thế thị trưởng Vệ Quốc đã đặc biệt dặn dò đồng chí Hồ Tuyết Tùng của Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật thành phố có một cuộc nói chuyện sâu với Đỗ Hân, nhưng hiệu quả không lý tưởng lắm."

Lê Phượng Tư cau mày, trầm tư nói: "Chắc là vẫn được bảo vệ, nếu không, cửa ải Hồ Tuyết Tùng đó, Đỗ Hân không dễ vượt qua như vậy đâu."

Vương Tư Vũ mỉm cười nhẹ, gật đầu nói: "Có lẽ vậy. Tuy nhiên, Đỗ Hân tự mình không biết cố gắng, chẳng những không thu liễm mà vì vấn đề bồi thường giải tỏa, đã đập bàn tại hội nghị quận ủy, hai người xảy ra tranh cãi kịch liệt, khiến lão Hạ tức giận đến mức bốc hỏa, dẫn đội đi khảo sát ở tỉnh ngoài. Đêm hôm kia, còn gọi điện cho thị trưởng Vệ Quốc, nhắc đến vấn đề của Đỗ Hân, khiến thị trưởng Vệ Quốc rất đau đầu."

Lê Phượng Tư uống một ngụm trà, cười gật đầu, khẽ nói: "Trước tiên là cho thuốc đủ liều, rồi có quần chúng khiếu kiện vây quanh lãnh đạo thành ủy, tiếp đến là Trương Đồng tố cáo tại chỗ, hết lớp này đến lớp khác, Bí thư Hạ không đơn giản nha, ở tận tỉnh ngoài mà vẫn nắm được cục diện, mượn tay ông để ép thị trưởng Đường phải bày tỏ thái độ rõ ràng, hạ bệ Đỗ Hân."

Vương Tư Vũ xua tay, cười nói: "Bộ trưởng Lê, dù là vì mục đích gì, chỉ cần trên thực tế mang lại tác dụng tốt thì đều nên ủng hộ."

"Cũng đúng." Lê Phượng Tư gật đầu, ngập ngừng một lát rồi nghiêng người, khẽ nhắc nhở: "Bí thư Vương, ông mới đến Lạc Thủy, chân còn chưa đứng vững, trong nhiều việc vẫn nên thận trọng hơn."

Vương Tư Vũ bưng chén, uống một ngụm trà, cười nói: "Không còn cách nào khác, thấy dân chúng quỳ rạp cả một vùng, lúc đó lửa giận nổi lên. Khi tôi làm việc ở thành phố, huyện tại Hoa Tây, chính là không cho phép cưỡng chế giải tỏa. Cán bộ nào dám động tâm tư vào việc này, tôi lập tức tước ngay mũ ô sa của hắn."

Lê Phượng Tư cười khúc khích, mím môi nói: "Bí thư Vương, tác phong hiện giờ của ông cũng đủ cứng rắn rồi, vừa đến Lạc Thủy đã hạ bệ một vị quận trưởng."

Vương Tư Vũ xua tay, cười nói: "Cũng may, thị trưởng Vệ Quốc đã đồng ý, nếu không, thực sự sẽ bị dội gáo nước lạnh rồi."

Lê Phượng Tư vuốt tóc, rướn người về phía trước, môi khẽ động, thì thầm: "Bí thư Vương, thị trưởng Đường là người lòng dạ rất sâu, tâm tư tinh tế, thủ đoạn lại cực kỳ cứng rắn, phải cẩn thận một chút thì tốt hơn. Giường nằm bên cạnh, sao dung kẻ khác ngủ say?"

Vương Tư Vũ thu lại nụ cười, thản nhiên nói: "Biết rồi, cứ vừa đi vừa xem thôi, tình hình luôn biến đổi mà, chuyện sau này ai mà nói trước được."

Hai người đang nói chuyện thì thư ký Lâm Nhạc đẩy cửa bước vào, có chút căng thẳng nói: "Bí thư Vương, tình hình của Đỗ Hân có chút tồi tệ, anh ta dường như đang ở bờ vực suy sụp, suýt nữa xảy ra chuyện."

Vương Tư Vũ giật mình, đứng dậy nói: "Đi, qua xem sao."

Mấy người đến căn phòng bên cạnh, thấy Đỗ Hân đang ngồi trên sofa, ôm đầu khóc nức nở, còn bên cạnh, phó thư ký Chu Minh Lượng đang kiên nhẫn khuyên nhủ. Vương Tư Vũ cau mày, khẽ nói: "Chuyện gì vậy?"

Chu Minh Lượng nháy mắt với một nhân viên bên cạnh, bĩu môi, sau đó đứng dậy đi tới, trong tay rút ra hai chiếc đinh sắt, khẽ nói: "Lão Đỗ đang quậy phá, vừa rồi hết đập đầu vào tường lại nuốt đinh, khiến mọi người rối cả tay chân."

Vương Tư Vũ cầm lấy hai chiếc đinh sắt rỉ sét loang lổ đó, tiện tay đưa cho Lâm Nhạc, thở dài, đi đến đối diện Đỗ Hân, ngồi trên sofa, khẽ nói: "Lão Đỗ, anh làm cái gì thế này? Trước hết đi đến Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật giải trình tình hình, giải thích rõ vấn đề, cũng là tốt cho anh, phải không?"

Đỗ Hân hai tay ôm đầu, điên cuồng lắc lư, lớn tiếng hét: "Giải thích cái gì mà giải thích! Tôi làm ở quận Hồng Vũ bao nhiêu năm nay, không có công lao thì cũng có khổ lao, họ cố tình giăng bẫy chỉnh tôi, tôi không phục!"

Sắc mặt Vương Tư Vũ trầm xuống, xua tay bảo người khác ra ngoài trước, nhíu mày nhìn Đỗ Hân, nghiêm nghị nói: "Anh không phục, những người ở phòng bên cạnh còn không phục hơn. Đều là người như nhau, tại sao lại khiến người ta cửa nát nhà tan, dân chúng còn phải đến quỳ lạy cầu xin anh?"

Đỗ Hân không còn lời nào để nói, hồi lâu mới thở dài, lắc đầu nói: "Bí thư Vương, tôi không nghĩ sẽ xảy ra án mạng, chỉ là trong lòng không cân bằng. Người ta mở công ty, chỉ quản mấy trăm người mà đã thành triệu phú, tôi đường đường là một quận trưởng, quản lý một quận lớn như vậy, hơn năm mươi vạn dân, lấy chút tiền lẻ thì đã sao!"

Vương Tư Vũ rút bao thuốc, lấy một điếu ném qua, khẽ nói: "Lão Đỗ, mọi người đều nghĩ như vậy thì chẳng ai làm việc nữa, đều đổ xô đi kiếm tiền. Hơn nữa, dù thế nào anh cũng không thể làm quá quắt như thế chứ? Phát biểu của quần chúng trong hội nghị, chẳng phải anh đã nghe hết rồi sao? Có ra thể thống gì không?"

Đỗ Hân ngậm thuốc, lại khóc tiếp, ngắt quãng nói: "Tôi cũng không còn cách nào, ban đầu em gái ngày nào cũng đến nhà làm loạn. Nó muốn kiếm tiền, tôi có thể không giúp sao? Lúc thi đại học, nhà khó khăn, nó thà bỏ học, ra chợ bán rau cũng dành dụm tiền học phí ủng hộ tôi làm anh. Tôi làm nên sự nghiệp rồi, Bí thư Vương, ông nói thử xem, tôi có thể không giúp nó không?"

Vương Tư Vũ im lặng, châm thuốc giúp anh ta, mình cũng châm một điếu, nhíu mày rít một hơi, khẽ nói: "Nghĩ thoáng ra đi, dù sao cũng đã phạm sai lầm rồi, hà tất phải đi tìm những lý do đó chứ!"

Đỗ Hân ngẩng đầu nhìn ra ngoài cửa sổ, lẩm bẩm: "Ngày đó khổ lắm, nó đến cả bộ quần áo tử tế cũng không nỡ mua. Giữa mùa đông, mặc chiếc áo đơn, rét run cầm cập đến trường đưa tiền sinh hoạt phí cho tôi. Đêm hôm đó, tôi khóc cả đêm, thề phải ngoi lên làm người. Sau khi vào cơ quan, kẹp đuôi như chó Pug đi theo sau lãnh đạo, làm cháu hơn mười năm, cuối cùng cũng vượt qua được, lại nhảy xuống hố lửa, hại tất cả mọi người. Em gái tôi, em trai tôi, đều phải cùng chịu xui xẻo rồi."

Vương Tư Vũ cũng hơi động lòng, quay đầu lại, thở dài: "Lão Đỗ, bình tĩnh lại, chưa đến ngày tận thế đâu, phải kiên cường lên."

Đỗ Hân vứt tàn thuốc, hai tay vò đầu, biểu cảm đau khổ nói: "Muộn rồi, vô ích thôi, bị người ta thiết kế cả rồi, có nỗi khổ không nói nên lời. Trương Đồng, thằng sói mắt trắng đó, đúng là hại người không cạn. Lúc đầu không có tôi thì làm gì có ngày hôm nay của nó. Tôi từng bước nâng đỡ nó lên, không ngờ nó lại có thể chĩa súng vào lưng tôi. Lòng người khó dò thật, quá âm hiểm. Vì thăng quan phát tài, chuyện gì cũng làm ra được."

Vương Tư Vũ gạt tàn thuốc, khẽ nói: "Lão Đỗ, đã biết dân chúng khiếu kiện, sao không sớm giải quyết vấn đề đi?"

Đỗ Hân méo xệch mặt, phẫn uất nói: "Trương Đồng vỗ ngực đảm bảo chắc chắn sẽ xử lý ổn thỏa. Tôi không ngờ lại bị chính người mình tin tưởng nhất bán đứng."

Vương Tư Vũ nhíu mày, rít từng hơi thuốc, không tiếp lời nữa mà chỉ nghe Đỗ Hân lảm nhảm một mình.

Mười mấy phút sau, cửa phòng vang lên tiếng gõ, Bí thư Ủy ban Kiểm tra Kỷ luật Hồ Tuyết Tùng bước vào, biểu cảm nghiêm túc nói: "Bí thư Vương, tôi đến rồi."

Vương Tư Vũ gật đầu, đứng dậy, có chút mệt mỏi nói: "Bí thư Tuyết Tùng, giao cho anh đấy. Lão Đỗ tâm trạng không tốt lắm, nếu có thể, hãy để anh ta nghỉ ngơi một chút."

Hồ Tuyết Tùng mỉm cười nhẹ, gật đầu nói: "Vâng, đồng chí Đỗ Hân, mời đi cùng tôi."

Đỗ Hân chậm rãi đứng dậy, đôi chân run cầm cập, nói lảm nhảm không rõ ràng: "Yêu tinh có chỗ dựa thì đều được đón đi, không có chỗ dựa thì bị các người dùng một gậy đập chết. Tôi không phục, tôi không phục, Bí thư Vương, Bí thư Tuyết Tùng, điều này không công bằng..."

Hồ Tuyết Tùng cau mày, khẽ vẫy tay, bên ngoài bước vào hai cán bộ kiểm tra kỷ luật, trái phải đỡ Đỗ Hân đi ra ngoài. Ông ta liếc nhìn Vương Tư Vũ, mỉm cười nhạt, xoay người đi ra.

Vương Tư Vũ thở dài, đi đến trước cửa sổ, nhìn Đỗ Hân bị đẩy vào xe con, trong lòng bất giác nảy sinh chút thương cảm. Sau khi về phòng nghỉ, tâm trạng vẫn rất thấp thỏm, chỉ cúi đầu hút thuốc, các cán bộ bên cạnh không rõ đã xảy ra chuyện gì, đều không dám lên tiếng.

Trời dần về chiều, cuối cùng, trong hành lang vang lên một tràng tiếng bước chân ồn ào, quần chúng khiếu kiện lần lượt rời đi.

Một lúc sau, Trương Đồng cung kính bước tới, cười tươi nói: "Bí thư Vương, chúng tôi đã đạt được thỏa thuận ý định với quần chúng, vấn đề sẽ sớm được giải quyết. Vừa rồi đã gọi điện cho Bí thư quận ủy Hạ, ông ấy lập tức dẫn đội quay về, công việc của quận sẽ không bị ảnh hưởng bất kỳ điều gì."

Vương Tư Vũ vô cảm nhìn anh ta, 'ừ' một tiếng, xua tay, khẽ nói: "Biết rồi, phải sắp xếp ổn thỏa cho quần chúng gặp khó khăn, đừng để họ phải chịu ủy khuất."

Trương Đồng gật đầu liên tục, cười nói: "Bí thư Vương, khách sạn đã đặt xong rồi, thời gian cũng sắp đến, hay là chúng ta qua đó trước?"

Vương Tư Vũ xua tay, vươn vai, thản nhiên nói: "Không đi nữa, hôm nay thế thôi."

Mọi người 'ào' một cái đứng dậy, tiễn Vương Tư Vũ xuống lầu, sau khi hàn huyên với tổng giám đốc Lưu một lúc, mọi người lên xe con, đoàn xe chậm rãi rời khỏi tập đoàn Anh Đạt, biến mất trong bóng hoàng hôn mịt mờ.