Bấy giờ, những báu vật kém giá trị nhất của họ được mang ra để họ so xem ai nắm giữ nhiều của cải, tài sản và vàng bạc hơn. Những chiếc thùng, vạc, bình bằng sắt, cùng các loại chum, vại và ấm có quai của họ lần lượt được đem tới.

Tương tự như vậy, nhẫn, vòng tay, nhẫn đeo ngón cái cùng các bảo vật bằng vàng cũng được mang ra, kèm theo xiêm y đủ màu sắc: tía, lam, đen, lục, vàng, dăm màu, xám, nâu xám, đốm và vằn.

Những bầy cừu đông đúc của họ được lùa về từ đồng cỏ, cánh đồng và các vùng đất phẳng. Chúng được đếm và đối chiếu, và thấy rằng số lượng ngang nhau, kích cỡ tương đương; tuy nhiên, dẫn đầu đàn cừu của Medb có một con cừu đực đẹp phi thường, giá trị ngang ngửa một nữ tì, và phía đàn cừu cái của Ailill cũng có một con cừu đực tương ứng như thế.

Ngựa chiến và ngựa giống của họ được dẫn về từ các bãi chăn thả và bãi quây. Trong đàn ngựa của Medb có một con vô cùng nổi bật, đáng giá bằng một nữ tì; và một con ngựa xứng tầm cũng được tìm thấy bên phía Ailill.

Tiếp theo, những bầy heo đông đảo của họ được lùa từ trong rừng sâu, thung lũng thoai thoải và các đồng hoang về. Chúng được điểm số, đếm lại và nhận diện. Có một con heo rừng đặc biệt trong bầy của Medb, và một con khác cũng xuất sắc không kém ở bên phía Ailill.

Kế đến, họ đem ra trước mặt hai người những đàn gia súc, đàn bò cùng những bầy bò lang thang từ các bụi rậm và vùng đất hoang vu trong xứ.

Chúng được đếm, điểm số và nhận quyền sở hữu, và số lượng hai bên hoàn toàn ngang nhau, kích thước tương đương, chỉ ngoại trừ một chi tiết: trong chuồng của Ailill có một con bò đực đặc biệt, vốn là cúc bơ từ một trong những con bò cái của Medb, tên nó là Finnbennach ("Sừng Trắng"). Nhưng nó vốn chẳng màng gì đến việc thuộc quyền sở hữu của một người phụ nữ, bèn bỏ đi sang nhập đàn với bò của nhà vua. Đối với Medb, điều này đau đớn chẳng khác nào mất sạch gia tài, bởi vì trong số đàn bò của mình, bà không tài nào tìm được một con bò đực nào có kích thước bì kịp nó.

Chính vào lúc ấy, sứ giả macRoth được triệu đến trước mặt Medb, và bà nghiêm nghị ra lệnh cho hắn phải tìm hiểu xem ở bất kỳ tỉnh nào của xứ Erin có thể tìm thấy một con bò đực nào giống như thế hay không. "Thưa ngài," macRoth thưa, "tôi biết nơi có con bò đực xuất chúng hơn cả, thậm chí còn tuyệt vời hơn thế nữa, ấy là ở xứ Ulster, trong vùng đất Cualnge, tại điền trang của Darè con trai Fiachna; nó có tên là Donn Cualnge ('Bò đực nâu xứ Cualnge')."

“Hãy đến gặp hắn, hỡi macRoth, và thay ta hỏi mượn Darè con bò đực nâu xứ Cualnge trong vòng một năm, và khi hết năm, hắn sẽ nhận được phần thưởng hậu hĩnh cho việc cho mượn này, cụ thể là năm mươi con bò tơ cùng chính con Donn Cualnge ấy. Và hãy mang theo một ân huệ nữa, hỡi macRoth. Nếu người dân vùng biên giới và dân địa phương tiếc rẻ không muốn cho mượn báu vật hiếm có là con Bò đực nâu xứ Cualnge ấy, thì bản thân Darè có thể cùng đi theo con bò của mình; hắn sẽ nhận được một dải đất rộng bằng chính vùng Đồng bằng Ai bằng phẳng, một cỗ xe có giá trị bằng ba lần bảy người nữ tì, và còn được hưởng tình bằng hữu thân thiết của chính ta."

Ngay sau đó, đoàn sứ giả lên đường đến dinh thự của Darè con trai Fiachna. Số lượng người tháp tùng macRoth trong chuyến đi này là chín tráng sĩ đưa thư. Chẳng mấy chốc, sự tiếp đón nồng hậu đã được dành cho macRoth tại nhà của Darè — một sự tiếp đón vô cùng chu đáo — bởi macRoth vốn là chánh sứ của mọi sứ giả. Darè hỏi macRoth nguyên do chuyến đi và lý do vì sao hắn tới đây. Vị sứ giả liền trình bày mục đích chuyến đi của mình và thuật lại cuộc tranh giành giữa Medb và Ailill.

“Và tôi đến đây là để tha thiết mượn con Bò đực nâu xứ Cualnge nhằm sánh ngang với con Sừng Trắng," hắn nói; "và ngài sẽ nhận được phần công thù lao cho việc cho mượn ấy, chính là năm mươi con bò tơ cùng với con Bò nâu xứ Cualnge. Và tôi còn có thể dâng thêm điều này: Ngài hãy tự mình dẫn theo con bò của mình, và ngài sẽ được ban cho phần đất ở vùng đồng bằng màu mỡ Mag Ai rộng bằng đúng điền trang ngài đang sở hữu ở đây, cùng một cỗ xe trị giá bằng ba lần bảy nữ tì, lại còn được tận hưởng tình bằng hữu của Medb nữa."

Nghe những lời ấy, Darè vô cùng hài lòng, hắn mừng quýnh đến mức các đường khâu trên chiếc đệm rơm bên dưới bỗng đứt đôi.

“Nhân danh danh dự của chúng ta," hắn nói; "dù người Ulster có nghĩ gì đi nữa, dù hay hay dở, thì lần này báu vật ấy cũng sẽ được trao tận tay Ailill và Medb, cụ thể là con Bò nâu xứ Cualnge, đưa vào tận đất Connacht." MacRoth vô cùng thỏa mãn trước những lời của người con trai nhà Fiachna.

Ngay sau đó, họ được khoản đãi chu đáo, rơm rạ và sậy tươi được lót bên dưới chỗ ngồi. Những món ăn hảo hạng nhất được dọn ra, một bữa tiệc thịnh soạn được bày lên và chẳng mấy chốc họ đã ngà ngà say và bắt đầu huyên náo. Rồi một cuộc trò chuyện diễn ra giữa hai người trong đoàn sứ giả. "'Điều ta nói là sự thật đây,' một kẻ lên tiếng; 'người chủ của ngôi nhà chúng ta đang ở quả là một hảo hán.' 'Quả thực, ông ta là một người tuyệt vời.' 'Nào, trong số tất cả những người đàn ông ở xứ Ulster, có ai sánh được với ông ấy không?' kẻ thứ nhất khăng khăng hỏi. 'Thực ra là có chứ,' viên sứ giả thứ hai đáp. 'Conchobar còn vĩ đại hơn, kẻ mà ông ấy phải thần phục, chính là Conchobar, người đang nắm giữ vương quyền của cả xứ này. Và dẫu toàn thể tráng đinh xứ Ulster có tụ họp lại quanh ông ta đi nữa, thì đó cũng chẳng có gì là hổ thẹn cho họ cả. Thế nhưng, việc Darè sẵn sàng dâng hiến thứ mà dẫu bốn hùng tỉnh vĩ đại của xứ Erin hợp sức lại cũng khó lòng tước đoạt nổi khỏi đất Ulster — chính là con Bò đực nâu xứ Cualnge — một cách phóng khoáng như thế cho chín kẻ bộ hành chúng ta quả là một nghĩa cử vô cùng cao đẹp.'"

Ngay lúc đó, một tráng sĩ đưa thư thứ ba liền chen vào: "Các ngươi đang tranh cãi chuyện gì thế?" hắn hỏi. "Kìa, tay đưa thư kia bảo rằng: 'Chủ nhà chúng ta là một người tuyệt vời.' 'Phải, ông ta rất tuyệt,' kẻ kia đáp. 'Thế trong tất cả thần dân xứ Ulster, có ai khá hơn ông ta không?' tráng sĩ thứ nhất vặn hỏi tiếp. 'Ừ, có chứ,' tráng sĩ thứ hai đáp; 'Conchobar còn vĩ đại hơn, kẻ mà ông ấy phải quy phục; và dẫu toàn thể tráng đinh xứ Ulster có tụ tập quanh ông ta, thì cũng chẳng có gì phải hổ thẹn. Tuy nhiên, việc Darè rộng lượng nhường đi thứ mà bốn đại tỉnh hùng mạnh của Erin dốc sức mới cướp nổi khỏi biên giới Ulster, nay lại trao tận tay chín kẻ bộ hành chúng ta, quả thực là một nghĩa cử cao đẹp.' 'Ta rất sẵn lòng nhìn thấy những bãi máu tươi trào ra từ cái miệng vừa thốt ra câu nói ấy; bởi vì, nếu con bò không chịu tự nguyện dâng hiến, thì ta cũng sẽ dùng vũ lực để cướp lấy cho bằng được!'"

Đúng lúc ấy, vị tổng quản của Darè macFiachna bước vào nhà, đi cùng hắn là một kẻ mang đồ uống và một kẻ bưng thức ăn. Hắn nghe được những lời xấc xược của mấy gã tráng sĩ đưa thư; sự phẫn nộ dâng tràn trong lòng, hắn đặt đồ ăn thức uống xuống cho họ mà chẳng thèm buông một lời "Hãy ăn đi," cũng chẳng hé răng bảo "Đừng ăn."

Hắn lập tức đi thẳng vào căn phòng nơi Darè macFiachna đang nghỉ ngơi và thưa rằng: "Có phải ngài vừa dem ban tặng món báu vật vô giá ấy cho bọn sứ giả, chính là con Bò đực nâu xứ Cualnge không?" "Phải, chính ta đã tặng đấy," Darè đáp lại. "Thưa ngài, hành động ban tặng ấy chẳng ra dáng một vị vua chút nào. Vì những lời chúng vừa nói hoàn toàn là sự thật: Giả như ngài không tự nguyện dâng hiến nó, thì sớm muộn gì ngài cũng sẽ bị cường lực của đạo quân Ailill và Medb cùng mưu lược thâm độc của Fergus macRoig tước đoạt phăng đi bất chấp ý muốn của ngài thôi." "Ta xin thề bởi những vị thần mà ta tôn kính," Darè cất lời, "chúng đời nào hòng cướp đi bằng thủ đoạn bỉ oải những thứ mà chúng không thể đường đường chính chính lấy được!"

Họ nghỉ lại đó cho đến tận sáng hôm sau. Khi trời vừa rạng sáng, đám tráng sĩ đưa thư thức dậy và đi đến dinh thự nơi Darè đang ở. "Xin thưa chúa công, xin hãy chỉ cho chúng tôi đường đến nơi nuôi giữ con Bò đực nâu xứ Cualnge." "Thôi đi," Darè nói; "chứ nếu không vì ta vốn có quy tắc không bao giờ hành xử tiểu nhân với sứ giả, lữ khách hay những kẻ qua đường, thì đừng hòng có kẻ nào trong tụi bay được sống mà bước chân ra khỏi đây!" "Ngài nói vậy là sao?" macRoth gặng hỏi. "Lý do lớn lắm chứ," Darè đáp: "chúng mày vừa bảo rằng, nếu ta không ngoan ngoãn dâng hiến, ta sẽ phải khuất phục trước uy lực của đạo quân Ailill cùng Medb và mưu kế thâm sâu của Fergus."

“Dẫu sao đi nữa, thưa macRoth, những lời phát biểu của đám tráng sĩ đã say mèm vì rượu thịt của ngài, thì ngài cũng chẳng cần phải bận tâm hay để bụng, và càng không thể quy trách nhiệm ấy lên đầu Ailill hay Medb." "Mặc kệ chứ, hỡi macRoth, lần này thì ta quyết không đời nào dâng con bò của ta nữa đâu, nếu ta còn có thể ngăn cản được!"

Đoàn sứ giả đành quay gót trở về Cruachan, thành trì kiên cố của xứ Connacht. Medb gặng hỏi tin tức, và macRoth tường thuật lại mọi chuyện: rằng họ đã không thể mang được con bò của Darè về. "Và lý do là gì?" Medb đòi giải thích. MacRoth liền kể lại cho bà nghe cơn giận dữ đã bùng phát như thế nào. "Chẳng việc gì phải xới tung mọi chuyện lên chỉ vì mấy thứ vụn vặt thế này hỡi macRoth; vì ai cũng biết thừa rằng," Medb nói, "nếu con Bò đực nâu xứ Cualnge không chịu tự nguyện dâng hiến, thì ta sẽ bất chấp ý nguyện của chúng mà cướp lấy, và chắc chắn ta sẽ đoạt được nó cho bằng được!"

Đến đây là kết thúc phần thuật lại về Duyên cớ của cuộc Táin.