Khoảng hai giờ chiều, Lương Tài về đến nhà.
Cũng không nghỉ ngơi, cũng chẳng rảnh rỗi nói chuyện với ai, anh ta ngồi trong thư phòng, viết một bức thư báo bình an ngắn gọn nhưng nét chữ nào ra nét chữ nấy, cẩn thận để gửi theo tàu quay về.
Tin tức Lương Tài trở về đã lan truyền khắp cả thôn. Trên khoảng sân trước cổng lớn phủ họ Tiền, ba năm người nông dân lớn tuổi đang bàn bạc: có nên vào gặp "thiếu gia" ngay bây giờ, hỏi xem rốt cuộc nên giải quyết thế nào không. Gương mặt nhăn nheo của họ phủ đầy vẻ lo âu và phiền muộn, nhưng đôi mắt hằn lên những tia máu đỏ vì thiếu ngủ suốt mấy đêm liền lại lấp lánh ánh hy vọng. Lương Tài đi huyện một chuyến mà không có kết quả, điều này họ đã đoán ra từ việc hôm nay vẫn có tàu hơi nước đi qua, hơn nữa lão Tô Thế Vinh cũng đã lặng lẽ nói với họ, "sắc mặt thiếu gia không tốt lắm"; nhưng dù sao thì thiếu gia cũng đã về rồi, những nghi hoặc trong lòng họ có thể hoàn toàn giao phó cho "thiếu gia".
"Anh Vĩnh Thuận" trong họ cũng nghe tin tìm đến, anh ta cho rằng không cần phải vội; "thiếu gia" đã nghĩ ra cách, tự khắc sẽ gọi mọi người vào, hơn nữa anh ta tin chắc rằng nhất định đã có cách hay.
"Anh Vĩnh Thuận" chắc chỉ tầm ngoài bốn mươi, nhưng sáu đứa con đè nặng trên vai, cộng thêm hai ba mươi mẫu ruộng khó chiều, mấy hôm nắng thì kêu hạn, mấy hôm mưa thì kêu úng, đã khiến anh ta héo mòn như một ông lão ngoài năm mươi. Anh ta cùng chi với Lương Tài, thuở nhỏ cũng từng cùng học một năm với bác của Lương Tài tại gia học của bổn gia. Nhà Lương Tài có chuyện hiếu hỉ gì, "anh Vĩnh Thuận" khoác lên mình chiếc áo kép bằng lụa màu xanh bảo thạch may từ hai mươi năm trước lúc cưới vợ, trông cũng còn chút vẻ nho nhã; người ta nói anh ta dù sao cũng là dòng dõi "phủ họ Tiền", có khí chất.
Trong thư phòng, Lương Tài vừa viết đến câu "quỳ thỉnh vạn phúc kim an", ngẩng đầu lên thì thấy lão Tô Thế Vinh không biết đã đứng cúi mình ngoài cửa thư phòng từ bao giờ. Lương Tài vừa viết vừa nói: "Lão Tô, có chuyện gì, sao không vào!"
Tô Thế Vinh tươi cười rạng rỡ, đáp bằng giọng điệu trang trọng: "Thiếu gia, ngài nói vậy là sai rồi. Đây là phòng ký giấy của lão thái gia, quy tắc lão thái gia đặt ra: người làm, vú nuôi, quản gia, đều chỉ được đứng ngoài cửa mà báo việc. Thời tam lão gia còn sống, có một lần, một người làm mới đưa từ bên ngoài về không hiểu quy tắc này, tam lão gia còn mắng cả tôi đấy! Nay thiếu gia có phần "Tây hóa" hơn tam lão gia, không mấy để ý đến những quy tắc cũ này, nhưng tôi nào dám phóng túng; hơn nữa, thái thái mà biết được..."
"Được rồi, được rồi," Lương Tài mất kiên nhẫn ngắt lời lão Tô, lại mỉm cười hiền hòa, "Rốt cuộc có chuyện gì? Nói mau lên!"
"Họ chờ ở bên ngoài nửa ngày rồi, thiếu gia khi nào ra gặp họ?" Tô Thế Vinh nói nhỏ, nhưng lại cười bằng nửa bên mặt, dường như những chuyện này cũng nên xếp vào loại "Tây hóa", cũng là điều lão không quen mắt, nhưng lại không thể không tự đẩy mình vào giữa để cùng họ "làm càn".
Lương Tài không trả lời, dán kín phong thư, đứng dậy bước ra ngoài. Sắc mặt anh ta rất trầm tĩnh, nhưng có lẽ do đi đường mệt mỏi, đôi mắt đầy tinh anh lúc này lại ảm đạm không chút ánh sáng. Anh ta cất bước rất chậm, như thể vừa đi vừa suy nghĩ.
Đi qua gian phòng nhỏ bên ngoài thư phòng, một cái sân rợp bóng hoa cây hiện ra trước mắt; sau bức tường cao bên tay phải là chính phòng, dọc theo hành lang sát tường, một đứa trẻ tầm bốn, năm tuổi đang bước những bước chân không vững tiến về phía anh. Lương Tài dừng lại, vui vẻ gọi: "Kế Phương! Cẩn thận kẻo ngã!" Đột nhiên như sực nhớ ra điều gì, anh ta quay nhìn lão Tô Thế Vinh đang theo sau, đưa phong thư đó cho lão. Lúc này, đứa trẻ cũng đã nhìn thấy cha, liền toe toét miệng cười, lảo đảo lao tới từ xa. Lương Tài vội vàng bước lên vài bước, như thể đón lấy một vật bị ném tới, ôm chầm lấy đứa trẻ, không khỏi bật cười. "Cha!" đứa trẻ bấy giờ mới gọi, nhưng lại tỏ vẻ ngượng ngùng, mở to đôi mắt đen láy nhìn Lương Tài một chút, rồi giấu mặt đi.
Lương Tài quay sang nói với Tô Thế Vinh: "Ông ra bảo họ về đi, lúc này tôi cũng mệt rồi; lát nữa lại..."
"Cha!" đứa trẻ gọi bên tai Lương Tài. "Vú nuôi bảo, ở tiểu hoa sảnh, cha, đi ăn cơm thôi." Bỗng nhiên nó lại xấu hổ giấu mặt đi, nhưng rất lưu loát nói tiếp: "Kế Phương đến gọi cha đi ăn cơm, vú nuôi bảo Kế Phương đến gọi."
Lương Tài cười lớn, ôm chặt Kế Phương, hôn mấy cái lên khuôn mặt đỏ hồng của con bé.
Tại một khung cửa ở đoạn giữa hành lang, vú nuôi béo của Kế Phương cũng xuất hiện; người phụ nữ nhàn rỗi quá mức này nửa mở đôi mắt trông lúc nào cũng như chưa tỉnh ngủ, giọng ỉu xìu gọi "thiếu gia", rồi lại nghiêng người, mông dựa vào tường, cứ như thể đi thêm nửa bước là ngã nhào, chậm chạp nói: "Thiếu gia, cơm trưa của ngài, đã dọn xong rồi..."
"Lão Tô," Lương Tài gọi lớn, "Hai người chèo thuyền đó, thưởng thêm cho họ hai đồng! Bảo họ cũng ăn cơm rồi hãy đi."
Anh đặt Kế Phương xuống đất, dắt bàn tay nhỏ bé của con bé, bước vào cánh cửa bên đó.
Kế Phương ngước khuôn mặt lên, cố gắng đuổi theo những sải chân dài của cha, đôi mắt đen láy cứ ngượng ngùng liếc nhìn khuôn mặt cha. Đứa trẻ hiểu chuyện sớm này, đối với người cha quanh năm ít gặp mặt, gần đây thường có một biểu cảm lạ lùng, như là xấu hổ, lại như là sợ hãi, lúc nép bên cha, con bé vui không gì bằng, đôi mắt nhỏ đặc biệt sáng ngời, nhưng đồng thời lại sợ cha chán ghét mình, đôi mắt nhỏ sáng ngời thường lóe lên tia nghi ngại. Lúc này, nhìn khuôn mặt đăm chiêu nghiêm nghị của cha, nó càng sợ hơn.
Lương Tài đi rất nhanh, Kế Phương gần như không theo kịp. Sắp đến tiểu hoa sảnh, Kế Phương vấp một cái, nhưng không ngã; con bé dường như bị hoảng sợ, "oa" một tiếng khóc òa lên. Lương Tài lại bế nó vào lòng, cũng không hỏi tại sao nó khóc, chỉ nhìn thoáng qua đôi mắt chớp động của đứa trẻ, trong lòng bỗng nghĩ: "Đứa bé này quá giống mẹ nó, - nhỏ tuổi thế này, thật lạ!"
Anh bế Kế Phương trên đầu gối, vừa húp bát mì thịt sợi làm vội, vừa trêu đùa Kế Phương, nhưng trong lòng lại đang tính toán làm sao để giải quyết chuyện lớn trong thôn. Những lời Kế Phương nói luyên thuyên với anh, anh đều không nghe rõ, nhưng cứ gật đầu "ừ ừ".
Bỗng nhiên Kế Phương cười lớn, lại sờ mặt anh, vui vẻ gọi: "Ở đâu? Cha, ở đâu?"
Lương Tài sực tỉnh mở mắt ra, hỏi: "Cái gì?"
"Cha trốn ở đó, cha, con sẽ tìm thấy." Kế Phương tinh quái nói rồi lại khúc khích cười. Bàn tay nhỏ bé của con bé liền lục lọi túi áo Lương Tài. Lương Tài không để ý, cúi đầu húp nước mì.
"Thiếu gia đã hứa mua đồ chơi cho nó rồi," vú nuôi béo nói khẽ bên cạnh, "Búp bê Tây, trống đồng nhỏ, chó cao su biết kêu, gà cao su..."
Lúc này Lương Tài mới nhớ ra, thốt lên: "Ồ! Quên mua mất rồi! Kế Phương, cha quên thật rồi!"
Kế Phương mở to đôi mắt nhìn cha như thể không tin.
"Nhưng không sao, Kế Phương," Lương Tài đành dỗ dành, "Bà nội nhất định sẽ mua về. Bà nội không quên đâu!"
Đứa trẻ ngẩn người một lúc, nghi ngờ là anh đang dỗ dành nó; cuối cùng, hiểu rằng đã vô vọng, nó liền vùi mặt vào vai Lương Tài, nức nở khóc. Nó dựa vào người Lương Tài, quyết không chịu ngẩng đầu lên, cứ khóc thút thít đầy đau lòng, khiến Lương Tài không biết làm sao.
Nhưng lúc này, anh Vĩnh Thuận trong họ đến. Lương Tài nhân cơ hội giao Kế Phương cho vú nuôi. Vì nhìn thấy khách, Kế Phương nín khóc, trốn sau lưng vú nuôi béo, đôi mắt vẫn đăm đăm nhìn về phía cha mình. Vú nuôi đưa nó ra ngoài, nó vẫn không ngừng quay đầu lại nhìn, như thể muốn dò xét xem cha còn giận nó không. Nhưng đến bên ngoài tiểu thiên tỉnh, nó liền vùng khỏi tay vú nuôi, chạy biến đi.
Lương Tài chỉ dùng bốn chữ đơn giản, "đi không công một chuyến", để trả lời những câu hỏi dồn dập của Vĩnh Thuận, rồi nhìn đăm đăm vào không trung, không nói nữa. Hàng lông mày rậm của anh thường xuyên rung động, đây là biểu cảm quen thuộc mỗi khi anh gặp khó khăn không quyết được, Vĩnh Thuận cũng biết. Chuyện nghiêm trọng, hơn nữa Lương Tài cũng không có cách, - cảm giác này cũng đẩy lùi hy vọng trên mặt Vĩnh Thuận từng chút một, nhưng một luồng ánh sáng phẫn nộ khác lại dần tăng lên trong đôi mắt nhỏ hiền lành của anh ta.
"Tôi vẫn chưa hiểu..." Lương Tài trầm ngâm, tự nói một mình, "rốt cuộc thế nào; phía Ngũ Thánh Đường, chắc là nơi thấp nhất nhỉ, đây là nơi dễ gây loạn, những chỗ khác chắc là ổn hơn chứ? Nhưng..." Anh ta đột nhiên cao giọng, quay nhìn Vĩnh Thuận. "Những ngày tôi không ở đây, các anh làm thế nào rồi? Mọi người đều luân phiên canh đêm - hửm?"
"Tôi cũng đã hai đêm, không được ngủ ngon giấc," Vĩnh Thuận trả lời với vẻ mặt khổ sở; nhưng đột nhiên bực dọc hét lên, "Không ăn thua! Không ăn thua! Lo được đầu này không lo được đầu kia! Vừa nãy, mọi người đang định ăn trưa, nào ngờ tiếng hét quỷ quái của tàu lại tới, vội chạy đi xem. Hầy! Chỗ Ngũ Thánh Đường đêm qua đắp cao hơn mười trượng, trong chớp mắt đã bị cuốn trôi! Có cách nào đây!"
Vĩnh Thuận lấy túi thuốc lá ra, tháo chiếc tẩu hút thuốc lào ngắn ngủn bên thắt lưng, vừa nhồi thuốc vừa thở dài nói: "Chú à, mọi người ai nấy đều dài cổ như mướp, chờ đợi chú là vị hoàng bồ tát cứu mạng đây;... hôm qua, Tiểu Tào Trang có người đến, bảo hợp sức với chúng ta ở đây, hai bên cùng hội lại thì "mẹ kiếp" một trận; cơ mà, chúng ta làm sao dám tùy tiện đồng ý, chú vẫn chưa về mà! Bây giờ, chú mau ra chủ ý đi, mọi người sắp sốt ruột chết cả rồi. Lát nữa..."
"Ồ!" Lương Tài cười, nhưng ngay lập tức nhíu mày chặt hơn. Nghe nói mọi người quả thực đều đang đợi ý kiến của mình, anh ta thấy vui, nhưng anh ta còn chưa nghĩ ra cách, sao có thể không lo lắng?
"Cách thì chắc chắn phải có," anh ta lại mỉm cười bâng quơ, nói không thật lòng; nhưng đột nhiên như giật mình, cả người rung lên, ánh mắt sáng sắc lẹm, vội hỏi: "Tiểu Tào Trang có người đến ư? Không phải anh nói họ phái người đến giảng hòa sao? Họ đến làm gì?"
"Họ nói, họ giữ được cửa phía đông ở trong thôn họ, chúng ta giữ cửa phía tây ở thôn chúng ta," Vĩnh Thuận gõ tẩu thuốc vào chân bàn, "Này, không phải là một đông một tây, tàu hơi nước đều phải đi qua..."
"Hả, tôi - hiểu rồi, anh không cần nói nữa!" Sắc mặt Lương Tài bỗng chốc thay đổi, giọng cũng rất nghiêm khắc, Vĩnh Thuận chưa từng thấy bao giờ, hơi sợ. Lương Tài cũng nhận ra, nhưng đang lúc nóng giận, thế mà không kiềm chế được. "Các anh tin vào trò quỷ đó của họ rồi, anh, các anh tin là có chuyện hời như vậy, tàu hơi nước sợ đánh?" Sắc mặt Lương Tài tái mét, ánh mắt lạnh lùng, lấp lánh như dao, tiếp tục chất vấn, như thể Vĩnh Thuận là kẻ đại diện cho đám người kia, "Các anh thực sự không nghĩ rằng tàu hơi nước là vật chết, không sợ đánh, chủ tàu hơi nước ở tít ngoài huyện, lại càng không sợ đánh!"
"Chẳng phải sao," Vĩnh Thuận nói, cố hết sức muốn phụ họa ý kiến của Lương Tài để làm dịu đi sự căng thẳng khó chịu này, những giọt mồ hôi lớn đọng trên đôi gò má nhăn nheo của anh ta. Tuy nhiên, anh ta vẫn không hiểu tại sao Lương Tài lại nổi giận lớn đến vậy, anh ta cảm thấy mình chẳng nói sai nửa câu. Anh ta rít tẩu thuốc rỗng kêu "xì xì".
Một lát sau, Vĩnh Thuận khẽ tự lầm bầm: "Hết chuyện rồi chứ? Tôi ra ngoài đây?" Ngẩng đầu lên, như thể rất biết ý mà chớp mắt với Lương Tài, hơn nữa dường như mọi việc đã an bài, anh ta lại nói: "Cứ thế mà làm đi, chú em. Lời của chú, bảo đảm không sai!"
Anh ta ngập ngừng đứng dậy, lại ngó quanh nhìn bốn phía, như thể còn có thứ gì đó anh ta chắc chắn đã mang tới, nhưng không hiểu sao bỗng chốc biến mất, hơn nữa lại không nhớ nổi đó là cái gì.
"Khoan đã, anh Vĩnh Thuận!" Lương Tài nói bằng giọng bình thường, cũng đứng dậy, sắc mặt vẫn lạnh lùng đáng sợ như cũ. "Đừng nghe những lời xằng bậy của bọn họ, đó hoàn toàn là vô lý, lừa người vào tròng! Từ từ rồi chúng ta sẽ nghĩ ra cách hay."
Anh ta đi nửa vòng quanh chiếc bàn vuông, đứng trước mặt Vĩnh Thuận, nhìn chằm chằm vào anh ta, ánh mắt dịu dàng mà buồn bã, một mạch máu trên thái dương đập thình thịch. Ngay sau đó anh ta lại bước ra xa, lầm bầm: "Khụ, tôi mệt quá, mệt đến mức không chịu nổi, ngũ tạng lục phủ như dính chặt lại với nhau, chẳng nghĩ được gì cả... Đi đi, anh Vĩnh Thuận," giọng lớn hơn chút, ánh mắt lại lạnh lùng, "Đi đi! Bảo mọi người, từ từ rồi sẽ có cách gì đó."
Vĩnh Thuận đi đến cuối tiểu thiên tỉnh, sắp rẽ phải ra ngoài thì quay đầu lại nhìn, thấy Lương Tài vẫn cúi đầu đi vòng quanh chiếc bàn vuông chậm rãi dạo bước.
Dưới gốc cây ngô đồng ngoài cổng lớn, người chờ tin tức còn đông hơn lúc trước. Hơn nữa còn có mấy người đàn bà. Vĩnh Thuận nhìn thấy vợ mình cũng dắt hai đứa con nhỏ nhất lẫn trong đám đông lầm rầm bàn tán. Vĩnh Thuận vừa xuất hiện, đám người dưới gốc ngô đồng ồn ào to hơn, đều đổ dồn ánh mắt vào Vĩnh Thuận.
Làn sóng ồn ào bỗng chốc im bặt, mọi người chờ đợi Vĩnh Thuận từng bước một tiến gần lại để nói cho họ thật nhiều điều.
Vĩnh Thuận hòa vào giữa họ, không thỏa mãn được kỳ vọng của mọi người. Anh ta liếc nhìn xung quanh, thở hắt ra một hơi nặng nề, chỉ tán thưởng lặp đi lặp lại: "Sống y hệt cha ông ta, sống y hệt cha ông ta! Ái chà chà, giống hệt!"
Ánh mắt anh ta rơi vào khuôn mặt gù của một lão tóc hoa râm, "Giống hệt! Một chút cũng không sai!" Càng nói càng hăng, anh ta gọi tên lão gù đó, "Này, lão Gù Phúc! Nếu ông nhớ tam lão gia, tam lão gia của hơn hai mươi năm về trước, tôi cá với ông, ông dám nói một câu là không giống không?" Anh ta rẽ đám đông, đứng một mình trên con đường lát đá xanh sạch sẽ.
"Đi đi!" Anh ta nói với những người dưới gốc cây ngô đồng. "Từ từ rồi sẽ có cách thôi! Đi đi! Thiếu gia bảo thế đấy. Ai ai... giống hệt!" Anh ta tự thấy sứ mệnh đã xong, liền gọi vợ và con mình, "Hết chuyện rồi, về nhà thôi!"
Đám người dưới gốc ngô đồng ồn ào như một bầy ong. Giữa họ nảy sinh tranh cãi. Vĩnh Thuận nghe thấy vài câu đứt quãng:
"Sao lại từ từ..."
"Thiếu gia tự nhiên có tính toán, chú ấy đã hẹn với Tào đại gia bên kia rồi..." "Đại thiếu gia đã gặp tri huyện lão gia..." Có hai ba người, trong đó có cả lão Gù Phúc, đi về phía Vĩnh Thuận.
"Nói rồi, đi đi, lát nữa sẽ có cách..." Vĩnh Thuận nói lớn, dường như cũng nổi cáu. Anh ta chạy ngược lại dưới gốc ngô đồng, chui qua chui lại trong đám người, như thể muốn tìm người gây sự, đối với những câu hỏi hỗn loạn ném tới, anh ta chỉ dùng một câu để trả lời: "Thiếu gia người ta mệt rồi! Đã ngủ rồi!" Cuối cùng anh ta tìm thấy vợ và con mình, liền đuổi họ về nhà như đuổi gà.
Đám người công cốc một chuyến cũng dần tản đi. Lão Gù Phúc chậm rãi đi ra bờ sông, nhìn dòng nước cuồn cuộn chảy về đông một hồi, một mình cười nhẹ, lại tinh quái chớp mắt, lầm bầm: "Lời quỷ! Ta biết là lừa người. Ngươi tưởng ta lão Gù Phúc là kẻ ngốc à? ... Ngươi gọi ta, 'Này, lão Gù Phúc, ngươi nhớ tam lão gia không, tôi cá với ông, ông dám nói một câu là không giống không?' Ồ, ra vẻ ta đây, lừa người giỏi thật! ... Cơ mà, lão Gù Phúc hiểu rõ: ngươi là một bộ lời quỷ!" Lão đắc ý cười, chậm chạp quay mặt đi, liếc nhìn con đường một cái, lại dạo bước vài bước, ngắm nghía một cây liễu một hồi, dường như muốn tìm ai đó để chứng thực suy đoán của mình, nhưng lại như sợ có kẻ nào đó trốn ở đâu đó lén nghe lời mình. Lão rón rén đến dưới gốc liễu, tìm một hòn đá sau bụi hoa lau ngồi xuống, đôi mắt không ngừng nhìn ra con đường nhỏ bên ngoài, lại lén lút cười, tự nhủ: "Cần gì phải lừa ta! Thiếu gia đã có chủ ý, sớm muộn gì mọi người cũng sẽ biết, ngươi chẳng qua là nghe được trước mà thôi. Hầy hầy, Vĩnh Thuận, ngươi còn chối không?"
Như vậy, lão coi một cây cỏ hay một hòn đá đối diện là "anh Vĩnh Thuận", lầm rầm thì thầm, cảm thấy thỏa mãn.
Gió nam thổi nhẹ, nước sông đánh vào đám cỏ tranh um tùm bên bờ, cỏ tranh kêu rì rào rên rỉ, tiếng guồng nước xa xa gần gần kêu "cạch cạch cạch". Lão Gù Phúc mắt mờ mờ, buồn ngủ ập đến. Cái đầu rụt sâu giữa hai vai lão cứ gật gà gật gù. Bỗng một con mòng trâu đậu vào gáy lão chích một phát. Trong cơn mơ màng lão cứ tưởng ai đó trêu chọc mình, đưa tay sờ gáy, mắt cố gắng mở một khe nhỏ, miệng nói: "Giỡn cái gì! Ta thấy ngươi lâu rồi. Trốn ở đó làm gì!" Nhưng con mòng đó lại chích vào giữa trán lão một phát. Lão Gù Phúc lúc này mới cuống lên, xoay người muốn tìm thứ ác ý đó, lại thấy trong rừng dâu bên kia có hai người bước ra, một người mặc đồ trắng, một người mặc đồ lam, người mặc đồ trắng đầu còn đội cái nón lá to như cái chậu rửa mặt, tay cầm một cây gậy đen bóng loáng.
Lão Gù Phúc ngẩn người, nhưng lại tinh quái tự mỉm cười. Người mặc đồ trắng này là Tiền Lương Tài, người mặc đồ lam là Lý Phát, người làm dài hạn của phủ họ Tiền. Họ không nhìn thấy có người sau bụi hoa lau, vội vã đi tới bờ sông, Lương Tài bước lên một gốc cây, dùng gậy chống chỉ chỉ trỏ trỏ nói chuyện.
"Thiếu gia và Lý Phát,..." lão Gù Phúc nghĩ, "Đây lại là làm cái gì?" Lão định đi tới gần, nhưng vừa thoáng nghĩ, liền lại ngồi xổm xuống, lén nhìn qua cành lá sum suê của đám lau sậy.
Lương Tài cúi đầu nhìn dòng nước chảy xiết cuồn cuộn cách đó vài thước, cau mày, không nói một lời. Anh ta dường như lần đầu tiên phát hiện nước chảy mạnh như thế, hơi hoảng, nhưng lại không chịu tỏ ra yếu thế trước nước, khóe miệng thỉnh thoảng lại hiện lên nụ cười lạnh không tự nhiên. Lúc ra khỏi nhà, anh ta cứ như một tổng tư lệnh đích thân tới tiền tuyến thị sát, đắc ý vênh vang, dường như đã có cách, chỉ chờ đích thân nhìn thế này, là có thể phát hiệu lệnh, nhưng giờ đối mặt với nước, tư tưởng của anh ta lại theo nước chảy về phía đông, thẳng đến Tiểu Tào Trang, anh ta dường như thấy vô số khuôn mặt vàng vọt, đôi mắt đờ đẫn hằn đầy tia máu, cứ nhìn chằm chằm vào anh ta, như thể nói, "Anh thế nào? Anh không tin cách của chúng tôi, vậy thì thế nào?" Lại dường như thấy khuôn mặt béo mập của Tào Chí Thành với đôi lông mày mũi nhăn lại một chỗ, cái nhìn quỷ quyệt, dường như là giễu cợt, cũng dường như là đe dọa. Lương Tài giơ tay quệt một cái lên mặt, ra hiệu cho Lý Phát, dường như nói, "Đi thôi!" Nhưng miệng lại hỏi: "Nước ngập gốc cây này chưa?"
"Nước..." Lý Phát nhìn dưới đất, không biết trả lời thế nào.
"Lúc tàu hơi nước đi qua, nước có ngập đến đây không?" Lương Tài mất kiên nhẫn lại nói, dùng gậy chống gõ vào gốc cây dưới chân, ngẩng đầu nhìn về phía tây.
"Cái đó thì không biết." Lý Phát trả lời.
Lão Gù Phúc trốn ở đó nhìn thấy nghe thấy tất cả điều này, không nhịn được cười, nghĩ, "Thiếu gia không hỏi ta, ta lại biết đấy."
Lương Tài cũng không truy hỏi Lý Phát nữa, thậm chí dường như đã quên mất mình từng hỏi câu đó, đột nhiên nhảy xuống khỏi gốc cây, bước vào rừng dâu thấp lè tè. Lý Phát cũng theo vào. Tiếp theo là tiếng hai người một hỏi một đáp mơ hồ truyền tới. Lại nghe tiếng Lương Tài cười lớn. Lão Gù Phúc cũng từ trong lau sậy chui ra, dạo tới mép rừng dâu, ngập ngừng một lúc, lại tinh quái mỉm cười.
Tiếng cười và giọng điệu vội vàng mà thanh thoát của Lương Tài, xen lẫn tiếng ồm ồm của Lý Phát, đều dần dần đi xa. Rõ ràng họ đã đi xuyên qua rừng dâu đó, bước lên bờ ruộng dài của một thửa ruộng lúa lớn bên kia, đi về phía Ngũ Thánh Đường ở phía tây.
Lão Gù Phúc chậm rãi dạo bước trở về thôn, trên đường, lão cúi đầu suy đoán, thỉnh thoảng chớp mắt mỉm cười. Trên đường, lão tự nói một mình: "Làm gì thế nhỉ? Chỉ mang theo Lý Phát?" Lại tự trả lời: "Là đi về phía Ngũ Thánh Đường rồi." Lại tự hỏi: "Đi bên đó làm gì nhỉ? ... Ừm ừm, đi đốc công chăng?" Thế là lão nghĩ đến con trai mình đang cùng những nông dân trẻ khác trong thôn ở bên đó gấp rút sửa chữa chỗ bị tàu hơi nước làm sập hồi nãy. Lão bỗng vỗ tay cái đét, một mình cười ha hả; ánh sáng của thắng lợi cuối cùng được lão nghĩ thông suốt, lấp lánh trong đôi mắt nhỏ của lão. Lão vội vàng bước đi, càng đi càng nhanh, tư tưởng của lão cũng càng hoạt bát.
Đi qua luống rau, đi qua bờ ruộng. Đi qua khoảng sân trước cổng lớn phủ họ Tiền, hai hàng cây ngô đồng đó, đi qua dải tường vây bên phải phủ họ Tiền, cuối cùng khi đến những ngôi nhà trong thôn khói bếp bay lên, lão đã tổ chức xong suy đoán của mình, hơn nữa còn hào hứng đến mức, lão gần như không tin đây là suy đoán của chính mình, lão thực sự đinh ninh rằng đây là điều "thiếu gia" và Lý Phát đã nói, hơn nữa chính là cách mà "thiếu gia" sắp tuyên bố với toàn thể nông dân trong thôn.
Lão bảo với từng người lão gặp: thiếu gia sắp gọi mọi người đến để nghe ngài nói, thiếu gia đã nghĩ ra cách rồi, thiếu gia sắp ra lệnh cho mọi người, chặn lỗ hổng của chiếc cầu đá nhỏ ở phía tây Ngũ Thánh Đường, dùng gỗ cùng với tất cả những vật liệu khác.
Ngay lập tức, bộ lời này đã thấm vào toàn bộ thôn trang, hơn nữa lên men trong lòng mỗi người.
Người già hiểu ý mỉm cười, lũ trẻ reo hò nhảy nhót.
Khoảng nửa giờ sau, trên khoảng sân trước cổng lớn phủ họ Tiền đã tụ tập một nhóm lớn nông dân, trong ánh mắt trao đổi đều chứa đựng ý này: Ha ha, thiếu gia cuối cùng đã đưa ra chủ ý rồi, chủ ý hay làm sao! Họ ồn ào nói, "Tối nay phải làm luôn", hoặc là "Lão Tô đã đang điểm danh sách rồi". Không ai hỏi ngược lại một câu: "Này, chúng ta đợi ở đây làm gì? Rốt cuộc ai bảo chúng ta đến đây?"
Họ lớn tiếng kêu la, tranh luận về vật liệu dùng để chặn lỗ cầu. Có vài người không thích nói suông đã tự đi tìm những tảng đá lớn và gỗ mục nát. Hơn nữa cũng có những người bỏ dở công việc tát nước, từ các guồng nước chạy tới điểm sôi động này. Bỗng có người nhắc đến một cây sơn dầu nửa khô sau thôn, thế là có ba năm người nóng tính vội vã chạy về nhà tìm cưa rìu, chuẩn bị đốn hạ cả cây lớn này, mang đi ném dưới lỗ cầu.
Giống như một đàn kiến trên rễ cây trước khi cơn bão ập đến, đám người tụ tập không hẹn mà gặp này vội vã đi tới đi lui, túm năm tụm ba, ghé đầu vào nhau trò chuyện vài câu, chỗ này tản ra, chỗ kia lại tụ lại, có người chia nhau đi khắp các nơi, cũng có người đang từ các nơi chậm rãi dạo tới, hoặc chẳng có mục đích gì chỉ loanh quanh ở đó.
Như vậy trôi qua hơn mười phút, chỉ còn lại bảy tám người lười biếng không muốn làm càn, hơn nữa quyết tâm mọi việc đều dựa vào "thiếu gia", vẫn còn lại trên khoảng sân này, Lương Tài dẫn Lý Phát từ phía tây tường vây phủ họ Tiền đi tới.
Lương Tài mặt đỏ gay, lưng áo ướt đẫm một mảng mồ hôi, ánh mắt sáng rực, mày hơi nhíu; anh ta đang định vào phủ, bỗng Lý Phát chỉ vào đám người trên sân nói: "Thiếu gia, để tôi đi hỏi họ thử, họ chắc chắn biết những lời Cẩm Sinh nói hồi nãy là từ đâu ra." Lương Tài quay người dừng lại, lắc đầu, nhưng rồi chậm rãi lại cất bước đi về phía những người đó.
Hóa ra trên đường họ đã gặp Khương Cẩm Sinh ở phía đông thôn, đã biết trong thôn xảy ra chuyện như thế này.
"Ai ở đây tung tin đồn?" Lương Tài nói với mấy người nông dân đó, giọng điệu tuy hòa bình, ánh mắt lại hết sức nghiêm khắc. "Đã bảo các người từ lâu rồi, đừng nóng vội, đừng làm bậy, sao các người không nghe lời tôi!" Anh ta tiến lại gần vài bước, hàng lông mày đen rậm dựng lên, đột nhiên giọng điệu nghiêm nghị tiếp tục nói: "Đợi khi nào tôi có thời gian, sẽ từ từ tra xem ai là kẻ tung tin đồn; bây giờ các người đi bảo mọi người, không được làm bậy! ... Các người tưởng dễ lắm sao, chặn một lỗ cầu là thái bình vô sự à? Các người lại tin vào những lời xằng bậy như vậy! Đi, đi bảo mọi người, không được làm bậy, không được nói bậy! Việc gì cũng có tôi! Cách đã có rồi, chỉ cần mọi người dốc sức ra làm thôi!"
Khi Lương Tài nói những lời này, lác đác có vài người nông dân từ bốn phương tám hướng đi tới, vây anh ta vào giữa. Không ai nói gì, chỉ tập trung đôi ánh mắt sùng kính mà bối rối của họ lên người Lương Tài, như thể nói: "Chúng tôi chờ lệnh ngài đã lâu lắm rồi, bây giờ ngài hạ lệnh đi..."
Nhưng Lương Tài không để ý đến lời cầu xin không tiếng động của họ, một sự hưng phấn và phiền muộn không thể tả xiết chiếm lấy trái tim anh ta, khi anh ta nói chuyện với giọng điệu nghiêm nghị như vậy, chính anh ta cũng cảm thấy một chút bàng hoàng, dường như người đang nói không phải là chính mình. Anh ta cảm thấy không còn gì để nói nữa, liền cúi thấp đầu, mũi chân khều khều một bụi cỏ nhỏ, cứ thế một lúc lâu, anh ta liền chậm rãi quay người lại, thử dò dẫm cất bước, mọi người nhường ra một con đường. Anh ta chậm rãi đi về phía cổng lớn. Ánh mắt mọi người đuổi theo sát nút, tiếng xì xào bàn tán càng đi xa càng nhiều và càng lớn.
Vừa đến cổng lớn, Lương Tài đột ngột đứng lại, quay mặt đi, vừa hay Tiền Vĩnh Thuận cũng đang vội vã đến trước mặt.
"Làm sao đây? Làm sao..." Lời Vĩnh Thuận chưa nói hết, Lương Tài đã túm lấy vai anh ta. "Làm sao?" Lương Tài nói, cười không tự nhiên. "Được rồi, vào đi, tôi kể cho anh nghe."
Những người nông dân trên quảng trường nhìn bóng lưng Lương Tài và Vĩnh Thuận biến mất sau cánh cổng cao lớn. Không một ai lên tiếng. Niềm tin đối với "thiếu gia" này thường ngày khiến họ cảm thấy nhẹ nhõm như thể "trời sập thì có người cao chống đỡ", tuy nhiên tình thế cấp bách hiện tại và cảm giác nghẹn ứ suốt nửa ngày trời, lại khiến họ chẳng thể nào yên tâm. Tâm trạng phức tạp mâu thuẫn này khiến họ tạm thời hóa thành những bức tượng đá.
Một con chó đen béo mập từ cổng phủ họ Tiền bước ra, nghênh ngang đi tới trước đám người này, ngửi một cái, hắt hơi một cái, đột nhiên "gâu gâu" sủa mấy tiếng, nhưng vừa sủa, vừa lại lùi bước. Điều này làm đám "tượng đá" này tỉnh giấc. Lời bàn tán ồn ào bùng nổ, đám đông tụ tập dày đặc cũng vỡ ra thành vài nhóm nhỏ. Một số người về nhà, một số người quay lại guồng nước, nhưng vẫn thỉnh thoảng nhìn về phía cổng phủ họ Tiền, chờ Tiền Vĩnh Thuận ra cho họ một tin tốt chắc chắn.