Mao Trạch Đông có chú trọng chuyện ăn uống không? Có chứ. Ông chú trọng ăn ớt. Ông nói người ăn được cay thì tính cách cách mạng mạnh mẽ. Ớt đừng có đem chiên dầu, mà phải để nguyên quả đem nướng khô, chú trọng ăn cái vị thuần khiết.

Nhưng, điều để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc nhất chính là việc ông chú trọng ăn thịt kho tàu và cá chép sống.

Cả đời Mao Trạch Đông chưa từng ăn bất kỳ loại thuốc bổ nào. Nếu nhất định phải nói là có ăn, thì đó chính là thịt kho tàu.

Tôi đã kể rồi, trong trận chiến Sa Gia Điếm, Mao Trạch Đông ba ngày hai đêm không ra khỏi phòng, không lên giường, không chợp mắt. Tiêu diệt Sư đoàn 36 của Chung Tùng, bắt sống hơn 6 nghìn tên địch. Sau khi trận chiến kết thúc, Mao Trạch Đông nói với tôi: "Ngân Kiều, anh nghĩ cách giúp tôi kiếm một bát thịt kho tàu đi được không? Lấy loại nhiều mỡ chút."

Tôi nói: "Đánh thắng trận lớn thế này, ăn bát thịt kho tàu thì có gì mà không nên chứ? Tôi đi ngay đây."

Mao Trạch Đông mệt mỏi lắc đầu: "Không phải ý đó. Thời gian này dùng não quá nhiều, anh cho tôi ăn chút thịt mỡ sẽ tốt cho não của tôi."

Tôi kiếm được một bát thịt kho tàu, Mao Trạch Đông trước tiên dùng mũi hít hà hương thơm sâu đậm. Hai mắt nheo lại, khẽ thở dài: "À, thơm quá." Ông cầm đũa lên, loáng một cái đã chén sạch sành sanh tới đáy bát.

Ông đặt bát xuống, phát hiện tôi đang đứng ngẩn người bên cạnh. Đột nhiên ông trở nên giống như một đứa trẻ, ngượng ngùng cười: "Hơi thèm một chút... đánh thắng trận rồi, yêu cầu của tôi không quá đáng chứ?"

Hốc mắt tôi đỏ hoe. Bắt sống hơn 6 nghìn tên địch, ông chỉ yêu cầu một bát thịt kho tàu! Tôi lắc đầu nguầy nguậy: "Không cao, Chủ tịch yêu cầu quá ít, quá thấp rồi."

"Không thấp đâu. Các chiến sĩ xông pha trận mạc còn chẳng được ăn thịt kho tàu, chỉ có thể giết ngựa ăn thịt ngựa thôi."

Từ ngày đó, tôi biết Mao Trạch Đông thích ăn thịt kho tàu, ăn thịt kho tàu là để bổ não. Mỗi khi có trận chiến lớn hoặc ông liên tục viết lách mấy ngày đêm, tôi nhất định phải bằng mọi cách kiếm cho ông một bát thịt kho tàu.

Thế nhưng, giáp cuối năm thì đứt lương, liên tục hai tháng ngày nào cũng ăn đậu đen, ăn tới mức đầy bụng, trung tiện liên miên không dứt. Trớ trêu thay, thời gian này Mao Trạch Đông lại bận rộn công việc. Hoàn toàn không theo quy luật một ngày của tự nhiên. Lấy "một ngày của Mao Trạch Đông" làm chủ, cứ cách ba năm ngày lại phải có một "ngày làm việc" kéo dài 72 tiếng. Ngoài việc chỉ huy tác chiến ở các chiến khu trên toàn quốc, ông còn viết các bài như "Phương châm chiến lược năm thứ hai của chiến tranh giải phóng", "Tuyên ngôn của Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc" và rất nhiều bài viết khác. Nhìn ông thường xuyên lấy tay day day trán, nghe tiếng ông xì hơi liên hồi sau khi ăn đậu đen; trong lòng tôi sốt sắng như lửa đốt. Thế nhưng, đến một hạt gạo cũng không có, thì lấy đâu ra bát thịt kho tàu đây? Chẳng lẽ lại đi trộm lợn con của bà con nông dân sao?

Tạ ơn trời đất, Hạ Long từ Hà Đông gửi cho Mao Trạch Đông một miếng thịt hun khói. Không tiện làm thịt kho tàu, đem xào một đĩa nhỏ cũng có thể ăn bổ não mà.

Thịt hun khói dọn lên bàn, Mao Trạch Đông bảo mang đi. Ông nói: "Các anh muốn cho tôi ăn ngon một chút, nhưng tôi sao có thể ăn được đây?"

"Đây là vì công việc, vì để bổ não, chứ không phải để hưởng thụ!" Tôi kêu lên.

"Não thì cần bổ, nhưng cũng phải xét đến điều kiện. Điều kiện khác nhau thì cách bổ cũng khác nhau. Ngân Kiều à, anh chải đầu cho tôi đi." Mao Trạch Đông tựa lưng vào ghế, nhắm mắt lại. Tôi chải đầu cho ông, ông giảng cho tôi nghe về giá trị dinh dưỡng của đậu đen, bảo rằng chất đạm trong đó đủ để não sử dụng. Rồi lại nói về lợi ích của việc chải đầu, bảo rằng giúp thúc đẩy tuần hoàn máu ở đầu, đem nguồn dinh dưỡng hữu hạn ưu tiên cung cấp cho não bộ. Ông không nói thì thôi, càng nói tôi càng rơi nước mắt. Miếng thịt hun khói đó từ đó về sau không ai đụng đến, không ai nỡ ăn. Cứ bảo quản mãi cho tới trước năm mới, dùng nó để thết đãi Tư lệnh Trần Nghị từ Hoa Đông lặn lội tới dự họp.

Sau khi đến Tây Bách Pha, điều kiện đã tốt hơn. Mao Trạch Đông chỉ huy ba chiến dịch lớn, đó là bao nhiêu ngày đêm không ngủ! Tôi lo ông suy sụp sức khỏe, các đồng chí bàn nhau xem làm sao để bảo đảm chế độ ăn uống cho Mao Chủ tịch. Thế nhưng, Mao Trạch Đông gọi tôi đến. Ông nói: "Đừng vất vả vô ích, các anh có làm tôi cũng chẳng rảnh mà ăn. Các anh chỉ cần cứ cách ba ngày cho tôi ăn một bữa thịt kho tàu, tôi chắc chắn sẽ đánh bại Tưởng Giới Thạch." Tôi đã làm theo lời ông.

Ông quả nhiên đã đánh bại hoàn toàn Tưởng Giới Thạch!

Ngày nay người ta làm được chút việc, ký một cái thỏa thuận cũng được, xây xong một ngôi nhà cũng được, hoàn thành nhiệm vụ sản xuất cũng vậy, đều phải ăn uống linh đình một phen. Cứ như là có thành tích vậy! Còn Mao Trạch Đông thì sao? Chỉ huy ba chiến dịch lớn, chỉ huy đại quân vượt sông, sáng lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, sau khi ông lập nên công lao vĩ đại, chỉ yêu cầu một bát thịt kho tàu.

Sau khi vào thành, Mao Trạch Đông vẫn duy trì thói quen này. Mọi thứ sơn hào hải vị ông đều không theo đuổi. Đặc biệt chán ghét tiệc tùng. Đối với việc tiếp đãi khách nước ngoài, ông cũng từng chỉ thị: "Không thể lúc nào cũng sơn hào hải vị, vừa lãng phí vừa không thiết thực." Ông từng nói với tôi: "Chúng ta sống trên đời này không phải để ăn cả thế giới, mà là để cải tạo thế giới. Đây mới là con người, con người khác với các loài động vật khác ở chỗ này."

Bác sĩ bảo vệ sức khỏe Từ Đào nhiều lần khuyên Mao Trạch Đông chú ý dinh dưỡng, thay đổi thói quen ăn uống, ăn thêm chút đồ ngon. Mao Trạch Đông lần nào cũng lắc đầu. Sự cố chấp của ông là điều không ai có thể thay đổi. Lý lẽ của ông lại rất khó mà phản bác. Ông có ba câu nói khiến tôi ấn tượng sâu sắc.

Một lần, ông dùng đũa tre gõ gõ vào bát cơm độn hai loại gạo, nhìn Từ Đào nói: "Nếu nông dân cả nước đều có thể ăn được bữa cơm như tôi thế này, thì đã là rất khá rồi, khi đó anh hãy tới đề xuất những gợi ý đó của anh với tôi."

Một lần khác, ông nhíu mày xua tay về phía Từ Đào đang lải nhải không dứt: "Anh đừng nói nữa. Tôi là con trai nông dân, từ nhỏ đã sống cuộc sống của nông dân, tôi quen rồi, anh đừng miễn cưỡng bắt tôi thay đổi, đừng miễn cưỡng!"

Lại một lần nữa, ông dùng ánh mắt mỉa mai liếc nhìn Từ Đào: "Chỉ mình anh là hiểu khoa học ăn uống à? Anh tới tuổi của tôi chưa chắc đã có được thân thể như tôi, tôi thấy địa chủ nhỏ còn sống lâu hơn đại tư bản." Tiếp đó quay mặt về phía tôi, lời vẫn là nói cho Từ Đào nghe: "Lời bác sĩ, không thể không nghe, nhưng cũng không thể nghe hoàn toàn. Không nghe thì thiệt, mà nghe hoàn toàn ư? Tôi cũng tiêu đời!"

Tôi nhớ có một lần, Mao Trạch Đông lại làm việc liên tục hàng chục tiếng đồng hồ. Sau khi ngủ dậy, tôi nhắc nhở: "Chủ tịch, ngài đã hai ba ngày không ăn một bữa cơm tử tế rồi."

"Thế à?" Mao Trạch Đông uống trà, chớp chớp mắt. "Ừ. Có chút cảm giác đói rồi. Được thôi, tôi ăn một bữa vậy."

"Bác sĩ Từ đã sớm định sẵn thực đơn rồi, chỉ là không có cơ hội làm..."

"Tôi không cần thực đơn của cậu ta. Anh kiếm cho tôi một bát thịt kho tàu đi."

"Nhưng mà..."

"Anh đi đi." Mao Trạch Đông phất bàn tay to từ trong ra ngoài, rồi cúi đầu cầm bút nói: "Làm xong thì gọi tôi."

Tôi lặng lẽ lui ra, chuẩn bị xuống bếp dặn dò. Đúng lúc Giang Thanh từ phòng bà ta bước ra, tay cầm một cuốn sách, đang đi dạo trong sân. Bà ta ra hiệu cho tôi. Tôi vội vàng tiến lại gần.

"Chủ tịch định ăn cơm à?" Giang Thanh nhỏ giọng hỏi.

Tôi gật đầu: "Định ăn ạ. Người muốn ăn thịt kho tàu."

"Đừng làm, ăn cái gì chẳng tốt hơn thịt kho tàu? Lại đâu phải là không có. Làm chút thịt gà hoặc cá đều được mà, đều hơn cái món thịt kho tàu đó." Giang Thanh nhìn tôi, trong mắt có chút thần sắc không hài lòng, "Mấy ngày rồi, Chủ tịch không ăn bữa cơm tử tế, hôm qua ăn cái gì?"

"Hôm qua... chỉ bảo tôi lấy hai ca trà cháo yến mạch."

"Còn hôm kia?"

"Tiểu Trương nói cậu ấy có nấu cho Chủ tịch một ca trà mì sợi..." Các anh đúng là không làm việc đàng hoàng! Để xem bao giờ tôi ném cái bếp điện và ca trà của các anh ra ngoài!" Giang Thanh nổi giận. Bà ta chỉ vào tôi nói: "Anh đến bếp, bảo họ làm theo thực đơn bác sĩ đã định. Bác sĩ Từ đã nói, thực đơn một tuần ông ấy định mà các anh ngay cả ba lần cũng không đảm bảo được."

"Chủ tịch nói không cần ạ, người chỉ đích danh muốn ăn thịt kho tàu."

"Đừng lải nhải nữa. Thịt kho tàu không được làm. Món ngon lành gì chứ? Đồ nhà quê. Thói quen nông dân không sửa nổi."

Tôi không tiện lên tiếng thêm nữa. Khi chuyển quân chiến đấu ở Thiểm Bắc, Giang Thanh đã từng nói Mao Trạch Đông là "đồ nhà quê". Vì việc này mà khiến Mao Trạch Đông nổi giận. Tổ vệ sĩ chúng tôi thuộc quyền quản lý của Giang Thanh, tôi chỉ có thể làm theo lời bà ta. Hơn nữa, tôi cũng hy vọng Mao Trạch Đông ăn nhiều chút đồ ngon.

Dọn cơm rồi. Tôi gọi Mao Trạch Đông đến, bản thân đứng hầu một bên.

Mao Trạch Đông vừa xem một tờ báo vừa ngồi xuống ghế. Ông ăn cơm trước nay tay không rời sách. Chẳng cần nhìn mặt bàn đã đưa tay sờ đúng vị trí cũ lấy đôi đũa tre, gõ nhẹ lên mặt bàn một cái, rồi vươn vào trong bát. Trong lòng tôi có chút lẩm bẩm, nhưng nhìn thấy Giang Thanh từ đối diện bàn gắp một miếng cá đặt vào bát Mao Trạch Đông, tôi lại bớt lo lắng chút ít. Mọi việc đã có Giang Thanh lo liệu rồi.

"Ừm?" Mao Trạch Đông đột nhiên để tờ báo ra xa một chút, vươn đầu quét mắt nhìn mặt bàn: "Thịt kho tàu đâu?"

Tôi chỉ biết đứng đó, mắt không chớp, cũng không lên tiếng.

"Thịt kho tàu đâu?" Mao Trạch Đông chuyển ánh nhìn sang tôi. Không lên tiếng không được nữa rồi. Tôi không dám nhìn Giang Thanh, càng không thể nói về Giang Thanh, nhưng tôi mong chờ được nghe thấy tiếng bà ta. Tôi cố ý nuốt nước bọt, nhờ vậy mà kéo dài được ba giây, tạo thời gian cho Giang Thanh. Nhưng bà ta vẫn không lên tiếng. Vì vậy, tôi lầm bầm: "Chưa, chưa làm ạ."

"Tại sao không làm?" Mao Trạch Đông nổi giận, giọng rất lớn: "Việc đã dặn rồi tại sao không làm?"

Tôi cúi đầu, không lời đối đáp. Tôi vẫn không thể nhìn Giang Thanh, nhìn một cái là đồng nghĩa với việc chuyển hướng mâu thuẫn. Nhưng tôi vẫn ôm một tia hy vọng chờ đợi Giang Thanh giải vây.

Giang Thanh vẫn im lặng.

"Nói đi chứ, việc đã dặn rồi tại sao không làm?" Mao Trạch Đông nổi khùng: "Tôi chỉ yêu cầu một bát thịt kho tàu, quá đáng lắm sao?"

Cuối cùng tôi cũng hiểu ra, Giang Thanh đã lánh đi rồi, bỏ lại mình tôi. Thất vọng, tủi thân, oán trách dồn dập ùa tới, lại không thể nói ra, những giọt nước mắt to tròn lăn dài trên má tôi. Tôi cứ đứng đó bất động mà rơi lệ, quyết tâm không nói gì nữa.

Mao Trạch Đông là người không chịu được nước mắt. Tôi vừa khóc, ông lập tức lộ vẻ không yên, lầm bầm: "Thôi thôi, lần sau chú ý là được, việc đã dặn... anh cũng đừng khóc nữa, tôi phải ăn cơm đây..."

Mao Trạch Đông ăn vài miếng đơn giản rồi đặt đũa xuống. Lúc ông đứng dậy rời đi, nói với tôi một câu: "Anh đi theo tôi."

"Nói xem nào, rốt cuộc là chuyện gì?" Mao Trạch Đông vừa vào phòng ngủ đã hỏi. Tôi biết ông đã hiểu đến bảy tám phần rồi, nước mắt của tôi và sự im lặng từ đầu đến cuối của Giang Thanh chính là một sự minh chứng. Thế nhưng, Mao Trạch Đông nhất định muốn tôi nói ra tại sao?

"Ngài đã hiểu hết cả rồi, tại sao còn bắt tôi nói?" Nước mắt tôi lại trào ra.

"Tôi muốn chính anh phải nói." Mao Trạch Đông có chút bực dọc, "Anh nói đi, bây giờ chỉ có hai chúng ta. Anh có nghe lời không? Nói. Nói kỹ vào."

Thế là, tôi kể lại toàn bộ sự việc.

"Như vậy mới đúng chứ. Anh không khóc nữa, thế là tốt rồi. Trong lòng có điều gì không thoải mái thì phải tìm người mà trút ra, trút ra được thì mới thấy nhẹ nhõm, không trút ra thì anh sẽ còn phải rơi lệ." Mao Trạch Đông nói làm tôi vừa thấy dễ chịu lại vừa thấy ngượng ngùng. Tôi nhếch miệng, dáng vẻ có lẽ nằm giữa khóc và cười. Mao Trạch Đông lại đột nhiên trầm mặt xuống, dùng giọng điệu giận dữ nói một cách dứt khoát: "Đúng vậy. Nói đúng rồi, tôi chính là đồ nhà quê! Tôi là con trai nông dân, có tập quán sinh hoạt của nông dân! Còn bà ấy là đồ 'tây con', không ăn cùng nhau được thì tách ra. Từ nay về sau bà ấy ăn phần của bà ấy, tôi ăn phần của tôi. Việc của tôi không cần bà ấy quản, cứ quyết định như vậy đi."

Phàm là Mao Trạch Đông đã nói, nói là phải giữ lời, những người khác không thể không làm theo. Trừ khi chính ông lại nói lời phủ định quá khứ. Việc lớn việc nhỏ, "đã dặn là phải làm", "không làm là phải truy cứu". Ông nói: "Không thể mở đầu tiền lệ này."

Từ sau đó, Mao Trạch Đông và Giang Thanh ăn riêng. Dù có ngồi cùng một bàn ăn, cũng là cơm ai nấy ăn, thức ăn ai nấy gắp. Mao Trạch Đông chưa bao giờ đụng đũa vào thức ăn của Giang Thanh, còn Giang Thanh vẫn thỉnh thoảng nếm vài miếng thức ăn của Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông thích ăn cay. Không cay không thành món. Ông nói người ăn được ớt thì tính cách cách mạng mạnh mẽ. Cho nên Giang Thanh luôn phải gắp vài miếng thức ăn của Mao Trạch Đông để nếm vị cay.

Ngoài thịt kho tàu ra, Mao Trạch Đông còn thích ăn cá chép. Khi ở Dương Gia Câu, Thiểm Bắc, Hạ Long nhờ người gửi cho Mao Trạch Đông mấy con cá chép. Đúng lúc Giang Thanh đi Hà Đông đón Lý Nạp về, người dì chăm sóc Lý Nạp chính là Hàn Quế Hinh, sau này trở thành vợ tôi.

Nhớ có lần đầu bếp Chu làm hai con cá chép, Giang Thanh cân nhắc thấy Mao Trạch Đông ngày nào cũng ăn đậu đen, dùng não nhiều, rất thiếu dinh dưỡng, liền để con lớn cho Mao Trạch Đông ăn, còn bà ta và Lý Nạp ăn con cá nhỏ.

Lúc đó, tôi đứng hầu bên cạnh Mao Trạch Đông, Hàn Quế Hinh chăm sóc Lý Nạp. Lý Nạp luôn ăn cơm tập thể cùng dì Hàn. Ngày nào bữa nào cũng là đậu đen luộc. Nhìn thấy cá đương nhiên rất thèm. Giang Thanh gắp cho nó một miếng, rồi đảo đầu đũa lại gắp cho dì một miếng. Dì không ăn, Lý Nạp không chịu. Dì đành phải ăn cùng Lý Nạp. Giang Thanh cứ dùng đũa từng miếng một chia hết con cá đó cho hai người họ. Tôi nhìn thấy trong mắt dì đã rơm rớm nước mắt. Lúc đó vẫn còn rất đậm tình nghĩa cách mạng.

Mao Trạch Đông không hề gắp cá cho tôi; ông cứ lẳng lặng vừa xem văn kiện, vừa suy nghĩ công việc, vừa ăn cá và đậu đen. Tôi cũng chẳng hề muốn ăn con cá đó.

Thế nhưng, Mao Trạch Đông đứng dậy, chỉ chỉ vào cái đĩa: "Ngân Kiều, ăn đi."

"Tôi... tôi không ăn..."

"Tôi không bị bệnh, mặt bên kia vẫn chưa động vào mà."

"Không phải ý đó ạ. Để dành cho Chủ tịch ăn tối..."

"Không được để thừa, tôi không ăn cá thừa." Mao Trạch Đông nói xong liền rời đi.

Giang Thanh ăn vội vàng chỗ đậu đen trong bát, gọi dì và Lý Nạp cùng đi. Họ cố ý để lại một mình tôi, để tránh cảm giác không tự nhiên.

Con cá đó, Mao Trạch Đông chỉ ăn một bên, thịt bên còn lại hoàn toàn chưa đụng đến. Nửa con cá đó là nửa con cá ngon nhất mà tôi từng được ăn trong đời. Mao Trạch Đông không phải là không ăn cá thừa, trước và sau thời điểm đó tôi đều đã thấy ông ăn cá thừa. Ông làm vậy chỉ là để tôi ăn, vì thời gian đó cuộc sống quá khổ cực.

Mao Trạch Đông ăn uống trước nay không câu nệ, cơm thức ăn rơi trên bàn nhặt lên là bỏ vào miệng. Bát ông dùng không bao giờ còn sót lại một hạt cơm, khi còn thiếu niên, ông từng cố ý ăn cơm nguội, cơm thừa, cơm thiu để rèn luyện thể chất, chuẩn bị cho việc chịu đựng thử thách của cuộc sống gian khổ trong tương lai. Thế nhưng, về vấn đề ăn cá, ông lại "chấn động trong ngoài" mà chú trọng một phen.

Cuối năm 1948, Mikoyan đại diện cho Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô và Stalin bí mật đến Tây Bách Pha, ở tại Hậu Câu, Tây Bách Pha. Năm vị Thường ủy của Trung Cộng gồm Mao Trạch Đông, Chu Đức, Lưu Thiếu Kỳ, Chu Ân Lai, Nhậm Bật Thời nhiều lần hội đàm với Mikoyan. Nghe nói Stalin muốn khuyên can chúng ta vượt sông, nói rằng nếu các anh vượt sông, Mỹ chắc chắn sẽ xuất binh can thiệp. Các cuộc hội đàm đều diễn ra trong phòng của Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông trước nay đều có chủ kiến riêng, không chịu nghe theo bất cứ ai. Lựa chọn và quyết tâm của ông đã sớm có sự thật lịch sử bày ở đó rồi. Điều tôi muốn kể là về cuộc sống.

Phái đoàn của Mikoyan ở Tây Bách Pha khoảng một tuần. Nhớ là có uống rượu cùng nhau hai lần. Người Liên Xô mang theo rất nhiều đồ hộp thực phẩm, còn có cả rượu, lấy ra đương nhiên trông rất tây và hoa mỹ. Mikoyan mặc cũng đẹp, áo khoác, mũ da trông rất uy phong. Năm vị Thường ủy của Đảng Cộng sản Trung Quốc đều mặc bộ quân phục bông vải cũ kỹ không rõ cạnh góc; quần áo trên người Mao Trạch Đông còn có cả miếng vá. Tây Bách Pha thì có thể có thực phẩm cao cấp gì chứ? Chẳng qua là gà tự nuôi và cá ở sông Chương Đà. Dùng cá tươi làm món cá kho tàu, cá phi lê xào. Lúc đó người Liên Xô mang theo một phiên dịch, chúng tôi có hai phiên dịch. Sư Triết là phiên dịch công việc, Mao Ngạn Anh là phiên dịch cuộc sống. Người Liên Xô uống rượu rất khá, Mikoyan dùng cốc thủy tinh uống rượu Phần như uống nước lạnh vậy. Năm vị Thường ủy Trung Quốc, Mao Trạch Đông cứ chạm rượu là đỏ mặt, Chu Đức bị viêm họng không thể uống, Nhậm Bật Thời bị cao huyết áp càng không thể uống. Lưu Thiếu Kỳ chỉ có thể dùng chén nhỏ uống một chút rượu trắng, Chu Ân Lai được coi là người uống được rượu trong số người Trung Quốc, nhưng làm sao dám so với Mikoyan dùng cốc thủy tinh lớn mà ừng ực tu? Không khí trên bàn ăn rất vui vẻ. Nhưng tôi tin rằng, với lòng tự tôn dân tộc mạnh mẽ của Mao Trạch Đông, dù là uống rượu ông cũng không muốn nhìn thấy người Liên Xô làm nổi bật bản thân. Ông rất nhanh đã gọi người xới cơm, ăn cơm.

Mikoyan nói: "Ai cũng nói cơm canh Trung Quốc ngon, chỉ là chúng tôi không biết nấu. Tương lai khi cách mạng Trung Quốc thắng lợi, chúng tôi sẽ phái người đến học hỏi các món ăn Trung Quốc, để tăng thêm các kiểu loại cho món Tây."

Mao Trạch Đông cười nói: "Tôi tin rằng, một là Đông y, hai là món ăn Trung Quốc, đây sẽ là hai cống hiến lớn của Trung Quốc đối với thế giới."

Thế nhưng, một vị khách Liên Xô giơ chiếc nĩa lên phía trên đĩa cá kho, hỏi: "Cá này có tươi không? Là cá sống à?" Sau khi nhận được câu trả lời khẳng định mới xiên thịt cá cho vào miệng.

Mao Trạch Đông tiện thể nhìn ông ta một cái, không nói gì. Thế nhưng, một năm sau khi ông đi thăm Moscow, đã nghiêm khắc ra lệnh cho đầu bếp Trung Hoa đi cùng: "Các anh chỉ được làm cá sống cho tôi ăn, nếu họ gửi tới cá chết thì ném trả lại cho họ."

Quả nhiên, người Liên Xô mang cá đến, là một thượng tá của đội cảnh vệ đặc biệt dẫn người mang tới. Là cá chết. Đầu bếp tuân theo mệnh lệnh "ném trả lại" của Mao Trạch Đông, từ chối tiếp nhận, vị thượng tá đội cảnh vệ đặc biệt hoảng hốt; ngôn ngữ lại không thông, vội vàng tìm phiên dịch. Lúc này mới hiểu Mao Trạch Đông chỉ cần cá sống, không nhận cá chết.

"Chúng tôi lập tức mang con cá sống tới đây." Thượng tá đảm bảo với khách.

Thế, trong điện Kremlin, từ nhân vật lớn đến nhân vật nhỏ đều biết: Mao Trạch Đông ăn cá rất chú trọng, không phải cá chép sống thì ông không ăn.