Mao Trạch Đông cả đời sợ nhất điều gì? Xin đừng trách tôi tốn thời gian suy nghĩ. Mao Trạch Đông là anh hùng một đời, nếu bàn về chữ "sợ", thì đâu phải chuyện dễ dàng? Bạn lại thêm chữ "nhất" vào, mà Mao Trạch Đông lại ghét nhất chữ "nhất", ông bảo hễ có chữ "nhất" là sẽ xa rời quần chúng, thành kẻ cô độc rồi.

Tôi nghĩ, xét theo một ý nghĩa nào đó, có thể nói Mao Trạch Đông có ba cái sợ.

Thứ nhất là sợ nước mắt. Mao Trạch Đông từng nói với Hạ Tử Trân: "Tôi sợ nhất là nghe tiếng khóc của người dân nghèo khổ, nhìn thấy họ rơi nước mắt, tôi cũng không kìm được mà muốn rơi lệ." Quả thực là vậy. Hồi vượt sông Hoàng Hàng, Mao Trạch Đông ngồi xe jeep từ Thành Phủ Trang đi Tây Bách Po. Xe jeep vượt núi băng đèo, gian nan bò trên con đường núi. Khi đi qua một khe núi lớn với hai vách đá dựng đứng, bóng người ẩn hiện trong đám cỏ bên đường. Chúng tôi lập tức lấy tay sờ súng hộp, trừng to đôi mắt cảnh giác.

Dần dần đến gần, tôi nhìn rõ là một bé gái khoảng tám, chín tuổi đang nằm trên bãi cỏ bên đường, bên cạnh ngồi một phụ nữ nông thôn tầm hơn ba mươi tuổi. Xe chạy lướt qua họ, tôi thấy rõ đôi mắt bé gái nhắm nghiền, sắc mặt vàng vợt; người phụ nữ ngồi cạnh nó đang rơi nước mắt. Tay tôi rời khỏi khẩu súng, hoàn cảnh cô nhi quả phụ này tuyệt đối không cấu thành uy thế. Trách nhiệm của tôi chỉ là bảo vệ sự an toàn của Chủ tịch, những chuyện khác không nghĩ ngợi nhiều. Tôi thậm chí còn thở phào nhẹ nhõm.

Thế nhưng, vào lúc tôi thả lỏng, cơ thể Mao Trạch Đông lại chấn động một trận, quát lên: "Dừng xe!"

Lái xe Châu Tây Lâm đạp phanh, Mao Trạch Đông là người đầu tiên nhảy xuống xe. Trước đây ông không phải như thế, trước kia toàn là chúng tôi - các vệ sĩ - ra mở cửa đỡ ông xuống xe. Mao Trạch Đông sải bước đến bên người phụ nữ và đứa trẻ, sờ tay và trán đứa bé: "Đứa nhỏ bị làm sao thế?"

"Bị bệnh ạ!" Người phụ nữ đầm đìa nước mắt.

"Bệnh gì?"

"Mời một thầy lang xem qua, bảo là trúng gió cảm mạo, hỏa khí dâng lên. Nhưng uống thuốc không ăn thua, sốt đến mức nói sảng, lúc này chỉ còn thoi thóp..." Người phụ nữ hu hu khóc lớn.

Tôi thấy vành mắt Mao Trạch Đông đỏ hoe, phắt quay đầu lại, nhìn lên xe.

"Tôi ở đây." Bác sĩ Chu nói ở bên cạnh Mao Trạch Đông.

"Mau khám bệnh cho đứa nhỏ này."

Bác sĩ Chu dùng ống nghe khám, lại đo nhiệt độ, sau đó hỏi người phụ nữ quá trình phát bệnh của đứa trẻ...

"Còn cứu được không?" Giọng Mao Trạch Đông run rẩy, thấp thỏm lo âu.

"Cứu được."

"Tốt, nhất định phải cứu sống nó!" Mao Trạch Đông tức khắc cất cao giọng.

"Nhưng thứ thuốc này..."

"Hết thuốc rồi à?" Mao Trạch Đông lại lộ vẻ căng thẳng lo lắng.

"Có thì có... chỉ còn đúng một ống."

"Thuốc gì?"

"Penicillin."

"Vậy thì mau dùng đi."

"Đây là thuốc ngoại nhập, không mua được, lúc ngài bệnh tôi còn chẳng nỡ dùng, đến vạn bất đắc dĩ..."

"Bây giờ đã đến lúc vạn bất đắc dĩ rồi, xin ông tiêm ngay cho đứa bé!"

Bác sĩ Chu dùng ống penicillin cất giữ đã lâu không nỡ dùng cho đứa trẻ đang bệnh. Hồi đó, thuốc kháng sinh không tràn lan như bây giờ, cho nên phát huy tác dụng rất rõ rệt. Bác sĩ Chu tiêm xong, dùng bình nước cho đứa trẻ uống nước. Chẳng bao lâu sau, đứa trẻ bất chợt nhấc mi mắt, yếu ớt gọi một tiếng: "Mẹ..."

Người phụ nữ đờ đẫn trợn trừng hai mắt, nước mắt tuôn rơi rào rào như dòng suối nhỏ. Bỗng nhiên "phịch" một tiếng quỳ sụp xuống, khóc lóc gọi: "Bồ Tát ơi, Bồ Tát cứu mạng ơi!"

Mặt Mao Trạch Đông nhòa lệ, quay người dặn dò bác sĩ Chu: "Cậu dùng chiếc xe phía sau đưa hai mẹ con này về nhà đi. Quan sát thêm chút, đứa bé không sao nữa rồi cậu hãy về."

Sau này, mỗi khi nhắc đến đứa trẻ và người mẹ rơi nước mắt đó, vành mắt Mao Trạch Đông thể nào cũng đỏ hoe: "Cũng không biết đứa bé bây giờ ra sao rồi? Đưa nó đến điều trị một thời gian là khỏi thôi mà..." Ông nhiều lần cảm khái: "Nông dân thiếu thuốc men, mắc bệnh chạy mấy chục dặm không gặp được bác sĩ, phải nghĩ cách để bác sĩ về nông thôn. Ăn lương thực do nông dân trồng thì nên trị bệnh cho nông dân chứ!"

Thứ hai là sợ máu.

Bạn sẽ bảo: "Nói nhảm! Mao Trạch Đông trải qua trăm trận chiến, chỉ huy chiến dịch lớn nhỏ không dưới ngàn lần? Trên chiến trường lần nào chẳng là xác chất thành núi, máu chảy thành sông? Người thân và bạn bè của Mao Trạch Đông hy sinh có bao nhiêu? Danh sách dài dằng dặc đó chứng minh Mao Trạch Đông chưa từng có một chút sợ hãi và lùi bước nào trước sự hung ác của kẻ địch."

Thế nhưng bạn đừng quên, tôi đang xét theo một ý nghĩa nào đó.

Vào thành rồi, Mao Trạch Đông bắt đầu ở biệt thự Song Thanh tại Hương Sơn. Sống trên núi còn có không ít thủ trưởng trung ương, trong đó không thiếu các vị tướng văn võ song toàn. Những vị tướng này nghe quen tiếng súng tiếng pháo, đều là những người chui rúc từ đống đạn ra, bỗng chốc không có chiến trận để đánh, bên tai chỉ còn lại tiếng ca múa thanh bình, điều đó rất không quen, rất khó thích nghi. Huống chi còn có đám nhân viên cảnh vệ chúng tôi, ai nấy đều là tay thiện xạ bắn súng cừ khôi, mấy ngày không bắn súng là ngứa tay ngứa chân ngứa cả người.

Không biết ai khơi mào nổ phát súng đầu tiên, thế là mọi người đều tìm được cách giải ngứa. Hương Sơn có thiếu gì chim chóc, đánh thôi! Tiếng súng "đoàng đoàng pằng pằng" liền phá vỡ sự yên tĩnh của Hương Sơn. Nói thật đấy, lúc đó chưa có luật bảo vệ động vật hoang dã nào, trên thế giới cũng chẳng có tổ chức hòa bình xanh gì sất, chiến tranh thế giới vừa kết thúc không lâu, chiến tranh giải phóng của Trung Quốc vẫn đang diễn ra ác liệt ở miền Nam, chết mấy ngàn người còn chẳng tính là gì, huống chi là bắn mấy con chim?

Hôm đó, Mao Trạch Đông đi họp về, tôi đi theo ông trở về biệt thự Song Thanh. Vừa xuống xe, đúng lúc có mấy cán bộ cảnh vệ bắn chim sẻ trở về. Kỹ xạ của họ rất tốt, bắn được rất nhiều, cột thành một chuỗi, hớn hở đi tới.

Mao Trạch Đông nghe thấy tiếng cười nói huyên náo, liếc nhìn về phía đó, chỉ là tùy tiện nhìn một cái, đột nhiên khựng chân lại.

Mấy cán bộ cảnh vệ nhìn thấy Mao Trạch Đông, lịch sự dừng tiếng huyên náo, bước chậm lại.

Đuôi mày Mao Trạch Đông giật giật, dần dần nhíu lại, theo thói quen mút mút môi dưới, hỏi: "Các cậu cầm cái gì thế?"

“Bắn được mấy con chim sẻ ạ.” Một đồng chí giơ chuỗi chim sẻ đó về phía Mao Trạch Đông.

Tôi thấy rõ mồn một máu tươi dính đầy lông chim, thậm chí có một giọt máu văng ra rơi xuống chân Mao Trạch Đông.

Khuôn mặt Mao Trạch Đông giật giật, lộ vẻ bi thương không nỡ nhìn, lùi lại nửa bước, bỗng lấy tay che mặt, hét lên: "Mang đi, cất đi! Tôi không muốn nhìn."

Đồng chí kia sợ hết hồn vội giấu con chim sẻ nhỏ máu ra sau lưng.

“Ai bảo các cậu bắn?” Mao Trạch Đông nhíu chặt mày trách mắng: “Chúng cũng là sinh mệnh cơ mà. Chim sẻ cũng có sinh mệnh cơ mà! Chúng sống vui vẻ thế mà các cậu nỡ lòng nào bắn chết hết chúng? Chúng trêu gì các cậu chọc gì các cậu?”

Mấy đồng chí câm nín không biết đáp sao.

"Từ nay không được phép bắn, bất kỳ ai cũng không được phép bắn!"

"Là các thủ trưởng bắn trước ạ." Tôi nhỏ giọng giải thích, "Sau đó mọi người mới làm theo."

"Từ nay về sau bất kỳ ai cũng không được phép bắn, thủ trưởng hay thủ trưởng cái gì, bảo với họ, tôi nói đấy, bất kỳ ai cũng không được phép bắn!"

Từ đó về sau, những con chim chóc chạy ngược chạy xuôi đó lại có được môi trường sinh sống yên bình, được tự do ca hót bay lượn, sinh sôi nảy nở náo nhiệt. Đến năm 1958, Mao Trạch Đông thị sát nông thôn, lão nông kể khổ nói chim sẻ cứ cất cánh rồi hạ cánh là mất vạn thạch lương thực. Có chuyên gia cũng nói chim sẻ là loài chim có hại, không những ăn trộm lương thực, còn phá hoại nhiều lương thực hơn. Mao Trạch Đông nghe xong, lông mày khóa chặt, nói: "Sâu hại, sâu hại!" Ông vốn chủ trương "phải quét sạch mọi loài sâu hại". Thế là, chim sẻ cùng loại với chuột, được đưa vào hàng ngũ "tứ hại", biến thành kẻ xui xẻo ai thấy cũng muốn giết.

Sau đó, lại có chuyên gia nói, chim sẻ cũng ăn sâu róm, công tội ngang nhau. Thế là, toàn quốc mới dừng phong trào đuổi chim sẻ đó lại.

Còn có một chuyện để lại ấn tượng sâu sắc.

Khoảng năm 1964, Mao Trạch Đông tham gia hoạt động khiêu vũ ở Xuân Ngẫu Trai tại Trung Nam Hải. Lúc nghỉ ngơi, ông ngồi trên ghế sofa hút thuốc. Một nữ đoàn viên Đoàn ca múa Bộ Chính trị Không quân tham gia khiêu vũ bước tới, ngồi xuống bên cạnh Mao Trạch Đông, trò chuyện cùng ông. Khi nhắc đến việc học tập huấn luyện của đoàn viên đoàn ca múa, Mao Trạch Đông quan tâm hỏi:

"Các cháu luyện công có mệt không?"

"Mệt, cực lắm ạ." Nữ đoàn viên chớp chớp mắt, lại nói: "Đôi khi còn xảy ra tai nạn nữa cơ."

"Còn xảy ra tai nạn cơ à?" Mao Trạch Đông ngạc nhiên khó hiểu.

"Chứ sao nữa, nghe nói ở một đoàn kịch Thiên Tân, diễn viên đóng vai Hầu Tôn luyện nhào lộn, bất cẩn ngã xuống, đâm thẳng cổ vào..."

"Ái chà," khuôn mặt Mao Trạch Đông co giật lộ vẻ thảm không nỡ nhìn, đầu quay sang một bên, liên tục xua tay: "Đừng nói nữa, cháu đừng nói nữa..."

Ông thở dốc một hơi, trấn tĩnh lại, như muốn xua đi bi kịch đó, đứng dậy vội vã bước sang một bên.

Khi bản nhạc tấu lên lần nữa, ông nhíu mày ngồi đó, không xuống sàn nhảy nữa.

Thứ ba là sợ nghe cầu xin tha mạng.

Mao Trạch Đông là con trai của nông dân, nhưng ông chưa từng giống như người tổ tiên trong ngụ ngôn sưởi ấm con rắn độc chết cóng trong ngực áo. Dù Tưởng Giới Thạch hay những kẻ địch chính trị quân sự khác có kêu xin tha mạng thế nào, câu trả lời của Mao Trạch Đông luôn là "Nên thừa dũng truy cùng khấu, chớ học bá vương ra vẻ danh." Thế nhưng, xét theo một ý nghĩa nào đó; ông lại thực sự sợ nghe người ta cầu xin tha mạng.

Thời ở Thiểm Bắc, những năm tháng đấu tranh gian khổ nhất, có một chiến sĩ cảnh vệ không chịu nổi khổ nên đã đào ngũ. Chiến sĩ cảnh vệ đào ngũ khác với lính đào ngũ của bộ đội tác chiến thông thường, đó là người nắm giữ không ít bí mật đấy, lộ ra ngoài thì còn ra thể thống gì nữa?

Bộ đội cảnh vệ lập tức điều động nhân mã truy bắt, cuối cùng cũng bắt được kẻ đào ngũ đó, trói lôi về. Các đồng chí vốn dĩ đã căm hận hành vi đào ngũ, huống chi để truy bắt kẻ đào ngũ mọi người đã chịu không ít vất vả lo lắng, một bụng lửa giận muốn trút ra cũng là điều dễ hiểu.

“Đánh tên khốn này đi!”

"Bắn chết mẹ nó đi!"

Tiếng cãi vã phẫn nộ đã làm kinh động đến Mao Trạch Đông. Ông bước ra khỏi hang đất, nhìn thấy tên đào ngũ bị áp giải tới. Tên đào ngũ đó tuổi không lớn, mang khuôn mặt búp bê, sắc mặt tái mét, đầy nước mũi nước mắt. Trên người dính đầy bụi bẩn, sợ đến mức run lẩy bẩy.

Nghe thấy hô đem bắn, hắn ta oa oa khóc lóc kêu lên: "Tha mạng, tha mạng, tha mạng ạ! Tôi không phản địch đâu, tôi nhớ nhà thôi, xin các anh tha cho tôi một mạng với!"

Mao Trạch Đông vốn căm hận phản bội, ghét cay ghét đắng đào ngũ, thế nhưng, một khi tận mắt chứng kiến thảm trạng của kẻ đào ngũ bị bắt về, ông lại xót xa nhíu mày, vành mắt đỏ hoe. Ông giơ một tay lên hô: "Thả ra thả ra, mau thả hắn ra!"

"Nó là kẻ đào ngũ!"

"Thằng nhãi này hư lắm..."

"Ai hư?" Mao Trạch Đông vẫn nhíu chặt mày, "Nó vẫn chỉ là một đứa trẻ cơ mà, mau thả ra, đừng dọa đứa bé sợ."

Một cán bộ không phục: "Vấn đề nghiêm trọng thế này, không phán không giam mà cứ thế thả à? Không chấp hành kỷ luật thì không dẫn binh được đâu."

"Chỉ có cậu biết dẫn binh thôi chắc?" Mao Trạch Đông đổi sang giọng điệu ôn hòa thuyết phục: "Trẻ con còn nhỏ, mới tham gia cách mạng, chưa từng chịu khổ, không chịu nổi, nhớ nhà, cậu lại giam nó chẳng phải nó càng nhớ nhà hơn sao? Nó có phải phản bội đầu hàng địch đâu, nó chỉ nhỏ tuổi thôi mà. Mau thả ra, làm thêm mấy món ngon cho nó ăn là bớt nhớ nhà ngay, nghe thấy chưa?"

Thế là, tên đào ngũ này được thả. Không những không chịu bất kỳ hình phạt nào, ngược lại còn được ăn cơm tiểu táo mấy ngày liền, tất nhiên, chiến sĩ cảnh vệ này từ đó không bao giờ đào ngũ nữa.

Tôi cho rằng, Mao Trạch Đông là một nhà cách mạng vĩ đại tràn đầy tính đấu tranh, lại vừa là một con người bình dị đa sầu đa cảm; ý chí cứng như thép của ông cũng giống hệt như tấm lòng nhân hậu dịu dàng của ông, đều vô cùng rõ ràng, vô cùng mãnh liệt.