Eustacia đứng sát rìa vùng hoang địa, đăm đăm phóng tầm mắt về phía ngôi nhà và khu đất của bà Yeobright. Nơi đó hoàn toàn chìm trong bóng tối, tĩnh mịch và không một bóng người. Trời chiều lạnh buốt; khung cảnh vừa tối tăm vừa cô quạnh. Nàng thầm đoán vị khách vẫn chưa tới; và sau khi chần chừ mười hay mười lăm phút, nàng quay gót trở về nhà.

Nàng vừa bước đi không bao xa thì những âm thanh phía trước báo hiệu có người đang trò chuyện trên cùng lối đi. Chẳng mấy chốc, bóng họ đã hiện lên mờ ảo trước nền trời. Họ bước đi thong thả; dẫu trời quá tối để có thể nhận ra diện mạo hay nét mặt, dáng đi của họ cho thấy họ không phải là những kẻ lao động trên vùng hoang địa. Eustacia bước chệch ra khỏi lối mòn một chút để nhường đường. Đó là hai người phụ nữ và một người đàn ông; và qua giọng nói, nàng nhận ra hai người phụ nữ chính là bà Yeobright và Thomasin.

Họ đi lướt qua nàng, và đúng khoảnh khắc ấy dường như đã nhận ra bóng dáng mờ ảo của nàng. Một giọng nam vang lên bên tai nàng: "Chúc ngủ ngon!"

Nàng thì thầm đáp lại, lướt qua họ, rồi quay người nhìn theo. Trong khoảnh khắc, nàng không thể tin rằng sự tình cờ, chẳng màng đến thỉnh cầu, lại đưa đến trước mặt nàng linh hồn của ngôi nhà mà nàng vừa cất công đến thám thính—chính là người đàn ông mà nếu không có sự hiện diện của chàng, nàng đã chẳng màng đến việc ngó ngàng nơi đó.

Nàng rướn mắt nhìn theo họ, nhưng chẳng thể thấy gì. Thế nhưng, sự tập trung của nàng mãnh liệt đến mức dường như đôi tai nàng đang thay thế cả đôi mắt để vừa nghe vừa nhìn. Người ta gần như có thể tin vào khả năng kỳ lạ ấy trong những khoảnh khắc như vậy. Vị học giả khiếm thính Dr. Kitto có lẽ cũng từng chịu ảnh hưởng bởi một ảo giác tương tự khi ông mô tả rằng, qua nỗ lực bền bỉ, cơ thể ông đã trở nên nhạy cảm với các rung động đến mức ông có được khả năng cảm nhận sự vật qua da thịt chẳng khác nào bằng tai.

Nàng có thể bắt trọn từng lời mà những kẻ dạo bước thốt lên. Họ chẳng hề nói chuyện cơ mật gì. Họ chỉ đang say sưa trong những câu chuyện phiếm rôm rả thông thường của những người họ hàng lâu ngày xa cách, dẫu thân xác cách xa nhưng tâm hồn vẫn gắn bó. Thế nhưng, thứ Eustacia lắng nghe không phải là nội dung câu chuyện; chỉ vài phút sau, nàng thậm chí chẳng thể nhớ nổi họ đã nói gì. Nàng chú ý đến âm vực trầm bổng phát ra ở khoảng một phần mười số câu nói ấy—chính là giọng nói đã chúc nàng ngủ ngon. Thỉnh thoảng cái cổ họng ấy thốt lên "Có", thỉnh thoảng lại là "Không"; đôi khi chàng cất lời hỏi thăm về một cư dân lâu năm của vùng đất này. Có lúc chàng khiến nàng ngạc nhiên khi nhận xét về vẻ thân thiện và chan hòa hiện lên trên những ngọn đồi xung quanh.

Ba giọng nói cứ thế xa dần, nhỏ hẳn đi rồi tan biến vào thinh không bên tai nàng. Bấy nhiêu đó là tất cả những gì số phận ban ơn cho nàng; còn lại đều bị tước đoạt. Chẳng có sự kiện nào có thể kích thích trí tưởng tượng của nàng hơn thế. Suốt buổi chiều hôm ấy, nàng đã tự mê hoặc bản thân bằng cách tưởng tượng về sức hút khó cưỡng của một người đàn ông vừa trở về từ Paris hoa lệ—mang đậm bầu không khí nơi đó, thấm đượm những nét quyến rũ của chốn thị thành. Và chính người đàn ông ấy vừa cất lời chào nàng.

Khi bóng dáng họ khuất hẳn, những lời lẽ tuôn trào của hai người phụ nữ phai nhạt dần trong ký ức nàng; nhưng âm sắc của người đàn ông kia vẫn vương vấn mãi. Phải chăng giọng nói của con trai bà Yeobright—chính là Clym—có gì đó chấn động tựa như một tiếng sét ngang tai? Không; đơn giản là nó bao hàm tất cả. Mọi cung bậc cảm xúc đều có thể tìm thấy ở chủ nhân của câu chúc "ngủ ngon" ấy.

Trí tưởng tượng của Eustacia tự vẽ nên phần còn lại—ngoại trừ lời giải cho một câu đố. Chàng trai ấy rốt cuộc có gu thẩm mỹ thế nào mà lại có thể nhìn thấy sự thân thiện và chan hòa nơi những ngọn đồi cằn cỗi này?

Trong những dịp như thế này, hàng ngàn ý nghĩ lướt qua tâm trí một người phụ nữ đầy cảm xúc; và chúng biểu hiện ra cả trên gương mặt nàng; dẫu những đổi thay ấy là thật, chúng lại vô cùng tinh tế. Các đường nét trên khuôn mặt Eustacia trải qua một chuỗi biến chuyển nhịp nhàng. Nàng rạng rỡ hẳn lên; nhưng rồi nhớ đến sự dối trá của trí tưởng tượng, nàng chùng xuống; rồi nàng tươi tỉnh lại; rồi nàng bừng cháy; rồi lại nguội lạnh. Đó là một vòng luẩn quẩn của các sắc thái, sinh ra từ một vòng luẩn quẩn của những ảo ảnh.

Eustacia bước vào nhà; lòng dạ rộn lên những chấn động. Người ông của nàng đang sưởi ấm bên đống lửa, cời những tàn than để làm lộ ra lớp bề mặt đỏ rực của nhữnghòn than bùn, khiến ánh sáng ma quái của chúng nhuộm hồng góc lò sưởi với sắc màu rực rỡ như trong lò luyện kim.

"Tại sao chúng ta lại chẳng bao giờ thân thiết với nhà Yeobright nhỉ?" nàng cất lời, bước đến gần và hơ đôi bàn tay mềm mại lên hơi ấm. "Con ước gì chúng ta thân thiện hơn. Họ có vẻ là những con người rất tử tế."

"Ta chịu không biết tại sao nữa," viên đại úy đáp. "Ta khá có cảm tình với ông cụ nhà đó, dẫu ông ta cộc cằn như bụi gai. Nhưng ta dám chắc là con chẳng bao giờ thèm bén mảng đến đó đâu, dù có được phép đi chăng nữa."

"Sao con lại không chứ?"

"Gu thị thành của con sẽ thấy họ quá đỗi nhà quê. Họ ngồi trong bếp, uống rượu mật ong và rượu vang cơm cháy, rồi rắc cát lên sàn nhà cho sạch sẽ. Một lối sống rất mực thực tế; nhưng con sẽ thích thú ra sao đây?"

"Con tưởng bà Yeobright là một phụ nữ đoan trang, quyền quý chứ? Chẳng phải bà ấy là con gái của một mục sư sao?"

"Đúng thế; nhưng bà ấy buộc phải sống theo cách của chồng mình, và ta đoán giờ đây bà ấy đã quen với điều đó rồi. À, ta nhớ ra có lần ta vô ý xúc phạm bà ấy, và ta chưa hề gặp lại bà từ dạo ấy."

Đêm hôm ấy là một đêm đầy biến động đối với tâm trí Eustacia, một đêm mà nàng chẳng thể nào quên. Nàng đã mơ một giấc mơ; và từ vua Nebuchadnezzar cho đến người thợ hàn ở Swaffham, hiếm có con người nào từng mơ một giấc mơ kỳ lạ hơn thế. Một giấc mơ được xây dựng công phu đến thế, rắc rối đến thế, và kích thích đến thế chắc chắn chưa từng xuất hiện trong tâm trí của bất kỳ cô gái nào có hoàn cảnh như Eustacia trước đó. Nó có nhiều ngóc ngách rẽ nhánh như mê cung đảo Crete, nhiều biến đổi khôn lường như ánh sáng cực quang, rực rỡ sắc màu như một luống hoa tháng Sáu, và đông đúc nhân vật chẳng kém gì một lễ đăng quang. Đối với Nữ hoàng Scheherazade, giấc mơ ấy có lẽ chẳng có gì quá xa lạ so với đời thường; còn với một cô gái vừa trở về từ khắp các cung điện châu Âu, nó có lẽ chỉ dừng lại ở mức thú vị. Nhưng giữa những bộn bề trong cuộc đời Eustacia, nó kỳ diệu khôn tả xiết.

Tuy nhiên, từ những khung cảnh biến hóa liên mihon ấy, dần dà xuất hiện một phân đoạn đỡ phần hoang đường hơn, trong đó vùng hoang địa hiện lên mờ ảo đằng sau khung cảnh náo nhiệt chung. Nàng đang khiêu vũ theo một khúc nhạc kỳ diệu, và bạn nhảy của nàng chính là người đàn ông mặc giáp bạc đã đồng hành cùng nàng qua những đổi thay kỳ ảo trước đó, với tấm thị che mặt hạ xuống. Những bước nhảy xoay vòng đầy ngất ngây. Những lời thì thầm dịu ngọt văng vẳng bên tai nàng từ dưới chiếc mũ giáp rạng ngời, khiến nàng cảm thấy tựa như một người phụ nữ lạc vào chốn thiên thai. Bất ngờ, cả hai tách khỏi đám đông vũ công, lao mình xuống một trong những vũng nước trên vùng hoang địa, rồi ngoi lên ở một vùng lõm óng ánh sắc cầu vồng, vòm trời uốn cong những dải màu. "Chắc chắn là ở đây rồi," giọng nói bên cạnh nàng cất lên, và khi thẹn thùng ngước nhìn lên, nàng thấy chàng đang tháo mũ giáp để hôn mình. Đúng khoảnh khắc ấy, một tiếng nạc vang lên, và thân hình chàng vỡ vụn thành từng mảnh như một cỗ bài Tây.

Nàng thét lên. "Ôi, ước gì ta được nhìn thấy khuôn mặt chàng!"

Eustacia bừng tỉnh. Tiếng nạc vừa rồi phát ra từ khung cửa sổ ở tầng dưới, nơi cô hầu gái đang mở ra để đón ánh ngày—thứ ánh sáng giờ đây đang nhọc nhằn dâng lên theo hạn mức ít ỏi của tự nhiên trong những ngày ốm o này của năm. "Ôi, ước gì ta được nhìn thấy khuôn mặt chàng!" nàng thốt lên lần nữa. "Đó chắc chắn là dành cho Mr. Yeobright!"

Khi tâm trí đã bình tĩnh lại, nàng nhận ra rằng nhiều khía cạnh trong giấc mơ thực chất bắt nguồn từ những hình ảnh và suy tưởng của ngày hôm trước. Thế nhưng điều này chẳng làm giảm đi sự hấp dẫn của nó, bởi nó cung cấp thứ nhiên liệu tuyệt vời cho ngọn lửa đam mê vừa mới nhóm lên. Nàng đang ở ranh giới chuyển giao giữa sự dửng dưng và tình yêu, ở giai đoạn được gọi là "bắt đầu mến mộ". Nó chỉ xảy ra một lần trong lịch sử của những ím tình vĩ đại nhất, và đó là khoảng thời gian mà chúng hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của những ý chí yếu ớt nhất.

Đến lúc này, người phụ nữ với những cảm xúc phơi phới ấy đã yêu đến nửa hồn một bóng hình ảo ảnh. Bản chất kỳ quái của niềm đam mê, dẫu làm hạ thấp trí tuệ của nàng, lại nâng tâm hồn nàng vươn lên. Giá như nàng có thêm chút tự chủ, nàng đã có thể dùng lý trí thuần túy để bóp nghẹt thứ cảm xúc ấy cho đến khi nó tiêu tan, qua đó dập tắt nó từ trong trứng nước. Giá như nàng bớt đi chút kiêu hãnh, nàng hoàn toàn có thể cất bước đến vùng đất Blooms-End của nhà Yeobright, chấp nhận hy sinh mọi lễ giáo thiếu nữ để rảo bước quanh đó cho đến khi được gặp chàng. Nhưng Eustacia chẳng làm điều nào trong số ấy. Nàng hành xử đúng như cách mà một người mẫu mực nhất có thể làm khi rơi vào hoàn cảnh ấy; nàng ra ngoài hít thở không khí hai ba lần mỗi ngày trên những ngọn đồi Egdon, và để đôi mắt mình ráo riết tìm kiếm.

Lần đầu tiên trôi qua, và chàng không đi qua lối đó.

Nàng dạo bước lần thứ hai, và lại là kẻ lang thang duy nhất ở nơi đó.

Lần thứ ba, sương mù dày đặc bao phủ; nàng đảo mắt nhìn quanh, nhưng chẳng mang theo mấy hy vọng. Dẫu chàng có đang rảo bước cách nàng chừng hai mươi thước, nàng cũng chẳng thể trông thấy.

Đến lần thứ tư cố gắng chạm mặt chàng, trời bỗng đổ mưa như trút nước, và nàng đành quay gót trở về.

Lần xuất hành thứ năm diễn ra vào buổi chiều; trời quang mây tạnh, và nàng ở lại bên ngoài khá lâu, đi tận lên đỉnh thung lũng nơi Blooms-End tọa lạc. Nàng nhìn thấy hàng rào trắng cách đó chừng nửa dặm; nhưng chàng chẳng xuất hiện. Nàng trở về nhà với một nỗi buồn héo hắt và niềm hổ thẹn vì sự yếu đuối của bản thân. Nàng tự nhủ sẽ không bao giờ tìm kiếm người đàn ông đến từ Paris ấy nữa.

Thế nhưng Định mệnh vốn dĩ rất đỗi kiêu kỳ và trêu ngươi; và vừa khi Eustacia vừa dứt khoát đưa ra quyết định ấy, thì cơ hội—thứ mà bấy lâu nàng mỏi mòn tìm kiếm—lại bất ngờ xuất hiện.