Vài ngày sau, trước khi tháng Tám khép lại, Eustacia và Yeobright ngồi bên nhau trong bữa ăn trưa sớm.
Dạo gần đây, thái độ của Eustacia trở nên gần như thờ thẫn. Đôi mắt đẹp của nàng phảng phất một vẻ tiêu điều, dẫu nàng có đáng phải chịu điều đó hay không, cũng đủ khơi gợi niềm xót xa trong lòng bất cứ ai từng biết đến nàng thời điểm ngọn lửa tình yêu dành cho Clym đang cháy rực. Tâm trạng của hai vợ chồng có phần trái ngược hoàn toàn với hoàn cảnh của họ. Clym, người mang thương tật, lại tỏ ra vui vẻ; anh thậm chí còn cố gắng an ủi người vợ chưa từng phải trải qua một giây phút đau đớn thể xác nào trong suốt cuộc đời.
“Nào, hãy vui lên đi em yêu; rồi mọi chuyện sẽ đâu vào đấy thôi. Biết đâu một ngày nào đó anh sẽ nhìn rõ lại như trước. Và anh xin hứa một cách trang trọng rằng anh sẽ bỏ nghề chặt cành gorse ngay khi có khả năng làm được việc gì tốt hơn. Chẳng lẽ em lại thực sự muốn anh cứ lãng phí thời gian ngồi ì ở nhà cả ngày ư?”
“Nhưng thật là khủng khiếp—một kẻ chặt cành gorse! Trong khi anh là một người từng bôn ba khắp chốn, biết nói tiếng Pháp, tiếng Đức, và thừa sức làm những việc tốt hơn thế này nhiều.”
“Anh đoán rằng khi lần đầu em gặp và nghe kể về anh, em đã phủ lên anh một thứ hào quang rực rỡ—một người hiểu biết những điều lớn lao, từng dấn thân vào những chốn phồn hoa—nói tóm lại, một người anh hùng đáng yêu, tuyệt vời và làm say đắm lòng người?”
“Vâng,” nàng đáp, nức nở.
“Và giờ đây anh chỉ là một anh chàng nghèo khổ khoác chiếc áo da thuộc.”
“Đừng có chế giễu em. Mà thôi, không nói chuyện này nữa. Em sẽ không buồn rầu thêm nữa đâu. Chiều nay em muốn đi ra ngoài, trừ khi anh kịch liệt phản đối. Ở East Egdon có tổ chức một buổi dã ngoại làng—họ gọi là đi chơi gipsy—và em sẽ đi.”
“Để khiêu vũ à?”
“Sao lại không chứ? Anh còn ca hát cơ mà.”
“Thôi được, tùy ý em. Anh có phải đến đón em không?”
“Nếu anh xong việc sớm. Nhưng đừng tự làm phiền bản thân vì chuyện đó. Em biết đường về nhà, và hoang mạc chẳng có gì đáng sợ đối với em cả.”
“Và em tha thiết tìm kiếm niềm vui đến mức sẵn sàng đi bộ suốt quãng đường dài đến ngày hội làng chỉ để tìm nó sao?”
“Giờ thì anh lại không thích việc em đi một mình rồi! Clym, anh không ghen đấy chứ?”
“Không. Nhưng anh sẽ đi cùng nếu điều đó mang lại niềm vui cho em; dẫu cho, trong hoàn cảnh hiện tại, có lẽ em đã quá chán ngán khi có anh bên cạnh rồi. Chỉ là, không hiểu sao anh vẫn ước gì em không muốn đi. Vâng, có lẽ là anh ghen thật; và còn ai có lý do để ghen tuông hơn một kẻ mù lòa một nửa như anh, khi sở hữu một người vợ tuyệt vời như em chứ?”
“Đừng nghĩ quẩn như vậy. Hãy để em đi, và đừng tước đoạt hết tinh thần của em!”
“Anh thà mất đi tất cả sức sống của chính mình, người vợ ngọt ngào ạ. Cứ đi và làm bất cứ điều gì em thích. Ai có thể cấm đoán em chiều theo bất kỳ sở thích bất chợt nào chứ? Anh tin rằng em vẫn giữ trọn trái tim anh; và vì em đã chịu đựng anh, một kẻ thực sự là gánh nặng cho em, anh nợ em lời cảm ơn. Vâng, cứ đi một mình và tỏa sáng đi. Còn anh, anh sẽ gắn bó với định mệnh của mình. Ở những buổi tụ họp như thế, mọi người sẽ tránh xa anh. Cây móc và đôi găng tay của anh chẳng khác nào tiếng lục lạc St. Lazarus của kẻ hủi, cảnh báo thế gian hãy tránh xa một hình ảnh có thể làm họ buồn lòng.” Anh hôn nàng, xỏ ủng vào rồi bước ra ngoài.
Khi anh đi rồi, nàng gục đầu vào hai tay và tự lẩm bẩm, “Hai cuộc đời bị tàn phí—của anh ấy và của tôi. Và tôi đã nông nỗi này đây! Liệu điều này có khiến tôi phát điên không?”
Nàng rà soát lại mọi con đường có thể mang lại chút ít cải thiện cho hoàn cảnh hiện tại, nhưng chẳng tìm thấy lối nào. Nàng tưởng tượng ra cảnh những con người ở Budmouth kia, khi hay tin về cơ sự của nàng, sẽ bàn tán thế nào: “Hãy nhìn cô gái mà chẳng có ai xứng tầm kìa!” Đối với Eustacia, tình cảnh này như một sự nhạo báng đối với những hoài bão của nàng, đến mức cái chết dường như là cánh cửa duy nhất mang lại sự giải thoát nếu sự châm biếm của Thượng Đế còn đi xa hơn thế nữa.
Đột nhiên nàng xốc lại tinh thần và thốt lên, “Nhưng tôi sẽ vứt bỏ nó. Phải, tôi sẽ rũ bỏ tâm trạng này! Sẽ không ai hay biết về nỗi khổ đau của tôi đâu. Tôi sẽ mỉm cười cay đắng, vui vẻ một cách mỉa mai, và tôi sẽ cười vang đầy ngạo nghễ. Và tôi sẽ bắt đầu bằng việc đến buổi khiêu vũ trên bãi cỏ đó.”
Nàng bước lên phòng ngủ và sửa soạn trang phục với sự tỉ mỉ đến từng chi tiết. Đối với một người chứng kiến, vẻ đẹp của nàng sẽ khiến những cảm xúc của nàng trở nên vô cùng hợp lý. Góc tối mà cả sự tình cờ lẫn tính bồng bột đã đẩy người phụ nữ này vào có thể khiến ngay cả một người trung lập cũng cảm thấy rằng nàng có những lý do vô cùng chính đáng để chất vấn Đấng Tối Cao rằng bằng quyền gì mà một tạo tác hoàn mỹ đến thế lại bị đặt vào những hoàn cảnh trớ trêu, biến nét kiều diễm của nàng thành một lời nguyền rủa hơn là một phúc lành.
Đã là năm giờ chiều khi nàng bước ra khỏi nhà trong bộ dạng sẵn sàng cho chuyến đi bộ. Khung cảnh ấy đủ chất liệu để tạo nên hai mươi cuộc chinh phục mới. Nỗi buồn bã ương ngạnh vốn hiện rõ mồn một khi nàng ngồi trong nhà mà không đội mũ đã được che giấu và làm dịu đi bởi trang phục ngoài, thứ luôn mang một vẻ mờ ảo, không hề có những đường nét thô cứng nào; nhờ đó gương mặt nàng hiện ra từ khung cảnh xung quanh như từ một đám mây, chẳng có lấy một ranh giới rõ rệt giữa da thịt và y phục.
Cái nóng ban ngày hầu như chưa dịu đi là bao, và nàng thong thả bước đi dọc theo những ngọn đồi ngập nắng, bởi thời gian cho chuyến đi chơi vô bổ này còn rất dư dả. Những khóm dương xỉ cao ngút ngàn nuốt chửng lấy nàng vào vòm lá bất cứ khi nào con đường dẫn qua chúng, nay trông giống như những khu rừng thu nhỏ, dẫu cho chẳng còn lại một cọng thân nào có thể đâm chồi vào năm tới.
Địa điểm được chọn cho ngày hội làng là một trong những ốc đảo trải thảm cỏ mọc rải rác nhưng không thường gặp trên các cao nguyên thuộc vùng hoang mạc. Các búi cây gorse và dương xỉ chấm dứt đột ngột ở phần rìa, nhường chỗ cho thảm cỏ nguyên vẹn. Một lối mòn dùng cho gia súc chạy dọc theo khu vực này, nhưng không vượt qua khỏi bức màn dương xỉ che chắn, và Eustacia đã đi theo con đường này để thám thính nhóm người trước khi nhập bọn. Những nốt nhạc rộn rã của ban nhạc East Egdon đã dẫn đường cho nàng một cách không chệch hướng, và giờ đây nàng tận mắt nhìn thấy các nhạc công đang ngồi trên một chiếc xe ngựa màu xanh lam với những bánh xe đỏ được cọ rửa sáng bóng như mới, bên trên uốn cong những thanh gỗ được kết cành cây và hoa. Phía trước chiếc xe là điệu nhảy trung tâm hoành tráng của mười lăm hoặc hai mươi cặp đôi, được bao bọc hai bên bởi những điệu nhảy nhỏ hơn của những người kém nổi bật hơn, những người có những bước nhảy xoay vòng không phải lúc nào cũng khớp hoàn toàn với giai điệu.
Các chàng trai đeo nơ xanh và trắng, mặt đỏ bừng theo nhịp bước cùng các thiếu nữ, những người vì phấn khích và vận động nên má đỏ hây hây, vượt qua cả sắc hồng của những dải ruy băng rực rỡ trên người. Những cô gái tóc vàng uốn lọn dài, những cô gái tóc vàng uốn lọn ngắn, những cô gái tóc vắt vai, những cô gái tóc bện, quay cuồng hết vòng này đến vòng khác; và một người chứng kiến hẳn phải tự hỏi làm sao một nhóm các thiếu nữ duyên dáng có cùng vóc dáng, độ tuổi và tính cách như vậy lại có thể tụ hội lại một nơi mà chỉ có vỏn vẹn một hoặc hai ngôi làng để lựa chọn. Phía xa xa là một người đàn ông hạnh phúc đang nhảy múa một mình với đôi mắt nhắm nghiền, hoàn toàn phớt lờ tất cả những người xung quanh. Một đống lửa đang cháy dưới gốc cây gai rụt cách đó vài bước chân, bên trên treo ba chiếc ấm đun nước nối tiếp nhau. Ngay gần đó là chiếc bàn nơi các bà cụ đang chuẩn bị trà, nhưng Eustacia tìm kiếm trong vô vọng người vợ của tay buôn gia súc—người từng gợi ý nàng đến đây và hứa sẽ giúp nàng có được sự chào đón niềm nở.
Sự vắng mặt bất ngờ của người dân địa phương duy nhất mà Eustacia quen biết đã làm hỏng đáng kể kế hoạch tận hưởng một buổi chiều vui chơi quên trời đất của nàng. Việc hòa mình vào đám đông trở thành một thử thách khó khăn, dẫu cho nếu nàng bước tới, những người phụ nữ niềm nở chắc chắn sẽ bưng những tách trà ra chào đón và cưng chiều nàng như một vị khách lạ có nét duyên dáng và hiểu biết vượt trội hơn họ. Sau khi quan sát đám đông trải qua các bước nhảy của hai điệu múa, nàng quyết định đi thêm một chút nữa đến một ngôi nhà tranh để tìm chút đồ giải khát, rồi sau đó mới quay gót trở về nhà trong khoảng thời gian chiều tà mát mẻ.
Nàng đã làm đúng như vậy, và khi nàng rảo bước quay trở lại khu vực diễn ra buổi dã ngoại—nơi mà nàng buộc phải đi qua trên đường về Alderworth—mặt trời đã lặn. Bầu không khí lúc này tĩnh lặng đến mức nàng có thể nghe thấy tiếng ban nhạc từ đằng xa, và chúng dường như đang chơi hăng say hơn, nếu điều đó là có thể, so với lúc nàng rời đi. Khi đến sườn đồi, mặt trời đã hoàn toàn biến mất; nhưng điều này chẳng mấy ảnh hưởng đến Eustacia hay những kẻ đang say sưa tiệc tùng, bởi một vầng trăng tròn và vàng rực đang nhô lên trước mặt nàng, dẫu cho những tia sáng của nó vẫn chưa lấn át được ánh hoàng hôn còn sót lại phía tây.
Điệu nhảy vẫn đang diễn ra cuồng nhiệt như cũ, nhưng những người lạ mặt đã kéo đến và vây thành một vòng tròn quanh nhóm nhảy, nhờ đó Eustacia có thể đứng lẫn vào giữa họ mà không sợ bị nhận ra. Cả một bầu trời cảm xúc nhục cảm của cả làng, vốn bị phân tán đi suốt cả năm trời, nay bùng nổ và tụ hội tại đây trong vòng một tiếng đồng hồ. Trái tim của bốn mươi con người trong những cặp đôi đang uốn lượn ấy đập rộn ràng như chưa từng được đập kể từ mười hai tháng trước, khi họ cũng tụ họp lại trong niềm vui tương tự. Trong khoảnh khắc ấy, chủ nghĩa ngoại giáo dường như được hồi sinh trong tâm hồn họ, niềm kiêu hãnh của sự sống là tất cả, và họ chẳng tôn thờ ai ngoài chính bản thân mình.
Liệu có bao nhiêu cái ôm nồng nhiệt nhưng chớp nhoáng ấy được định sẵn sẽ kéo dài vĩnh viễn? Đó có lẽ là điều khiến một số kẻ đắm chìm trong đó phải tự hỏi, và cũng là thắc mắc của Eustacia khi đứng nhìn từ bên ngoài. Nàng bắt đầu cảm thấy ghen tị với những vũ ️công đang xoay tít kia, khao khát đến cháy bỏng niềm hy vọng và hạnh phúc dường như được sinh ra từ sức hút mãnh liệt của điệu nhảy. V vốn là người cuồng khiêu vũ, một trong những kỳ vọng của Eustacia về Paris chính là cơ hội mà nơi đây có thể mang lại để nàng thỏa mãn niềm đam mê yêu thích này. Thật trớ trêu, niềm kỳ vọng đó giờ đây đã lụi tàn trong nàng vĩnh viễn.
Trong lúc nàng thẫn thờ đứng nhìn họ xoay tròn và nhấp nhô dưới ánh trăng đang dần sáng tỏ, nàng chợt nghe thấy tên mình được thì thầm bởi một giọng nói vang lên ngay sau vai. Quay lại với vẻ ngạc nhiên, nàng nhìn thấy ngay bên cạnh mình một người khiến máu trong người nàng dồn cả lên đỉnh đầu.
Chính là Wildeve. Kể từ sáng ngày cưới của hắn, khi nàng lang thang trong nhà thờ và khiến hắn giật mình bằng cách gióc mạng che mặt ra để bước lên ký tên làm nhân chứng, hắn chưa từng chạm trán ánh mắt nàng lần nào. Thế nhưng, tại sao sự xuất hiện của hắn lại khơi mào cho dòng máu nóng bừng đột ngột ấy thì chính nàng cũng chẳng tài nào lý giải nổi.
Trước khi nàng kịp cất lời, hắn thì thầm: “Em còn thích khiêu vũ nhiều như trước không?”
“Em nghĩ là có,” nàng đáp với giọng thấp nhẹ.
“Em sẽ khiêu vũ với anh chứ?”
“Đó sẽ là một sự thay đổi lớn đối với em; nhưng trông có vẻ kỳ cục lắm không?”
“Họ hàng khiêu vũ với nhau thì có gì là kỳ cục chứ?”
“À—vâng, họ hàng. Chắc là không sao.”
“Tuy nhiên, nếu em không muốn bị người ta nhìn thấy, hãy kéo mạng che mặt xuống; dù rằng với ánh sáng này thì nguy cơ bị nhận diện chẳng là bao. Có rất nhiều người lạ ở đây mà.”
Nàng làm theo lời hắn gợi ý; và hành động đó ngầm thừa nhận rằng nàng đã chấp nhận lời đề nghị của hắn.
Wildeve chìu tay cho nàng vịện vào và dẫn nàng đi vòng ra ngoài vòng tròn để tiến xuống cuối hàng người khiêu vũ, rồi họ cùng hòa mình vào đó. Chỉ hai phút sau, họ đã cuốn vào nhịp điệu và bắt đầu di chuyển dần lên phía đầu hàng. Cho đến khi tiến được nửa đường lên đó, Eustacia đã có không dưới một lần ước gì mình đừng nhún nhường trước yêu cầu của hắn; nhưng từ quãng giữa lên đến đỉnh, nàng cảm thấy rằng, một khi đã cất công ra ngoài tìm kiếm niềm vui thì việc làm như vậy cũng là một điều hết sức tự nhiên. Một khi đã chính thức lao vào những bước trượt và xoay vòng không dứt mà vị trí cặp đôi dẫn đầu mang lại, nhịp đập trong lồng ngực Eustacia bắt đầu tăng nhanh đến mức nàng chẳng còn tâm trí đâu để suy nghĩ vẩn vơ nữa.
Họ luồn lách qua hàng dài hai mươi lăm cặp đôi với những bước chân chóng mặt, và một nguồn sinh lực mới tràn vào cơ thể nàng. Ánh sáng nhợt nhạt của buổi chiều tà mang lại một thứ ma lực cho trải nghiệm ấy. Có một ngưỡng và sắc độ ánh sáng nhất định dễ làm xáo trộn sự cân bằng của các giác quan, đồng thời khơi gợi một cách nguy hiểm những tâm trạng mềm yếu hơn; kết hợp với sự chuyển động, nó đẩy cảm xúc lên đến đỉnh điểm, khiến lý trí chìm vào giấc ngủ và trở nên tê dại theo tỷ lệ nghịch; và thứ ánh sáng ấy giờ đây đang rọi xuống hai con người này từ đĩa mặt trăng. Tất cả các cô gái đang khiêu vũ đều cảm nhận được những triệu chứng ấy, nhưng Eustacia là người thấm đẫm hơn cả.
Thảm cỏ dưới chân họ bị giẫm nát tơi tả, và bề mặt nhẵn nhụi, cứng nhắc của đám cỏ, khi nhìn nghiêng dưới ánh trăng, trông bóng bẩy như một chiếc bàn được đánh vecni. Không khí trở nên hoàn toàn tĩnh lặng, lá cờ trên chiếc xe chở ban nhạc dán chặt vào cột cờ, và hình bóng các nhạc công hiện lên dưới dạng những đường nét tối sẫm chống lại bầu trời; ngoại trừ những lúc miệng tròn vo của kèn trombone, ophicleide, và kèn horn Pháp lóe lên như những con mắt khổng lồ từ bóng tối của thân hình họ. Những bộ váy xinh xắn của các thiếu nữ mất đi màu sắc ban ngày tinh tế của chúng và hiện lên với sắc trắng mờ ảo nhiều mức độ. Eustacia cứ thế quay tròn và xoay vòng trong vòng tay của Wildeve, gương mặt nàng mang vẻ say sưa và tĩnh lặng như tượng đá; tâm hồn nàng đã rời bỏ và quên đi những đường nét trên khuôn mặt, để mặc chúng trống rỗng và thư thái, hệt như bản chất của chúng mỗi khi cảm xúc vượt qua khỏi tầm kiểm soát.
Nàng mới ở gần Wildeve làm sao! Thật đáng sợ khi nghĩ đến điều đó. Nàng có thể cảm nhận được hơi thở của hắn, và dĩ nhiên, hắn cũng cảm nhận được hơi thở của nàng. Nàng đã đối xử tệ bạc với hắn biết bao! Thế nhưng, giờ đây họ lại đang cùng chung nhịp bước. Sự mê hoặc của điệu nhảy khiến nàng kinh ngạc. Một ranh giới rõ ràng phân định rành mạch như một hàng rào hữu hình giữa trải nghiệm của nàng bên trong mê cung chuyển động này với thực tại bên ngoài nó. Việc nàng bắt đầu khiêu vũ giống như một sự thay đổi bầu không khí; ở bên ngoài, nàng ngập chìm trong cái lạnh buốt giá của Bắc Cực nếu so với những cảm giác nhiệt đới tại nơi đây. Nàng đã bước vào điệu nhảy từ những giờ phút giông bão của cuộc đời gần đây hệt như một kẻ bước vào căn phòng rực rỡ ánh đèn sau một đêm lang thang trong rừng sâu.
Bản thân Wildeve vốn đã là một nguồn kích động; còn Wildeve kết hợp với điệu nhảy, ánh trăng và sự lén lút này lại trở thành một niềm hoan lạc. Liệu bản chất của hắn chiếm phần lớn trong thứ cảm giác được pha trộn ngọt ngào này, hay chính điệu nhảy và khung cảnh mới là yếu tố nặng ký hơn, đó là một chi tiết tế nhị mà bản thân Eustacia hoàn toàn chìm trong sương mù, chẳng thể phân định rõ ràng.
Mọi người bắt đầu xì xào “Họ là ai thế?” nhưng chẳng có câu hỏi ác ý nào được đặt ra. Nếu Eustacia hòa mình vào những cô gái khác trong những buổi dạo chơi thường ngày, câu chuyện đã khác hẳn: tại đây, nàng không hề bị làm phiền bởi những ánh mắt soi mói quá đà, bởi ai nấy đều đang bộc lộ nét duyên dáng rực rỡ nhất của mình trong dịp lễ hội này. Giống như hành tinh Thủy Tinh được bao bọc bởi ánh hào quang của hoàng hôn, vẻ lộng lẫy thường trực của nàng lướt qua mà chẳng thu hút mấy sự chú ý giữa bầu không khí vinh quang mang tính tạm thời của hoàn cảnh.
Còn về phần Wildeve, cảm xúc của hắn thật dễ đoán. Những chướng ngại vật chính là thứ ánh nắng làm chín muồi tình yêu của hắn, và vào khoảnh khắc này, hắn đang đắm chìm trong cơn mê sảng của nỗi thống khổ tuyệt diệu. Được ôm trọn vào lòng trong suốt năm phút thứ vốn thuộc về người đàn ông khác trong suốt thời gian còn lại của năm là điều mà trong số tất cả mọi người, chỉ có hắn mới có thể trân trọng nhất. Từ lâu, hắn đã bắt đầu thở dài tiếc nuối vì Eustacia; quả thực, có thể khẳng định rằng việc đặt bút ký vào sổ đăng ký kết hôn với Thomasin chính là tín hiệu tự nhiên thôi thúc trái tim hắn quay về với chốn dung thân ban đầu, và sự phức tạp bổ sung từ cuộc hôn nhân của Eustacia chính là mảnh ghép cuối cùng biến mong muốn quay về đó thành một nghĩa vụ bắt buộc.
Do đó, vì những lý do khác nhau, thứ vốn mang lại sự phấn khích cho những người khác lại trở thành một cuộc cưỡi trên ngọn gió lốc đối với hai con người này. Điệu nhảy ập đến như một cuộc tấn công không thể cưỡng lại vào bất kỳ ý thức trật tự xã hội nào còn sót lại trong tâm trí họ, đẩy họ quay trở lại những lối mòn cũ nay đã nhân đôi sự bất chính. Ba điệu nhảy liên tiếp trôi qua trong tiếng xoay tít chóng mặt; và rồi, mệt mỏi vì sự chuyển động không ngừng nghỉ, Eustacia quay người bước ra khỏi vòng tròn nơi nàng đã ở lại quá lâu. Wildeve dẫn nàng đến một gò cỏ cách đó vài bước chân, nơi nàng ngồi xuống, còn người bạn nhảy thì đứng bên cạnh nàng. Kể từ khoảnh khắc hắn cất lời bắt chuyện ở đầu điệu nhảy cho đến tận lúc này, họ không hề trao đổi với nhau thêm một lời nào.
“Điệu nhảy và quãng đường đi bộ làm em mệt rồi chứ?” hắn dịu dàng hỏi.
“Không; không mệt lắm đâu.”
“Thật kỳ lạ khi chúng ta lại gặp nhau ở nơi này hơn bất cứ chốn nào khác, sau khi đã lỡ hẹn nhau lâu đến thế.”
“Chúng ta lỡ hẹn vì chúng ta cố tình tránh mặt nhau, tôi nghĩ vậy.”
“Đúng thế. Nhưng chính em là người khởi xướng việc đó—bằng cách phá vỡ lời hứa.”
“Nhắc lại chuyện đó bây giờ cũng chẳng ích gì đâu. Chúng ta đã vướng vào những mối ràng buộc khác kể từ đó—anh cũng chẳng khác gì em.”
“Anh rất tiếc khi nghe tin chồng em ngã bệnh.”
“Anh ấy không ốm—chỉ là mất sức lao động thôi.”
“Ừ—đó mới là điều anh muốn nói. Anh thực sự đồng cảm với em trong rắc rối này. Số phận đã đối xử với em quá ư cay nghiệt.”
Nàng im lặng một lúc lâu. “Anh đã nghe tin anh ấy chọn làm nghề chặt cành gorse chưa?” nàng cất giọng nhỏ nhẹ, đượm buồn.
“Anh có nghe người ta nhắc đến,” Wildeve ngập ngừng đáp. “Nhưng anh hầu như không tin nổi.”
“Đó là sự thật đấy. Anh nghĩ gì về tôi trong vai trò một người vợ của kẻ chặt cành gorse?”
“Anh vẫn nghĩ về em như xưa thôi, Eustacia. Không thứ gì có thể hạ thấp giá trị của em—chính em mới là người làm sang trọng thêm cho nghề nghiệp của chồng mình.”
“Ước gì tôi có thể cảm nhận được điều đó.”
“Liệu có chút hy vọng nào về việc ông Yeobright sẽ khá lên không?”
“Anh ấy nghĩ vậy. Còn tôi thì nghi ngờ điều đó.”
“Anh thực sự ngạc nhiên khi nghe tin anh ta đã thuê một ngôi nhà tranh. Anh tưởng, giống như bao người khác, rằng anh ta sẽ đưa em đến một tổ ấm ở Paris ngay sau khi cưới em chứ. ‘Tương lai phía trước của cô ấy mới rực rỡ và tươi đẹp làm sao!’ anh đã nghĩ thế. Chắc hẳn anh ta sẽ cùng em trở lại đó nếu mắt anh ta khỏe lại nhỉ?”
Nhận thấy nàng không đáp lời, hắn quan sát nàng kỹ hơn. Nàng gần như đang khóc. Những hình ảnh về một tương lai chẳng bao giờ có thể tận hưởng, nỗi thất vọng cay đắng được khơi gợi lại, hình ảnh về những lời châm chọc của hàng xóm tạm thời lắng xuống nay lại hiện lên qua lời nói của Wildeve—tất cả đã quá sức chịu đựng đối với sự bình thản của một Eustacia kiêu kỳ.
Wildeve khó lòng kìm nén được cảm xúc đang chực trào khi chứng kiến sự dao động thầm lặng của nàng. Nhưng hắn vờ như không để ý, và nàng nhanh chóng lấy lại vẻ bình tĩnh.
“Em không định tự mình đi bộ về nhà đấy chứ?” hắn hỏi.
“Ồ có chứ,” Eustacia nói. “Cái gì có thể làm tổn thương tôi trên vùng hoang mạc này, khi mà tôi chẳng còn gì để mất nữa chứ?”
“Nếu đi đường vòng một chút, anh có thể đi cùng đường về với em. Anh rất vui được đồng hành cùng em đến tận ngã tư Throope.” Thấy Eustacia vẫn ngồi ngập ngừng, hắn nói thêm, “Có lẽ em nghĩ rằng việc xuất hiện trên cùng một con đường với anh sau những sự kiện mùa hè vừa qua là không khôn ngoan ư?”
“Thật tình tôi chẳng hề nghĩ ngợi điều gì ngớ ngẩn như vậy,” nàng kiêu hãnh đáp. “Tôi sẽ nhận sự đồng hành của bất kỳ ai mà tôi chọn, mặc cho những kẻ khốn khổ ở Egdon này có bàn ra tán vào thế nào đi nữa.”
“Vậy chúng ta lên đường thôi—nếu em đã sẵn sàng. Lối đi ngắn nhất của chúng ta là hướng về phía bụi cây ô-rô có bóng râm tối sẫm mà em thấy đằng kia kìa.”
Eustacia đứng dậy, sánh bước bên hắn theo hướng đã chỉ, băng qua những đám thạch nam và dương xỉ còn đẫm sương đêm, theo sau là những âm thanh rộn rã của những kẻ vẫn đang miệt mài khiêu vũ. Trợt lúc này, vầng trăng đã trở nên sáng rực và ánh lên sắc bạc, nhưng vùng hoang mạc vẫn trơ lì trước thứ ánh sáng ấy, tạo nên một khung cảnh nổi bật đến kỳ lạ: một dải đất tối tăm, không một tia sáng trải dài dưới bầu không khí ngập tràn ánh sáng trắng tinh khiết từ đỉnh đầu cho đến tận chân trời. Đối với một đôi mắt nhìn xuống từ trên cao, gương mặt của hai người hẳn sẽ nổi bật giữa không gian rộng lớn ấy như hai viên ngọc trai đặt trên một chiếc bàn gỗ mun.
Chính vì thế mà những đoạn đường gồ ghề không thể nhìn rõ, khiến Wildeve thỉnh thoảng vấp ngã; trong khi Eustacia thấy cần phải thực hiện vài động tác giữ thăng bằng duy dáng mỗi khi một chùm thạch nam nhỏ hay rễ cây gorse nhô lên xuyên qua thảm cỏ của lối mòn hẹp và vướng vào chân nàng. Những lúc như thế, một cánh tay lại vươn ra để đỡ lấy nàng, ôm chặt lấy nàng cho đến khi họ chạm tới mặt đất bằng phẳng, bấy giờ bàn tay ấy mới buông ra và lùi về khoảng cách tôn trọng.
Họ thực hiện phần lớn cuộc hành trình trong im lặng, và chẳng mấy chốc đã đến ngã tư Throope, cách đó vài trăm thước là một lối rẽ ngắn dẫn thẳng về nhà Eustacia. Dần dần, họ nhìn thấy bóng dáng của hai con người đang tiến về phía mình, thoạt nhìn có vẻ là nam giới.
Khi họ đến gần hơn một chút, Eustacia phá vỡ sự im lặng bằng câu nói: “Một trong hai người đó là chồng tôi. Anh ấy hứa sẽ ra đón tôi mà.”
“Và người kia chính là kẻ thù lớn nhất của tôi,” Wildeve nói.
“Trông giống Diggory Venn quá.”
“Đúng là hắn ta rồi.”
“Quả là một cuộc chạm trán trớ trêu,” nàng nói; “nhưng số phận tôi vốn thế. Hắn biết quá nhiều về tôi rồi, trừ khi hắn có thể biết nhiều hơn nữa để tự chứng minh rằng những gì hắn biết hiện giờ chẳng có nghĩa lý gì. Thôi được rồi—anh phải giao tôi lại cho họ thôi.”
“Em sẽ phải suy nghĩ lại trước khi ra lệnh cho anh làm điều đó. Kia là một kẻ chưa từng quên một chi tiết nào trong những lần chúng ta gặp gỡ ở Rainbarrow—hắn đang đi cùng chồng em đấy. Liệu ai trong số họ, khi chứng kiến chúng ta ở cùng nhau nơi này, lại tin rằng cuộc gặp gỡ và khiêu vũ của chúng ta tại bữa tiệc gipsy chỉ là tình cờ chứ?”
“Thôi được rồi,” nàng thì thầm với vẻ mặt u ám. “Hãy rời đi trước khi họ đến đây đi.”
Wildeve thì thầm lời tạm biệt đầy lưu luyến với nàng, rồi lao mình băng qua các bụi dương xỉ và gorse, còn Eustacia chậm rãi bước tiếp. Chỉ hai ba phút sau, nàng đã gặp chồng mình cùng người bạn đồng hành.
“Cuộc hành trình của tôi dừng lại ở đây vào tối nay nhé, anh bạn buôn thuốc đỏ,” Yeobright nói ngay khi vừa nhìn thấy nàng. “Tôi quay lại với người phụ nữ này đây. Chúc ngủ ngon.”
“Chúc ngủ ngon, anh Yeobright,” Venn nói. “Mong sớm thấy sức khỏe của anh khá hơn.”
Ánh trăng chiếu thẳng vào khuôn mặt Venn khi hắn nói, phơi bày mọi đường nét trước mắt Eustacia. Hắn đang nhìn nàng với vẻ đầy nghi ngờ. Việc đôi mắt tinh tường của Venn nhận ra được điều mà thị lực suy yếu của Yeobright không thể thấy—một kẻ đang lùi bước khỏi phía Eustacia—hoàn toàn nằm trong khả năng có thể xảy ra.
Nếu Eustacia có thể theo chân người buôn thuốc đỏ, nàng hẳn đã sớm tìm thấy sự xác nhận đầy bất ngờ cho suy nghĩ của mình. Ngay khi Clym choàng tay qua người nàng và dẫn nàng rời khỏi hiện trường, tay buôn thuốc đỏ liền quay đầu rời khỏi lối mòn để hướng về phía East Egdon—nơi hắn vừa dạo bước chỉ để đồng hành cùng Clym trên đường đi, bởi chiếc xe buôn của Diggory đang đậu quanh quẩn trong vùng. Sải dài đôi chân, hắn băng qua phần hoang mạc không có lối mòn theo hướng mà Wildeve vừa đi. Chỉ có một kẻ quen thuộc với những chuyến lang thang ban đêm mới có thể vào giờ này mà lao xuống những sườn dốc lởm chởm với tốc độ của Venn mà không ngã nhào xuống hố, hay gãy chân vì thụp cẳng vào một cái hang thỏ nào đó.
Thế nhưng Venn vẫn tiến bước mà chẳng gặp mấy trở ngại, và hướng chạy của hắn chính là quán trọ Quiet Woman. Hắn đến nơi chỉ trong vòng nửa tiếng đồng hồ, và hắn dư sức biết rằng không một ai có mặt gần ngã tư Throope lúc hắn khởi hành lại có thể về đến đây trước hắn.
Quán trọ cô độc vẫn chưa đóng cửa, dường như chẳng có vị khách nào ở đó, vì công việc kinh doanh chủ yếu diễn ra với những lữ khách qua đường trong những chuyến đi dài, và giờ đây họ đã lên đường tiếp tục hành trình. Venn bước vào phòng chung, gọi một vại bia, rồi thản nhiên hỏi cô hầu bàn xem ông Wildeve có ở nhà không.
Thomasin ngồi ở căn phòng bên trong và nghe thấy giọng của Venn. Khi có khách, nàng hiếm khi xuất hiện bởi bản tính vốn không thích việc kinh doanh này; nhưng nhận ra đêm nay chẳng có ai khác ngoài kia, nàng liền bước ra.
“Anh ấy chưa về nhà đâu, Diggory,” nàng vui vẻ nói. “Nhưng em cứ nghĩ anh ấy về sớm hơn cơ. Anh ấy đến East Egdon để mua ngựa.”
“Anh ta có đội chiếc mũ vành rộng màu sáng không?”
“Có chứ.”
“Thế thì tôi vừa thấy anh ta ở ngã tư Throope, đang dắt một con về nhà,” Venn điềm tĩnh đáp. “Một con ngựa đẹp tuyệt, mặt đốm trắng và bờm đen như mực. Chắc chẳng mấy chốc nữa là anh ta về đến đây thôi.” Đứng dậy và khẽ nhìn thoáng qua gương mặt trong trẻo, ngọt ngào của Thomasin—nơi bóng tối của nỗi buồn đã vương vấn kể từ lần cuối hắn gặp nàng—hắn ngập ngừng nói thêm, “Hình như dạo này ông Wildeve hay vắng nhà vào giờ này nhỉ.”
“Ồ vâng,” Thomasin thốt lên với cố gắng tạo ra giọng điệu vui tươi. “Đàn ông có vợ rồi cũng có lúc trốn tránh trách nhiệm thôi, anh biết đấy. Ước gì anh có thể chỉ cho tôi một kế sách bí mật nào đó giúp tôi giữ chân anh ấy ở nhà mỗi tối theo ý muốn.”
“Để tôi suy nghĩ xem mình có biết cách nào không,” Venn đáp với đúng cái giọng điệu dửng dưng không chút dụng ý ấy. Rồi hắn khom người chào theo kiểu cách riêng của mình và quay bước định đi. Thomasin chìa tay ra chào từ biệt; và chẳng một tiếng thở dài, dẫu trong lòng mang theo bao điều suy ngẫm, người buôn thuốc đỏ bước ra ngoài.
Khi Wildeve trở về vào mười lăm phút sau, Thomasin cất lời một cách đơn giản và với vẻ bẽn lẽn quen thuộc hiện tại của nàng, “Con ngựa đâu rồi anh, Damon?”
“À, rốt cuộc anh không mua nữa. Hắn ta thét giá cao quá.”
“Nhưng có người nhìn thấy anh ở ngã tư Throope đang dắt nó về nhà cơ mà—một con ngựa đẹp, mặt đốm trắng và bờm đen như mực.”
“Hử!” Wildeve nói, trừng mắt nhìn nàng; “ai bảo em thế?”
“Venn, người buôn thuốc đỏ.”
Biểu cảm trên khuôn mặt Wildeve bỗng trở nên vô cùng căng thẳng. “Đó là hiểu lầm—chắc chắn là người khác rồi,” hắn chậm rãi và cáu kỉnh đáp, bởi hắn nhận ra rằng những đòn phản công của Venn đã bắt đầu rồi đây.
