Vào buổi tối hôm đó, không gian bên trong Blooms-End dẫu ấm cúng và thoải mái nhưng lại khá tĩnh lặng. Clym Yeobright không có nhà. Kể từ bữa tiệc Giáng sinh, anh đã đi thăm một người bạn cách đó chừng mười dặm trong vài ngày.

Bóng dáng mờ ảo mà Venn trông thấy tách ra khỏi Wildeve ở hiên nhà, rồi nhanh chóng lùi vào trong nhà chính là Thomasin. Vừa bước vào, cô liền quẳng chiếc áo choàng bất cẩn quấn quanh người xuống, rồi tiến về phía ánh sáng, nơi bà Yeobright đang ngồi bên chiếc bàn làm việc được kê sát ngay tấm vách ngăn, sao cho một góc bàn nhô hẳn vào trong khoảng không của lò sưởi.

“Ta không thích con ra ngoài trời tối một mình đâu, Tamsin,” người cô điềm đạm cất lời, mắt không ngẩng lên khỏi công việc đang làm.

“Con chỉ ở ngay ngoài cửa thôi mà.”

“Thế à?” bà Yeobright gặng hỏi, bị thu hút bởi sự thay đổi trong giọng điệu của Thomasin, và liền đưa mắt quan sát cháu gái. Đôi gò má Thomasin đang ứng đỏ rực, vượt xa mức bình thường trước những giông bão vừa qua, còn đôi mắt thì ánh lên rực rỡ.

“Chính là anh ấy gõ cửa,” cô đáp.

“Ta cũng đoán thế.”

“Anh ấy muốn lễ cưới diễn ra ngay lập tức.”

“Thật ư! Sao thế—anh ta nôn nóng lắm sao?” Bà Yeobright đăm đăm nhìn cháu gái bằng ánh mắt dò xét. “Sao anh ta không bước vào nhà nhỉ?”

“Anh ấy không muốn. Anh ấy bảo cô không có thiện cảm với anh ấy. Anh ấy muốn đám cưới diễn ra vào ngày kia, hoàn toàn kín đáo; tại nhà thờ giáo xứ của anh ấy—chứ không phải giáo xứ của chúng ta.”

“Ồ! Thế còn con, con đã trả lời thế nào?”

“Con đã đồng ý,” Thomasin kiên quyết đáp. “Giờ đây con đã là một phụ nữ thực tế rồi. Con chẳng còn tin vào cái gọi là trái tim nữa. Con sẵn sàng kết hôn với anh ấy trong bất kỳ hoàn cảnh nào, kể từ khi—kể từ khi có bức thư của Clym.”

Một bức thư đang nằm trên chiếc giỏ đựng đồ khâu của bà Yeobright, và khi nghe Thomasin nói vậy, bà liền mở ra, lặng lẽ đọc lại lần thứ mười trong ngày:

“Ý nghĩa của câu chuyện ngớ ngẩn mà thiên hạ đang đồn đại về Thomasin và anh chàng Wildeve là thế nào vậy? Em hẳn sẽ gọi một vụ bê bối như thế là nhục nhã nếu có dù chỉ môt chút hy vọng rằng nó là sự thật. Một lời bị đặt thô thiển như vậy có thể nảy sinh bằng cách nào cơ chứ? Người ta vẫn bảo phải đi đây đi đó mới nghe được tin tức quê nhà, và anh xem chừng đã làm được điều đó rồi. Tất nhiên là anh phủ nhận câu chuyện ấy ở khắp mọi nơi; nhưng nó thật phiền toái làm sao, và anh tự hỏi nó bắt nguồn từ đâu. Thật quá nực cười khi một cô gái như Thomasin lại có thể khiến chúng ta bẽ bàng đến mức bị hủy hôn ngay trong ngày cưới. Con bé đã làm cái gì vậy chứ?”

“Ừ,” bà Yeobright thở dài nói, đoạn đặt bức thư xuống. “Nếu con nghĩ mình có thể lấy anh ta, thì cứ làm thế đi. Và vì ông Wildeve muốn mọi thứ diễn ra thật giản lược, thì cứ để nó diễn ra như vậy đi. Ta chẳng thể làm gì hơn. Mọi chuyện giờ đây đều nằm trong tay con. Quyền định đoạt hạnh phúc của con đối với ta đã chấm dứt kể từ khi con rời khỏi ngôi nhà này để đi theo anh ta đến Anglebury.” Bà tiếp tục, giọng nửa cay đắng, nửa giễu cợt: “Ta suýt phải hỏi rằng, sao con còn đến bàn bạc với ta về chuyện này làm gì? Giá như con cứ thế đi lấy hắn mà chẳng thèm hé răng nửa lời với ta, ta cũng khó lòng mà giận nổi—đơn giản vì, tội nghiệp con bé, con chẳng thể làm gì khôn ngoan hơn thế được đâu.”

“Xin cô đừng nói thế làm con nản lòng.”

“Con nói đúng—ta sẽ không nói thế nữa.”

“Con không hề bào chữa cho anh ấy đâu, thưa cô. Bản chất con người vốn yếu mềm, và con không phải là kẻ mù quáng đến mức cứ khăng khăng cho rằng anh ấy là kẻ hoàn hảo. Trước kia con đã từng nghĩ thế, nhưng giờ thì không. Dẫu vậy, con biết rõ con đường mình phải đi, và cô cũng biết là con rõ điều đó. Con chỉ hy vọng những điều tốt đẹp nhất sẽ đến.”

“Ta cũng vậy, và cả hai chúng ta sẽ tiếp tục hy vọng như thế,” bà Yeobright nói, đứng dậy và đặt một nụ hôn lên trán cháu gái. “Vậy là đám cưới, nếu thực sự diễn ra, sẽ rơi vào đúng buổi sáng ngày Clym trở về nhà ư?”

“Vâng. Con đã quyết định rằng mọi chuyện phải kết thúc ổn thỏa trước khi anh ấy về. Sau đó, cô có thể ngẩng cao đầu đối mặt với anh ấy, và con cũng vậy. Mọi sự che giấu lúc ấy sẽ chẳng còn ý nghĩa gì nữa.”

Bà Yeobright gật đầu vẻ trầm ngâm, rồi đoạn cất lời: “Con có muốn ta là người dắt tay con vào lễ đường không? Ta sẵn sàng đảm nhận việc đó, con biết đấy, nếu con muốn, giống như lần trước. Sau khi từng có lần phải ra thông cáo cấm kết hôn, ta nghĩ mình không thể làm gì ít hơn thế.”

“Con nghĩ mình sẽ không phiền cô đến dự đâu,” Thomasin đáp với vẻ ngập ngừng nhưng vô cùng quyết đoán. “Điều đó sẽ thật gượng gạo, con dám chắc là như thế. Tốt hơn hết là chỉ nên có những người qua đường chứng kiến, và hoàn toàn không có bất kỳ người họ hàng nào của con cả. Con muốn mọi thứ diễn ra theo cách đó hơn. Con không muốn làm bất cứ điều gì có thể làm tổn hại đến danh dự của cô, và con cảm thấy mình sẽ chẳng được thoải mái nếu cô có mặt ở đó, sau tất cả những chuyện đã xảy ra. Con chỉ là cháu gái của cô thôi, và chẳng có lý do gì bắt cô phải bận tâm thêm về con nữa.”

“Được rồi, hắn đã đánh bại chúng ta,” người cô lên tiếng. “Xem chừng như hắn đang đùa giỡn với con theo cách này để trả thù việc ta đã làm nhục hắn khi dám đứng ra chống lại hắn ngay từ đầu.”

“Ôi không, thưa cô,” Thomasin thì thầm.

Cả hai không bàn thêm gì về chủ đề ấy nữa. Tiếng gõ cửa của Diggory Venn vang lên ngay sau đó; và bà Yeobright, sau khi trở về từ cuộc trò chuyện với anh ở ngoài hiên, liền thản nhiên nhận xét: “Lại có một kẻ si tình nữa đến để hỏi cưới con kìa.”

“Không đời nào?”

“Có chứ, chính là cái cậu trai kỳ quặc tên Venn đó.”

“Đến để ngỏ ý cầu hôn con sao?”

“Đúng vậy; và ta đã bảo rằng cậu ta đến quá muộn rồi.”

Thomasin lặng thinh nhìn vào ngọn lửa nến. “Tội nghiệp Diggory!” cô lẩm bẩm, rồi nhanh chóng gạt đi để tâm vào những chuyện khác.

Ngày hôm sau trôi qua trong những công việc chuẩn bị mang tính máy móc, khi cả hai người phụ nữ đều muốn đắm mình vào đó để trốn tránh khía cạnh cảm xúc đầy nặng nề của hoàn cảnh hiện tại. Vài bộ quần áo cùng những vật dụng khác lại được chuẩn bị thêm cho Thomasin, và những lời bàn tán về chi tiết gia đình cứ thế vang lên liên tục nhằm che đậy mọi nỗi âu lo thầm kín về tương lai của cô trong tư cách là vợ của Wildeve.

Buổi sáng được định đoạt cuối cùng cũng tới. Thỏa thuận giữa cô và Wildeve là anh ta sẽ gặp cô ngay tại nhà thờ nhằm đề phòng bất kỳ sự tò mò khó chịu nào có thể chĩa vào họ nếu người ta bắt gặp hai người tay trong tay bước đi theo lối thôn quê quen thuộc.

Hai cô cháu đứng cạnh nhau trong căn phòng ngủ nơi cô dâu đang sửa soạn trang phục. Ánh nắng chiếu vào những góc khuất đã biến mái tóc của Thomasin thành một tấm gương phản chiếu, thứ mà cô vẫn luôn chải tết thành bím. Mái tóc ấy được tết theo một hệ thống lịch trình định sẵn—ngày càng trọng đại bao nhiêu thì số lọn tóc trong bím lại càng nhiều bấy nhiêu. Vào những ngày làm việc bình thường, cô tết ba lọn; vào những ngày chủ nhật thông thường, cô tết bốn lọn; còn trong các dịp hội hè múa cột tháng Năm, những buổi lang thang kiểu du mục hay tương tự, cô tết năm lọn. Nhiều năm trước, cô từng tuyên bố rằng khi nào lấy chồng, cô sẽ tết tóc thành bảy lọn. Và ngày hôm nay, cô đã tết nó thành bảy lọn.

“Con cứ nghĩ cuối cùng mình sẽ mặc chiếc áo lụa xanh,” cô nói. “Hôm nay là ngày cưới của con, dẫu cho khoảng thời gian này có mang chút đượm buồn đi chăng nữa. Ý con là,” cô nói thêm, sợ rằng người cô sẽ hiểu lầm, “không phải buồn tự thân bản thân nó, mà là vì nó đã trải qua quá nhiều sự thất vọng và trắc trở ở phía trước.”

Bà Yeobright thở ra một hơi dài tựa như tiếng thở dài. “Ta gần như ước gì Clym đã ở nhà,” bà bảo. “Dĩ nhiên là con đã chọn thời điểm này vì sự vắng mặt của nó rồi.”

“Một phần là thế. Con cảm thấy mình đã đối xử bất công với anh ấy khi không kể hết mọi chuyện; nhưng vì điều đó được làm không phải để khiến anh ấy đau lòng, nên con nghĩ mình sẽ thực hiện kế hoạch này cho đến cùng, rồi mới giãi bày toàn bộ câu chuyện khi trời quang mây tạnh.”

“Con đúng là một cô nàng thực tế,” bà Yeobright mỉm cười nói. “Ta ước gì con và nó—không, ta chẳng ước gì nữa hết. Kia kìa, đã chín giờ rồi,” bà ngắt lời khi nghe tiếng chuông đồng hồ reo vang ở dưới nhà.

“Con bảo Damon là con sẽ xuất phát lúc chín giờ,” Thomasin nói rồi vội vã bước ra khỏi phòng.

Người cô lẽo đẽo bước theo sau. Khi Thomasin đang rảo bước trên lối đi nhỏ từ cửa chính ra đến chiếc cổng rào thấp, bà Yeobright nhìn theo cô với vẻ mặt đầy lưu luyến rồi cất lời: “Thật là tệ khi để con phải đi một mình thế này.”

“Đó là điều bắt buộc,” Thomasin đáp.

“Dù sao đi nữa,” người cô nói thêm với nụ cười gượng gạo, “chiều nay ta sẽ ghé thăm con và mang theo bánh cưới. Nếu lúc đó Clym đã về, có lẽ nó cũng sẽ đi cùng. Ta muốn cho ông Wildeve thấy rằng ta không hề giữ mối thù hằn nào với hắn cả. Hãy để quá khứ chìm vào quên lãng. Thôi, cầu Chúa phù hộ cho con! Nào, dù ta chẳng tin vào mấy thứ mê tín cổ hủ, nhưng ta sẽ làm vậy.” Bà ném một chiếc giày theo bóng dáng cô cháu gái đang bước đi, cô liền quay lại, mỉm cười rồi tiếp tục cất bước.

Đi thêm được vài bước, cô lại ngoái đầu nhìn lại. “Cô vừa gọi con phải không ạ?” cô thỏ thẻ hỏi. “Tạm biệt cô nhé!”

Bị thúc giục bởi một cảm xúc không thể kìm nén khi nhìn vào gương mặt hốc hác, đẫm lệ của bà Yeobright, cô quay đầu chạy ngược lại, đúng lúc người cô cũng lao tới, và hai người ôm chầm lấy nhau. “Ôi—Tamsie,” người lớn tuổi hơn nức nở, “ta không đành lòng để con đi chút nào.”

“Con—con…” Thomasin bắt đầu nghẹn ngào. Nhưng rồi kìm nén nỗi đau đớn trong lòng, cô thốt lên câu “Tạm biệt!” một lần nữa rồi dứt khoát bước đi.

Khi ấy, bà Yeobright nhìn thấy một bóng hình nhỏ bé đang luồn lách giữa những bụi kim tước tua tủa, rồi dần khuất dạng ở tận phía xa xa trên thung lũng—một đốm màu xanh nhạt lạc lõng giữa cánh đồng nâu trầm bao la, đơn độc và chẳng có gì bảo vệ ngoài sức mạnh từ chính niềm hy vọng của bản thân con bé.

Nhưng điểm tồi tệ nhất trong câu chuyện này lại là một thứ không hề hiện hữu trên khung cảnh ấy; đó chính là người đàn ông kia.

Thời điểm được Thomasin và Wildeve chọn cho buổi lễ đã được tính toán chuẩn xác để giúp cô tránh khỏi sự khó xử khi phải chạm mặt người anh họ Clym, kẻ đang trên đường trở về vào chính buổi sáng hôm đó. Việc phải thừa nhận một phần sự thật về những gì anh đã nghe được sẽ là một điều vô cùng nhức nhối chừng nào vị thế bẽ bàng bắt nguồn từ sự kiện ấy vẫn chưa được gột rửa. Chỉ sau một cuộc hành trình bước lên bệ thờ lần thứ hai và trót lọt, cô mới có thể ngẩng cao đầu và chứng minh rằng thất bại của lần mỗ thử sức đầu tiên hoàn toàn chỉ là một tai nạn hy hữu.

Cô rời khỏi Blooms-End chưa được nửa tiếng thì Yeobright đã đi theo con đường qua những thảm cỏ từ hướng ngược lại và bước vào trong nhà.

“Con đã ăn sáng sớm,” anh nói với mẹ sau khi chào hỏi bà. “Giờ thì con có thể ăn thêm chút nữa đây.”

Họ ngồi xuống bên bữa ăn dở dang, và anh tiếp tục với chất giọng trầm đượm vẻ âu lo, dường như vẫninh tưởng rằng Thomasin chưa xuống lầu: “Chuyện con nghe được về Thomasin và anh chàng Wildeve là thế nào vậy hả mẹ?”

“Nó đúng ở rất nhiều điểm,” bà Yeobright điềm tĩnh đáp; “nhưng mẹ hy vọng giờ đây mọi chuyện đã ổn thỏa cả rồi.” Bà liếc nhìn chiếc đồng hồ treo tường.

“Thật ư ạ?”

“Thomasin đã đến chỗ anh ta từ sáng nay rồi.”

Clym đẩy đĩa đồ ăn ra xa. “Vậy là có một vụ bê bối nào đó rồi, và đó chính là nguyên nhân khiến Thomasin ngã bệnh phải không ạ? Có phải vì chuyện này không?”

“Đúng thế. Không phải bê bối—mà là một bất hạnh. Mẹ sẽ kể cho con nghe toàn bộ ngọn nguồn, Clym ạ. Con không được phép nổi giận, mà phải lắng nghe, và con sẽ thấy rằng những gì chúng ta đã làm đều là vì muốn tốt cho con bé.”

Bà liền thuật lại toàn bộ sự tình cho anh nghe. Tất cả những gì anh từng biết về vụ việc trước khi rời Paris trở về chỉ là giữa Thomasin và Wildeve từng tồn tại một mối tình mà ban đầu mẹ anh đã phản đối kịch liệt, nhưng sau đó, do những lời lẽ thuyết phục của Thomasin, bà đã nhìn nhận nó dưới một lăng kính thiện cảm hơn đôi chút. Do đó, khi bà bắt đầu tường thuật lại mọi chuyện, anh vô cùng ngạc nhiên và bối rối.

“Và con bé đã quyết định đám cưới phải được tiến hành xong xuôi trước khi con quay về,” bà Yeobright nói, “để con bé không còn phải đối mặt với bất kỳ cơ hội chạm trán nào với con, tránh được một khoảng thời gian vô cùng đau khổ. Đó là lý do vì sao con bé đã đến với anh ta; họ đã sắp xếp để làm lễ cưới vào sáng nay.”

“Nhưng con không thể tài nào hiểu nổi,” Yeobright đứng phắt dậy nói. “Nó hoàn toàn không giống tính cách của con bé chút nào. Con có thể hiểu vì sao mẹ đã không viết thư cho con sau khi con bé trở về nhà trong nỗi bất hạnh. Nhưng tại sao mẹ lại không để con biết khi nào lễ cưới diễn ra—vào cái lần đầu tiên ấy chứ?”

“À, lúc đó mẹ đang cảm thấy giận con bé. Nó tỏ ra quá ư bướng bỉnh; và khi nhận ra rằng con chẳng có chút trọng lượng nào trong tâm trí nó, mẹ đã thề là con bé cũng sẽ chẳng có chút giá trị nào trong mắt con cả. Mẹ cảm thấy suy cho cùng nó cũng chỉ là đứa cháu gái của mẹ; mẹ bảo nó thích lấy ai thì lấy, nhưng mẹ sẽ chẳng mảy may quan tâm đến nữa, và cũng sẽ không làm phiền con về chuyện đó làm gì.”

“Nó vốn dĩ chẳng thể coi là làm phiền con. Mẹ đã làm sai rồi, thưa mẹ.”

“Mẹ cứ nghĩ chuyện đó sẽ gây xao lãng công việc của con, rồi con có thể sẽ từ bỏ vị trí hiện tại, hoặc làm tổn hại đến tương lai sự nghiệp của mình vì mấy chuyện này, thế nên mẹ đã không hé răng nửa lời. Tất nhiên, nếu lúc đó họ kết hôn một cách đàng hoàng, mẹ đã kể cho con nghe ngay lập tức rồi.”

“Tamsin thực sự đang kết hôn trong lúc chúng ta ngồi đây ư?”

“Đúng thế. Trừ khi lại có sự cố nào đó xảy ra giống như lần trước. Hoàn toàn có thể chứ, nếu xét đến việc gã đàn ông đó vẫn là con người cũ.”

“Vâng, và con tin là nó sẽ xảy ra đấy. Liệu có đúng đắn không khi để con bé đi như vậy? Lỡ như Wildeve thực sự là một tên tồi tệ thì sao?”

“Vậy thì hắn sẽ không xuất hiện, và con bé sẽ lại quay về nhà.”

“Lẽ ra mẹ nên tìm hiểu kỹ càng hơn về chuyện này mới phải.”

“Nói thế thì vô ích thôi con,” mẹ anh đáp với ánh nhìn đầy số ruột và sầu muộn. “Con không biết khoảng thời gian vừa qua tồi tệ đến thế nào đối với mẹ con mình ở đây đâu, Clym ạ. Con không thể tưởng tượng nổi bất kỳ chuyện gì đại loại như thế lại là một sự bẽ bàng nhường nào đối với một người phụ nữ. Con chẳng thể thấu hiểu những đêm trắng chúng ta đã trải qua trong ngôi nhà này, và những lời nói gần như cay đắng thốt ra giữa hai mẹ con kể từ cái ngày mùng Năm tháng Mười Nhất đó. Mẹ hy vọng sẽ không bao giờ phải trải qua bảy tuần lễ như thế một lần nữa. Tamsin chẳng dám bước chân ra khỏi cửa, và mẹ thì xấu hổ chẳng dám ngẩng mặt nhìn ai; thế mà giờ đây con lại trách mẹ vì đã để con bé làm cái việc duy nhất có thể làm để vớt vát lại mớ rắc rối đó sao.”

“Không,” anh chầm chậm đáp. “Nói chung thì con không trách mẹ đâu. Nhưng thử nghĩ xem mọi chuyện đối với con đột ngột đến nhường nào. Chẳng biết gì sất, để rồi đùng một cái được thông báo là Tamsie đã đi làm đám cưới rồi. Thôi thì, con đoán chẳng còn cách nào tốt hơn thế. Mẹ có biết không, thưa mẹ,” anh tiếp lời sau một thoáng ngập ngừng, đột nhiên tỏ ra hứng thú với chính quá khứ của mình, “đã có lúc con từng coi Tamsie là người tình trong mộng đấy? Phải, con đã từng đấy chứ. Lũ con trai mới ngốc nghếch làm sao! Và khi con trở về nhà rồi nhìn thấy con bé vào dịp này, nó tỏ ra ân cần hơn bình thường rất nhiều, khiến con gợi nhớ lại những ngày tháng ấy, đặc biệt là vào đêm diễn ra bữa tiệc, lúc con bé không được khỏe. Chúng ta vẫn tổ chức bữa tiệc đó đấy thôi—chẳng lẽ làm thế hơi nhẫn tâm với con bé sao?”

“Nó chẳng có gì khác biệt cả. Mẹ đã lên kế hoạch tổ chức rồi, và việc tạo ra thêm nhiều u ám không cần thiết là điều không đáng. Nếu mở màn bằng cách tự giam mình trong nhà rồi kể cho con nghe về những bất hạnh của Tamsin thì đó sẽ là một sự chào đón tồi tệ biết mấy.”

Clym trầm ngâm suy nghĩ. “Con gần như ước gì mẹ đã không tổ chức bữa tiệc đó,” anh nói; “và còn vì những lý do khác nữa. Nhưng con sẽ kể cho mẹ nghe sau một hai ngày tới. Giờ chúng ta phải nghĩ cho Tamsin cái đã.”

Họ rơi vào thinh lặng. “Con nói cho mẹ nghe cái này nhé,” Yeobright lại cất lời, với giọng điệu bộc lộ thứ cảm xúc vẫn còn âm ỉ bên trong. “Con thấy việc để Tamsin chịu cảnh kết hôn thế này mà chẳng có lấy một ai trong hai chúng ta ở đó để vực dậy tinh thần hay mảy may quan tâm đến con bé thì thật chẳng ra sao cả. Con bé đâu có tự chuốc lấy ô nhục hay làm gì nên tội để phải đối xử như thế. Mọi chuyện đã đủ tồi tệ khi đám cưới diễn ra vội vã và thiếu trang trọng như vậy rồi, mà chúng ta lại còn tránh mặt nữa thì đúng là quá quỷ quái. Thề có Chúa, đây gần như là một sự hổ thẹn. Con sẽ đến đó.”

“Chắc giờ này mọi chuyện đã xong xuôi cả rồi,” mẹ anh thở dài nói; “trừ khi họ đến muộn, hoặc là hắn—”

“Vậy thì con sẽ đến kịp lúc để nhìn thấy họ bước ra. Thật tình con vẫn không vừa lòng với việc mẹ cứ giấu diếm con mọi chuyện đâu, thưa mẹ. Thật đấy, đôi lúc con còn hơi hy vọng rằng hắn đã không đến đúng hẹn để đón con bé ấy chứ!”

“Rồi hủy hoại danh tiết của con bé chắc?”

“Vớ vẩn—chuyện đó không thể làm tổn hại đến Thomasin được đâu.”

Anh với lấy chiếc mũ rồi vội vã rời khỏi nhà. Bà Yeobright có vẻ không vui cho lắm, vẫn ngồi yên ở đó, chìm đắm trong dòng suy tư. Nhưng bà không phải ở một mình lâu. Chỉ vài phút sau, Clym đã quay trở lại, đi cùng anh là Diggory Venn.

“Con nhận ra là mình không còn đủ thời gian để đến đó nữa,” Clym nói.

“Con bé lấy chồng chưa?” bà Yeobright cất tiếng hỏi, quay sang nhìn gã chuyên gia bán phẩm nhuộm với gương mặt lộ rõ sự đấu tranh giằng xé giữa những điều mong muốn và không mong muốn.

Venn cúi đầu. “Rồi thưa bà, cô ấy đã kết hôn.”

“Nghe thật lạ lùng làm sao,” Clym lẩm bẩm.

“Và hắn đã không làm con bé thất vọng lần này chứ?” bà Yeobright hỏi.

“Hắn không làm thế. Và giờ đây chẳng còn vết nhơ nào bám lấy tên tuổi của cô ấy nữa. Tôi vội vã chạy thót qua đây để báo cho bà ngay, vì tôi thấy bà không có mặt ở đó.”

“Sao anh lại có mặt ở đó chứ? Làm thế nào mà anh biết được chuyện này?” bà gặng hỏi.

“Tôi đã quanh quẩn ở khu vực đó được một thời gian, và tôi đã nhìn thấy họ bước vào,” gã bán phẩm nhuộm đáp. “Wildeve tiến đến cửa nhà thờ, đúng giờ như khắc. Tôi cứ nghĩ hắn sẽ chẳng dám làm thế cơ đấy.” Anh ta không nói thêm, dù có thể nói rằng việc mình xuất hiện ở khu vực đó hoàn toàn không phải ngẫu nhiên; rằng kể từ khi Wildeve tái khẳng định quyền lợi đối với Thomasin, Venn, với sự thấu đáo vốn là một phần trong tính cách của anh ta, đã hạ quyết tâm phải theo dõi đến tận cùng của vụ việc này.

“Những ai đã có mặt ở đó vậy?” bà Yeobright hỏi.

“Hầu như chẳng có ai cả. Tôi đứng nép hẳn sang một bên đường nên cô ấy không nhìn thấy tôi.” Gã bán phẩm nhuộm đáp bằng giọng khàn đặc, đoạn hướng ánh mắt ra khu vườn.

“Ai là người dắt tay cô ấy vào lễ đường thế?”

“Cô Vye.”

“Thật quá đỗi bất ngờ! Cô Vye cơ á! Chắc phải xem đó là một vinh dự đấy nhỉ?”

“Cô Vye là ai vậy ạ?” Clym lên tiếng.

“Cháu gái của thuyền trưởng Vye, ở Mistover Knap.”

“Một đứa con gái kiêu ngạo đến từ Budmouth,” bà Yeobright nhận xét. “Ta chẳng mấy ưa gì nó. Người ta đồn con bé là phù thủy, nhưng tất nhiên đó chỉ là lời nhảm nhí.”

Gã bán phẩm nhuộm giữ kín cho riêng mình mối quan hệ quen biết với vị tiểu thư kiều diễm ấy, đồngሁ cũng giấu nhẹm chuyện sở dĩ Eustacia có mặt ở đó là vì chính anh ta đã đi đón cô, theo đúng lời hứa đã đưa ra ngay khi biết được tin lễ cưới sẽ diễn ra. Anh ta chỉ điềm đạm tiếp lời câu chuyện—

“Tôi đang ngồi trên bức tường nghĩa trang thì họ tới nơi, mỗi người đi từ một hướng; và cô Vye lúc ấy đang đi dạo đâu quanh đó, ngắm nhìn mấy tấm bia mộ. Ngay khi họ bước vào trong, tôi liền tiến về phía cửa nhà thờ vì cảm thấy muốn chứng kiến tận mắt, bởi tôi quá rành cô ấy rồi. Tôi cởi phăng đôi bốt ra để tránh gây tiếng động, rồi leo lên khu vực gác xép. Lúc đó tôi thấy mục sư và người thư ký đã có mặt sẵn ở đó rồi.”

“Sao cô Vye lại dính dáng đến chuyện này, nếu cô ấy chỉ đang tản bộ ngang qua đó?”

“Bởi vì chẳng có ai khác ở đấy cả. Cô ấy đã bước vào nhà thờ ngay trước tôi, chứ không lên gác xép. Vị mục sư đảo mắt nhìn quanh trước khi bắt đầu lễ phục vụ, và vì cô ấy là người duy nhất đứng gần đó nên ông đã ra hiệu gọi, thế là cô ấy tiến đến bục quỳ. Sau đó, khi đến lúc ký tên vào sổ, cô ấy đẩy tấm mạng che mặt lên và đặt bút ký; còn Tamsin thì có vẻ như muốn cảm ơn vì sự tốt bụng đó.” Gã bán phẩm nhuộm kể lại câu chuyện đầy đăm chiêu, bởi trong tâm trí anh ta vẫn còn vương vấn sự đổi thay trên sắc mặt của Wildeve, khoảnh khắc Eustacia vén tấm khăn mạng dày vốn che khuất dung nhan để bình thản nhìn thẳng vào gương mặt gã. “Và rồi,” Diggory buồn bã nói, “tôi bỏ đi, bởi chương đời của cô ấy với tư cách là Thomasin Yeobright đã chính thức khép lại rồi.”

“Ta đã ngỏ ý muốn đi cùng,” bà Yeobright tiếc nuối nói. “Nhưng con bé bảo điều đó không cần thiết.”

“Thôi, chẳng có gì phải bận tâm nữa đâu thưa bà,” gã bán phẩm nhuộm cất lời. “Mọi chuyện cuối cùng cũng đã được định đoạt như lẽ ra nó phải thế ngay từ đầu, và cầu Chúa ban phuơng phúc cho cô ấy. Giờ tôi xin phép chào bà để đi đây.”

Anh ta đội chiếc mũ lên đầu rồi sải bước ra ngoài.

Kể từ khoảnh khắc rời khỏi ngưỡng cửa nhà bà Yeobright đó, người ta không còn nhìn thấy bóng dáng gã bán phẩm nhuộm xuất hiện ở vùng hoang mạc Egdon hay những vùng lân cận trong suốt khoảng thời gian nhiều tháng trời. Anh biến mất hoàn toàn. Góc nhỏ giữa những bụi gai nơi cỗ xe ngựa của anh từng đậu bỗng trở nên trống hoác vào sáng hôm sau, và hầu như chẳng còn lại chút dấu tích nào cho thấy anh từng dừng chân ở đó, ngoại trừ vài cọng rơm khô vương vãi cùng chút sắc đỏ vương lại trên thảm cỏ, chẳng mấy chốc đã bị trận mưa giông tiếp theo gột rửa sạch sẽ.

Bản báo cáo mà Diggory mang về về đám cưới tuy chính xác ở những phần anh ta chứng kiến, nhưng lại thiếu sót ở một chi tiết vô cùng quan trọng mà anh ta đã bỏ lỡ do đứng ở vị trí khá xa phía cuối nhà thờ. Khi Thomasin đang run rẩy ký tên mình, Wildeve đã liếc về phía Eustacia một cái nhìn với hàm ý vô cùng rõ ràng rằng: “Giờ thì ta đã trừng phạt được cô rồi đấy.” Và cô đã đáp lại bằng một âm lượng vô cùng khẽ khàng—mà gã hoàn toàn chẳng thể ngờ được nó lại chuẩn xác đến thế—“Anh nhầm to rồi; việc thấy cô ta trở thành vợ anh vào ngày hôm nay mới chính là niềm vui sướng chân thành nhất của tôi.”