Nếu bạn đứng ở dải Ngân Hà nhìn về trấn Lễ vào một đêm tháng Bảy, bạn sẽ nhìn thấy một khoảng hoa nở rộ. Những bông hoa ấy hình chùm, rủ xuống như những chiếc chuông vàng, dưới ánh trăng sao lấp lánh một thứ ánh sáng màu xám bạc kỳ ảo. Khi bạn nín thở lắng nghe âm thanh dịu dàng của gió thổi qua chúng, linh hồn bạn trước tiên sẽ ngửi thấy một mùi hương bền bỉ từ lòng đất tỏa lên, đó là hương thơm bình dị của hoa khoai tây. Bạn không khỏi rơi nước mắt giữa thiên đình rực rỡ, những giọt nước mắt gõ vào những bông hoa hình chuông vàng, phát ra những tiếng vang du dương trầm bổng, bạn cảm thấy được an ủi vì kiếp trước mình từng tận tâm vun trồng loài hoa này.

Những người đã vĩnh viễn rời khỏi trấn Lễ không chỉ một lần thông qua những giấc mơ để gửi gắm nỗi sầu ly hương ấy cho người thân của họ, cho những người yêu quý khoai tây. Thế là, vào buổi sáng sớm, đoạn đối thoại giữa hai người vừa thoát khỏi giấc mơ ra đồng khoai tây nơi sương sớm còn đang đọng trên cành đã trở thành chuyện thường ngày:

- Đêm qua ông nhà tôi cứ nói ở bên kia chỉ muốn ăn khoai tây mới, anh bảo hoa mới nở mà ông ấy vội cái gì chứ?

- Nhà chúng ta lão Hình chẳng lẽ không thế sao? Ổng chê năm nay tôi trồng ít khoai tây, ổng ngửi không ra hương hoa ở ruộng khoai nhà mình. Anh nói cái mũi của ổng sao vẫn thính thế chứ?

- Hoa khoai tây dang rộng những chiếc tai tròn, lắng nghe đoạn đối thoại giữa người ở thiên đàng và kẻ ở trần gian này.

Nhà nào nhà nấy ở trấn Lễ đều trồng khoai tây. Vợ chồng Tần Sơn là hộ trồng khoai tây lớn ở trấn Lễ, họ trồng hẳn ba mẫu ở sườn nam. Mùa xuân gieo trồng phải dùng rất nhiều bao củ giống, đến mùa hè hoa khoai tây nở, chỉ có hoa ở ruộng nhà họ là đủ màu sắc nhất, muốn màu tím có màu tím, muốn màu hồng có màu hồng, muốn màu trắng có màu trắng. Đến mùa thu, tự nhiên cũng là lúc họ thu hoạch được nhiều nhất. Tối muộn mùa thu họ đã vào thành bán khoai tây, khoai bán đi đương nhiên biến thành tiền cất đi, số còn lại ngoài việc làm hạt giống ra, thì do người và gia súc cùng thưởng thức.

Tần Sơn vừa đen vừa gầy, mùa hè rất thích đi chân đất. Vợ anh ta cao hơn anh ta nửa cái đầu, không đẹp nhưng rất trắng trẻo, tên là Lý Ái Kiệt, dịu dàng và hiền thảo. Khi họ ra ruộng khoai tây làm việc luôn đi sát vai nhau, cô con gái chín tuổi Phấn Bình của họ đi theo phía sau, lúc thì đi hái hoa, lúc thì đi bắt cào cào, lúc lại dùng gậy tre trêu chọc con bò hiền lành. Tần Sơn nghiện thuốc lá nặng, mọi người nhìn thấy anh ta lúc nào cũng ngậm điếu thuốc, nheo mắt thoải mái hút. Vườn nhà anh ta trồng rất nhiều thuốc lá, đến mùa thu lá thuốc lớn lên, từng bẹ như chiếc quạt mo được buộc thành từng bó treo dưới hiên nhà, giống như những chiếc chuông biên cổ kính, mặc cho gió thu thổi vào. Đến mùa đông, Tần Sơn ngày nào cũng ngồi trên súc kang hút thuốc, đôi khi còn gọi một đám bạn nghiện đến. Răng và ngón tay của anh ta đều bị khói thuốc huân thành màu vàng khè, môi có màu gan lợn, vợ Tần Sơn vì thế mà thường hay cự cãi với anh ta vài câu.

Tần Sơn vì hút thuốc quá mức nên thường xuyên ho, mùa xuân và mùa thu lại càng ho dữ dội hơn, mà mùa xuân và mùa thu lại đặc biệt ho nhiều vào ban đêm. Lý Ái Kiệt thường phàn nàn với những người phụ nữ khác rằng cứ hai ba ngày cô phải gội đầu một lần, nếu không mùi khói thuốc trong tóc sẽ khiến cô buồn nôn. Những người phụ nữ liền trêu cô rằng, ngày nào Tần Sơn chẳng ôm lấy em mà hút thuốc? Lý Ái Kiệt liền đỏ bừng mặt, bảo mặc các người, Tần Sơn làm gì có chuyện dây dưa nhiều thế.

Thế nhưng có dây dưa hay không thì ai mà biết được chứ?

Tần Sơn và vợ rất thích ăn khoai tây, con gái Phấn Bình cũng thích ăn. Cách chế biến khoai tây ở nhà họ Tần rất phong phú, hấp, luộc, nướng, rán, xào, nấu canh v.v., kiểu cách phức tạp như tua rua trên cổ tay áo cô dâu. Vào mùa đông, Phấn Bình thường dùng tầng thứ hai của lò sưởi để nướng khoai tây nguyên củ, cả nhà coi đó như món ăn vặt sau bữa cơm để ăn.

Người trấn Lễ cứ đến cuối tháng Bảy là bắt đầu bới khoai tây mới để ăn. Lũ trẻ con lủi vào ruộng khoai tây ở sườn nam, hễ thấy trên mặt luống có vết nứt rộng bằng ngón tay cái, liền thò ngón tay dọc theo vết nứt vào trong, đảm bảo sẽ móc được một củ khoai tây tròn vo, bỏ vào giỏ nhỏ, mang về nhà hầm với đậu cô ve thì ngon tuyệt cú mèo. Đương nhiên, khi những vết nứt trên ruộng nhà mình đã bị sờ soạng hết sạch, không còn dấu hiệu nào của khoai tây chín sớm nữa, chúng lại cúi gập người lủi vào ruộng khoai tây nhà Tần Sơn, nhanh nhẹn như những con cáo nhỏ mò khoai tây, chỉ sợ bị Tần Sơn ra đồng bắt gặp. Kỳ thực Tần Sơn chẳng thèm chấp dăm ba củ khoai tây ấy, thế nên vào độ này ra ruộng khoai làm việc, anh ta liền đứng ở đầu ruộng ho thật to mấy tiếng, cho lũ trẻ một tín hiệu để trốn chạy, kẻo làm chúng sợ hãi. Lũ trẻ trộm khoai tây còn tưởng mình ăn trộm rất cao tay, về nhà nói với phụ huynh rằng: "Cơn ho do chú Tần Sơn hút thuốc lá gây ra lớn thật đấy, ho lan cả đến ruộng khoai tây luôn rồi."

Vào độ đầu thu, có một hôm Tần Sơn đang ăn khoai tây thì ho dữ dội không chịu nổi, đôi vai run lên như một chiếc móc áo bị cuồng phong quật tơi tả, chỉ cảm thấy ngũ tạng lục phủ đều lệch vị trí, không có chỗ nào là dễ chịu cả. Lý Ái Kiệt vừa đấm lưng vừa trách móc: "Hút đi, cho anh hút cho đã vào, ngày mai em châm lửa đốt hết chỗ lá thuốc của anh cho coi."

Tần Sơn vốn định phản bác vợ vài câu, nhưng dù thế nào anh ta cũng chẳng còn chút sức lực nào nữa. Đêm hôm đó, Tần Sơn lại ho sũ sụ và cảm thấy buồn nôn. Tiếng ho của anh ta đã đánh thức cả Phấn Bình, Phấn Bình cách một lớp cửa nói bằng giọng trẻ con: "Bố ơi, con nhổ cho bố củ cải xanh để ép cơn ho nhé?"

Tần Sơn ôm ngực nói: "Không cần đâu, Phấn Bình, con ngủ đi."

Tần Sơn ho mệt rồi mơ màng chìm vào giấc ngủ. Lý Ái Kiệt lo lắng cho Tần Sơn nên sáng hôm sau đã thức dậy từ rất sớm. Cô nghiêng đầu nhìn về phía Tần Sơn, liền phát hiện ra một vũng máu trên gối của Tần Sơn. Cô giật nảy mình, định lay Tần Sơn dậy cho anh xem, nhưng lại nghĩ nôn ra máu không phải chuyện tốt, nếu để Tần Sơn biết, chẳng phải là họa vô đơn chí hay sao? Thế nên cô nhẹ nhàng nhấc đầu Tần Sơn lên, rút gối của anh ra, lấy gối của mình lót vào. Tần Sơn bị làm phiền nên mở mắt ra một chút, nhưng không chịu nổi cơn mệt mỏi cực độ sau trận ho mang lại, anh ta lại chìm vào giấc ngủ.

Lý Ái Kiệt mang theo tâm trạng nặng trĩu thức dậy từ sớm, giặt chiếc vỏ gối ấy. Đợi Tần Sơn dậy, cô vừa múc cháo cho anh vừa nói: "Ho dữ dội thế này, hôm nay chúng mình vào thành khám xem sao."

"Bớt hút thuốc hai ngày là khỏi thôi mà." Tần Sơn với sắc mặt tái xám nói, "Không khám nữa."

Lý Ái Kiệt nói: "Không khám sao được, không thể cứ cứng đầu chịu đựng mãi thế."

"Ho thì có chết người đâu." Tần Sơn nói, "Ai mà vào thành mang về cho tôi hai cân lê ăn thì tốt biết mấy."

Lý Ái Kiệt thầm nghĩ: "Ho thì không chết người, nhưng con người hễ nôn ra máu thì cái chết lại đến gần." Ý nghĩ gở ngợi này khiến cô run lên khi đưa bát cháo cho Tần Sơn, cô thậm chí không dám nhìn vào mắt anh, chỉ đành nói chuyện không đâu để khỏa lấp: "Hôm nay trời đẹp thật, đến một sợi mây cũng không có."

Tần Sơn vừa húp cháo vừa "ừ" một tiếng.

"Lợn nhà họ Chu mấy nay không thích ăn cám, vợ lão Chu lo lắng đi khắp nơi tìm người đến tiêm cho lợn. Anh nói xem đã vào thu rồi mà sao lợn vẫn còn mắc bệnh nhỉ?"

"Lợn cũng giống như người thôi, mắc bệnh thì kể gì giờ giấc." Tần Sơn đẩy bát cháo ra.

"Sao lại chỉ húp có nửa bát thế?" Lý Ái Kiệt vô cùng tuyệt vọng nói, "Gạo kê này em đã sàng ba lần rồi, một chút vỏ trấu cũng không có, thơm thế cơ mà."

"Anh không muốn ăn." Tần Sơn lại ho một tiếng. Tiếng ho của Tần Sơn giống như dư chấn khiến Lý Ái Kiệt sợ hãi run rẩy.

Sau bữa sáng, Lý Ái Kiệt khuyên can đủ điều, Tần Sơn lúc này mới đồng ý vào thành khám bệnh. Họ đi nhờ xe ngựa chở rau vào thành của nhà Phí Hỉ Lợi, hai vợ chồng ngồi ở đuôi xe. Do vừa có trận mưa qua đi, những chỗ lũng xập xì trên mặt đường vẫn còn đọng nước, thế nên bánh xe lăn qua liền bắn lên từng chuỗi bùn lỏng, văng vào ống quần của vợ chồng Tần Sơn. Lý Ái Kiệt liền nói: "Mùa thu năm nay tuyệt đối đừng giống năm kia, trời mưa liên miên, lúc dỡ khoai tây làm người ta trông như con khỉ bùn ấy."

Phí Hỉ Lợi vung roi ngựa một cái rồi quay đầu lại nói: "Chỉ có nhà các người là sợ mùa thu mưa dầm dề thôi, ai bảo nhà các người trồng một khoảng khoai tây lớn thế làm gì? Tiền nhà các người kiếm được chắc đủ mua năm mươi con ngựa rồi chứ nhỉ?"

Tần Sơn cười một tiếng: "Bây giờ thì một con cũng chẳng mua nổi ấy chứ."

Phí Hỉ Lợi kêu lên "ấy hò" một tiếng, nói: "Tôi có đến chuồng ngựa nhà anh dắt ngựa đâu mà anh phải sợ? Nói thật nghe xem nào."

Lý Ái Kiệt chen lời: "Anh đừng có trêu chọc nhà Tần Sơn của chúng tôi nữa, số tiền bán khoai tây đó mà mua được năm mươi con ngựa, thì anh ấy sớm đã dắt một cô gái lớn về làm vợ lẽ rồi."

Phí Hỉ Lợi cười ha hả, con ngựa cũng vui vẻ chạy nước kiệu. Xe ngựa xóc nảy, chiếc lục lạc đeo ở cổ ngựa phát ra âm thanh giòn giã như bạc rơi vào đĩa sứ.

Tần Sơn thở hồng hộc nói: "Chúng ta nào có ý định cưới vợ bé nạp thiếp, chúng ta có phải địa chủ đâu cơ chứ."

Lý Ái Kiệt gặng hỏi: "Thế nhỡ thực sự là địa chủ thì sao?"

"Vậy thì cũng chỉ cưới một mình em thôi, anh thích chính cung nương nương cơ." Tần Sơn nhổ một bãi đờm rồi nói, "Đợi đến ngày nào anh chết, em dùng tiền bán khoai tây chiêu mộ một chàng trai tuấn tú về ở rể, đảm bảo cho em hưởng phúc." Lý Ái Kiệt vì câu nói đùa vô cớ này mà xám mặt, suýt thì trào nước mắt.

Bác sĩ chụp X-quang cho Tần Sơn, bảo ba ngày sau quay lại. Ba ngày sau, vợ chồng Tần Sơn lại đi nhờ xe ngựa chở rau vào thành của nhà Phí Hỉ Lợi để đến bệnh viện. Bác sĩ nhỏ giọng nói với Lý Ái Kiệt: "Phổi của chồng chị có ba khối u, trong đó có một khối đã khá lớn rồi. Các chị nên đến Cáp Nhĩ Bát để kiểm tra thêm."

Lý Ái Kiệt nhỏ giọng đầy căng thẳng hỏi: "Anh ấy thế này không phải là ung thư đấy chứ?"

Bác sĩ nói: "Đây chỉ là nghi ngờ thôi, nhỡ đâu là u lành tính thì sao. Điều kiện y tế ở chỗ chúng tôi có hạn, không thể chẩn đoán chính xác được, tôi thấy vẫn nên đi sớm đi, anh ấy còn trẻ thế này cơ mà."

"Anh ấy năm nay mới ba mươi bảy tuổi mụ." Lý Ái Kiệt cô độc nói, "Năm nay là tuổi bản mệnh của anh ấy."

Bác sĩ thông cảm an ủi: "Năm bản mệnh thường không được thuận lợi cho lắm."

Hai vợ chồng lúc trở về trấn Lễ có mua vài cân lê, Phấn Bình thấy bố mẹ về người nào người nấy sắc mặt đều hòa âs, cứ ngỡ bệnh của bố đã khỏi hẳn rồi, liền tranh lê với Tần Sơn để ăn. Có lẽ vị thanh mát của lê đã phát tác dụng tiêu đờm chỉ khái rất tốt, đêm đó Tần Sơn không ho nữa, còn có tâm trạng muốn âu yếm Lý Ái Kiệt. Tâm tư trong lòng Lý Ái Kiệt thật sự còn phức tạp hơn cả mùi hương ở tiệm gia vị. Chiều theo anh thì sợ tước đoạt nguyên khí khiến tình hình của anh chuyển biến xấu đi, mà không chiều theo thì lại lo lắng sau này liệu còn có cơ hội như thế nữa không. Toàn thân giống như bị ong vò vẽ đốt, không có chỗ nào là dễ chịu, thế nên cô đành mang một vẻ đối phó ngượng ngùng, khiến cho Tần Sơn cứ trách móc cô mãi: "Em hôm nay bị làm sao thế?"

Hôm sau, Lý Ái Kiệt thức dậy từ rất sớm, mượn ánh sáng ban mai dịu nhẹ để nhìn chiếc gối của Tần Sơn. Chiếc gối sạch sẽ tinh tươm, không một chút vết máu, điều này khiến lòng cô vơi bớt đi chút ít lo lắng. Cô thầm nghĩ có lẽ những lời của bác sĩ không cần thiết phải để hết trong lòng, bác sĩ cũng đâu thể lúc nào cũng chính xác tuyệt đối được cơ chứ. Hai vợ chồng nên làm gì thì vẫn làm nấy, nhổ cỏ dại ở ruộng khoai tây, phun thuốc trừ sâu cho rau cải trắng, bới tỏi lên rồi tết thành từng bím treo ở tường đầu hồi. Thế nhưng cảnh đẹp chẳng dài lâu, chưa qua nổi một tuần, Tần Sơn lại bắt đầu ho dữ dội, lần này chính mắt anh ta nhìn thấy đờm dính máu, vẻ mặt của anh ta chết lặng như một bức tượng sáp.

Lý Ái Kiệt đau đớn nói: "Chúng ta đến Cáp Nhĩ Bát khám xem sao."

Tần Sơn nói: "Con người hễ nôn ra máu thì còn có thể tốt lành được nữa không? Sớm muộn gì cũng là cái chết, anh tuyệt đối không muốn tiêu số tiền ít ỏi đó vào việc chữa bệnh đâu."

Lý Ái Kiệt nói: "Nhưng có bệnh thì vẫn phải chữa chứ. Thành phố lớn không có bệnh gì là không chữa khỏi cả. Hơn nữa chúng ta lại chưa từng đến Cáp Nhĩ Bát bao giờ, coi như đi mở mang tầm mắt đi."

Tần Sơn không nói gì nữa. Hai vợ chồng bàn bạc suốt nửa đêm, lúc này mới quyết định đi Cáp Nhĩ Bát. Lý Ái Kiệt mang theo toàn bộ số tiền tiết kiệm năm nghìn tệ trong nhà, lại dặn dò hàng xóm giúp cô chăm sóc Phấn Bình, lợn và mấy con gà. Hàng xóm hỏi họ liệu mùa thu hoạch có về kịp không? Tần Sơn nhếch miệng cười nói: "Tôi dẫu chỉ còn một hơi thở, cũng phải sống mà về thu hoạch vụ khoai tây cuối cùng."

Lý Ái Kiệt vỗ nhẹ vào vai Tần Sơn, mắng anh: "Nói nhảm!"

Hai người lại đi nhờ xe ngựa chở rau vào thành của nhà Phí Hỉ Lợi. Phí Hỉ Lợi thấy Tần Sơn rụt cổ ủ rũ liền nói: "Nếu anh tin tôi, thì đừng đi khám bệnh gì cả. Anh bớt hút hai điếu thuốc, vận động nhiều một chút là khỏe thôi."

Tần Sơn cười khan một tiếng, nói: "Tôi ngày nào cũng cắm mặt làm việc ở ruộng khoai tây, vận động thế vẫn chưa tính là nhiều à. Khám bệnh gì chứ, đưa vợ tôi đi dạo thành phố lớn một chuyến, mua đôi giày da bò, tiện thể mua cái sườn xám may đo nữa."

Lý Ái Kiệt thấp giọng nói: "Em mới không mặc thứ đó để làm anh mất mặt đâu."

Hai người mua một cân bánh nếp và hai gói dưa muối trong thành, rồi thẳng tiến ra ga tàu lửa. Vé tàu không đắt như họ tưởng tượng, hơn nữa sau khi lên tàu họ lại tìm được chỗ ngồi cạnh nhau, điều này khiến họ rất vui vẻ. Thế nên suốt dọc đường tàu chạy, Lý Ái Kiệt cứ liên tục thốt lên những tiếng ngạc nhiên:

- Tần Sơn, anh mau nhìn khoảng hoa diên vĩ tím kìa, trông xù xì đáng yêu ghê!

- Mười mấy con bò này con nào con nấy cũng mập mạp thế nhỉ, đây là nhà ai thế?

- Nhà này đúng là giàu thật, nhìn nhà người ta kìa, đến cổng lớn cũng được sơn màu xanh lam!

- Người đội chiếc mũ rơm rách kia trông có giống Vương Phú ở trấn Lễ nhà mình không? Vương Phú hình như trông rắn rỏi hơn hắn ta một chút.

Tần Sơn lắng nghe giọng nói của vợ như thể được quay về thời thiếu nữ, trong lòng dâng lên một nỗi xót xa nồng nàn hơn cả ánh chiều tà. Nếu bệnh của mình không nặng thì vẫn có thể tiếp tục nghe giọng nói ấy, nếu bệnh đã trầm kha, giọng nói này sẽ biến mất như chớp giật. Ai sẽ là người tiếp theo ôm lấy thân hình mơn mởn trơn láng của cô ấy? Ai sẽ giúp cô ấy chăm sóc Phấn Bình? Ai sẽ giúp cô ấy vun vén cho khoảng ruộng khoai tây bạt ngàn kia?

Tần Sơn không dám nghĩ tiếp nữa.

Hai người chuyển xe đến Cáp Nhĩ Bát nhưng chẳng có tâm trạng đâu mà ngắm cảnh thành phố, việc đầu tiên họ làm là ghé vào một quán ăn nhỏ trước ga ăn tào phớ với quẩy, sau đó dò hỏi đường đến bệnh viện khám bệnh. Một đầu bếp béo mặc tạp dề trắng liền nhiệt tình giới thiệu cho họ mấy bệnh viện lớn liền, còn bảo họ cách bắt xe thế nào.

Tần Sơn hỏi: "Anh kể nhiều bệnh viện thế, bệnh viện nào là rẻ nhất?"

Lý Ái Kiệt trừng mắt lườm Tần Sơn một cái, nói: "Chúng ta phải tìm bệnh viện chữa bệnh tốt nhất, có đắt thế nào cũng không sợ."

Đầu bếp là một người nhiệt tình, không quản phiền hà giới thiệu điều kiện của từng bệnh viện cho họ, cuối cùng giúp họ chốt lại một nơi.

Họ trải qua bao trắc trở mới đến được bệnh viện này, Tần Sơn vừa đến đã được nhập viện ngay trong ngày. Lý Ái Kiệt đóng trước tám trăm tệ tiền viện phí thế chân, sau đó lên phố mua hộp cơm, thìa, cốc nước, khăn mặt, dép lê và những vật dụng cần thiết khi nằm viện. Phòng bệnh Tần Sơn ở có tổng cộng tám người, có hai người đang thở oxy. Lẫn trong tiếng thở dài ngắn của những người bệnh nguy kịch là tiếng ho, tiếng khạc đờm và tiếng uống nước của những bệnh nhân khác. Lý Ái Kiệt nghe bác sĩ điều trị nói phải cho Tần Sơn đi chụp CT, đây lại là một khoản chi phí không nhỏ. Nhưng Lý Ái Kiệt đã bất chấp tất cả rồi.

Sau khi nhập viện, sắc mặt của Tần Sơn bắt đầu xám ngoét lại, nhất là khi nhìn thấy những bệnh nhân khác cũng mang vẻ mặt ảm đạm âu sầu, anh ta cảm thấy cái bẫy khổng lồ mà cuộc đời giăng sẵn đã bị mình giẫm phải. Bữa tối, Lý Ái Kiệt lên phố mua hai quả trứng trà và một ổ bánh mì lớn. Bệnh nhân giường bên cạnh Tần Sơn cũng là một người trung niên, rất béo, đầu chườm túi đá, vợ anh ta đang đút cơm cho anh ta. Anh ta hình như bị đột quỵ, miệng méo xệch, nói năng ú ớ, việc ăn uống vì thế mà vô cùng chật vật; người phụ nữ đút cơm cho anh ta khoảng ba mươi tuổi, tóc ngắn ngang tai, vẻ mặt phờ phạc. Có lúc cô ấy vô tình làm đổ một thìa canh nóng lên cổ chồng, người bệnh cáu kỉnh hất văng chiếc thìa đi, khó nhọc chửi múa: "Đĩ thõa, yêu tinh, con đò lẳng lơ..." Người phụ nữ vứt bát chạy ra hành lang tủi thân khóc nức nở.

Lý Ái Kiệt và Tần Sơn ăn uống xong xuôi, liền đi hỏi người nhà bệnh nhân khác cách đặt cơm cho ngày hôm sau, tiện thể dò hỏi đường tới phòng nước sôi. Mọi người rất nhiệt tình lần lượt chỉ dẫn cho cô. Khi Lý Ái Kiệt xách bình nước nóng bước ra khỏi cửa phòng bệnh thì trời đã tối hẳn, hành lang mờ tối thoang thoảng một mùi ẩm mốc khó chịu. Lý Ái Kiệt bắt gặp người phụ nữ trung niên vừa bị chồng mắng bên đống than ở phòng nước sôi, cô ấy đang hút thuốc. Nhìn thấy Lý Ái Kiệt, cô ấy liền hỏi:

- Chồng cô mắc bệnh gì thế?

- Vẫn chưa chẩn đoán chính xác. Ngày mai chụp CT. - Lý Ái Kiệt nói.

- Anh ấy bị vấn đề ở đâu?

- Nói là ở phổi. - Lý Ái Kiệt vặn mở công tắc bình nước sôi, lắng nghe tiếng nước ừng ực chảy vào bình. - Anh ấy còn ho ra máu cơ.

- Ồ. - Người phụ nữ kia thở dài nặng nề.

- Chồng chị bị đột quỵ à? - Lý Ái Kiệt quan tâm hỏi.

- Chắc là cái bệnh đó đấy, gọi là xuất huyết não, suýt thì mất mạng. Sau khi được cấp cứu qua khỏi thì nửa người không động đậy được nữa, tính tình cũng trở nên cáu bẳn, hễ không vừa ý là trút giận lên tôi, cô cũng thấy đấy.

- Người bệnh ai mà chẳng nôn nóng. - Lý Ái Kiệt lấy xong nước, vặn chặt nắp bình, đứng thẳng người an ủi, - Mắng vài câu thì mắng vài câu vậy.

- Haizz, vớ phải một người chồng đau yếu, coi như số phận chúng ta khổ sở. - Người phụ nữ dập tắt điếu thuốc, hỏi, - Hai người từ đâu tới thế?

- Trấn Lễ. - Lý Ái Kiệt nói, - Phải ngồi xe lửa ròng rã hai ngày hai đêm đấy.

- Xa thế cơ à. - Người phụ nữ nói, - Nhà chúng tôi ở Minh Thủy. - Cô ấy nhìn Lý Ái Kiệt nói, - Cái giường chồng cô đang nằm ấy, tối qua vừa có người được khiêng đi. Mới bốn mươi hai tuổi, bị ung thư gan, để lại hai đứa con và người mẹ già gần tám tuổi, vợ anh ta khóc ngất lên ngất xuống.

Cánh tay xách bình nước của Lý Ái Kiệt bỗng nhũn ra, cô nhỏ giọng hỏi: "Chị nói xem nếu thực sự mắc ung thư thì còn cứu được không?"

- Không phải tôi ăn nói gở mồm đâu, ung thư thì không có cách chữa đâu. - Người phụ nữ nói, - Có số tiền chữa bệnh ấy, chi bằng đi du lịch ngắm cảnh còn hơn. Tuy nhiên, cô cũng đừng lo lắng, nhỡ đâu anh ấy không phải ung thư thì sao, đằng nào đã chẩn đoán chính xác đâu.

Lý Ái Kiệt càng cảm thấy tương lai mù mịt tăm tối, không chỉ tay chân mất hết sức lực mà đôi chân cũng có chút bồng bềnh, nhìn mọi thứ có chút hoa mắt chóng mặt.

- Nhà cô ở Cáp Nhĩ Bát có họ hàng gì không?

- Không có. - Lý Ái Kiệt đáp.

- Thế ban đêm cô ở đâu?

- Tôi sẽ ngồi bên chồng tôi để chăm sóc anh ấy.

- Cô chưa biết đấy thôi, người nhà bệnh nhân ban đêm không được ở lại trong phòng bệnh đâu, trừ những ca bệnh nặng ban đêm mới cho phép người nhà ở lại chăm sóc. Nhìn bộ dạng của cô, điều kiện kinh tế trong nhà cũng không phải quá dư dả gì, nhà trọ thì không ở nổi đâu, chi bằng đi theo tôi mà ở, một tháng một trăm tệ là đủ rồi.

- Đó là chỗ nào thế? - Lý Ái Kiệt hỏi.

- Cách bệnh viện không xa lắm, đi bộ hai mươi phút là tới. Là một khu nhà cũ sắp giải tỏa, thấp lè tè. Chủ nhà là hai ông bà già, còn trống một gian phòng mười mét vuông, trước đây tôi ở chung với vợ của người mắc bệnh ung thư gan kia, chồng cô ta vừa chết là cô ta thu dọn đồ đạc về quê luôn rồi.

- Thế thì ngại quá nhỉ. - Lý Ái Kiệt nói, - Chị đúng là người tốt bụng mà.

- Tôi tên là Vương Thu Phượng. - Người phụ nữ nói, - Cô gọi tôi là chị Phượng là được.

- Chị Phượng. - Lý Ái Kiệt nói, - Con gái em cũng tên là Phượng, gọi là Phấn Bình.

Hai người phụ nữ bước ra khỏi phòng nước sôi, đi qua một đoạn đường trải đầy xỉ than để quay lại hành lang khu nội trú. Họ đi trước đi sau, bước chân vô cùng nặng nề. Một số người nhà bệnh nhân đi lại tấp nập để lấy nước và đổ cơm thừa, thùng rác ở phòng vệ sinh bốc lên một mùi chua nồng nặc.

Tần Sơn thấy Lý Ái Kiệt chuẩn bị rời khỏi mình để đi ở cùng Vương Thu Phượng thì bất chợt nắm lấy tay cô nói: "Ái Kiệt, nếu chẩn đoán đích thị là ung thư, chúng ta nhất định không chịu cái khổ sở này ở đây đâu, anh thà chết ở ruộng khoai tây nhà mình ở trấn Lễ còn hơn."

- Nói nhảm gì thế. - Lý Ái Kiệt thấy Vương Thu Phượng đang nhìn họ, vội vàng rút tay về, mặt hơi đỏ lên.

- Em đừng tiếc tiền, phải ăn uống và ở cho tốt vào đấy. - Tần Sơn dặn dò.

- Em biết rồi. - Lý Ái Kiệt nói.

Chủ nhà thấy Vương Thu Phượng kéo tới một vị khách trọ mới thì đương nhiên mừng rỡ không thôi. Bà cụ lanh lẹ đun một ấm nước sôi, lại rửa thêm hai quả dưa chuột non để họ ăn thay hoa quả. Căn phòng đó rất thấp, hai chiếc giường đều được kê bằng gạch và ván gỗ, ở giữa hai chiếc giường đặt một chiếc bàn dài thấp bong tróc lớp sơn, bên trên chất đống bàn chải đánh răng, gương, cốc uống nước, giấy vệ sinh và đủ thứ đồ đạc khác. Trên tường treo mấy bộ quần áo cũ, ở góc sau cửa có một chiếc bồ cầu bằng gỗ đậy nắp. Tất cả khung cảnh này càng trở nên xám xịt hơn dưới ánh bóng đèn công suất thấp.

Vương Thu Phượng và Lý Ái Kiệt rửa chân xong liền tắt đèn, hai người nằm trong bóng tối trò chuyện.

- Vừa nãy nhìn cái điệu bộ chồng cô nắm tay cô, thực sự khiến tôi ghen tị đấy. - Vương Thu Phượng ngưỡng mộ nói, - Tình cảm của hai vợ chồng cô thắm thiết thật đấy.

- Thế nên anh ấy hứa hẹn đau ốm là em còn đau đớn hơn cả chính mình bị bệnh ấy chứ. - Lý Ái Kiệt khẽ nói.

- Haizz, chồng tôi trước khi bệnh tình chúng tôi đã chẳng có tình cảm tốt đẹp gì rồi, hai ngày không cãi nhau thì ba ngày sáng sớm đã gây sự. Anh ta đổ bệnh tôi vẫn phải làm tròn nghĩa vụ, ai ngờ con người này tính tình ngày càng giống con lừa ương ngạnh. Tôi chăm sóc anh ta ba tháng nay rồi, bệnh tình của anh ta cứ tái đi tái lại, tiền trong nhà tiêu sạch, còn nợ một đống nợ nần, buồn phiền đến mức tôi chẳng muốn sống nữa. Hai đứa con thì đứa nào cũng chưa hiểu chuyện, mẹ chồng thì vừa lười vừa ham ăn, suốt ngày bóng gió chì chiết tôi.

- Nhà chị cũng sống bằng nghề làm ruộng à? - Lý Ái Kiệt hỏi.

- Chứ sao nữa, chúng ta cũng là nông dân mà. Năm kia lúc anh ta chưa bệnh có hùn vốn mở một xưởng ép dầu với người ta, kiếm được mấy nghìn tệ, thế mà nướng sạch vào cờ bạc hết.

- Thế tiền của chị lấy đâu ra mà trả?

- Bây giờ tôi bắt đầu làm liền một lúc hai việc rồi đây. - Vương Thu Phượng nói, - Hơn ba giờ sáng mỗi ngày tôi đều ra phòng vé ga tàu lửa xếp hàng mua vé nằm, sau đó bọn phe vé trả cho tôi mười lăm tệ. Buổi trưa tôi đi thu gom cơm thừa canh cặn từ mấy nhà hàng cho một trang trại nuôi lợn, cũng có thể kiếm thêm được tầm mười tám tệ. Một ngày làm việc xoay vòng, tính ra cũng được hai mươi mấy tệ đấy.

- Chồng chị có biết chị vất vả thế này không?

- Anh ta không mắng tôi là thắp hương khấn phật lắm rồi, chứ còn dám mong mỏi anh ta xót xa tôi cơ chứ. - Vương Thu Phượng thở dài một hơi thật dài, - Sau này anh ta mà hồi phục không tốt, thực sự bị liệt nửa người, quãng đời còn lại của tôi coi như tiêu đời. Đôi khi thực sự chỉ mong anh ta... - Lý Ái Kiệt biết cô ta định nói gì, cô kinh ngạc phát ra một tiếng "á" trong bóng tối.

- Cô cứ vớ phải rồi khắc biết. - Vương Thu Phượng kiệt sức nói, - Nhỡ chồng cô thực sự mắc ung thư, sẽ cần một số tiền lớn khổng lồ mà chữa trị cũng chẳng khá lên được đâu. Đến lúc đó tôi giúp cô liên hệ vài việc để làm, bán cơm hộp, trông trẻ hộ người ta, giao sữa...

Giọng của Vương Thu Phượng càng lúc càng nhỏ dần, sự mệt mỏi nặng nề cuối cùng cũng chặn đứng giọng nói của cô ta, đẩy cô ta chìm vào giấc ngủ sâu. Lý Ái Kiệt trằn trọc thao thức, lúc thì nghĩ không biết Tần Sơn ở bệnh viện có nghỉ ngơi tốt không, ban đêm có ho không, lúc lại nghĩ Phấn Bình ở nhà hàng xóm có quen không, lúc thì lại nghĩ đến khoảng ruộng khoai tây ở sườn nam trấn Lễ nhà cô, nghĩ đến mức vừa mệt vừa rã rời rồi cứ thế thiếp đi lúc nào không hay. Đến khi tỉnh dậy thì trời đã sáng bạch, chủ nhà đang quét dọn nhà cửa, mấy con bồ câu xám đang gù gù trước bệ cửa sổ, chỗ nằm của Vương Thu Phượng đã trống không từ lúc nào.

- Đêm qua ngủ có ngon giấc không? - Chủ nhà nhiệt tình hỏi.

- Ngủ say lắm ạ. - Lý Ái Kiệt nói, - Cơn mệt mỏi do dọc đường bôn ba cuối cùng cũng tiêu tan rồi.

Chủ nhà vừa bận rộn vừa lải nhải hỏi Lý Ái Kiệt một số chuyện. Chồng mắc bệnh gì thế, nhà mấy nhân khẩu, ở mấy gian nhà cơ chứ. Bà ấy bảo với Lý Ái Kiệt rằng Vương Thu Phượng đã đi ga tàu lửa xếp hàng mua vé nằm từ sáng sớm tinh mơ rồi, bảo cô dậy sớm thì ra góc phố mua cái bánh rán bao trứng mà ăn.

Lý Ái Kiệt rửa mặt xong, liền đi theo con đường tối qua để đến bệnh viện. Trên phố dù là ô tô hay người qua lại đều đông đúc đến mức cô đếm không xuể, cô nghĩ, con đường trong thành phố mới thực sự là con đường khổ mệnh. Trời hơi âm u, nhưng đại đa số phụ nữ đều mặc váy, họ để lộ đôi chân, đeo những chiếc túi xách da tinh xảo lịch lãm, giày cao gót nện trên vỉa hè phát ra tiếng lộc cộc. Ban đầu cô định mua cái bánh rán bao trứng ở góc phố ăn tạm, nhưng vì nhớ nhung Tần Sơn nên đành bụng đói đến bệnh viện trước. Vừa bước vào hành lang, liền thấy cửa phòng bệnh của Tần Sơn bị đẩy ra, bỗng chốc năm sáu người cuống cuồng tuôn ra ngoài, có bác sĩ, lại có cả những người xa lạ với vẻ mặt hoảng loạn. Theo sau là một chiếc giường bệnh được đẩy ra, dọa cho chân Lý Ái Kiệt nhũn cả ra. Cho đến khi nhìn thấy bệnh nhân đó không phải là Tần Sơn, cô mới trút được một tiếng thở phào, nhìn họ vội vã chạy về phía phòng cấp cứu.

Tần Sơn đã giúp vợ đặt một phần cháo kê, sợ cháo nguội nên anh ta dùng hộp cơm đậy thật kín lại, đặt lên bụng mình, nửa ngả người dùng tay ấp ủ. Lý Ái Kiệt vừa tới, anh ta liền mỉm cười lấy hộp cơm từ trong chăn ra, nói: "Vẫn còn ấm đấy, em mau ăn đi."

Sống mũi Lý Ái Kiệt cay xè, nhỏ giọng hỏi: "Đêm qua không ho chứ?"

Tần Sơn chớp chớp mắt, lắc đầu, khẽ nói: "Không có em ở bên cạnh nên ngủ không ngon giấc."

Lý Ái Kiệt rưng rưng đôi mắt nhìn Tần Sơn một cái, đoạn cúi đầu ăn hộp cháo đó. Những chiếc lá cây ngoài cửa sổ phòng bệnh bị gió thổi xào xạc, giống như âm thanh Tần Sơn dùng cọng rơm lùa vào tai cô trêu chọc làm cô nhột thời trẻ. Lý Ái Kiệt liếc nhìn chồng của Vương Thu Phượng, anh ta tứ chi cứng đờ nằm trên giường, đầu nghẹo sang một bên, thèm thuồng nhìn bệnh nhân giường bên cạnh ăn bánh nếp. Biểu cảm đó hoàn toàn giống như một đứa trẻ con chưa hiểu sự đời.

Kết quả kiểm tra của Tần Sơn rất nhanh đã có. Khi Lý Ái Kiệt được bác sĩ gọi vào phòng làm việc, cô biết mọi chuyện đã tiêu tùng rồi.

Bác sĩ nói: "Anh ấy đã là ung thư phổi giai đoạn cuối rồi, đã di căn rồi."

Lý Ái Kiệt không hề lên tiếng, cô chỉ cảm thấy bản thân bỗng chốc rơi ùm xuống một cái giếng sâu thăm thẳm tối om, cô không còn cảm nhận được sự tồn tại của ánh nắng mặt trời nữa.

Bác sĩ nói: "Nếu phẫu thuật thì hiệu quả cũng không được lý tưởng cho lắm. Chị xem xét đi, hoặc là trước mắt dùng thuốc để duy trì. Tuy nhiên tốt nhất là không nên để bệnh nhân biết tình hình thực tế, như vậy sẽ làm tăng gánh nặng tâm lý cho anh ấy."

Lý Ái Kiệt chậm chạp bước ra khỏi phòng làm việc của bác sĩ, cô gặp rất nhiều người ở hành lang, thế nhưng cô có cảm giác thế giới này chỉ có một mình cô. Cô đi đến bên bồn hoa trước cửa lớn tòa nhà nội trú, rất muốn oà khóc một trận trước những bông hoa đám cỏ xinh đẹp vô lo vô nghĩ ấy. Thế nhưng nước mắt của cô đã bị nỗi bi thương to lớn đánh gục rồi, lúc này cô mới hiểu ra những kẻ tuyệt đối tuyệt vọng vốn dĩ không hề có nước mắt.

Lý Ái Kiệt đi thăm Tần Sơn, để che giấu sự hoảng loạn trong nội tâm, cô cố tình hái trộm một bông hoa từ bồn hoa giấu vào ống tay áo. Tần Sơn đang uống nước, ánh nắng rực rỡ chiếu rọi lên gò má xanh xao gầy gò của anh ta, đôi môi anh ta đã nứt nẻ cả rồi. Lý Ái Kiệt thừa lúc anh ta không để ý liền lấy bông hoa từ trong ống tay áo ra: "Ngửi thử xem, có thơm không nào?" Cô đưa bông hoa sát vào mũi anh ta.

Tần Sơn ngửi sâu một hơi, nói: "Vẫn chưa thơm bằng hoa khoai tây đâu."

Lý Ái Kiệt đính chính lại: "Hoa khoai tây làm gì có mùi thơm."

"Ai bảo hoa khoai tây không có mùi thơm chứ? Mùi hương của nó mới thực sự đặc biệt làm sao, bình thường không ngửi thấy đâu, hễ ngửi thấy rồi là khiến người ta nhớ mãi không quên." Tần Sơn ngó nghiêng xung quanh thấy các bệnh nhân và người nhà khác không chú ý lắng nghe họ nói chuyện, lúc này mới bạo dạn trêu chọc: "Giống y như mùi hương trên người em vậy."

Lý Ái Kiệt cười thê thiết. Nương theo chút hơi hướng của nụ cười đó, cô giả vờ ra vẻ hào hứng vui mừng nói: "Anh có biết tại sao em lại hái trộm hoa cho anh không? Chúng ta phải vui mừng một phen rồi, bệnh của anh đã được chẩn đoán xác định rồi, chỉ là bệnh phổi bình thường thôi, truyền nước mấy tháng là khỏi hẳn."

Tần Sơn cõi lòng lạnh ngắt hỏi: "Bác sĩ nói với em thế rồi à?"

Lý Ái Kiệt nói: "Bác sĩ vừa mới nói với em xong, không tin thì anh cứ đi mà hỏi."

Tần Sơn nói: "Không mắc bệnh nặng thì đương nhiên là tốt rồi, tôi còn đi hỏi làm gì nữa chứ. Chúng ta đến đây cũng hơn một tuần rồi, chắc là đến lúc thu hoạch khoai tây rồi đấy."

Lý Ái Kiệt nói: "Anh cứ yên tâm đi, trấn Lễ nhà mình có biết bao nhiêu người tốt bụng, không thể để khoai tây nhà chúng ta thối rữa ở dưới ruộng đâu."

Tần Sơn bỗng nhiên nói: "Ruộng nhà mình tự trồng thì tự mình thu hoạch mới thú vị chứ. Tiền toàn bộ đều do em nắm giữ, em không thể cho anh mấy trăm tệ để tiêu xài hay sao?"

Lý Ái Kiệt mím môi cười một tiếng, bảo: "Em làm gì có chuyện keo kiệt đến thế chứ. Anh bây giờ đang nằm trong bệnh viện lại không thể ra ngoài đi dạo, anh cần tiền để làm gì cơ chứ?"

"Đặt chút cơm ngon chứ bộ, nhờ người ta mua ít hoa quả gì đấy." Tần Sơn cầm cốc nước uống mấy ngụm nước, rồi nói: "Trong người có tiền thì mới thấy yên tâm được."

Lý Ái Kiệt liền đếm ba trăm tệ từ trong túi đeo hông đưa cho Tần Sơn.

Chiều hôm đó, y tá liền đến truyền dịch cho Tần Sơn, đó là một loại dịch truyền không dán nhãn thuốc. Lý Ái Kiệt vừa bầu bạn bên cạnh lúc anh truyền dịch vừa nói những lời ấm áp với anh. Đến chập tối, nước truyền xong, người mang cơm tới cũng đến. Họ lại cùng nhau ăn cơm tẻ và đậu cô ve. Tần Sơn ăn tuy ít nhưng sắc mặt trông có vẻ khá khẩm, bởi vì anh ta cứ nói chuyện mãi.

Chập tối. Vương Thu Phượng đến đưa cơm cho chồng, cô ta thâm quầng cả hai mắt, tay quấn băng gạc. Hai ngày nay cô ta đặc biệt xui xẻo, đường sắt trấn áp bọn phe vé, bọn phe vé chẳng ai dám xuất hiện nữa. Cô ta tính tự mình mua vé rồi mang bán lại với giá cao trong bóng tối, ngờ đâu quãng thời gian này ngày nào cô ta cũng dậy muộn, đến phòng vé thì chỉ có thể xếp hàng ở cuối đuôi hàng, đương nhiên chẳng thu được gì, hơn nữa tay lại vụng về nên bị hàng rào sắt cứa rách. Chồng cô ta tuy tính tình không tốt nhưng sự thèm ăn lại vượng phát hơn những ngày trước, suốt ngày điểm danh đòi ăn gà ăn cá, Vương Thu Phượng chỉ đành cắn răng chịu đựng.

Vương Thu Phượng nói: "Tần Sơn, anh cũng uống chút canh gà đi."

Tần Sơn dịu dàng cười mỉm nói: "Tôi và Ái Kiệt vừa ăn xong rồi. Cảm ơn chị nhé."

Chồng của Vương Thu Phượng hằn học trừng mắt lườm Vương Thu Phượng một cái, nói: "Cô nhìn cậu ta trẻ hơn tôi kìa, bảo cậu ta uống canh gà của tôi đi, cô đang đi dụ dỗ đàn ông đấy à..."

Vương Thu Phượng lắc đầu thở dài một tiếng, đành bất lực dùng từng thìa đút canh gà cho chồng. Đút cơm cho chồng xong, cô ta cùng Lý Ái Kiệt đi nhà vệ sinh, bất ngờ thốt lên: "Biết bao nhiêu kẻ không đáng phải vào nhà xác thì lại vào đó, ông ta thế này đáng phải vào thì ngày nào cũng sống để hành hạ người ta. Đôi khi thực sự chỉ muốn hạ độc chết quách đi cho rồi."

Lý Ái Kiệt ngẩn ngơ nhìn Vương Thu Phượng, thẫn thờ nói: "Tần Sơn đã được chẩn đoán xác định rồi." Cô đột ngột bổ nhào vào lòng Vương Thu Phượng oà khóc nức nở, "Em còn chẳng bằng chị, muốn để anh ấy hành hạ em mà cũng chẳng có cơ hội này nữa rồi!"

Hai người phụ nữ trung niên ôm chặt lấy nhau khóc thành một giỏ nước mắt, khiến cho một số người đi nhà vệ sinh sợ hãi đến mức biến sắc.

Đêm hôm đó Vương Thu Phượng và Lý Ái Kiệt gần như thức trắng đêm. Hai người mua một chai bạch tửu, uống đến mức say khướt, đem toàn bộ những giọt nước mắt chưa khóc xong ở nhà vệ sinh khóc tuôn ra hết. Ban đầu hai người đều cảm thấy đầu óc choáng váng mụ mị, điều kỳ lạ là khóc cho đã đời lại giúp giải cả rượu, hoàn toàn không chút buồn ngủ nào. Thế là hai người kể chuyện gia thế của mỗi người, kể đến tận lúc trời hửng sáng, mới cảm thấy mắt cay xè, thế rồi đều chìm đắm say sưa vào giấc ngủ trong buổi rạng đông e ấp như nụ hoa.

Lý Ái Kiệt mơ thấy mình và Tần Sơn đi nhổ cỏ ở ruộng khoai tây, đi ngang qua đồng cỏ, Tần Sơn hái cho cô một nhành hoa, liền sảy chân ngã xuống đầm lầy. Nhìn con người cứ lún sâu mãi xuống, khiến Lý Ái Kiệt hoảng hốt kêu lên thất thanh, giật mình thon thót ngồi bật dậy từ trong giấc mơ. Xoa xoa thái dương, nhìn chai rượu trống không trên chiếc bàn thấp cùng dã vị xúc xích, đậu phụ khô, lạc rang ăn thừa, cô mới nhớ lại chuyện uống rượu với Vương Thu Phượng đêm qua. Vương Thu Phượng đắp tấm chăn nhung mỏng, tóc tai xõa tung ngủ say sưa, cánh mũi khẽ động đậy, sắc mặt cũng trông khá khẩm hơn ban ngày rất nhiều. Lý Ái Kiệt với lấy chiếc đồng hồ đeo tay, nhìn lại thì đã là thời điểm giữa trưa, sợ tái mặt hết cả hồn, vội vàng lay Vương Thu Phượng dậy: "Chị Phượng, giữa trưa rồi kìa, chúng ta vẫn chưa đến bệnh viện đấy."

Vương Thu Phượng cũng kêu "ây da" một tiếng rồi ngồi dậy, dùng mu bàn tay mạnh mẽ dụi mắt, đầy bực dọc tự trách móc: "Haizz, xếp hàng mua vé tàu không thành, ngay cả cám lợn cũng không đi thu gom nổi nữa rồi." Cô ta duỗi thẳng lưng, bất ngỡ lại ngả người nằm ngửa còng queo trên giường, mang theo bộ dạng phó mặc cho số phận: "Đằng nào cũng đã giữa trưa rồi, chi bằng ngủ một mạch đến tối luôn, lại còn bớt được một bữa cơm."

Lý Ái Kiệt biết cô ta đang nói lời giận dỗi. Đợi cô ta vệ sinh cá nhân chải chuốt xong xuôi bước trở lại căn phòng nhỏ, Vương Thu Phượng quả nhiên đã thức dậy rồi. Cô ta bảo với Lý Ái Kiệt rằng, qua hai ngày nữa cô ta sẽ về Minh Thủy một chuyến, ban đêm cô ta mơ thấy hai đứa con bị chó cắn: "Một đứa bị cắn vào tay, một đứa bị cắn vào chân, nhào vào người tôi khóc lóc không đứng dậy nổi, bọn trẻ đầu thai vào nhà tôi đúng là đáng thương quá mà."

Lý Ái Kiệt an ủi cô ta: "Mơ đều là điềm trái ngược để giải mã mà. Chị mơ thấy chúng khóc tức là chúng đang cười."

"Haizz, tôi nhớ con quá." Vương Thu Phượng lại thở dài một hơi thật dài, "Cũng sắp đến mùa thu hoạch rồi, chẳng lẽ cứ mãi trông chờ vào nhà mẹ đẻ giúp đỡ hay sao chứ?"

"Cũng sắp thu hoạch rồi, nhà chúng tôi có một khoảng ruộng khoai tây lớn lắm cơ mà." Lý Ái Kiệt nói câu này có cảm giác giống như mùa thu chưa trải nghiệm đủ mà đôi chân đã đạp trên lớp băng mỏng đầu đông, dâng lên một cảm giác mất mát và xót xa không nói nên lời.

Hai người vừa trò chuyện vừa bước ra phố, mỗi người mua một chiếc bánh rán bao trứng, tựa lưng vào hàng rào đầy bụi bặm để ăn. Ánh nắng vô cùng rực rỡ, họ nheo nheo đôi mắt, chán nản nhìn người qua lại, xe cộ, biển quảng cáo, lắng nghe tiếng còi ô tô, tiếng âm thanh nhạc pop phát ra từ máy ghi âm trước sạp bán băng cassette cùng tiếng rao hàng vang lên hết lớp này đến lớp khác.

Khi họ vội vã đến bệnh viện thì bữa trưa đã qua rồi. Lý Ái Kiệt vừa bước vào phòng bệnh liền ngây người chết lặng. Tần Sơn biến mất rồi, đồng phục bệnh nhân chất đống trên giường, hộp cơm và những đồ đạc trên tủ đầu giường cũng không cánh mà bay.

Y tá đang tiêm thuốc cho bệnh nhân, nhìn thấy Lý Ái Kiệt liền với thái độ cứng nhắc nói: "Người nhà giường số năm, bệnh nhân nhà các người đâu mất rồi?"

Lý Ái Kiệt sốt ruột nói: "Tối qua lúc tôi rời đi anh ấy vẫn ở yên đây mà, sao anh ấy lại ra khỏi bệnh viện được chứ? Phải hỏi bệnh viện các cô chứ lị?"

Y tá bực bội đáp: "Bệnh viện có phải nhà trẻ đâu. Có còn ở nữa không? Không ở thì còn những bệnh nhân khác đang chờ giường đấy."

Lý Ái Kiệt giở tấm ga giường của Tần Sơn ra, thấy đôi dép lê dưới gầm giường cũng biến mất tus, cô liền sợ hãi ngồi sụp xuống đầu giường khóc nức nở. Một bệnh nhân giường bên cạnh nói, tối qua Tần Sơn vẫn ngủ rất ngon giấc, tầm bốn giờ sáng, trời vừa hửng sáng là Tần Sơn đã xuống giường rồi, ông ấy cứ tưởng anh ta đi vệ sinh chứ.

Liệu Tần Sơn có đi tìm cái chết không? Hôm qua cô và Vương Thu Phượng khóc một trận trong nhà vệ sinh, mặc dù trước khi quay lại phòng bệnh đã rửa mặt rất nhiều lần, lại đứng thổi gió ngoài sân để bình tĩnh lại một lúc, nhưng đôi mắt sưng đỏ của cô có lẽ đã để lộ manh mối nào đó cho anh ta bắt gặp rồi. Anh ta cứ thế bỏ đi chẳng một lời từ biệt, xem chừng là không muốn sống nữa rồi.

Vương Thu Phượng đành gác lại chuyện của chồng, vội vàng đi cùng Lý Ái Kiệt tìm kiếm Tần Sơn. Họ đi đến bờ sông Tùng Hoa, nút giao đường sắt cầu Tế Hồng cùng khu rừng sâu thẳm trong công viên, hầu như tất cả những địa điểm có thể tự sát đều bị họ chạy qua một lượt, thế nhưng chẳng có ai nhảy sông, nằm lên đường ray hay treo cổ trên cây trong công viên cả. Khi trời tối hẳn, họ vẫn không thấy bóng dáng Tần Sơn đâu, thứ duy nhất xuất hiện chỉ là những dòng người xa lạ tấp nập trở về nhà không dứt. Lý Ái Kiệt úp mặt vào hàng rào sắt màu xanh ở cầu Tế Hồng oà khóc thảm thiết.

Họ vắt óc suy nghĩ xem Tần Sơn có thể đi đâu được, cuối cùng Vương Thu Phượng bảo nhỡ đâu anh ta đến chùa Cực Lạc để xuất gia thì sao. Lý Ái Kiệt cũng thấy có vài phần hợp lý, nhỡ đâu Tần Sơn cho rằng việc quy y cửa Phật sẽ giúp cả bệnh tình và linh hồn của anh ấy đều được cứu rỗi. Thế là sau khi trải qua một đêm mất ngủ nữa, sáng sớm tinh mơ họ đã đến chùa Cực Lạc. Họ tìm gặp vị trụ trì, hỏi xem ngày hôm qua có ai đến xin xuất gia không. Trụ trì chắp tay niệm một câu "A Di Đà Phật", sau đó khẽ lắc đầu. Họ lại đến nhà thờ Công giáo và một nhà thờ Tin lành ở đường Đại Trực. Tại sao họ lại đến nhà thờ? Có lẽ họ cho rằng đó là nơi thu dung linh hồn con người. Chuyển sang buổi chiều, vẫn không thấy bóng dáng Tần Sơn đâu. Họ lại chạy về nơi trọ xem tivi nhà chủ nhà, xem bản tin trưa của thành phố có đăng thông tin tìm người hay có tai nạn bất ngờ nào xảy ra không, kết quả là họ hoàn toàn tay trắng.

Mãi cho đến hai giờ chiều, Lý Ái Kiệt đang trong trạng thái vô cùng lo lắng mới đột nhiên nhận thức được rằng Tần Sơn nhất định đã quay về trấn Lễ rồi. Một kẻ sắp tự sát sao lại mang theo hộp cơm, khăn mặt, dép lê và những đồ đạc đó chứ? Cô lại liên tưởng đến chuyện Tần Sơn đòi tiền cô hôm nọ, từ đó càng kiên quyết tin rằng Tần Sơn đã trở về quê nhà rồi. Lý Ái Kiệt bắt đầu thu dọn hành lý về nhà.

Lý Ái Kiệt cúi gằm mặt nói: "Chị Phượng, lát nữa cùng em đi làm thủ tục xuất viện nhé. Tần Sơn nhất định là đã về nhà rồi."

Vương Thu Phượng lớn tiếng kêu lên: "Anh ấy không muốn chữa bệnh nữa á?"

Lý Ái Kiệt nghẹn ngào nói: "Anh ấy nhất định đã hiểu rõ bệnh tình của mình là ung thư giai đoạn cuối rồi, căn bệnh chữa không khỏi thì anh ấy sẽ không chữa nữa đâu. Anh ấy muốn giữ lại số tiền đó cho em và Phấn Bình sinh sống qua ngày, em hiểu anh ấy mà."

Vương Thu Phượng sụt sùi nấc lên: "Người tốt thế này sao lại để cô vớ phải chứ? Anh ấy về nhà sao lại không gọi cô đi cùng?"

"Gọi em đi cùng thì em có để anh ấy đi được không?" Lý Ái Kiệt nói, "Tàu lửa hôm nay đã lỡ chuyến mất rồi, ngày mai em sẽ quay về."

Một khi đã nghĩ thông suốt điểm đến của Tần Sơn, Lý Ái Kiệt liền trở nên điềm tĩnh lạ thường. Buổi chiều, Vương Thu Phượng đi cùng cô đến làm thủ tục xuất viện, phía bệnh viện ban đầu không chịu hoàn lại tiền viện phí thế chân, nói rằng bệnh nhân đã ở lại hơn một tuần rồi, hơn nữa lại dùng không ít thuốc. Lý Ái Kiệt ăn nói không lại họ, liền đi tìm sự trợ giúp từ bác sĩ điều trị của Tần Sơn. Sau khi nghe rõ tình hình, bác sĩ đã giúp cô đòi lại khoản tiền đáng lẽ phải được hoàn trả.

Đêm tối, Lý Ái Kiệt mở túi du lịch ra, lấy ra một chiếc quần vải dạ màu xám bạc còn rất mới, đưa cho Vương Thu Phượng: "Chị Phượng, đây là chiếc quần từ ba năm trước của em, mới chỉ mặc có hai lần thôi. Người thành phố hay có thói quen nhìn mặt bắt hình dong, khi chị đi đâu làm việc thì cứ mặc nó vào. Chị cao hơn em một chút, chị có thể thả lai quần xuống."

Vương Thu Phượng ôm trọn chiếc quần đó vào lòng, khóc ướt đẫm một mảng lớn.

Lý Ái Kiệt vội vã quay về trấn Lễ đúng vào mùa thu hoạch, nhà nào nhà nấy đều đang dỡ khoai tây ở ruộng sườn nam. Đó là khoảng thời gian buổi chiều, bầu trời trong xanh vô ngần, không một gợn mây, chỉ có ngọn gió mát rượi tha hồ lang thang đùa nghịch trong những con hẻm nhỏ. Lý Ái Kiệt không về nhà, cô sải bước thẳng tiến về phía ruộng khoai tây ở sườn nam. Suốt dọc đường đi, cô nhìn thấy đầu ruộng của rất nhiều nhà đều đặt xe đẩy tay, người thì bới, người thì nhặt, người thì cho vào bao tải đóng gói. Chú chó của nhà hàng xóm cũng đi theo chủ ra đồng, nhìn thấy Lý Ái Kiệt, liền vẫy đuôi chạy đến ngoạm lấy ống quần cô, tựa như đang ân cần hỏi thăm: Chị về rồi đấy à?

Lý Ái Kiệt nhìn thấy từ xa Tần Sơn đang lom khom bới khoai tây ở ruộng nhà mình, Phấn Bình đi theo sau anh ta đang dùng một chiếc giỏ đựng khoai tây để nhặt củ. Tần Sơn mặc áo vải xanh, ánh nắng buổi chiều nặng trịch chiếu rọi lên người anh ta, khiến anh ta tỏa sáng lấp lánh trong ánh nắng rực rỡ, Lý Ái Kiệt từ tận đáy lòng gọi thấu một tiếng: "Tần Sơn——" Hai gò má liền bị nước mắt của chính mình làm cho bỏng rát.

Gia đình Tần Sơn thu hoạch khoai tây xong xuôi liền thảnh thơi trải qua mùa đông. Tần Sơn gầy sọp đi với tốc độ ngày càng nhanh, hầu như không thể ăn uống gì được nữa. Anh ta thường xuyên ngẩn ngơ nhìn Lý Ái Kiệt mà không nói lời nào. Lý Ái Kiệt vẫn bình thản nấu cơm, giặt giũ, trải giường, cùng nằm chung một chiếc giường ngủ với anh ta. Có một buổi chiều tối, trời đổ tuyết, Phấn Bình đang nướng lát khoai tây trên lò sưởi ở gian bếp, Tần Sơn bất ngờ nói với Lý Ái Kiệt: "Anh từ Cáp Nhĩ Bát về có mua cho em một món đồ đấy, em đoán xem là cái gì nào?"

Trái tim Lý Ái Kiệt đập thình thịch: "Làm sao mà em đoán ra được cơ chứ."

Tần Sơn bước xuống kang, đến tủ lấy ra một bọc giấy đỏ, nhẹ nhàng bóc từng lớp từng lớp ra, rũ tung ra một chiếc sườn xám vải lụa mềm màu xanh ngọc bích, chiếc sườn xám đó dưới ánh đèn phản chiếu hắt ra một thứ ánh sáng u huỳnh lay động lòng người.

Lý Ái Kiệt kinh ngạc thốt lên một tiếng: "Ôi!"

Tần Sơn nói: "Sáng sủa rực rỡ biết bao."

Lý Ái Kiệt xót xa nói: "Mùa hè năm sau..."

Tần Sơn nói: "Đến lúc đó em mặc cho anh xem nhé."

Tần Sơn nói: "Mặc cho người khác xem cũng giống vậy thôi mà."

Lý Ái Kiệt cuối cùng không kìm nén được nữa, oà khóc bổ nhào vào lòng Tần Sơn: "Xẻ tà dài thế này, em mới không mặc cho người khác xem đâu..."

Tần Sơn giãy giụa suốt hai ngày hai đêm trong những ngày tuyết rơi cuối cùng cũng ngừng thở. Người trấn Lễ đều đến giúp Lý Ái Kiệt lo liệu hậu sự, nhưng việc canh giữ linh cữu chỉ có một mình cô gánh vác. Lý Ái Kiệt mặc chiếc sườn xám vải lụa mềm màu xanh ngọc bích đó trong nhà, canh giữ bên ngọn lửa sưởi ấm áp và người chồng, từ sáng đến tối, từ nửa đêm cho đến rạng đông. Mãi cho đến ngày đưa tang, cô mới thay bộ sườn xám đó ra.

Do thời tiết băng giá lạnh căm căm, huyệt mộ của những người qua đời vào mùa này không thể đào quá sâu được, thế nên chỉ dựa vào chút đất đóng băng đó để lấp phủ quan tài là hoàn toàn vô ích. Mọi người thường đi chở một xe ngựa xỉ than tới để đắp lên mộ, đợi đến khi xuân ấm hoa nở mới bồi đắp thêm đất mới. Khi người chủ trì tang lễ sai người đi chở xỉ than tới, Lý Ái Kiệt bất ngờ ngăn cản lại: "Tần Sơn không thích xỉ than."

Người chủ trì tang lễ cứ ngỡ cô đau buồn sâu sắc, đang định mở lời khuyên nhủ ân cần, thì cô bất ngờ xách mấy chiếc bao tải từ trong kho đi ra hướng về miệng hầm rau, mở cửa hầm ra, phân phó mấy người trai tráng khỏe mạnh: "Mau xúc khoai tây vào bao tải đi."

Mọi người đều hiểu ý đồ của Lý Ái Kiệt, thế là cùng nhau xắn tay áo nhặt khoai tây. Chưa đầy một tiếng đồng hồ, năm bao tải khoai tây đã được đóng đầy kín mít.

Người trấn Lễ được chứng kiến một đám tang bất thường. Bên cạnh quan tài của Tần Sơn đặt năm bao tải khoai tây chắc nịch, Lý Ái Kiệt quấn khăn tang đi sau xe, mặc dù người chủ trì tang lễ không cho cô đi theo đến nghĩa trang, cô vẫn kiên quyết đi theo đến cùng. Quan tài của Tần Sơn hạ xuống huyệt mộ, mọi người dùng xẻng hất hết lớp đất đóng băng mỏng manh lên, quan tài vẫn còn lộ ra những đốm đỏ lấm tấm. Lý Ái Kiệt tiến lên đổ từng bao khoai tây lên mộ, chỉ thấy những củ khoai tây ấy lục đục lăn lòn xoay tròn trên gò mộ, cuối cùng đồng lòng chen chúc dựa sát vào nhau, khiến cho ngôi mộ của Tần Sơn bỗng chốc trở nên đầy đặn sung túc hẳn lên. Ánh nắng kiệt quệ sau trận tuyết vất vả vươn những xúc tu len lỏi vào các kẽ hở giữa những củ khoai tây, khiến cho toàn bộ ngôi mộ tràn ngập một bầu không khí thu hoạch ấm áp. Lý Ái Kiệt mãn nguyện nhìn ngôi mộ đó, thầm nghĩ vào khoảnh khắc ngân hà rực rỡ, Tần Sơn ở nơi đó liệu có nhận ra ngay ruộng khoai tây nhà mình không? Anh ấy liệu có còn ngửi thấy hương thơm đặc biệt của loài hoa khoai tây đó không?

Lý Ái Kiệt là người cuối cùng rời khỏi ngôi mộ của Tần Sơn. Cô vừa đi được hai ba bước, chợt nghe thấy tiếng sột soạt phát ra từ phía sau. Hóa ra là một củ khoai tây tròn vo mập mạp trên đỉnh mộ từ phía trên tuột rơi xuống, lăn thẳng đến bên chân Lý Ái Kiệt, dừng lại trước giày cô, tựa như một đứa trẻ con được cưng chiều quen thói đang nài nỉ sự âu yếm yêu thương tột cùng từ người mẹ. Lý Ái Kiệt xót xa trìu mến nhìn củ khoai tây đó, khẽ trách móc: "Vẫn bám theo chân em cơ à?"