Hòn ngọc bích trong đêm tối đang lắng nghe tiếng trâu nhai lại. Âm thanh trộn lẫn giữa thứ cỏ lài này với nước bọt khiến cậu chìm vào những hồi ức thường trực. Cậu luôn cảm thấy có điều gì đó quan trọng được gói gọn trong âm thanh này, nhưng hồi ức lại giống như vực sâu khó lòng thấu suốt, cậu luôn trở về tay không.

Có lẽ vì cha dượng sắp chết, dạo này ngày nào ông cũng đến chuồng trâu để trò chuyện với Bảo Chuội. Có lúc ông cứ im lặng xoa đầu Bảo Chuội, trong mắt trào ra những giọt nước mắt đục ngầu. Bảo Chuội bèn nói: "Út, chú đói à?" Bởi vì cậu đói quá là muốn khóc.

Cha dượng lắc đầu, gò má tái xám co giật, ông run run kéo lấy tay Bảo Chuội nói: "Đợi chú chết rồi, con hãy vào nhà mà ngủ."

"Con thích ở cùng trâu." Bảo Chuội cười khúc khích, "Hoa Nhi sắp sinh bê con rồi."

Hoa Nhi là một con trâu cái lông khoang nâu trắng, má trái nó có một vết bơ vơ hình hoa lan, điều này khiến nó trông đẹp hơn hẳn Phản Liễn và Địa Nhi. Địa Nhi là một con trâu đực đen ba tuổi, là sức lao động chính cày bừa trong nhà; còn Phản Liễn mình thấp, màu nâu sẫm, là một con trâu đực lớn tuổi, vì cái đuôi quá dày nên lúc đi đại tiện cứ hay làm bẩn đuôi. Bảo Chuội bèn trách mắng nó, đêm đến lúc thêm thức ăn vào máng liền vỗ vào bụng Phản Liễn một cái, "Đừng có ham ăn hoài thế, ăn uống phải có chừng mực chứ."

Câu này mẹ vẫn thường nói với cậu, nay cậu đem sang cằn nhằn Phản Liễn. Phản Liễn nào thèm chấp chuyện này, nó vẫn cứ thản nhiên ăn với lượng thức ăn kinh người, và tình trạng vệ sinh phía sau lưng nó đương nhiên ngày càng tệ đi. Bảo Chuội từng thử dùng dây buộc đuôi nó lại, treo cao lên xà chuồng trâu, nhưng cậu vừa mới thử buộc dây vào đuôi trâu, Phản Liễn liền quăng ra một đống phân, dùng đuôi cuộn lấy hất thẳng vào mặt Bảo Chuội, khiến Bảo Chuội tức đến mức chỉ muốn cắt đứt cái đuôi của nó.

"Cắt đuôi mày cho sói ăn!" Bảo Chuội đe dọa, nhưng tay vẫn gỡ sợi dây trên đuôi Phản Liễn xuống.

Cha dượng đã mấy ngày không đến chuồng trâu rồi. Mỗi lần Tuyết Nhi đến mang cơm cho cậu, Bảo Chuội lại hỏi: "Út tao chết chưa?"

Tuyết Nhi liền nghiến hai hàm răng trắng ngà kèn kẹt, hậm hực nói: "Mày mới chết ấy!"

Tuyết Nhi là em gái cùng mẹ khác cha với Bảo Chuội. Con bé gầy gò thanh tú, không thích ăn đồ tanh, đôi mắt vừa to vừa đen, có chút bướng bỉnh. Mẹ vẫn thường bảo trong bụng Tuyết Nhi mọc đầy giun đũa.

Tiếng trâu nhai lại đã yếu dần, Bảo Chuội chép chép miệng rồi nhắm mắt lại. Vừa mới chợp mắt chốc lát, một luồng ánh sáng mạnh đã làm mắt cậu nhói đau, một mùi mồ hôi chua nồng xộc tới, giọng mẹ khản đặc quát lên: "Bảo Chuội, con tỉnh lại đi, dậy xem chú con kìa. Ổng sắp buông xuôi rồi, muốn nhìn con đấy."

"Đừng rọi đèn làm đau mắt con." Bảo Chuội lầm bầm, chỉ vào luồng ánh sáng đèn pin đang chiếu thẳng vào mình.

Mẹ vội vàng hướng ánh đèn sang chỗ khác, vừa vặn chiếu vào chuồng trâu ở chính giữa. Ba nút thắt hình hoa mai cột trâu cái nào cái nấy thanh u, chỉ là không tỏa ra hương thơm.

Bảo Chuội ngồi dậy.

"Con mau đi đi, chú con chờ không lâu nữa đâu." Mẹ mang theo tiếng khóc nói, "Dù gì ổng cũng là cha dượng của con, nhưng đối xử với con tốt biết bao nhiêu! Con vừa ở chuồng trâu, ổng liền dọn dẹp nơi này ấm áp hơn cả nhà người ta ở, ngày nào ổng cũng mang cơm cho con nữa, Bảo Chuội—"

"Con không về nhà người ta ở đâu." Bảo Chuội lại nằm xuống, "Con muốn ngủ cùng trâu."

"Con cứ đi lần này đi." Mẹ cầu xin, cúi người xoa nhẹ trán con trai một cái, "Ngày mai má tráng bánh rán hành cho con."

"Có cuộn sợi khoai tây không?" Dạ dày Bảo Chuội nảy lên vì phấn khích.

Mẹ gật đầu.

Bảo Chuội lại lần nữa ngồi dậy, cậu thấy khuôn mặt của mẹ khó coi như rau cải đông đá, tóc mẹ cũng bẩn hệt như đuôi của Phản Liễn. Cậu xỏ giày, vì bữa ngon sau khi trời sáng mà bước ra khỏi chuồng trâu. Bên ngoài có chút lạnh, ánh sao nhảy múa trong sân như những chú dế, cậu nhìn thấy ánh đèn trong nhà. Ngay khoảnh khắc đẩy cửa ra, cậu bỗng thấy sợ hãi, cậu run lẩy bẩy lùi lại, bầu không khí trong nhà khiến cậu muốn khóc, cậu tủi thân nói: "Con muốn về chuồng trâu—"

"Bảo Chuội!" Mẹ nói, "Bộ muốn má quỳ xuống mới chịu hả?"

"Bảo— Chuội—" Giọng cha dượng bồng bềnh trôi đến như chiếc thuyền nhỏ tròng trành giữa sóng biển.

Mẹ nhân đà ấy đẩy mạnh cậu vào nhà, rồi khép cửa lại đằng sau.

Bảo Chuội liên tục run rẩy, cậu thấy Tuyết Nhi đang cầm chiếc ca trà bằng sứ vàng đút nước cho cha dượng. Cha dượng nửa tựa vào đầu giường gạch, đôi mắt mở trố ra, cánh tay buông thõng bên mép giường cứng đờ như một củi khô.

Bảo Chuội bị mẹ đẩy đến trước mép giường. Tuyết Nhi trừng mắt nhìn Bảo Chuội, hất chỗ nước thừa trong ca trà xuống đất, sau đó đi ra phía cửa sổ.

Môi cha dượng mấp máy như con giun, ông thở dốc nói: "Út sắp chết rồi, con hứa với chú đi, sau này con vào nhà ở đi, con tự ở một phòng riêng, má con và Tuyết Nhi ở một phòng."

"Má và chú ở cùng nhau." Bảo Chuội nói.

"Nhưng chú sắp chết rồi, bà ấy không thể ở cùng chú nữa." Cha dượng nói.

"Lại tìm một ông chú sống nữa để ở cùng má." Bảo Chuội nói.

Mẹ tức giận đến mức gân cổ xông lên đánh Bảo Chuội một cái, "Đồ nghiệt chướng—"

Bảo Chuội lảo đảo một bước, đứng vững lại rồi ngơ ngác nhìn cha dượng.

"Con muốn ở với trâu." Bảo Chuội nói, "Hoa Nhi sắp sinh bê con rồi."

Cha dượng trìu mến nhìn Bảo Chuội, những giọt nước mắt to đùng chảy xuống gò má hõm sâu.

"Út—" Bảo Chuội bất chợt hỏi, "Sau khi chú chết là không về nữa hả?"

Cha dượng phát ra tiếng "hừm" một tiếng, nước mắt vẫn không ngừng tuôn rơi.

"Vậy con hỏi chú chuyện này." Bảo Chuội nói, "Tại sao trâu lại nhai lại?"

Cha dượng từng làm bác sĩ thú y, những chuyện về gia súc tự nhiên ông đều nắm rõ như lòng bàn tay.

"Trâu có bốn cái dạ dày." Cha dượng nói, "Cỏ trâu ăn vào trước tiên vào dạ cỏ, rồi từ đó mới đến dạ tổ ong. Đến đây rồi nó lại ọe cỏ ngược lại miệng để nhai kĩ, tiếp theo, tiếp theo—"

"Tiếp theo lại nuốt xuống ạ?" Bảo Chuội dán mắt vào cha dượng hỏi.

Cha dượng mệt mỏi gật đầu, nói: "Cỏ nuốt vào sẽ vào dạ lá sách, rồi mới chạy đến dạ múi khế."

Bảo Chuội nghe nhầm "dạ múi khế" thành "dạ hôi thối", cậu không kìm được cười khúc khích: "Trâu ngốc thật đấy, ọe qua ọe lại, đem thứ cỏ thơm thế đưa vào cái dạ hôi thối. Đến dạ hôi thối là biến thành phân hả chú?"

Nước mắt của cha dượng càng tuôn trào dữ dội hơn, ông vẫn cố gắng một cách vô ích muốn kéo lấy tay Bảo Chuội, nhưng mỗi lần giãy giụa của ông lại khiến khoảng cách giữa ông và con trai nuôi ngày càng xa thêm.

Bảo Chuội bận tâm đến việc phải thêm cỏ đêm cho ba con trâu, thế nên cậu quay người bước ra ngoài cửa.

Mẹ nghẹn ngào chặn lối đi của Bảo Chuội, bà nói: "Con không cảm ơn ơn nuôi dưỡng bao năm nay của chú con à?"

"Ông ấy sắp chết rồi còn gì." Bảo Chuội nói, "Cảm ơn thì ông ấy cũng nhớ được bao lâu nữa đâu, lại còn mệt óc."

"Cái thằng ngốc này—" Mẹ khóc oà lên.

Bảo Chuội vòng qua mẹ, bước ra ngoài cửa. Tuyết Nhi ngồi xổm trên bệ cửa nức nở khóc. Bảo Chuội bước qua người con bé, nói: "Mày có chết đâu mà khóc lắm thế."

"Ngày mai đến một cọng hành tao cũng không cho mày ăn!" Tuyết Nhi nghiến răng nghiến lợi chỉ vào bóng lưng Bảo Chuội nói.

"Bánh rán hành, lại còn cuộn sợi khoai tây nữa chứ." Bảo Chuội đắc ý nói.

"Mơ đi!" Tuyết Nhi nhổ nước bọt vào Bảo Chuội một cái.

Bảo Chuội vừa về đến chuồng trâu thì Hoa Nhi liền kêu lên một tiếng trầm đục, tiểu chủ nhân từ trước đến nay chưa từng ra ngoài vào ban đêm, chắc nó lo lắng cho cậu rồi. Địa Nhi cũng hùa theo cất tiếng "mò—" đầy dịu dàng, ngay cả Phản Liễn tính tình cáu kỉnh cũng ngắn ngủn hưởng ứng theo, gia nhập vào hàng ngũ thăm hỏi. Trong lòng Bảo Chuội dâng lên niềm cảm động, vội vàng đi thêm cỏ cho chúng. Trên đường lấy cỏ cậu bị chiếc máy thái cỏ vấp ngã, sau khi trèo dậy cậu liền cằn nhằn máy thái cỏ: "Ban ngày mày phải làm việc cơ mà, ban đêm không chịu ngủ cho ngon, chìa tay kéo tao làm gì."

Cỏ khô mềm mại nhấp nhô trong máng, Bảo Chuội nói với ba người bạn của mình: "Chúng mày sốt ruột lắm phải không? Út tao sắp chết rồi, ổng muốn nhìn tao một cái." Cậu xoa cái bụng tròn vo của Hoa Nhi rồi nói, "Bây giờ tao biết rồi, chúng mày có bốn cái dạ dày, cái dạ dày cuối cùng chính là dạ hôi thối."

Hoa Nhi, Địa Nhi và Phản Liễn ăn cỏ xong liền thong thả nhai lại, Bảo Chuội không trụ nổi nữa bèn quay về giường gạch đi ngủ.

Sương mù khiến buổi sáng trong chuồng trâu trông chẳng ra buổi sáng chút nào. Những ngày có sương mù Bảo Chuội lại càng hay khóc. Cậu ngồi trên giường gạch, nhìn quanh chuồng trâu ngày càng trở nên mờ tối, không hiểu sao thứ sương mù đó năm nào cũng đến.

Xà chuồng bắc ngang qua máng trâu được hai chiếc cột đông tây chống đỡ kiên cố suốt bao năm. Thanh xà đó làm bằng gỗ bu-lô, những vết mụn nước đen trông giống như đám mắt to mắt nhỏ của một nhóm người khảm vào đó, có cái tinh anh ngời ngời, có cái lại đờ đẫn vô hồn. Ba nút thắt hoa mai cột trâu chập chờn rung rinh trong sương mù, tựa như những đóa hoa thật đang nở rộ. Mỗi ngày Bảo Chuội phải trèo lên máng trâu hai lần để tiếp xúc với xà chuồng, buổi sáng tháo ba nút hoa mai để trâu có được sự tự do đến chốn đồng hoang, tối đến lại bện ba nút hoa mai ấy lên. Mỗi lần gỡ và thắt nút hoa mai, tim cậu đều đập thình thịch, tựa như khoảnh khắc ấy từng xảy ra chuyện gì vô cùng trọng đại. Nhưng mặc cho thế nào cậu cũng không tài nào nhớ nổi, y như lúc nghe thấy tiếng trâu nhai lại, cậu dốc sức hồi tưởng nhưng vẫn chẳng thu được gì.

Bảo Chuội ngước nhìn thanh xà chuồng trong màn sương. Lúc này cửa chuồng trâu mở ra, một vũng ánh sáng rực rỡ tuôn tràn vào như dòng suối, sương mù cuồn cuộn lan tỏa khắp nơi. Giọng Tuyết Nhi lanh lảnh vang lên:

"Bảo Chuội, cơm của anh đây!"

Từ khi cha dượng lâm bệnh nặng, vẫn luôn là Tuyết Nhi mang cơm cho cậu.

Bảo Chuội không đáp lời.

Tuyết Nhi bay nhanh đến bàn ăn ở bức tường phía nam, đặt một cái bát và một chiếc đĩa lên đó. Nó mặc chiếc áo ngắn màu xanh ngọc bích, ba con trâu vì sắc xanh tươi thắm giữa ánh sáng mờ ảo này mà cất tiếng kêu cực kỳ sung sướng.

"Bánh rán hành cuộn sợi khoai tây!" Tuyết Nhi nói, "Anh đừng ăn hết một lúc đấy, để lại hai cái trưa ăn."

Bảo Chuội vẫn không thèm đáp.

"Má dặn rồi, hôm nay có sương mù, đường trơn, đừng dẫn Hoa Nhi ra ngoài đấy, nó mà ngã thì con bê trong bụng sẽ không giữ được đâu." Tuyết Nhi lanh mồm lanh miệng nói.

Bảo Chuội đáp một tiếng "ừ", rồi hỏi: "Út chết chưa?"

"Mày mới chết ấy!" Tuyết Nhi lao tót đến trước mặt Bảo Chuội, "Ổng mà chết thì mày lấy đâu ra bánh rán hành mà ăn, ăn cứt à!"

"Trong bụng mày mọc đầy giun rồi mà vẫn đanh đá thế." Bảo Chuội nói.

"Bụng chó mới mọc giun ấy!" Tuyết Nhi giậm chân nhảy tót lên một cái, dáng vẻ trông như một con vẹt xanh.

"Sao chú mãi vẫn chưa chết nhỉ." Bảo Chuội nói với vẻ đầy thất vọng.

Tuyết Nhi phùng mang trợn má rời khỏi chuồng trâu, lúc ra đến cửa nó lại lớn tiếng nhắc lại: "Đừng dắt Hoa Nhi ra ngoài đấy nhé, ngoài trời sương mù lắm, đường trơn lắm!"

Bảo Chuội nhảy xuống giường gạch ăn bánh rán hành. Cậu dàn phẳng chiếc bánh trên bàn, sau đó cuộn sợi khoai tây vào. Điều kỳ lạ là món ngon mà cậu phải đổi bằng cách về nhà gặp chú lại không hề mang lại cho cậu niềm vui nào, dạ dày cậu cứ như bị nhét đầy bông gòn, ăn thêm thứ gì vào cũng thành thừa thãi. Cậu nuốt đúng một cái rồi rời khỏi bàn ăn.

Nhìn từ khung cửa sổ phía đông thấp lè tè, sương mù bên ngoài vẫn còn rất dày.

Bảo Chuội nhảy lên máng trâu, đứng thẳng lên đó, đầu vượt qua cả xà chuồng, ba nút thắt hoa mai lấp lánh chập chờn nhìn cậu. Bảo Chuội gỡ hai nút ra trước, Địa Nhi và Phản Liễn liền bước về phía cửa. Đến lượt Hoa Nhi, cậu chần chừ một thoáng, nhưng rồi vẫn tháo nốt nút hoa đó ra. Cậu nhảy xuống máng trâu, sờ mũi Hoa Nhi nói: "Hôm nay mày phải đi chậm thôi đấy, bên ngoài có sương mù. Mày mà ngã thì con bê trong bụng cũng sẽ đau theo đấy."

Hoa Nhi kêu "mò— mò—" hai tiếng, ngoan ngoãn đáp lời.

Bảo Chuội cuộn hai chiếc bánh lại nhét vào túi cơm, đeo bình nước trên lưng, lùa ba con trâu ra khỏi chuồng trâu.

Sương mù cuồn cuộn trôi nổi trên mặt đất. Mặt trời di chuyển biến ảo đằng sau lớp sương mù dày đặc trông giống như một chùm nhím. Tầm nhìn của Bảo Chuội mờ mịt, chỉ cảm thấy con đường dưới chân như được bôi mỡ lợn, dẫm lên cứ lảo đảo lắc lư. Phản Liễn thể hiện phong thái của kẻ bề trên, xông pha đi đầu, Địa Nhi theo sát phía sau, chỉ có Hoa Nhi là ngoan ngoãn đi cạnh Bảo Chuội. Bốn trò trò bước đi trong làn sương mù dày đặc, đi qua từng ngôi nhà. Hàng rào đen ngoài nhà trông giống như những con cá diếc đang bơi lội trong nước giữa làn sương trắng. Vang lên mấy tiếng chó sủa lạnh lẽo, tiếp theo là một dải tiếng gà gáy vàng óng. Bảo Chuội và Hoa Nhi đồng thời dừng bước, chờ tiếng gà gáy dứt hẳn. Cả hai đều thích âm thanh này. Thỉnh thoảng có vài người qua đường sạt vai lướt qua Bảo Chuội, mặc dù không nhìn rõ mặt họ, nhưng giọng nói đó thì Bảo Chuội rất quen thuộc.

"Đi— lùa— trâu— hả?" Người kéo dài giọng ấy là lão Trương già, ông thích uống rượu, cái lưỡi lúc nào cũng không nghe lời.

"Hoa Nhi vẫn chửa đẻ à?" Đây là thím Hình bán đậu phụ, thím nói rất nhanh, trong vòm miệng lúc nào cũng tỏa ra mùi hành.

"Chú mày vẫn trụ được chứ?" Người hỏi câu này chắc chắn là Lý Nhị Quải rồi, hắn dắt theo đứa con trai ba tuổi tên Hồng Mộc. Vì vợ chết nên lúc nào trông hắn cũng thảm hại, ngày nào cũng dẫn con đi vòng vèo trên những con đường nhỏ trong thôn, ai hô hào đi ăn cơm là hắn bước chân vào nhà nấy. Vợ chết đã một năm, hắn dẫn con trai ăn chực khắp các hộ trong thôn. Bây giờ hễ cứ gặp Bảo Chuội là hắn lại dò la bệnh tình của chú cậu.

Câu trả lời của Bảo Chuội cho ba người này đều rất ngắn gọn:

"Vâng."

"Chưa đẻ."

"Sắp chết rồi."

Bảo Chuội và ba con trâu đi về phía bãi cỏ cách thôn hai dặm. Sương mù ở đây dày đặc hơn một chút, bãi cỏ ướt sũng. Bảo Chuội nhanh chóng nghe thấy tiếng trâu cúi đầu gặm cỏ, âm thanh đó "sột— soạt—", đủ thấy độ dẻo dai và tinh khiết của cỏ tốt nhường nào. Cậu đứng giữa đám cỏ, vươn tay chộp lấy một nắm sương mù, cảm thấy vồ hụt, bèn vồ lại lần nữa, vẫn là tay không, chẳng đọng lại gì trên tay cả. Cậu không hiểu tại sao những thứ có thể nhìn thấy rõ rành rành ở ngay tấc đất lại không thể bắt lấy được.

Cha dượng của Bảo Chuội vốn tưởng đêm nay mình sẽ buông tay về với tổ tiên, ai ngờ đến gần sáng lại có thể thong thả thở đều đặn. Để chứng minh mình vẫn còn sống, ông ho lên một tiếng, lúc này người phụ nữ nằm cạnh ông trở mình một cái, hỏi với giọng yếu ớt không còn chút sức lực: "Ông chịu được không?"

Ông đáp "hừm" một tiếng, rồi rón rén xuống đất đi vài bước, ngoài dự đoán lại có thể đi đến cửa sổ hướng đông. Trời xám xịt, bên ngoài sương trắng cuồn cuộn, bao trùm bầu không khí tựa như chốn thiên đàng trong truyền thuyết. Điều này khiến nỗi đau âm ỉ trong lòng ông tái phát, nước mắt lặng lẽ trào ra. Người phụ nữ thấy ông không sao liền mặc quần áo đứng dậy nhóm lửa nấu cơm. Vừa chọc củi bà vừa nói: "Tối qua đã hứa với Bảo Chuội hôm nay sẽ tráng bánh rán hành cho nó, nó còn đòi cuộn sợi khoai tây nữa chứ. Ông bảo nó ngốc đấy, nhưng tâm cơ ăn uống của nó thì chẳng thiếu tí nào đâu, thở dài."

Tuyết Nhi chẳng mấy chốc cũng thức dậy, con bé vừa bước ra khỏi phòng nhỏ của mình liền gọi với người mẹ ở gian bếp: "Sương mù dày đặc quá, bên ngoài chẳng nhìn thấy gì cả, mọi thứ cứ nhòe nhoẹt hết cả lên."

"Tháng sương mù đến rồi." Mẹ thản nhiên nói, đoạn thở dài đầy vẻ ưu sầu vô tận.

"Sương mù này do cái gì biến thành thế nhỉ?" Tuyết Nhi u sầu tự hỏi.

Mẹ nói: "Lát nữa con mang cơm cho anh trai thì dặn anh ấy hôm nay đừng dắt Hoa Nhi ra ngoài. Sương mù lớn thế này, Hoa Nhi mà ngã thì con bê trong bụng tiêu đời đấy."

Tuyết Nhi liếc nhìn khối bột mẹ đang nhào, kinh hô lên một tiếng: "Đúng là làm bánh rán hành cho Bảo Chuội kìa!"

"Tuyết Nhi—" Cha dượng của Bảo Chuội quay người từ cửa sổ hướng đông nói, "Sau này không được cứ gọi Bảo Chuội mãi thế, phải gọi là anh trai—"

"Đứa ngốc thì cũng tính là anh trai chắc?" Tuyết Nhi tỏ vẻ bất cần đời nói, "Ngày nào anh ấy cũng ở cùng trâu, người ta ai cũng bảo nhà mình nuôi bốn con trâu."

"Ba con." Mẹ nhấn mạnh, "Con kia còn chưa sinh ra cơ mà."

"Bảo Chuội cũng tính là một con trâu!" Tuyết Nhi nói xong liền chạy ra sân cho gà con ăn.

Phải đến tận mười giờ sáng sương mù mới dần loãng bớt. Mặt trời vẫn mờ ảo như ngọn đèn dầu sau lớp giấy cửa. Cha dượng của Bảo Chuội uống chút nước canh, rồi đi về phía chuồng trâu ở phía bên kia sân. Người phụ nữ cẩn trọng rón rén đi theo sau ông. Ông đẩy cửa chuồng trâu ra, nhìn chiếc giường gạch do chính tay mình bện, bức tường đất do mình đắp, nhìn những món đồ quen thuộc treo trên tường: da hoẵng, bờm ngựa, cuộn dây thừng bện bằng xơ cọ, bẫy chuột, lưới treo v.v., nhớ lại lần đầu tiên gặp Bảo Chuội, đó là một đứa trẻ thông minh lanh lợi biết bao, nước mắt ông lại chực trào rơi xuống.

"Sao Hoa Nhi không có ở đây—" Người phụ nữ chợt hoảng hốt lên tiếng sau lưng, "Cái thằng ngốc này, đã bảo trời sương mù đừng dắt Hoa Nhi đi rồi cơ mà, nó sắp sinh đến nơi rồi, ngã nhào một cái không giữ được con bê thì phải làm sao bây giờ!"

Người phụ nữ quay người bước nhanh về nhà tìm Tuyết Nhi: "Sao con không chuyển lời của má cho Bảo Chuội? Hoa Nhi không có trong chuồng trâu!"

"Con nói rồi mà—" Tuyết Nhi lớn tiếng cãi lại, "Nói tận hai lần cơ!"

"Hôm nay nó có thể dẫn chúng đi bãi cỏ nào cơ chứ?"

"Con sao mà biết được." Tuyết Nhi nói, "Tối anh ấy về là khắc biết."

"Tối nó về thì được, nhưng Hoa Nhi không biết có về được không." Người phụ nữ không kìm được bèn nguyền rủa cái tháng sương mù chết tiệt vừa đến, chửi đến mức khóe miệng tê rần, thở hổn hển, lúc này mới định thần lại nghĩ đến việc đi tìm Bảo Chuội. Bà vừa thay đôi giày cao su, chợt nhớ ra chồng nằm liệt giường nửa tháng đã bệnh nặng tới mức nguy kịch nay bỗng kỳ tích có thể đi lại được, trong lòng dâng lên cảm giác điềm gở, chỉ sợ khoảnh khắc mình ra ngoài sẽ xảy ra điều ngoài ý muốn. Mặc dù đối với tương lai mà nói, con trâu quan trọng hơn người chồng, nhưng cuối cùng bà vẫn chọn chồng.

Cha dượng của Bảo Chuội dời ánh mắt sang thanh xà chuồng bằng gỗ bu-lô ấy. Trước mắt ông lóe lên hình ảnh của Bảo Chuội tám năm trước. Lần đầu tiên nhìn thấy đứa trẻ này ông đã vô cùng yêu mến nó. Trông nó bụ bẫm đáng yêu, rất hay cười, cha đẻ vì đi cắt cỏ bị rắn độc cắn mà bỏ mạng. Khi ấy mẹ của Bảo Chuội không lếu thế như bây giờ, chăn đệm trên giường được tháo giặt thơm mùi xà phòng, xoong nồi bát đũa tuyệt không vương chút vết bẩn nào. Dù kém cô ấy hai tuổi, ông vẫn mãn nguyện kết hôn với cô ấy. Hồi đó họ chỉ có một gian nhà, Bảo Chuội ngủ ở cuối giường. Vì mới cưới nên gần như đêm nào ông cũng ở bên người phụ nữ ấy, nếu trăng sáng, ông có thể nhìn rõ khuôn mặt khi say ngủ của Bảo Chuội. Mỗi lần Bảo Chuội trở mình hoặc phát ra một tiếng nói mớ, ông lại giật mình thon thót, cảm thấy linh hồn vẩn vơ của người chủ nhà quá cố vẫn đang soi mói ông từ góc tối. Ông từng thề rằng sẽ mau chóng cất một ngôi nhà, để đứa trẻ đã lên bảy tuổi là Bảo Chuội được ngủ một mình. Thế nhưng nhà còn chưa kịp cất xong, tháng sương mù đã kéo đến.

Ngôi làng họ ở ba mặt giáp núi, một mặt giáp nước. Cứ đến tháng sáu, sương mù lại lững lờ trôi dạt không dứt. Từ sáng đến tối, chỉ có thời khắc chính ngọ sương mù mới tan đi một thoáng. Vì ánh nắng không đủ chiếu rọi nên lúa ngô tháng này lớn rất chậm. Người ta bảo sương mù liên tục ba bốn ngày đã là hiếm thấy lắm rồi, thế nhưng sương mù ở đây lại có thể kéo dài suốt một tháng. Một số chuyên gia khí tượng từng đến đây khảo sát, cuối cùng cũng không thể đưa ra một lời giải thích hợp lý, ngược lại những truyền thuyết dân gian của bách tính lại chiếm thế thượng phong. Người ta đồn rằng ba trăm năm trước có một vị tiên nhân vân du bốn phương đi ngang qua chốn này, thấy lúa ngô trên đồng tươi tốt, trâu dê thành đàn, kho lẫm nhà nhà sung túc, một cảnh tượng phồn thịnh thịnh vượng. Chỉ có điều đàn ông ở rất nhiều nhà đều đang mắng vợ, mà câu mắng lúc nào cũng chỉ có một từ: "Đàn bà xấu xí". Tiên nhân vô cùng khó hiểu, bèn hỏi thăm mấy người phụ nữ đang ôm mặt khóc vì bị mắng, họ đều nói hễ cứ đến tháng sáu, khi ánh nắng rực rỡ mà việc đồng áng lại nhàn rỗi đôi chút, đàn ông lại chê bai họ xấu xí rồi cằn nhằn không ngớt. Tiên nhân mỉm cười, liền hóa phép tháng sáu nơi này thành tháng sương mù, trảm thủ ánh nắng gay gắt chói chang. Những người phụ nữ trong màn sương bồng bềnh tựa như tiên nữ, đàn ông đều bớt đi tính khí nóng nảy, có cảm giác như được bay lên tiên giới, sự dịu dàng đã phai nhạt bỗng chốc lại hồi sinh trong làn sương ẩm ướt.

Cha dượng của Bảo Chuội vào tháng sương mù năm ấy cực kỳ khao khát người phụ nữ của mình. Có một tối nọ, họ hòa quyện quấn quít bên nhau thỏa thích trong màn sương dày đặc, Bảo Chuội không biết thức dậy từ lúc nào, ngồi dậy nhìn cái bóng đang nhấp nhô của họ, sau đó phát ra tiếng cười khúc khích. Tiếng cười của Bảo Chuội đã phá hủy hoàn toàn sự cuồng nhiệt của ông, ông rụt rè run lẩy bẩy trèo xuống khỏi người phụ nữ, cảm thấy bản thân bị nhục nhã ê chề.

Sáng hôm sau, Bảo Chuội đi ra chuồng trâu, ông cũng đi theo ra đó. Trong chuồng trâu lảng vảng sương mù, ông cẩn thận hỏi Bảo Chuội:

"Tối qua con nhìn thấy gì thế?"

"Con nhìn thấy chú và má chồng chất lên nhau." Bảo Chuội nghiêm túc nói.

Bảo Chuội nhảy lên máng trâu, gỡ sợi dây thừng buộc trên xà chuồng, lúc này bỗng hỏi: "Út ơi, sao động tĩnh hai người tạo ra y như tiếng trâu nhai lại thế ạ?"

Chính vào khoảnh khắc ấy, ông lao vọt lên máng trâu, đấm một cú đánh ngã quãnh Bảo Chuội vào xà chuồng. Đầu Bảo Chuội va mạnh vào xà chuồng, phát ra tiếng "hự" một tiếng, rồi đổ nhào xuống máng trâu mềm oặt như một dòng nước. Khi đó ông tưởng chỉ là đánh Bảo Chuội ngất đi thôi, thế là ông bồng con bé vào nhà, nói với người phụ nữ đang tất bật trong bếp: "Bảo Chuội đập đầu vào xà chuồng rồi."

"Nó là đứa trẻ lanh lợi, sao lại đập vào chỗ đấy được cơ chứ?" Người phụ nữ kêu lên rồi đi thử hơi thở của Bảo Chuội, cảm nhận được nhịp thở của con, bà mới yên tâm nói: "Ngất đi thôi, ngủ một giấc là khỏi ấy mà."

Bảo Chuội cứ thế hôn mê suốt một ngày trong làn sương mù. Lúc tỉnh dậy thì đã là sáng của một ngày sương mù khác. Cậu nhìn vạn vật cái gì cũng thấy xa lạ, ánh mắt đờ đẫn, mẹ gọi Bảo Chuội mà cậu cũng chẳng thèm đáp lời.

"Con có thấy đau đầu không?" Cha dượng hỏi cậu.

Bảo Chuội nhìn màn sương bên ngoài nói: "Không đau."

Đêm hôm đó Bảo Chuội liền đòi đi chuồng trâu ở, cậu bảo không thể ở chung với người được. Cha dượng tưởng nó chỉ hồ đồ ngày một ngày hai nên không để tâm lắm, bèn ra chuồng trâu tạm bợ dựng cho nó một chiếc giường. Từ đó Bảo Chuội bắt đầu chuỗi ngày sống chung với trâu. Cậu kiên quyết không về nhà người ở. Sau đó họ phát hiện Bảo Chuội cứ liên tục nói những câu nửa thật nửa giả, lại còn ham ăn ham ngủ, hễ gặp ngày có sương mù là nước mắt đầm đìa. Lúc này họ mới biết Bảo Chuội đã mất đi một phần ý thức, tha hóa thành một đứa trẻ thiểu năng trí tuệ. Vì chuyện này mà người phụ nữ đã khóc ngất lên ngất xuống mấy bận. Hồi đó bà đã mang thai, lại động thai khí, thế nên Tuyết Nhi là một đứa trẻ sinh non. Cha dượng lại càng hối hận khôn nguôi, ông làm sao cũng không tài nào hiểu nổi cú đấm hôm ấy lại chôn vùi tương lai của con trai nuôi. Thanh xà chuồng bằng gỗ bu-lô đó trong mắt ông đáng ghét chẳng khác nào dao mồ hôi. Ông không dám kể sự thật cho vợ nghe, chỉ âm thầm trang hoàng lại chuồng trâu, bện cho Bảo Chuội một chiếc giường gạch ấm áp. Ngày nào ông cũng mang cơm cho Bảo Chuội, trò chuyện với nó, hy vọng có thể mở được cánh cổng trí nhớ của nó. Những ngày gió bắc gào thét giữa đông, gần như nửa đêm nào ông cũng phải dậy đi ra chuồng trâu thêm củi vào bếp lò cho Bảo Chuội, tiện thể cho trâu ăn luôn. Bảo Chuội không thể đến trường như những đứa trẻ khác, ngày nào cũng chỉ có việc đi chăn trâu. Bảo Chuội cũng thích trâu, tên của ba con trâu đều do một tay Bảo Chuội đặt. Vào đêm giao thừa hằng năm, từ sáng sớm ông đã đến chuồng trâu thay quần áo mới cho Bảo Chuội, dán chữ "Phúc" lên cửa sổ, còn tặng Bảo Chuội một chiếc đèn lồng do chính tay ông dán. Bảo Chuội thích đèn lồng bí ngô màu vàng óng, năm nào ông cũng tặng nó một chiếc. Nửa đêm ăn sủi cảo đốt pháo, ông còn dẫn Bảo Chuội ra sân, cho nó ngắm pháo hoa và nghe tiếng nổ. Bảo Chuội vui mừng quên cả trời đất, có thể ăn liền lúc hai đĩa sủi cảo lớn.

Sự ra đời của Tuyết Nhi không hề mang lại bất kỳ niềm vui nào cho người làm cha là ông. Bởi vì ông cảm thấy sự chào đời của Tuyết Nhi có mối liên hệ vi tế nào đó với bệnh tình của Bảo Chuội. Khi Tuyết Nhi lên hai tuổi, ông đã mất đi khả năng ân ái với người phụ nữ. Ông không dám nghĩ đến chuyện đó nữa, thứ từng khiến ông say mê mệt mỏi. Cảm giác tội lỗi khiến ông trở nên trầm mặc ít nói, sức khỏe bị quấy nhiễu tàn phá nghiêm trọng. Mẹ của Bảo Chuội vì bệnh tình của chồng mà đi xin không biết bao nhiêu bài thuốc gia truyền, cuối cùng ông vẫn héo mòn ủ rũ. Tính khí của bà theo đó mà ngày một xấu đi, mặt mũi lúc nào cũng phù thũng, chẳng buồn chải chuốt trang điểm. Khi chồng gầy trơ xương đến mức biến dạng hoàn toàn, bà liền tất bật đi vay tiền để đưa ông đi khám bác sĩ ở thành phố lớn. Nhưng bác sĩ kiên quyết không đồng ý. Bảo rằng số tiền sau này đều phải tích cóp lại, để dành chữa bệnh cho đầu óc của Bảo Chuội. Người phụ nữ bèn rơi nước mắt nói chồng có lòng dạ lương thiện, đối xử với con riêng tốt thế này, đúng là phúc đức mấy kiếp của Bảo Chuội tu được.

Sương mù khiến thanh xà chuồng bằng gỗ bu-lô trông dày hơn một chút. Ông chằm chằm nhìn thanh xà chuồng tội lỗi ấy, hận không thể nghiền nát nó như chiếc xương giòn rồi nuốt vào bụng, mang nó xuống địa ngục. Bốn năm trước ông đã dốc hết gia sản lột xác xây lại ngôi nhà, biến một gian nhà thành hai gian, Tuyết Nhi đã có chiếc giường gạch nhỏ của riêng mình. Ông biết chẳng bao lâu nữa mình sẽ giã từ cõi đời, ông hy vọng Bảo Chuội có thể quay về nhà người ở, làm như vậy có lẽ bệnh tình của nó sẽ dần khá lên. Nhưng câu nói tối qua của Bảo Chuội lại khiến hơi thở cuối cùng của ông không thể trút ra một cách thông suốt. Nó nói cha dượng chết đi rồi sẽ lại có một ông chú sống khác đến, nhà người ở vẫn không có chỗ cho Bảo Chuội. Đạo lý mộc mạc thế này sao lúc trước ông lại không nghĩ ra cơ chứ? Nhưng ông chẳng còn chút sức lực nào để cất lại nhà nữa rồi.

"Bảo Chuội—" Ông cất giọng gọi khẽ hướng về phía thanh xà chuồng trắng bệch ấy.

Xà chuồng chiếm vị trí vô cùng hiển hách trong toàn bộ chuồng trâu, nằm ngay trên máng trâu, hơn nữa lại là trung tâm của chuồng trâu. Vỏ cây màu trắng của nó đã bị dây thừng cột trâu mài mòn đến mức bóng loáng, nhưng những vết mụn nước đen to nhỏ vẫn hiện rõ rành rành đập vào mắt. Trừ xà chuồng ra đời với phong cách độc đáo bắc ngang giữa không trung ra, những vật dụng khác đều là dựng đứng. Cột đứng, tường đứng, cửa đứng, điều này khiến thanh xà chuồng màu trắng được chống đỡ lơ lửng giữa lưng chừng trời càng thêm phần chói mắt. Cha dượng của Bảo Chuội chỉ từng nghe qua trong truyền thuyết về chiếc răng dài nhọn hoắt của con quỷ dữ tợn, trong mắt ông, thanh xà chuồng này chính là chiếc răng nào đó được ai trồng trong nhà mình.

"Ta phải nhổ phăng chiếc răng này." Ông thầm nói với chính mình.

Ông đảo mắt nhìn quanh chuồng trâu, lục lọi tìm thấy một chiếc rìu nhỏ dùng để chẻ củi thông ở hộp dụng cụ góc tây bắc, sau đó quay người bước đến trước máng trâu, rón rén trèo lên, nhưng ông cảm thấy sức lực trên người đã bỏ chạy chuồn mất từ đời nào, dù có dốc kiệt sức ông cũng không thể đứng lên máng trâu được nữa, chỉ đành trơ mắt giơ cao cây rìu nhìn chằm chằm thanh xà chuồng đang ở tít trên cao kia. Cứ giằng co như thế chưa đầy hai phút, ông bỗng cảm thấy sương mù càng lúc càng đậm đặc cuồn cuộn kéo tới, thanh xà chuồng màu trắng ranh mãnh ẩn mình vào trong đó, tựa như tia chớp sau tầng mây khiến người ta bắt không nổi nắm không xong. Trước mắt ông dần mờ mịt, đầu tiên là một màu trắng xóa vô tận, tiếp theo là màu đen mạnh mẽ, rồi lại tiếp đến là màu tím dữ dội, ông lảo đảo lao về phía xà chuồng cất tiếng gọi: "Bảo Chuội—" rồi ngã gục xuống đất. Lúc chết tay ông vẫn nắm chặt cây rìu, cây rìu vì bỏ xó lâu ngày nên đã rỉ sét bám đầy.

Lúc Bảo Chuội lùa ba con trâu về thôn thì trời đã chập tối lúc nấu cơm chiều. Phản Liễn và Địa Nhi đi ở phía trước, cậu và Hoa Nhi tụt lại đằng sau. Sương mù vào lúc chập tối dày đặc hơn một chút, Bảo Chuội đi rất chậm rất chậm, cậu sợ Hoa Nhi sơ sẩy điều gì. Cậu đã tính toán xong xuôi rồi, nếu chú chưa chết, cậu sẽ hỏi chú thêm một chuyện nữa.

Cậu còn chưa bước vào sân nhà thì đã nghe thấy tiếng cưa và tiếng bào ván truyền đến. Cậu dừng lại vỗ vỗ vào Hoa Nhi, nói: "Ơ kìa, nghe thử xem, sao ở nhà lại có động tĩnh thế nhỉ?"

Hoa Nhi im lặng một thoáng, rồi ngửa cổ kêu lên một tiếng ngắn ngủn, mỗi khi tán thành lời nói của tiểu chủ nhân nó luôn có thái độ như thế.

Bảo Chuội chỉ cảm thấy trong sân có rất nhiều bóng người đang di chuyển. Âm thanh bào ván sột sột soạt soạt nghe như gặt lúa mì. Cậu bất cẩn va phải một người, người đó lên tiếng: "Bảo Chuội về đấy à?"

Bảo Chuội đáp "vâng" một tiếng, rồi hỏi: "Mấy người đang làm gì thế này?"

"Đóng quan tài." Người đó điềm tĩnh đáp, "Út chú mày chết rồi."

"Út chết rồi." Bảo Chuội lẩm bẩm một câu, rồi quay mặt sang bảo với Hoa Nhi, "Tao còn muốn hỏi chú ấy một chuyện cơ mà."

Bảo Chuội bỗng cảm thấy tủi thân, cậu nức nở khóc òa lên. Tiếng khóc luồn lách trong màn sương mù, hầu như tất cả mọi người đều nghe thấy âm thanh này, mọi người đồng thanh lên tiếng hỏi:

"Ai đang khóc thế?"

"Là Bảo Chuội đấy."

"Bảo Chuội khóc thương út chú nó."

"Bảo Chuội không nỡ để út chú nó đi."

Mọi người ngươi một câu ta một lời nói những nội dung giống nhau, rồi bình phẩm tiếng khóc của Bảo Chuội:

"Khóc còn thật lòng hơn cả con đẻ ấy chứ."

"Không có tình cảm sâu sắc với út chú nó thì sao mà khóc được thế này."

Tiếng khóc của Bảo Chuội khiến tiếng khóc của người mẹ đã ngớt trong nhà lại một lần nữa bùng lên thảm thiết, tiếng khóc lanh lảnh của Tuyết Nhi cũng hòa vào đó. Vài người đi qua đi lại trong nhà ngoài ngõ, lúc thì khuyên người già, lúc lại khuyên người trẻ. Cuối cùng Bảo Chuội bị một người dẫn về chuồng trâu, Hoa Nhi không tiếng động đi theo sau tiểu chủ nhân, Địa Nhi và Phản Liễn đã chờ sẵn ở trong đó từ lâu. Người đó bật đèn chuồng trâu lên sáng trưng, ánh đèn mờ vàng chiếu rọi thanh xà chuồng trắng tinh, chiếc máy thái cỏ vểnh ngược lên cùng chiếc giường gạch do chính tay cha dượng bện cho cậu. Bảo Chuội run rẩy một cái, trong lòng dâng lên một thứ cảm giác vô cùng tiêu điều quạnh quẽ. Người dẫn cậu về thấy cậu không khóc nữa liền đóng cửa chuồng trâu lại đi đóng quan tài tiếp.

Bảo Chuội nhảy lên máng trâu, cột ba con trâu vào xà chuồng. Mỗi lần thắt một nút hoa mai, hình ảnh của chú lại thoáng hiện lên trước mắt cậu. Bởi vì vấn đề mà cậu muốn hỏi chú là: Sao mình lại biết thắt nút hoa mai nhỉ? Đây là điều duy nhất cậu suy nghĩ một mình khi ở bãi cỏ ban ngày. Cậu không tài nào có được đáp án cho câu hỏi này từ chỗ chú được nữa rồi.

Bảo Chuội nhảy xuống máng trâu thêm chút bánh đậu cho chúng, rồi ngồi bên mép giường ngắm nhìn ba nút thắt hoa mai trên xà chuồng. Hoa Nhi rời khỏi máng ăn, đi ra xa đến trước một đống cỏ khô, điều này khiến sợi dây thừng trên cổ nó bị căng cứng trong chốc lát. Một nút thắt hoa mai trên xà chuồng cũng rung rinh theo. Bảo Chuội không kìm được thốt lên, "Đừng hòng có ai tháo được nút hoa do tao thắt!"

Quan tài sơn đỏ của cha dượng bị sương mù dày đặc bao bọc, sắc đỏ ấy nhờ thế mà hiện lên vài phần dịu dàng. Sau khi quàn xác ba ngày làm lễ nhập quan, cha dượng sẽ được đem đi chôn cất. Sáng tinh mơ bên ngoài đã có một chiếc xe ngựa chở linh cữu đến, Bảo Chuội bị người ta đội cho chiếc mũ tang lên đầu, thắt dải vải tang dài ngang lưng, điều này khiến cậu vô cùng không vui. Trong cái sân lảng vảng sương mù bóng người san sát, cờ tang chéo ngoeo cắm xiên xẹo ở cửa sân như một cây sậy to lớn. Mẹ đến chuồng trâu dặn dò Bảo Chuội, lát nữa đưa tiễn chú phải khóc lớn tiếng vào, đến ngã tư đường phải hướng về bốn phương tám hướng đông tây nam bắc mỗi hướng dập một cái đầu, trong miệng còn phải hô lớn, "Út ơi đi cho thong thả—"

Mẹ bi thiết hỏi: "Con nhớ kỹ chưa?" Khóe miệng đầy mụn nước của mẹ, chắc là do lau nước mắt nước mũi mà ra, tay áo bông của bà bạc phếch bám một lớp khô cứng như vừa quét hồ nước gạo.

Bảo Chuội không đáp lời.

Mẹ tăng nặng giọng điệu nói: "Út con đối xử với con tốt biết bao nhiêu, con phải đưa tiễn ổng cho đàng hoàng, có thế thì dưới suối vàng ổng mới phù hộ cho con khá lên được."

Bảo Chuội cực kỳ khó hiểu, lời nói của mẹ cứ như thể đang ám chỉ đầu óc cậu có vấn đề gì không bằng. Nhưng cậu cảm thấy bản thân mình hoàn toàn bình thường.

Mẹ vừa bước ra khỏi chuồng trâu, Bảo Chuội liền tháo mũ tang ra ném phắt lên đống cỏ khô, dải vải tang cũng bị giật phăng xuống, làm vậy cậu thấy máu huyết trên người mình lại được lưu thông tự hoài thoải mái. Cậu thuần thục nhảy lên máng trâu tháo ba nút hoa mai ra, rồi dẫn Địa Nhi, Phản Liễn và Hoa Nhi bước ra khỏi chuồng trâu. Lúc họ đi qua sân có rất nhiều người chỉ vào trâu hỏi Bảo Chuội:

"Mày không đưa tiễn chú mày à?"

"Vâng." Bảo Chuội đáp một tiếng, nói: "Con phải đi chăn trâu."

"Mày không đưa tiễn chú mày, má mày không giận à?"

"Bà ấy muốn giận thì cứ giận đi." Bảo Chuội nói, "Chú chết mất tiêu rồi, đưa tiễn thì ổng cũng có biết đâu."

Mọi người nhìn Bảo Chuội lùa trâu bước lên con đường làng ướt sũng, chẳng ai bước lên ngăn cản cậu, cũng không có ai đi bẩm báo với người mẹ đang ở trong nhà. Mọi người đều nghĩ: Bảo Chuội đã bất hạnh lắm rồi, còn ép buộc nó làm lễ tang làm gì nữa cơ chứ?

Sương mù khiến ban ngày mờ ảo hệt như chập tối, mà chập tối lại càng xám xịt hơn những buổi chiều tối trước đây. Lúc Bảo Chuội lùa trâu về nhà, lờ mờ nhìn thấy những xấp tiền vàng mã hình tròn rải rác trên đường, móng trâu đã dẫm nát bét rất nhiều trong số đó.

Cậu vừa bước vào sân thì mẹ đã nghênh đón ra, bà im lặng xoa đầu Hoa Nhi một cái, rồi thở dài một hơi dài.

"Út đi rồi ạ?" Bảo Chuội hỏi.

"Đi rồi." Mẹ điềm tĩnh nói, "Hôm nay con vẫn về chuồng trâu ở chứ?"

"Vâng." Bảo Chuội nói, "Con thích ở cùng trâu."

"Chú con chẳng đã dặn rồi sao?" Mẹ thong thả nói, "Lúc đi ổng bảo con quay về nhà ở cơ mà."

"Không." Bảo Chuội kiên quyết nói, "Hoa Nhi sắp sinh rồi."

"Vậy đợi Hoa Nhi sinh xong con về nhà nhé?"

"Hoa Nhi sinh xong, trâu sẽ càng nhiều hơn, trâu không thể rời xa con được." Bảo Chuội lùa trâu về chuồng trâu. Cậu nhảy lên máng trâu, bện thật chắc chắn ba nút hoa mai lên xà chuồng, rồi cho trâu uống nước.

Ánh đèn trong chuồng trâu mờ ảo. Không gian vô cùng tĩnh lặng, điều này khiến âm thanh uống nước của trâu nghe vô cùng lanh lảnh. Lúc này cửa chuồng trâu mở ra, Tuyết Nhi mặc chiếc áo khoác ngắn màu xanh bước vào, nó bưng một cái bát, chỏm bím tóc buộc dải lụa trắng. Nó lặng lẽ đặt bát lên bàn ăn, rồi quay người đứng đờ ra nhìn Bảo Chuội.

"Hôm nay em có đi tiễn chú không?" Bảo Chuội hỏi nó.

Tuyết Nhi đáp một tiếng "vâng".

"Người đi đông không em?" Bảo Chuội lại hỏi.

Tuyết Nhi vẫn đáp một tiếng "vâng".

Đám trâu vẫn cứ cúi đầu húp nước rộp rộp không thôi.

"Anh— hai—" Tuyết Nhi bỗng nức nở nói với Bảo Chuội, "Trước đây em gọi anh là Bảo Chuội anh có giận không?"

Bảo Chuội lắc đầu, nói: "Tên anh vốn là Bảo Chuội mà, em gọi anh là anh hai có ý gì chứ?"

"Anh hai có nghĩa là người thân thiết, có nghĩa là anh lớn hơn em." Tuyết Nhi nói.

"Phản Liễn còn lớn hơn em cơ mà, em có gọi nó là anh hai không?" Bảo Chuội hỏi.

"Không thể tính toán thế với trâu được." Tuyết Nhi kiên nhẫn giải thích, "Con người mới chia anh em chị em chứ."

"Ồ." Bảo Chuội mang vẻ u sầu nói, "Anh là anh hai."

Ba con trâu uống đủ nước liền nằm rạp xuống đống cỏ khô.

"Sao trước đây anh không phải là anh hai nhỉ?" Bảo Chuội ngớ ngẩn hỏi.

Tuyết Nhi tủi thân nói: "Hồi đó em ghét anh, có thèm gọi anh là anh hai đâu. Lúc ba còn sống chưa từng bồng em lấy một lần, trong lòng ba chỉ có anh, ngày nào cũng nhớ nhung chuồng trâu của anh. Lúc ổng sắp chết thở không ra hơi, em đút nước cho ổng, thế mà ổng cứ gọi tên anh suốt. Em mới là con đẻ của ba cơ mà!"

"Em ghét anh á?" Bảo Chuội hỏi.

Tuyết Nhi gật đầu, nói: "Ba chết rồi là em hết ghét anh."

"Hết ghét rồi ư?"

"Chẳng có ai cưng chiều anh như ba nữa cả." Tuyết Nhi nói, "Còn ghét anh làm gì."

"Thế em ghét út chú à?" Bảo Chuội lại hỏi.

Tuyết Nhi rưng rưng giọt lệ lắc đầu, nói: "Em thương ổng. Ngày nào nửa đêm ổng cũng bị má mắng. Bà ấy mắng ổng, ổng liền khóc, vừa khóc vừa gọi ‘Bảo Chuội Bảo Chuội’."

"Sao em biết thế?" Bảo Chuội hỏi.

"Em nghe thấy chứ sao." Tuyết Nhi nói, "Má mắng ổng to lắm, vọng sang cả phòng em. Sau này cứ đến nửa đêm là em tỉnh giấc, tỉnh dậy là nghe thấy má mắng ổng rồi. Đến tháng sương mù má mắng ổng còn dữ hơn."

"Má mắng ổng cái gì thế?"

"Đồ vô dụng." Tuyết Nhi đáp, "Chỉ có mỗi câu đó thôi."

Bảo Chuội mặt đầy vẻ khó hiểu.

"‘Vô dụng’ có nghĩa là không được tích sự gì." Tuyết Nhi giải thích.

"Nửa đêm má dùng chú vào việc gì?" Bảo Chuội hỏi.

"Em cũng không biết." Tuyết Nhi nói.

"Sao chú bị mắng lại cứ gọi tên anh làm gì?" Bảo Chuội lại hỏi.

"Em cũng không hiểu." Tuyết Nhi nói, "Có phải tại anh làm ổng biến thành đồ vô dụng không?"

Bảo Chuội nghiêm nghị ra vẻ đạo mạo nói: "Anh chăn trâu giỏi thế này, anh có phải là đồ vô dụng đâu, sao anh có thể làm chú biến thành đồ vô dụng được chứ? Má toàn nói nhảm, việc gì chú cũng biết làm, lại còn biết trâu có bốn cái dạ dày, chú giỏi giang biết bao nhiêu. Chỉ là chú không biết thắt nút hoa mai thôi." Bảo Chuội nói, "Em bảo cả chú và má đều không biết thắt nút hoa mai, thế thì anh học từ ai nhỉ?"

"Từ cha ruột của anh chứ ai." Tuyết Nhi nói.

"Ổng ở đâu?" Bảo Chuội phấn khích hỏi.

"Dưới âm phủ." Tuyết Nhi bĩu môi nói, "Nghe người ta bảo chết lâu lắm rồi."

Bảo Chuội phát ra tiếng "hừm" một tiếng đầy thất vọng.

"Mới chôn ba hôm nay xong là Lý Nhị Quải đã dẫn Hồng Mộc đến nhà mình rồi." Tuyết Nhi nói.

"Má cho họ ăn cơm à?" Bảo Chuội hỏi.

"Cho chứ." Tuyết Nhi nói, "Còn đem cả quần áo hồi nhỏ anh mặc cho Hồng Mộc nữa."

"Em không thích họ đến à?" Bảo Chuội hỏi.

"Ba vừa mới mất, má đã cho họ ăn cơm rồi, em chẳng thèm nói chuyện với má nữa."

"Thế thì đừng nói chuyện với bà ấy."

"Nhưng trong nhà chỉ có em và má hai người." Tuyết Nhi đầy lo lắng nói, "Nếu không nói chuyện, em sợ bà ấy giận, sau này nửa đêm không có ai để mắng, liệu có mắng em không?"

"Bà ấy dựa vào đâu mà mắng em?" Bảo Chuội cực kỳ nghiêm túc nói, "Em có làm con giun đũa trong bụng mình chạy sang bụng bà ấy đâu."

Tuyết Nhi nghe xong không nhịn được phì cười một tiếng, sau đó đôi mắt rưng rưng ánh lệ nhìn Bảo Chuội.

Bảo Chuội nói: "Em không phải sợ đâu, nửa đêm nếu bà ấy mắng em, em cứ ra chuồng trâu tìm anh— hai—"

Lúc Bảo Chuội thốt ra hai từ "anh hai" có chút nói lắp.

Tuyết Nhi đáp một tiếng "vâng", chỉ vào mâm cơm nói: "Mau ăn đi, lát nữa hơi nóng bay đi hết bây giờ. Đây là cơm cúng thừa đấy."

Bảo Chuội dời ánh mắt sang mâm cơm cúng.

Hoa Nhi đã sinh rồi, là một con bê khoang đen trắng. Bảo Chuội đặt tên cho nó là Quyển Nhĩ (Tai Xoăn), bởi vì lúc mới sinh ra nó có một chiếc tai cuộn tròn lại như nụ hoa. Quyển Nhĩ đã mang đến cho gia đình sự hòa hợp và niềm vui chưa từng có trong tháng sương mù. Ngày nào Tuyết Nhi cũng đến trêu chọc Quyển Nhĩ, lúc thì dùng dải lụa màu hồng buộc chân nó, lúc lại dùng rơm chổi quét cái mũi đen của nó. Mẹ cũng đêm đêm đến cho Quyển Nhĩ uống sữa đậu nành. Hoa Nhi vô cùng yêu thương Quyển Nhĩ, lúc nào cũng dùng lưỡi liếm mặt nó, Địa Nhi cũng vô cùng trìu mến nó. Chỉ có Phản Liễn cái đuôi bẩn thỉnh thoảng lại bất ngờ cất tiếng kêu sắc nhọn hướng về phía Quyển Nhĩ, mưu đồ dọa nạt nó. Mà Quyển Nhĩ đối với chuyện này hoàn toàn thờ ơ, trò ác ý của Phản Liễn đành phải dẹp cờ ngưng trống. Một tuần sau, Quyển Nhĩ đã bóng bẩy lông lá tung tăng đi dạo khắp nơi. Nó vô cùng nghịch ngợm, không dùng miệng húc mạ non ngoài đồng thì cũng dùng móng chân đá tung đống củi. Lúc duy nhất nó ngoan ngoãn chính là lúc ngắm sương. Khi màn sương trắng xóa khiến người ta và cảnh tượng nó vừa quen thuộc bỗng trở nên nhòe nhoẹt, nó liền lộ ra vẻ mặt trầm tư suy nghĩ.

Đội ngũ đi chăn trâu ở bãi cỏ của Bảo Chuội từ đó được mở rộng. Cậu nghĩ đội ngũ của mình sẽ không ngừng lớn mạnh, cuối cùng cậu sẽ bị bao vây bởi đàn trâu. Cậu sẽ hiểu rõ tính nết của từng con trâu, thấu hiểu nội dung hàm chứa trong mỗi hành động mà chúng làm ra. Các nút thắt hoa mai trên xà chuồng gỗ bu-lô ở chuồng trâu sẽ ngày càng tụ tập nhiều hơn, từng bông từng bông nở rộ sát cạnh nhau. Đến lúc đó cậu lùa một bầy trâu đi trên đường làng thì sẽ oai phong biết nhường nào nhỉ.

Vào một buổi chiều chập tối khi tháng sương mù sắp kết thúc, Bảo Chuội vừa lùa trâu về đến chuồng trâu thì Tuyết Nhi đã hớn hở chạy vào. Con bé thở hổn hển nói: "Anh hai, hôm nay má mắng đuổi Lý Nhị Quải ra khỏi nhà rồi, sau này hắn sẽ không bao giờ đến nữa đâu."

Bảo Chuội ngây ngốc nói: "Không đến thì thôi."

"Anh có biết tại sao má mắng hắn không?" Tuyết Nhi hạ thấp giọng nói, "Lý Nhị Quải bảo sau khi sống chung với má sẽ đưa anh đến điểm mỏ vàng để canh gác điểm. Bảo anh ngốc, không biết trộm vàng, người ta sẵn lòng thuê anh. Bảo anh đến điểm mỏ vàng còn có thể kiếm tiền giúp nhà, đỡ tốn cơm nhà, hắn đều đã thay anh nhận lời người ta rồi cơ."

Bảo Chuội kinh ngạc nhìn Tuyết Nhi.

"Má nghe xong liền mắng Lý Nhị Quải—" Tuyết Nhi ưỡn ngực, nén giọng trầm xuống diễn tả lại sinh động như thật, "Cút ngay cho tao, đừng có hòng hạ nhục Bảo Chuội nhà tao kiểu đấy! Hồi chú nó còn sống đối xử với Bảo Chuội còn tốt hơn cả con đẻ, ai mà dám không coi Bảo Chuội nhà tao ra gì, kiếp này đừng hòng bước chân qua ngưỡng cửa nhà tao!"

"Thế là Lý Nhị Quải bị mắng cút đi á?" Bảo Chuội hỏi.

"Vâng." Tuyết Nhi đáp.

"Hay." Bảo Chuội trầm trồ khen ngợi.

Tuyết Nhi tiếp theo có chút ngại ngùng nói: "Anh hai, sau này anh không phải lo lắng nửa đêm em có thể bị má mắng nữa đâu, bây giờ ngày nào bà ấy cũng ôm em đi ngủ, còn giúp em bắt chí trong tóc nữa cơ."

Bảo Chuội yên tâm mỉm cười, cậu nhảy lên máng trâu, đến chỗ xà chuồng để cột trâu. Cậu thành thạo thắt nút hoa mai một cách vô cùng thuần thục, lúc này Tuyết Nhi nói với cậu:

"Anh hai, hôm qua em mơ thấy ba và anh đấy."

Bảo Chuội nhảy xuống máng trâu dò xét nhìn Tuyết Nhi.

"Em mơ thấy ba dẫn anh đi ăn Tết." Tuyết Nhi run giọng nói, "Trời rất tối, lại còn có tuyết rơi, ba dẫn anh đốt pháo trong sân. Tiếng pháo rất to, ba sợ làm anh giật mình, còn giúp anh bịt tai nữa cơ."

Bảo Chuội vô cùng muốn khóc, bởi vì giấc mơ cũng giống như sương mù đều không cách nào khiến cậu nắm bắt được trong tay. Cậu không biết giấc mơ sẽ có mùi vị gì.

"Em còn mơ thấy ba đến chuồng trâu thăm Quyển Nhĩ, ba đưa tay xoa mũi Quyển Nhĩ. Quyển Nhĩ không nhận ra ổng nên đã dùng móng chân đá ổng."

"Sao Quyển Nhĩ lại thế được chứ." Bảo Chuội buồn bã nói, "Đấy chẳng phải là út chú sao."

Đêm hôm đó Bảo Chuội lắng nghe tiếng trâu nhai lại, một lần nữa dốc hết sức bình sinh hồi tưởng lại rốt cuộc trong âm thanh này từng gói gọn chuyện trọng đại gì. Cậu nghĩ đến mức đầu óc tê dại, nhưng xung quanh hồi tưởng vẫn là những bức tường cao nghiêm ngặt, khó lòng vượt qua. Cậu lại bật đèn đi xem thanh xà chuồng bằng gỗ bu-lô kia, những vết mụn nước đen kịt mở trừng đôi mắt không bao giờ mệt mỏi nhìn chằm chằm nút thắt hoa mai đang treo lơ lửng trên người nó. Hồi tưởng của cậu mờ mịt tựa như làn sương trắng ngoài nhà, tối tăm mù mịt chẳng thấy ánh mặt trời. Bảo Chuội ngẩn ngơ một lát, rồi nhìn con Quyển Nhĩ với dáng vẻ ngủ đáng yêu. Cậu tự nhủ với bản thân: "Sống với trâu đang yên đang lành, đi nghĩ những chuyện không cho mình nhớ đến làm gì cơ chứ."

Bảo Chuội tắt đèn, chợp mắt đi ngủ. Giấc ngủ của cậu không có mộng mị, thế nên giấc ngủ ấy vô cùng sạch sẽ, trong veo tinh khiết. Buổi sáng, cậu bỗng bị âm thanh "kót két" và một luồng ánh sáng đánh thức, cậu ngồi dậy từ trên giường gạch, chỉ thấy Quyển Nhĩ đã tông mở cửa chuồng trâu. Hoa Nhi, Địa Nhi và Phản Liễn đều tràn ngập vẻ thắm thiết nhìn ánh nắng lâu ngày không gặp ngoài cửa.

Tháng sương mù đã qua đi.

Bảo Chuội bước xuống giường gạch, cậu đi ra cửa chuồng trâu. Quyển Nhĩ nghiêng đầu, vẻ mặt vô cùng kinh ngạc nhìn ánh nắng đang xoay tít ngoài cửa. Bảo Chuội vỗ vào mông nó một cái, nói: "Ra nắng rồi, ra ngoài chơi đi."

Quyển Nhĩ rón rén cử động móng chân, rồi bất giác rụt đầu lại. Lúc này Bảo Chuội mới chợt nhớ ra Quyển Nhĩ sinh ra trong tháng sương mù, chưa từng nhìn thấy mặt trời, sắc sáng chói chang tấn công dồn dập của ánh nắng đã dọa nó sợ rồi. Bảo Chuội bèn sải bước bước qua ngưỡng cửa, dậm chân thật chắc chắn trong sân cho Quyển Nhĩ xem, đồng thời vẫy tay gọi nó. Quyển Nhĩ dịu dàng đáp lại một tiếng, sau đó rụt rè đi theo ra sân.

Quyển Nhĩ co người lại, mỗi bước đi đều phải cúi đầu xuống, tựa như đang xem móng chân của mình có làm ánh nắng lu mờ đi không.