Tuyển Tập Truyện Ngắn Bret Harte

Lượt đọc: 358 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Vận May Của Barker

❊ ❊ ❊

Một chú chim ríu rít hót! Ánh nắng ban mai chiếu qua khung cửa sổ rộng mở xem chừng còn mạnh mẽ hơn cả làn gió núi se lạnh, thứ vốn chỉ khiến người đang ngủ cuộn mình chặt hơn trong tấm chăn. Đôi mắt Barker lập tức mở bừng đón lấy ánh sáng và chú chim trên bệ cửa sổ. Như mọi loài động vật trẻ trung và khỏe mạnh khác, anh hẳn đã cố chợp mắt ngủ tiếp, nhưng cùng với chút ý thức vừa hồi phục là ký ức cho thấy hôm nay đến phiên anh nấu bữa sáng, và anh đành luyến tiếc lăn từ giường tầng xuống sàn. Chẳng màng thay quần áo, anh mở cửa bước ra ngoài, hoàn toàn yên tâm rằng chẳng có ai ngắm nghía mình ngoài dãy Sierras, rồi cắm cả đầu và vai vào xô nước lạnh đặt cạnh cửa. Sau đó, anh bắt đầu mặc quần áo, một nửa trong cabin và một nửa ngoài trời, khoảng giữa lúc mặc quần và mặc áo thì anh tranh thủ đi khuân củi. Nhặt gom vài mẩu than hồng trên lò sưởi bằng gạch bùn, vừa cẩn thận đề phòng loài rắn chuông từng bị phát hiện lai vãng nơi đống tro ấm, anh bắt đầu chuẩn bị bữa sáng. Tới lúc này, những người ngủ cùng, tức hai người bạn đồng hành Stacy và Demorest — những chàng trai trạc tuổi anh — đã thức dậy, tỉnh táo và đang lười biếng săm soi tiến độ công việc của anh.

Stacy ngáp dài nói: "Tôi chẳng màng món chim cút nướng bánh mì của mình bị nấu tái cho bữa sáng đâu, và anh cũng không cần phải phục vụ kèm vang đỏ đâu nhé. Sáng nay bụng dạ tôi không được thèm thuồng cho lắm."

Demorest nghiêm túc lên tiếng: "Còn tôi nghĩ anh có thể bỏ qua món hàu chiên dùng sau cá thu Tây Ban Nha ĐỐI VỚI TÔI. Thực ra là chai Veuve Clicquot cuối cùng chúng ta uống tối qua không hề khô bằng sự khô khát của tôi sáng nay."

Đã quen với những lời gợi ý hoành tráng mà trống rỗng theo kiểu tiệc tùng của Barmecide này, Barker chẳng đáp lại trực diện. Ngay lúc đó, ngẩng lên từ đống lửa, anh bảo: "Hết bột kiềm rồi, thế nên các cậu đừng có trách nếu bánh quy bị đặc xốp quá đà nhé. Tôi đã bảo là chúng ta hết sạch khi cậu đi chợ hôm qua mà."

Stacy, người đồng thời giữ vai trò thủ quỹ, đáp: "Và tôi đã bảo cậu là chúng ta chẳng còn nổi một xu dính túi để mua chúng rồi còn gì. Đem hai điều phủ định đó ghép lại với nhau thì cậu sẽ thu được một khẳng định — bột kiềm. Trộn thật đều tay và nướng trong lò thật nóng."

Thế nhưng, sau khi làm vệ sinh cá nhân sơ sài chẳng kém gì Barker, họ vẫn ngồi vào bàn thưởng thức món ăn do anh chuẩn bị với sự thèm thuồng sắc bén sinh ra từ không khí miền núi cùng chút kén chọn đầy tiếc nuối hoài niệm về những ngày tháng sung túc hơn. Bữa ăn gồm có thịt bò khô xào với thịt lợn muối trong chảo rán, khoai tây luộc, bánh quy và cà phê. Tuy nhiên, chỉ sau miếng cắn đầu tiên, đám bánh quy hóa ra lại đặc quánh bất thường, thế là chúng bị đem làm đạn ném qua ô cửa mở về phía cái chai rỗng từng dùng làm bia tập bắn súng ngắn, và chỉ vài khoảnh khắc sau, những chiếc tẩu thuốc được châm lửa nhằm át đi dư vị của bữa ăn và tẩy sạch vị ngang trong vòm họng. Bất chợt, họ nghe thấy tiếng móng ngựa giậm đập, nhìn thấy bóng một kỵ mã lướt nhanh qua khoảng không trước cabin, và cảm nhận tiếng va chạm gọn gàng lên bàn của một vật nhỏ nào đó do người ấy ném tới. Đó chính là chuyến phát báo định kỳ buổi sáng của hạt!

Demorest vừa cầm tờ báo được cuộn tròn thành ống trụ chặt như một viên đạn súng và bắt đầu giở phẳng ra, vừa nhìn lướt về phía lon cà phê bị đổ của mình rồi tán thưởng: "Hắn ngày càng nhắm bách phát bách trúng đấy chứ."

Việc này chẳng hề dễ dàng gì bởi tờ báo rõ ràng đã được cuộn lại khi vẫn còn ẩm mực in; nhưng cuối cùng Demorest cũng mở được ra và ẩn mình phía sau nó.

Stacy hỏi: "Chẳng có tin tức gì à?"

Demorest bực dọc đáp: "Không. Chẳng bao giờ có gì cả. Lẽ ra chúng ta nên ngừng đặt báo."

Barker ôn tồn nói: "Ý cậu là người giao báo mới phải ngừng. Chúng ta có trả tiền cho hắn đâu."

Cậu ta tiếp lời, mắt dán chặt vào tờ báo: "Thì cũng thế cả thôi, anh tài ạ. Không tin tức, khỏi trả tiền. Ô kìa!" Rồi theo thói quen của người bình thường, cậu khựng lại và tự đọc lấy mẩu tin thú vị đó. Khi đọc xong, cậu giáng mạnh cả nắm đấm lẫn tờ báo xuống bàn. "Giờ thì nhìn cái này mà xem! Cứ nói đến vận may đi chứ? Thử nghĩ mà xem. Ở đây chúng ta — những kẻ lao động đầu tắt mặt tối lại còn lắm chữ nghĩa nữa chứ — cứ cặm cụi cày cuốc trên sườn đồi này chẳng khác nào lũ nô lệ, mừng rỡ vì cuối ngày kiếm đủ tiền trả cho đống bánh quy nhão nhoét cùng thứ cà phê đậu ngựa, thế mà hãy nhìn xem cái thứ lọt vào lòng một tên gà mờ lười biếng lén lút chưa từng nhấc nổi một ngón tay làm việc trong đời kìa! Ở đây chúng ta chẳng có chút ngớ ngẩn nào, chẳng phô trương điệu bộ hay dáng vẻ gì, vậy mà những kẻ xứng đáng hưởng số vận may lớn gấp đôi thế — và dường như sinh ra đã gắn liền với nó — lại bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho một tên mọt sách dài ngoẵng, lêu đlêu, chỉ biết ngồi ỳ trên ghế văn phòng giữ chặt một mảnh giấy."

Stacy hỏi với vẻ dửng dưng vốn sinh ra từ sự quen thuộc với tính hay phóng đại của bạn mình: "Lại có chuyện gì thế?"

Demorest đọc to lên: "Hãy nghe đây. 'Một đợt tăng giá chưa từng có tiền lệ đã diễn ra đối với cổ phiếu của mỏ Yellow Hammer First Extension kể từ khi đào giếng mới. Hôm qua giá của nó được định mức ở mức mười nghìn đô la một foot. Nếu nhớ rằng cách đây chưa đầy hai năm, những cổ phiếu nguyên thủy được phát hành với giá năm mươi đô la một cổ phiếu, đã từng rớt giá xuống chỉ còn năm mươi xu một cổ phiếu, thì sẽ thấy rằng những ai đủ sức găm giữ lại đã vớ được món hời lớn.'"

Barker ngẩng lên đầy vẻ trầm tư từ đống bát đĩa mà cậu đã bắt đầu rửa, hỏi: "Cậu vừa bảo mỏ nào cơ?"

Demorest cộc lỏn đáp: "Yellow Hammer First Extension."

Barker trầm ngâm nói: "Tôi từng có vài cổ phiếu ở đó, và tôi nghĩ mình vẫn còn giữ chúng."

Demorest nhanh chóng tiếp lời: "Đúng thế, tờ báo nhắc đến nó ngay ở đây này. 'Chúng tôi được biết,' cậu ta đọc lớn tiếp, 'rằng đồng bào ưu tú của chúng ta, George Barker, người còn được biết đến với biệt danh “Get Left Barker” và “Chucklehead”, là một trong những cá nhân may mắn đó.'"

Barker hơi đỏ mặt vì niềm vui ngây thơ, nói: "Không, báo không thể nói thế được. Sao họ lại biết cơ chứ?"

Stacy cười vang, nhưng Demorest vẫn điềm tĩnh tiếp tục: "Cậu chưa nghe hết đâu. Nghe này! 'Chúng tôi nói ĐÃ TỪNG là một trong số họ; nhưng vì đã bán những tờ chứng nhận có vẻ vô dụng của mình cho Jones, tay dược sĩ nổi tiếng của chúng ta, để đổi lấy cao dán ngô với giá ưu đãi, nên anh ta không thể quy đổi ra tiền mặt được nữa.'"

Barker với vẻ nghiêm túc mộc mạc nói: "Các cậu cứ cười đi, nhưng tôi thực sự tin rằng mình vẫn còn giữ chúng đấy. Cứ đợi nhé. Tôi sẽ xem lại!" Cậu đứng dậy và bắt đầu kéo một chiếc va li sờn cũ ra từ dưới gầm giường. Cậu tiếp tục: "Các cậu thấy đấy, chúng được trao cho tôi bởi một lão già để đáp lại..."

Demorest đáp ngắn gọn: "Vì đã cứu mạng ông ta bằng cách trì hoãn chuyến phà Stockton vốn sau đó đã phát nổ! Chúng ta biết hết rồi! Tóc ông ta bạc trắng, và bàn tay hơi run rẩy khi ông ta trao những cổ phiếu này vào tay cậu, vừa nói — và cậu chưa bao giờ quên những lời đó — 'Hãy cầm lấy chúng, chàng trai trẻ — và' —"

Barker tiếp tục phớt lờ lời ngắt lời một cách đơn giản, vừa lẳng lặng lôi chiếc va li ra: "Thì là vì tôi đã cho ông ta vay hai nghìn đô la."

Stacy lặp lại: "HAI NGHÌN ĐO LA! Cậu có hai nghìn đô la hồi nào cơ chứ?"

Barker tháo dây quai va li, đáp: "Khi tôi mới rời Sacramento — ba năm trước."

Demorest hoài nghi hỏi: "Cậu giữ số tiền đó được bao lâu?"

Barker bình tĩnh đáp: "Ít nhất là hai ngày, tôi nghĩ vậy. Rồi tôi gặp người đàn ông đó. Ông ta đang túng quẫn, và tôi đã cho ông ta vay toàn bộ số tiền tôi có để nhận lấy những cổ phiếu kia. Sau đó ông ta qua đời."

Demorest nghiêm nghị nói: "Tất nhiên là ông ta chết rồi. Bọn họ lúc nào chả thế. Chẳng có gì cướp đi sinh mạng một người nhanh hơn một hành động kiểu đó." Dù vậy, hai người bạn vẫn nhìn Barker đang lục lọi giữa đống quần áo và giấy tờ rời rạc với một thứ thái độ bao dung mang dáng dấp của bậc trưởng bô lão. Stacy gợi ý: "Nếu không tìm thấy, cậu hãy đem trái phiếu chính phủ của cậu ra đây xem nào." Nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo, mặt đỏ bừng đầy đắc thắng, Barker đứng dậy từ tư thế quỳ và tiến về phía họ, tay cầm vài tờ giấy giơ cao. Demorest giật lấy từ tay cậu, mở ra, trải lên bàn, vội vã kiểm tra ngày tháng, chữ ký và các mục chuyển nhượng, liếc nhanh lại đoạn báo, trố mắt nhìn Stacy rồi nhìn Barker, và thở hắt ra:

"Chúa quỷ thiên hạ! ĐÚNG LÀ THẬT RỒI!"

Stacy hưởng ứng: "Lạy chúa! Cậu ta CÓ thật kìa!"

Demorest thở không ra hơi tiếp lời: "Hai mươi cổ phiếu, nhân với mười nghìn đô la một cổ phiếu — cho dù chỉ tính là một foot — là hai trăm nghìn đô la! Giê-ru-sa-lem!"

Stacy với đôi mắt lấp lánh cất lời: "Này ngài hiệp sĩ tuấn tú, ngài có còn cất giấu trong tráp báu kia món trang sức quý hiếm, hồng ngọc, lụa là hay xiêm y điểm vàng nào nữa không? Biết đâu lại sót lại một vài viên ngọc trai thì sao!"

Barker đơn thuần đáp: "Không — chỉ có thế thôi."

"Cậu nghe hắn ta nói kìa! Rothschild bảo rằng 'chỉ có thế thôi'. Thân vương Esterhazy bảo rằng ông ta chẳng còn nổi một xu dính túi — chỉ có hai trăm nghìn đô la thôi."

Barker rụt rè liếc nhìn người nọ sang người kia, hỏi: "Tôi nên làm gì đây các cậu?" Tuy nhiên, suốt ngày hôm đó và trong rất nhiều năm sau, cậu vẫn nhớ mãi với niềm hân hoan rằng trong khoảnh khắc tối cao ấy, cậu chỉ nhìn thấy ở nét mặt họ niềm vui và tình cảm không chút vụ lợi.

Demorest nhanh nhảu nói: "Làm gì á? Trồng cây chuối rồi thét lên! Không! Khoan đã! Lại đây!" Cậu chộp lấy tay cả Barker lẫn Stacy rồi chạy ào ra khoảng không ngoài trời. Ở đây họ nắm tay nhau nhảy nhót điên cuồng xung quanh một gốc cây rẻ ngựa nhỏ trong sự im lặng tuyệt đối, rồi quay trở lại cabin với gương mặt nghiêm nghị nhưng đầm đìa mồ hôi.

Barker vừa lau trán vừa nói: "Tất nhiên là chúng ta sẽ dùng mấy tờ chứng nhận này cầm cố lấy ít tiền và mua lại thửa đất bên cạnh thuộc quyền sở hữu của lão Carter — nơi mà các cậu biết là chúng ta từng nghĩ đã nhìn thấy dấu hiệu ấy."

Demorest kiên quyết đáp: "Chúng ta sẽ không làm thế tẹo nào. Bọn này không dính vào. Số tiền đó là của cậu, anh bạn ạ — từng xu một — tài sản có được trước khi kết hôn, cậu biết đấy; và điều duy nhất chúng ta làm là thèm vào việc nhìn thấy cậu ném dù chỉ một xu vào cái xó xỉnh khỉ ho cò gáy này. Không!"

Barker hớt hãi thốt lên: "Nhưng chúng ta là đối tác cơ mà."

"Không phải trong TRƯỜNG HỢP NÀY! Điều tối đa mà chúng tôi có thể làm vì cậu, hỡi ngài phú ông giàu có — mặc dù đám con cái thô kệch của chốn lao động nhọc nhằn này chẳng xứng để sánh vai cùng cự phú — có lẽ là cùng ngài ăn tối, thưởng thức một chiếc bánh nướng và một ly vang Malvoisie tại một nhà hàng nào đó ở Sacramento — khi cậu đã thu xếp ổn thỏa mọi chuyện, để vinh danh sự trở lại với chốn giàu sang của cậu. Còn hơn thế nữa thì chúng tôi không với tới được đâu!"

Barker nở nụ cười nửa hụt hẫng nửa hoảng sợ, hỏi: "Thế CÁC CẬU định làm gì?"

Demorest với vẻ trang nghiêm không gì lay chuyển nổi đáp: "Chúng tôi vẫn chưa kiểm tra hành lý của mình, và có một ngăn bí mật — một ngăn kép FOND — trong chiếc va li của tôi, chỉ có một tiểu đồng tin cậy mới biết, chưa từng bị xáo trộn kể từ khi tôi rời khỏi ngôi nhà tổ tiên ở Faginia. Biết đâu vẫn còn vài tờ Trái phiếu Ưu tiên số một của hãng Erie hay đại loại thế ở đó."

Stacy trầm ngâm nói: "Hôm nọ tôi có cảm thấy vài vật lồi hình đĩa lạ lẫm trong bộ đồ lễ phục của mình, nhưng khéo chúng chỉ làấy phỉnh chơi poker thôi."

Một cảm giác bất an len lỏi vào tâm trí Barker. Vết hồng hào vừa rời khỏi má cậu nay lại nhanh chóng quay trở lại, và cậu quay mặt đi. Thế nhưng, trong mắt những người bạn đồng hành, cậu chẳng thấy gì ngoài tình cảm thân thiết — thậm chí còn kèm theo một thứ lòng thương cảm dịu dàng nào đó càng làm sâu sắc thêm sự bất an trong cậu. Sau một thoáng im lặng, cậu liều lĩnh nói: "Tôi đoán là mình nên sang Boomville để dò hỏi chút ít."

Demorest dứt khoát nói: "Tại ngân hàng, anh bạn ạ; ở ngân hàng! Nghe lời tôi và đừng đi ĐÂU KHÁC. Đừng hé răng nửa lời về vận may của cậu cho bất cứ ai. Và dù có làm gì đi chăng nữa, cũng đừng bị cám dỗ mà bán đi ngay lúc này; cậu còn chưa biết cổ phiếu đó sẽ còn bay cao đến mức nào đâu."

Barker ấp úng nói: "Tôi cứ nghĩ là các cậu có thể muốn đi cùng tôi qua đó."

Demorest với sắc mặt hơi sậm lại cùng một chút run rẩy cực kỳ nhẹ trong giọng nói, đáp: "Chúng tôi không thể đủ khả năng nghỉ phép dài ngày với mức lương còm cõi mua đồ ăn thức uống này được, và hôm nay chỉ có hai người ở nhà làm việc thôi. Và anh bạn ạ, việc chúng tôi lảng vảng bám theo sau cậu ngay lúc cậu gặp vận đỏ là điều không nên đâu. Vì ai nấy đều biết chúng ta nghèo, và sớm muộn gì mọi người cũng sẽ biết rằng cậu ĐÃ TỪNG giàu có ngay cả khi mới đến với chúng tôi."

Barker đầy phẫn nộ thốt lên: "Vớ vẩn!"

Demorest cộc lỏn đáp: "Sự thật rành rành, anh bạn trẻ ạ!"

Stacy nói: "Sự thật hiển nhiên đấy, anh bạn già!"

Barker cầm lấy chiếc mũ với chút vẻ cứng nhắc rồi bước về phía cửa. Đến đây cậu chần chừ dừng lại, một sự chần chừ dường như lan truyền cả sang những người bạn đồng hành của cậu. Không gian chìm vào một khoảng lặng kỳ cục. Rồi Demorest đột ngột túm lấy đôi vai cậu với một lực vừa như vuốt ve vừa dứt khoát đẩy cậu đi nhanh ra cửa. "Và giờ thì đừng có đứng đó làm trò cười với chúng tôi nữa, cậu Barker; cứ hiên ngang rảo bước như một trang nam nhi và chớp lấy cơ hội với vận may đó đi; và khi đã tóm được nó rồi thì hãy bám chặt lấy như đỉa đói ấy. Cậu sẽ" — cậu chần chừ trong giây lát, có lẽ để tìm tiếng cười lẽ ra nên đi kèm theo câu nói của mình — "cậu chắc chắn sẽ thấy CHÚNG TÔI ở đây khi cậu quay về."

Bị tổn thương tận đáy lòng nhưng vẫn kìm nén cảm xúc, Barkerụp chặt mũ lên đầu rồi rảo bước rời đi. Hai người bạn đồng hành đứng lặng lẽ dõi theo cậu cho đến khi bóng dáng cậu khuất hẳn vào lùm cây thấp. Bấy giờ họ mới cất lời.

Demorest lên tiếng: "Hệt như tính cách cậu ta — phải không?"

Stacy đáp: "Chính xác là con người cậu ta rồi."

"Thử nghĩ xem cậu ta đã cất giấu đống cổ phiếu đó suốt ngần ấy năm mà thậm chí chẳng thèm bận tâm đến cái đầu già đáng yêu của mình nữa chứ!"

"Và nghĩ xem cậu ta đã muốn ném toàn bộ số tiền đó vào cái sườn đồi mục nát này cùng chúng ta!"

"Và thề có chúa là cậu ta sẽ làm thế thật đấy, mà chẳng buồn suy nghĩ lại lần thứ hai đâu. Đó mới chính là Barker."

"Lão già đáng yêu!"

"Anh bạn tốt!"

Stacy nói: "Tôi cứ tự hỏi không biết có nên có một người trong chúng ta đi cùng cậu ấy không nhỉ? Cậu ấy rất dễ đem tiền của mình ném vào bất cứ chiếc giỏ nào chìa ra đón nhận nó đấy."

Demorest gần như gay gắt đáp: "Đó càng là lý do tại sao chúng ta không nên ngăn cản cậu ấy, hoặc ra vẻ ngăn cản cậu ấy. Sẽ có sẵn thừa thãi những kẻ gian ác và ngốc nghếch chực chờ nhồi nhét vào tâm hồn ngây thơ của cậu ấy ý tưởng rằng chúng ta đang lợi dụng cậu ấy mà chẳng cần đến điều đó đâu. Không! Cứ để cậu ấy làm những gì mình muốn với nó — nhưng hãy để cậu ấy được là chính mình. Tôi thà nhìn thấy cậu ấy quay về với chúng ta ngay cả sau khi đã mất sạch tiền — vẫn là con người cũ và hai bàn tay trắng — còn hơn là cố thay đổi cái chất mà Chúa đã đặt vào con người cậu ấy để khiến cậu ấy trở nên giống với những kẻ khác."

Giọng điệu và thái độ ấy khác xa với vẻ ba hoa thường ngày của Demorest đến mức Stacy phải im lặng. Sau một thoáng ngập ngừng, cậu ta lên tiếng: "Thế thì! Chúng ta sẽ nhớ cậu ấy trên sườn đồi này lắm đấy — phải không nào?"

Demorest không đáp. Vươn tay ra một cách thẫn thờ, cậu bẻ một nhánh nhỏ từ thân cây non gần đó, rồi bắt đầu chậm rãi ngắt từng chiếc lá một cho đến khi trụi sạch. Sau đó, cậu quất vụt nó vào không khí, đập mạnh vào ống bốt của mình, rồi cộc cằn thốt lên: "Nào, đi làm việc thôi!" và sải bước bỏ đi.

Trong khi đó, Barker trên đường đến Boomville cũng có những cử chỉ kỳ lạ chẳng kém. Cậu vẫn duy trì thái độ có phần gượng gạo ấy cho đến khi khuất hẳn tầm nhìn về phía cabin. Nhưng vốn có bản tính ngây thơ, những cảm xúc trong cậu ít phức tạp hơn nhiều. Nếu không tận mắt nhìn thấy ánh nhìn ngập tràn tình cảm trong đôi mắt của những người bạn đồng hành, cậu đã tưởng rằng họ ghen tị với vận may của mình. Vậy mà tại sao họ lại từ chối lời đề nghị chia sẻ nó cùng cậu? Tại sao họ lại kỳ lạ cho rằng mối quan hệ đối tác của họ với cậu đã chấm dứt? Tại sao họ lại từ chối đi cùng cậu? Tại sao số tiền này — thứ mà cậu từng rất ít bận tâm và chẳng màng màng đến — lại khiến họ thay đổi thái độ với cậu? Nó đâu có làm thay đổi C CẬU — C CẬU vẫn thế cơ mà! Cậu nhớ lại biết bao lần họ từng bàn tán và cười đùa về một “mỏ vàng” triển vọng trong tương lai và tò mò không biết HỌ sẽ làm gì cùng nhau với số tiền đó! Và giờ đây, khi “vận may” đã ghé thăm một người trong số họ, dưới tư cách cá nhân, thì hiệu ứng duy nhất lại là khiến họ xa cách! Cậu không tài nào hiểu nổi. Cậu bị tổn thương, bị quặn đau — nhưng kỳ lạ thay, giờ đây cậu lại ý thức được một thứ sức mạnh tiềm ẩn trong mình có thể gây tổn thương và đả thương để trả thù. Cậu giàu có: cậu sẽ cho họ thấy C CẬU có thể sống thiếu họ. Giờ đây cậu hoàn toàn tự do để chỉ nghĩ đến bản thân mình và Kitty.

Bởi phải ghi nhận rằng bất chấp sự ngây thơ và lòng vị tha của chàng thanh niên này, bất chấp thái độ trung thành của cậu với những người bạn đồng hành, suy nghĩ ĐẦU TIÊN của cậu ngay khoảnh khắc nhận thức được sự giàu có của mình lại hướng về một thiếu nữ. Đó chính là Kitty Carter, con gái của chủ khách sạn ở Boomville, người sở hữu thửa đất mà các đối tác từng cùng nhau thèm muốn. Việc khuôn mặt của một cô gái xinh đẹp bỗng lướt qua tâm trí cậu cùng niềm tin rằng mình giờ đây là một kẻ giàu có có lẽ chẳng mang ý nghĩa bất trung nào với những người bạn đồng hành, những người mà cậu vẫn sẽ giúp đỡ. Nhưng giờ đây, trong tâm trạng nửa bị tổn thương nửa muốn trả thù, cậu chợt nhận ra rằng họ từng hay trêu chọc cậu về Kitty, và có lẽ việc tâm sự thêm với họ đã bị ngăn cấm. Và điều đó chỉ đúng với phẩm giá của cậu rằng giờ đây cậu nên đi gặp Kitty ngay lập tức.

Việc này quá ư dễ dàng, bởi trong nét ngây thơ chân chất của Boomville cùng những sự sắp xếp kinh tế từ cha cô, cô đôi khi vẫn phụ vụ bàn ăn trong khách sạn. Một nửa thị trấn luôn tích cực đem lòng yêu mến cô; nửa còn lại THÌ ĐÃ TỪNG, để rồi lặng thim, hoài nghi nhưng tuyệt vọng trong thất bại. Bởi Kitty là một trong số những thiếu nữ xinh đẹp lạ lùng đôi khi vẫn bắt gặp trong nền văn minh vùng biên giới Tây Nam, những người sở hữu vẻ đẹp tinh tế rõ nét và nguyên bản ở cả gương mặt lẫn vóc dáng, nổi bật đến mức khiến người ta phải hoài nghi về sự khôn ngoan tiên tri của một bên phụ huynh và đạo đức của bên còn lại, dẫu cho điều đó hẳn là bất công ngang nhau. Nhưng thực tế vẫn là cô mảnh mai, duyên dáng, điềm đạm, bước đi bên cạnh người cha thấp lùn, tầm thường cùng người mẹ phai tàn, tầm thường nơi phòng ăn của Khách sạn Boomville tựa như một kẻ xa lạ cao quý nào đó. Ba người bạn đồng hành, nhờ vào ưu thế học thức đại học và phong cách tao nhã, đã từng được Kitty chú ý một cách ngoại lệ. Và vì một lý do huyền bí nào đó — càng trở nên nghiêm túc hơn có lẽ vì nó chẳng có sự phỏng đoán hiển nhiên hay logic nào đối với công chúng nói chung — Barker lại là người được ưu ái đặc biệt.

Cậu rảo bước nhanh hơn, và khi cột cờ của Khách sạn Boomville hiện lên trước mắt ở vùng trũng nhỏ, cậu nghiêm túc đắn đo xem có nên đến ngân hàng trước, gửi số cổ phiếu của mình và ứng trước một ít tiền để mua một chiếc cà vạt mới hay một chiếc “áo sơ mi trắng bảnh tỏn” nhằm diện kiến cô Kitty hay không; nhưng nhớ ra mình đã phần nào hứa với Demorest sẽ giữ nguyên vẹn số cổ phiếu hiện tại, cậu bèn từ bỏ dự định này, có lẽ bắt nguồn từ thực tế là dự định tâm sự với Kitty của cậu vốn đã là sự vi phạm lệnh cấm giữ bí mật của Demorest, và lương tâm cậu đã đủ nặng nề với sự thất hứa đó rồi.

Nhưng khi đến khách sạn, một nỗi hồi hộp kỳ lạ đã vượt ngợp lấy cậu. Phòng ăn đang ở vào khoảng thời gian vắng khách nhất, giữa lúc tàn cuộc bữa sáng và trước khi bắt đầu nhịp chuẩn bị cho bữa trưa. Cậu không thể có cuộc trò chuyện riêng với Kitty trong bãi hoang tàn của những chiếc ghế ngửa ngược và những chiếc bàn dài tựa giàn giáo ấy được, và rất có thể cô đang bận rộn với công việc gia đình. Nhưng cô Kitty đã nhìn thấy cậu băng qua đường từ trước, và đã thong thả bước vào phòng ăn với cái vẻ được ngụy trang đầy khéo léo như thể đang tình cờ kiểm tra nơi này. Trước viễn cảnh bất ngờ của những hy vọng, khi cô khoác lên mình bộ váy in hoa hồng ngọt ngào và tươi tắn nhất, trái tim cậu bỗng chùng xuống. Rồi, một phần vì sự tuyệt vọng của một kẻ nhút nhát, một phần qua sự chi phối của một quyết định mới nụ hình thành, cậu đáp lại nụ cười rạng rỡ của cô bằng một câu hỏi đơn thuần về cha cô. Cô Kitty cắn nhẹ đôi môi xinh xắn, mỉm cười nhẹ nhàng và với vẻ vô cùng trang trọng dẫn đường cho cậu tới văn phòng. Mở cửa ra, mà chẳng thèm nâng hàng mi lên nhìn cha hay vị khách, cô vừa nói với một giọng điệu tinh nghịch đầy vẻ chuyên nghiệp, "Anh Barker đến gặp bố có việc công," vừa ngọt ngào bước đi thoăn thoắt.

Và sự cố nhỏ này đã đẩy nhanh cơn khủng hoảng. Bởi Barker lập tức quyết định rằng cậu phải mua thửa đất kế bên cho các đối tác của mình từ người đàn ông tên Carter này, và rằng cậu sẽ buộc phải thổ lộ với ông ta những chi tiết về vận may của mình, và như một bằng chứng cho sự chân thành cùng khả năng thanh toán của bản thân, cậu đã nói điều đó một cách thẳng thừng. Carter là một con buôn nhạy bén, và sự ngây thơ nổi tiếng của Barker chính là bằng chứng cho sự trung thực của cậu, chưa kể đến những tờ cổ phiếu được bày ra trước mắt ông ta. Giá bán thửa đất của ông ta vốn là hai hundred đô la, nhưng đây lại là một khách hàng giàu có, kẻ vì một cảm tính ngớ ngẩn nào đó chắc chắn sẽ sẵn sàng trả nhiều hơn thế. Ông ta ngập ngừng với một nụ cười nhã nhặn nhưng bề trên. "À, đó là mức giá tôi đưa ra trong lời đề nghị trước, anh Barker," ông ta ngọt ngào nói; "nhưng, anh thấy đấy, mọi thứ từ dạo đó đã tăng giá lên rồi."

Thủ đoạn tinh ranh nhất rất dễ gục ngã trước sự ngây thơ tuyệt đối. Barker, hoàn toàn tin sái cổ ông ta, và vốn đã hơi hoảng sợ trước sự cả gan của chính mình — không phải vì số tiền liên quan, mà từ khả năng những người bạn đồng hành của cậu sẽ cự tuyệt hoàn toàn món quà của cậu — liền nhanh chóng chớp lấy cơ hội hối hận này (*locus pœnitentiæ*). Cậu hối hả nói: "Vậy thì thôi không sao; có lẽ tôi nên hỏi ý kiến các đối tác của mình trước thì hơn; thực ra," cậu nói thêm với một sự trung thực vô duyên vô cớ đặc trưng của riêng mình, "tôi hầu như chẳng biết liệu họ có chịu nhận nó từ tôi hay không, thế nên tôi nghĩ mình sẽ chờ vậy."

Carter chấn động; thế này thì rõ ràng là hỏng bét! Ông ta liền trấn tĩnh lại với một nụ cười tán tỉnh. "Anh vội vã cắt ngang lời tôi quá đấy, anh Barker; tôi là một người làm kinh tế, nhưng quái quỷ thật, ngần ấy thì thấm vào đâu giữa những người bạn cơ chứ? Nếu anh tính rằng TÔI ĐÃ HỨA danh dự ở mức hai trăm — thì được, tôi chiều ý anh! Đừng nói thêm gì nữa — thửa đất là của anh. Tôi sẽ lập ngay một giấy bán đoạn cho anh."

Nhưng Barker ngập ngừng: "Tuy nhiên, anh thấy đấy, tôi vẫn chưa có tiền, và —"

Carter bộc tuệch lặp lại: "Tiền nong á! Thấm vào đâu giữa những người bạn chứ? Đưa cho tôi giấy nhận nợ hạn trả trong ba mươi ngày của anh — thế là quá đủ đối với TÔI rồi. Và chúng ta sẽ giải quyết ổn thỏa mọi chuyện ngay bây giờ — chẳng có gì tuyệt bằng việc hoàn tất một công việc ngay khi anh đang tiến hành nó cả." Và trước khi vị khách đang bối rối và hoài nghi kịp phản đối, ông ta đã điền xong một tờ giấy nhận nợ để Barker ký tên và tự tay ký vào giấy bán đoạn tài sản. Ông ta vừa mỉm cười vừa nói thêm: "Và tôi đoán là anh Barker hẳn sẽ muốn đem lại cho các đối tác của mình một bất ngờ về món quà nhỏ này của anh đấy. Chà, người đưa tin của tôi sẽ khởi hành đi Gulch trong vòng năm phút nữa; cậu ta đi qua cabin của các anh, và có thể thả tờ giấy bán đoạn này lại, như một thứ đã được định đoạt xong xuôi cho họ trước khi họ kịp nói gì, hiểu chứ! Chẳng có gì sánh bằng việc hành động ngay tại chỗ trong những chuyện kiểu này. Và anh cũng đừng vội vã rời đi vì họ nhé! Anh thấy đấy, anh coi như nợ chúng ta một chuyến thăm thân hữu — vì trước giờ vẫn chỉ ghé qua khách sạn với tư cách khách hàng — thế nên anh sẽ ở lại đây dùng bữa trưa, và tôi đoán là, vì bà nhà đang bận rộn, nên Kitty sẽ cố gắng giúp anh giết thời gian cho đến lúc đó bằng cách chơi đàn piano mới cho anh nghe."

Vừa vui sướng lại vừa bối rối trước lời mời mọc và cơ hội bất ngờ ấy, Barker máy móc ký vào giấy nhận nợ, và cũng máy móc đề tên người nhận trên phong bì chứa tờ giấy bán đoạn gửi cho Demorest — thứ mà Carter đã trao cho người đưa tin. Rồi cậu đi theo chủ nhà bước qua sảnh chính để vào căn phòng được mệnh danh là “phòng khách của cô Kitty”. Cậu từng nghe đồn về nó như một chốn thâm nghiêm bất khả xâm phạm đối với những vị khách thông thường. Bất kể vị trí mà cô thiếu nữ đảm nhiệm ở khách sạn và giữa những thực khách của cha cô là gì, người ta đều ngầm hiểu rằng cô rũ bỏ tất cả khi bước qua ngưỡng cửa thiêng liêng ấy, và trở thành “CÔ Carter”. Ngài thẩm phán của hạt từng được tiếp đãi ở đó, và cả phu nhân của giám đốc ngân hàng nữa. Do đó, việc Barker được nhận vào trong ấy là một vinh dự chưa từng có.

Cậu rụt rè đảo mắt quanh căn phòng, nơi tỏa ra thứ hương thơm và gợi nhắc bằng nhiều chi tiết nhỏ xinh xắn về sự hiện diện của thiếu nữ. Kia là chiếc đàn piano thùng từng được cõng lên từng khúc trên lưng la từ chân núi; kia là bức tranh chân dung Minerva bằng phấn màu do chính bàn tay nữ chủ nhân thực hiện năm mười hai tuổi; kia là bức họa phác profile của chính cô do một họa sĩ lưu động thực hiện; kia là những món đồ sứ nhỏ xinh xắn và rất nhiều hoa, nổi bật nhất là một nhành cây rừng đã héo nhưng vẫn còn thơm thoảng mà Barker từng tặng cô hai tuần trước, và bị cô Kitty khéo léo dùng chiếc khăn tay trắng phủ lên khi cậu bước vào. Một làn sóng hy vọng trào dâng trong cậu theo hành động ấy, nhưng nó vụt tắt nhanh chóng khi giọng nói đùa cợt có phần thô ráp của ông Carter giới thiệu cậu:

"Kitty, con hãy đàn cho anh Barker nghe vài khúc để giết thời gian trước bữa trưa nhé. Con cứ cho anh ấy thấy những gì con đang làm trong lĩnh vực đó. Nhưng giờ con sẽ phải ngồi nghiêm túc đấy, vì chàng trai trẻ này vừa vớ được một khoản tài sản, và chẳng mấy chốc sẽ xúng xính áo sơ mi bảnh tỏn cùng mũ chóp cao ở 'Frisco, rồi phớt lờ Boomville cho mà xem. Nào! Hai trẻ cứ thong thả thứ lỗi cho tôi một lát, vì tôi đoán mình phải lết sang bên văn phòng đăng ký để nhờ ghi sổ tờ giấy bán đoạn đó thôi. Chẳng có gì bằng việc dứt điểm mọi thứ ngay lập tức cả, anh Barker ạ."

Khi ông ta lẻn đi mất, Barker cảm thấy lòng mình chùng xuống. Carter không chỉ thô lỗ hớt tay trên tin tức của cậu và tước đi cái cớ để có một cuộc trò chuyện riêng tư, mà còn gán cho chuyến viếng thăm của cậu một ý đồ phô trương. Giờ thì cô ấy sẽ nghĩ về cậu thế nào đây? Cậu đứng đó hổ thẹn và lúng túng trước mặt cô.

Nhưng cô Kitty, hoàn toàn chẳng mờ mắt trước sự lúng túng của cậu mà đang vướng bận một nỗi bận tâm đột ngột liên quan đến sự bừa bộn “khủng khiếp” của căn phòng — thứ khiến hai má cô ửng hồng ở một điểm và buộc cô phải nhấc lên rồi đặt xuống đúng chỗ cũ mấy món đồ — lại tỏ ra vô cùng thích thú. Thực ra, cô không tài nào nhớ nổi mình từng cảm thấy vui đến thế trong đời! Mọi chuyện lúc nào cũng thật bất ngờ! Cứ như thời tiết chẳng hạn. Đêm qua trời khá lạnh — thế mà giờ lại ngột ngạt làm sao. Lại còn lắm bụi nữa chứ! Không biết anh Barker có để ý thấy hơi nóng phả ra từ Gulch không nhỉ? Hoặc có lẽ, là một kẻ giàu có, anh ấy — kèm theo một nụ cười chói lóa — giờ đã vượt qua việc đi bộ rồi. Thật tốt biết bao khi anh ấy lại đến đây trước và báo cho bố cô biết.

Barker ấp úng: "Thực ra tôi chỉ muốn nói với... EM thôi, cô Carter. Cậu thấy đấy —" cậu ngập ngừng. Nhưng cô Kitty hoàn toàn hiểu rõ. Cậu muốn nói với CÔ, và khi nhìn thấy cô, cậu lại hỏi tìm CHA CÔ! Không phải điều đó tạo ra chút khác biệt nhỏ nhặt nào với cô, bởi thể nào cha cô cũng sẽ kể lại cho cô nghe thôi. Việc bố cô mời anh ấy dùng bữa trưa cũng thật tử tế. Bằng không có lẽ cô đã chẳng thể gặp anh trước khi anh rời Boomville.

Nhưng điều này thì vượt quá sức chịu đựng của Barker. Với sự trực diện và ngây thơ tuyệt vọng hệt như khi cậu tiếp cận cha cô, giờ đây cậu bộc bạch toàn bộ cõi lòng mình với cô. Cậu kể cho cô nghe về việc cậu đã yêu cô đến nhường nào trong tuyệt vọng kể từ lần đầu tiên họ trò chuyện cùng nhau tại buổi dã ngoại của nhà thờ. Em có nhớ điều đó không? Rằng cậu đã ngồi ngắm nhìn và tôn sùng cô, chứ chẳng nhìn ai khác, ở nhà thờ! Rằng giọng hát của cô trong ca đoàn nhà thờ vang lên tựa như tiếng ca của thiên thần; rằng sự nghèo đói và tương lai bất định của cậu đã ngăn cản cậu gặp cô thường xuyên, kẻo cậu sẽ bị cám dỗ mà bộc lộ niềm đam mê tuyệt vọng của mình. Rằng ngay khi nhận ra mình đã có một chỗ đứng, rằng tình yêu của cậu dành cho cô sẽ không khiến cô trở nên lố bịch trong mắt thế gian, cậu đã đến để kể cho cô nghe TẤT CẢ. Cậu thậm chí chẳng dám hy vọng! Nhưng ít ra cô cũng sẽ LẮNG NGHE cậu, phải không nào?

Quả thực, chẳng thể nào chối bỏ được lời tỏ tình ngây ngô, mộc mạc và bộc trực của một chàng trai trẻ. Vô ích thôi khi Kitty mỉm cười, cau mày, liếc nhìn đôi má ửng hồng trong gương và dừng lại để nhìn ra ngoài cửa sổ. Căn phòng ngập tràn tình yêu của cậu — nó đang bao trùm lấy cô — và bất chấp thái độ rụt rè của cậu, nó dường như đang ôm chầm lấy cô. Nhưng cuối cùng cô cũng xoay xở quay lại đối diện với cậu bằng một gương mặt giờ đây trắng bệch và nghiêm nghị hệt như vẻ háo hức và rạng rỡ của cậu.

Cô dịu dàng nói: "Ngồi xuống đi."

Cậu vâng lời ngồi xuống, nhưng đầy vẻ ngạc nhiên. Sau đó cô mở nắp đàn piano và ngồi vào chiếc ghế đẩu trước đàn, đặt vài tờ nhạc rời lên giá, rồi lướt nhẹ những ngón phím. Cố thủ ở đó, cô buông thõng hai tay hờ hững trong lòng, và lần đầu tiên ngước đôi mắt nhìn thẳng vào cậu.

"Giờ thì hãy lắng nghe tôi — ngoan ngoãn và đừng có ngắt lời! Kia! — đừng ngồi gần quá; anh thừa sức nghe được những gì tôi muốn nói ngay từ chỗ anh đang ngồi đấy. Thế là đủ rồi."

Barker khựng lại với chiếc ghế đang kéo về phía cô và ngồi xuống.

Cô Kitty rút ánh mắt lại, nhìn thẳng về phía trước và nói: "Bây giờ, tôi tin mọi điều anh nói; có lẽ tôi không nên thế — hoặc ít ra là NÓI ra điều đó — nhưng tôi tin. Đấy! Thế nhưng chính vì tôi tin anh — nên mọi chuyện lại trở nên hoàn toàn sai trái! Bởi vì chính những lý do mà anh đưa ra cho việc không trò chuyện với tôi TRƯỚC ĐÂY, nếu anh thực sự cảm thấy như những gì anh nói, lại chính là những lý do tại sao anh không nên nói chuyện với tôi BÂY GIỜ. Anh thấy đấy, suốt khoảng thời gian qua anh chẳng để ai ngoài bản thân mình biết anh cảm thấy thế nào về tôi. Trong mắt mọi người, ANH và các đối tác của mình chỉ là ba gã kiêu kỳ, trưởng giả học làm sang, tốt nghiệp đại học, khai thác một mỏ nghèo ở Gulch, và thỉnh thoảng ghé qua khách sạn này với tư cách khách hàng. Trong mắt mọi người, tôi chỉ là cô con gái nổi tiếng của ông chủ khách sạn giàu có, người đôi khi phục vụ bàn cho các anh — chứ chẳng là gì khác. Nhưng ít ra khi đó chúng ta trông khá tương xứng, và tốt đẹp ngang nhau. Và giờ đây, ngay khi anh đột nhiên trở thành kẻ giàu có, và dĩ nhiên là kẻ BỀ TÊN, anh lại lao đến đây để bắt tôi thừa nhận điều đó bằng cách chấp nhận anh!"

Barker phẫn nộ thốt lên: "Em biết là anh chưa bao giờ có ý đó mà, cô Kitty," nhưng lời phản kháng của cậu đã bị nhấn chìm bởi một tràng lướt phím nhanh tơi bời từ đôi ngón tay của thiếu nữ. Cậu khuỵu người ngả ra ghế.

Cô cười lạ lùng rồi nói: "Dĩ nhiên là anh chưa bao giờ CÓ Ý ĐÓ rồi; nhưng ai nấy sẽ hiểu theo chiều hướng ấy, và anh không thể đi đến chỗ từng người ở Boomville để tuôn ra những lời tuyên bố ngọt ngào mà anh vừa dành cho tôi đâu. Ai nấy sẽ nói rằng tôi nhận lời anh vì tiền của anh; ai nấy sẽ nói đó là một vở kịch được dàn dựng sẵn bởi bố tôi. Ai nấy sẽ nói rằng anh đã tự hạ thấp bản thân khi vứt bỏ cuộc đời vào tôi. Và tôi cũng chẳng biết liệu họ có đúng hay không nữa. Xin hãy ngồi xuống! Bằng không tôi sẽ đàn tiếp đấy."

Cô tiếp tục nói, chẳng thèm nhìn cậu: "Anh thấy đấy, lúc này anh thích nhớ lại rằng anh đã đem lòng yêu tôi trước hết như một cô hầu bàn xinh đẹp, nhưng nếu tôi trở thành vợ anh thì đó lại chính là điều anh muốn QUÊN ĐI. Còn tôi thì không, bởi tôi sẽ luôn muốn hoài niệm về khoảng thời gian khi anh đến đây, bất cứ lúc nào anh có khả năng và đôi khi cả khi không thể, chỉ để ngắm tôi; và cách chúng ta thường viện cớ để nói chuyện với nhau qua những đĩa thức ăn. Anh chẳng biết những điều này có ý nghĩa thế nào với một người phụ nữ..." — cô ngập ngừng giây lát, rồi đột ngột tiếp lời — "...nhưng điều đó thì có sá gì? Anh sẽ chẳng bận tâm đến việc phải nhớ lại chúng đâu." Thế rồi, đứng phắt dậy với một nụ cười trang nghiêm và hai bàn tay siết chặt sau lưng, cô nói: "Tốt hơn rất nhiều là anh nên bắt đầu quên nó đi từ bây giờ. Hãy là một chàng trai ngoan và nghe theo lời khuyên của tôi. Hãy đến San Francisco. Anh sẽ gặp gỡ một cô gái nào đó ở nơi ấy theo cách mà sau này anh sẽ không phải hối tiếc. Anh còn trẻ, và sự giàu có của anh, chưa kể đến" — cô nói thêm với một giọng ngập ngừng có phần mâu thuẫn với nụ cười tinh nghịch hiện trên khóe môi — "một trái tim nhân hậu và ngây thơ của anh, sẽ đảm bảo thứ mà thiên hạ gọi là tình cảm vô vụ lợi từ một người tương xứng với anh hơn, nhưng họ sẽ luôn đinh ninh rằng nó chỉ là MUA ĐƯỢC nếu nó xuất phát từ tôi."

Cậu mộc mạc đáp: "Anh đoán là em nói đúng."

Cô liếc nhanh về phía cậu, đôi mày cau lại. Cậu đã đứng dậy, khuôn mặt tái mét và đôi mắt xám mở trừng trừng. Cậu nói tiếp: "Anh đoán em nói đúng, bởi vì những điều em đang nói với anh cũng chính là những gì các đối tác của anh đã nói vào sáng nay, khi anh ngỏ ý muốn chia sẻ sự giàu có của mình với họ, và Chúa chứng giám là anh cũng thành tâm hệt như khi ngỏ ý trao trọn trái tim mình cho em. Anh cho rằng cả hai em đều đúng; rằng hẳn phải có một lời nguyền kiêu ngạo hay ích kỷ nào đó gắn liền với số tiền mà anh có được; nhưng anh vẫn chưa cảm nhận được điều đó, và lỗi lầm ấy chẳng nằm ở phía anh."

Cô nhún vai nhẹ, rồi thiếu kiên nhẫn quay về phía cửa sổ. Khi cô quay lại lần nữa thì cậu đã biến mất. Căn phòng quanh cô trống rỗng; căn phòng này, chỉ một khoảnh khắc trước còn như đang rung r động bởi niềm đam mê tuổi trẻ của cậu, giờ đây đã trống hoác, và vắng bóng C CẬU. Cô cắn môi, đứng dậy và hớt hải chạy ra cửa sổ. Cô nhìn thấy chiếc mũ rơm và mái tóc xoăn màu nâu của cậu khi cậu băng qua đường. Cô giật phăng chiếc khăn tay khỏi nhành cây héo úa mà cô từng ném lên đó, rồi vứt tàn tích từng được trân trọng ấy vào lò sưởi. Sau đó, có lẽ vì sẵn cầm chiếc khăn trong tay, cô áp chặt nó lên mắt, rồi ngả người sang một bên lên chiếc ghế mà cậu vừa rời khỏi, gác khuỷu tay lên lưng ghế và giấu mặt vào lòng bàn tay.

Đó là đặc trưng và có lẽ cũng là sự tàn nhẫn của một bản tính ngây thơ khi không chịu chừa chỗ cho những động cơ phức tạp, hay thậm chí chẳng buồn thấu hiểu chúng! Thế nên đối với Barker, sự ngây thơ của cậu đã vấp phải một sự thẳng thắn tương đương. Chính việc sở hữu khối tài sản này đã bằng cách nào đó làm đảo lộn hoàn toàn mối quan hệ của cậu với thế giới. Cậu không hề bớt yêu Kitty đi chút nào; cậu thậm chí chẳng nghĩ rằng cô đã đối xử tệ với mình; họ, những người bạn đồng hành và người tình của cậu, khôn ngoan hơn cậu; hẳn phải có một thứ phẩm chất huyền bí nào đó trong sự giàu có này mà cậu sẽ chỉ hiểu được khi nắm giữ nó, và có lẽ nó thậm chí có thể khiến cậu phải hổ thẹn về sự hào phóng của chính mình; không phải theo cách mà họ từng nói, mà vì cậu đã cám dỗ họ một cách liều lĩnh đến mức tự đặt mình vào một vị thế sai lầm. Đã đến lúc cậu phải tiếp quản nó ngay lập tức, đồng thời gánh lấy một mình sự hiểu biết, những thử thách và trách nhiệm mà nó mang lại. Má cậu lại ửng đỏ khi nghĩ rằng mình đã cố dùng nó để cám dỗ một cô gái ngây thơ, và cậu vô cùng tổn thương khi không nhìn thấy trong đôi mắt Kitty sự dịu dàng từng làm dịu đi lời từ chối của các đối tác. Cậu quyết định không chờ đợi thêm nữa, mà phải bán ngay đống cổ phiếu chết tiệt ấy đi. Cậu rảo bước thẳng đến ngân hàng.

Vị giám đốc, một người khôn ngoan nhưng tốt bụng, vốn đã quen biết Barker từ trước, liền niềm nở đón tiếp cậu để ghi nhận sự trung thực ngây thơ nổi tiếng của cậu, đồng thời bày tỏ sự tôn trọng đối với tư cách đại diện cho mối quan hệ đối tác nghèo nhưng “ưu tú” tương đương ở Gulch. Ông lắng nghe với sự chú ý rõ rệt câu chuyện ngập ngừng nhưng ngắn gọn của Barker, để rồi chỉ nhận xét vào lúc cuối:

"Ý anh chắc chắn là 'Extension THỨ HAI' khi anh nói 'Thứ nhất' phải không?"

Barker đáp: "Không! Ý tôi là 'Thứ nhất' — và tờ báo Boomville cũng ghi là Thứ nhất."

"Đúng, đúng! — tôi đã thấy nó — đó là lỗi đánh máy. Cổ phiếu của 'Thứ nhất' đã được thu hồi từ hai năm trước rồi. Không! Ý anh phải là 'Thứ hai', vì dĩ nhiên là anh có theo dõi các bảng yết giá, và hẳn phải biết rõ mình đang nắm giữ loại cổ phiếu nào chứ. Khi quay về, hãy xem lại chúng, và anh sẽ thấy tôi nói đúng."

Barker hơi đỏ mặt khi thò tay vào túi, nói: "Nhưng tôi có mang theo chúng đây, và tôi hoàn toàn chắc chắn chúng là cổ phiếu 'Thứ nhất'." Cậu lấy chúng ra và đặt lên bàn làm việc trước mặt vị giám đốc.

Cụm từ “First Extension” hiển hiện rõ mồn một. Vị giám đốc tò mò liếc nhìn Barker, và trán ông sầm lại.

Ông nghiêm giọng hỏi: "Có kẻ nào lừa bịp anh vụ này à? Các đối tác của anh sai anh đến đây với đống đồ bỏ này phỏng?"

Barker hớt hải đáp: "Không! Không! Không ai cả! Tất cả là lỗi của MÌNH TÔI. Giờ thì tôi hiểu rồi. Tôi đã tin vào tờ báo."

"Và ý anh là chưa bao giờ kiểm tra cổ phiếu hay bảng yết giá, cũng chẳng thèm theo dõi nó bằng bất kỳ cách nào kể từ khi có được chúng ư?"

Barker đáp: "Chưa bao giờ! Chưa từng nghĩ đến NÓ TÍ NÀO cho đến khi tôi đọc được tờ báo. Thế nên nó chẳng có giá trị gì sất à?" Và trước sự kinh ngạc khôn cùng của vị giám đốc, trên gương mặt non choẹt của cậu thoảng qua một nụ cười nhẹ.

Vị giám đốc dịu dàng nói: "Tôi e là nó chẳng đáng giá bằng tờ giấy viết lên đó đâu."

Nụ cười trên gương mặt Barker nở rộng thành một tiếng cười nhỏ, khiến người đồng hành đầy kinh ngạc của cậu không tài nào kìm được mà cười theo. Barker thốt lên: "Cảm ơn ông," rồi lao vút đi.

Vị giám đốc ngước nhìn theo, lẩm bẩm: "Hắn ta đúng là vô đối! Thề có chúa là trông hắn ta thậm chí còn có vẻ HÀI LÒNG cơ chứ."

Cậu HÀI LÒNG thật sự. Gánh nặng sự giàu có đã trút xuống khỏi đôi vai cậu; cỗ máy quái ác từng đè nặng lên cậu và chia rẽ bạn bè nay đã biến mất! Và cậu đâu có vứt bỏ nó bằng cách tiêu xài hoang phí. Nó vẫn chưa tàn phá bất cứ ai; nó chẳng hề làm thay đổi bất kỳ ai trong MẮT C CẬU. Nó đã tan biến; và cậu lại một lần nữa trở thành một con người tự do, hạnh phúc. Cậu sẽ quay thẳng về với những người bạn đồng hành; dĩ nhiên họ sẽ cười nhạo cậu, nhưng giờ đây họ sẽ chẳng thể nhìn cậu bằng đôi ánh mắt buồn bã, thương cảm ấy nữa. Có lẽ ngay cả Kitty — nhưng tới đây một cơn lạnh đột ngột ập đến. Cậu đã quên mất tờ giấy bán đoạn rồi! Cậu đã quên béng tờ giấy nhận nợ khủng khiếp đã trót hứa hẹn với cha cô trong sự liều lĩnh ngây ngô của tuổi giàu sang! Làm sao mà nó có thể được thanh toán đây? Và hơn thế nữa, nó đã được trao đi trong một sự lừa dối. Cậu chẳng có đồng xu nào khi đặt bút ký, và cũng chẳng có chút viễn cảnh nào ngoài số cổ phiếu vô giá trị kia. Liệu có ai tin rằng đó chỉ là một sự lú lẫn ngớ ngẩn của riêng cậu không? Có chứ, các đối tác của cậu có thể tin; nhưng ngặt nỗi, suy nghĩ kinh hoàng là cậu đã vô tình lôi kéo HỌ vào trò lừa bịp của mình! Ngay lúc này đây, khi cậu đang đứng chần chừ ngoài đường lộ, họ đang bước vào thửa đất mới mà cậu CHƯA HỀ TRẢ TIỀN — KHÔNG THỂ TRẢ TIỀN — và dưới vỏ bọc của một ân nhân, cậu đang làm nhục họ. Thế nhưng Carter mới là kẻ cậu phải gặp đầu tiên; cậu phải thú nhận tất cả với ông ta. Cậu phải quay lại khách sạn — cái khách sạn nơi cậu từng phẫn nộ bỏ đi — và nói với người cha rằng cậu là một kẻ lừa bịp. Thật khủng khiếp khi nghĩ đến; có lẽ đó là một phần của lời nguyền tiền tài mà cậu không tài nào rũ bỏ được, và giờ đang phải hiện thực hóa nó, nhưng BẮT BUỘC phải làm thế. Cậu ngây thơ, nhưng chính sự ngây thơ ấy lại mang theo một sự quyết đoán dứt khoát không ngần ngại — thứ cốt lõi làm nên điều mà người ta gọi là “sự can đảm”.

Cậu quay trở lại khách sạn và bước vào phòng tiếp tân. Nhưng ông Carter vẫn chưa trở về. Phải làm sao đây? Cậu không thể cứ đứng chờ ở đó mãi; chẳng còn thời gian để lãng phí nữa; chỉ có đúng một người duy nhất biết rõ kỳ vọng của cậu, và là người duy nhất cậu có thể thổ lộ thất bại này — đó chính là Kitty. Đó là lúc phải nếm trải cặn bã của sự nhục nhã, nhưng buộc phải làm vậy. Cậu chạy ào lên cầu thang và rụt rè gõ cửa phòng khách. Một thoáng ngưng bặt, rồi một giọng nói yếu ớt cất lên: "Mời vào." Barker mở cửa; đập vào mắt cậu là hình ảnh chiếc khăn tay bị ném phắt đi, đôi mắt đẫm lệ bỗng chốc hóa thành vẻ dửng dưng lạnh băng, cùng vóc dáng duyên dáng nhưng đang cứng đờ lại. Nhưng giờ đây cậu đã vượt qua mọi sự lăng mạ rồi.

Cậu mộc mạc nói: "Tôi không có ý xộc vào đây quấy rầy, nhưng tôi đến chỉ để gặp cha em. Tôi đã mắc một sai lầm khủng khiếp — tôi nghĩ còn hơn cả một sai lầm — một VỤ LỪA ĐẢO. Cứ đinh ninh rằng mình giàu có, tôi đã mua thửa đất của cha em cho các đối tác của mình, và trao cho ông ấy giấy nhận nợ của tôi. Tôi đến đây để trả lại thửa đất cho ông ấy — bởi vì tờ giấy nhận nợ đó KHÔNG BAO GIỜ có thể thanh toán nổi! Tôi vừa mới từ ngân hàng về; tôi nhận ra mình đã mắc một sai lầm ngớ ngẩn về tên của số cổ phiếu mà tôi từng dựa vào đó để tin rằng mình giàu có. Những tờ tôi sở hữu đều vô giá trị — tôi nghèo như xưa — tôi thậm chí còn nghèo hơn, vì tôi đang nợ cha em một khoản tiền chẳng bao giờ trả nổi!"

Đến sự kinh ngạc của mình, cậu nhìn thấy một vẻ đau đớn và khinh miệt thoáng hiện trong đôi mắt đang bối rối của cô — thứ chưa từng thấy trước đây. Cô cay đắng nói: "Đây là một ngón đòn kém cỏi; nó không giống anh chút nào — thật không xứng tầm với anh!"

"Lạy Chúa! Em phải tin anh chứ. Nghe này! Tất cả chỉ là một sự nhầm lẫn — một lỗi đánh máy thôi. Anh đọc được trên báo rằng cổ phiếu của mỏ First Extension đã tăng giá, trong khi lẽ ra phải là Second. Anh có vài cổ phiếu cũ của mỏ First, thứ mà anh đã giữ gìn suốt nhiều năm trời, và chỉ nhớ đến nó khi đọc được thông báo trên báo sáng nay. Anh thề với em —"

Nhưng điều đó là thừa thãi. Chẳng thể nào hoài nghi nổi sự thật từ giọng nói ấy — từ cung cách ấy. Vẻ khinh miệt bay biến khỏi đôi mắt cô Kitty để nhường chỗ cho cái nhìn trân trân, rồi đột ngột chuyển hóa thành hai giếng nước trong vắt sủi bọt cười vang. Cô chạy ra cửa sổ và cười. Cô ngồi xuống đàn piano và cười. Cô túm lấy chiếc khăn tay và giấu một nửa gương mặt ửng hồng vào đó, cười ngất. Cuối cùng cô ngả người vào chiếc ghế bành, giấu khuôn mặt rám nắng vào những chiếc gối, cười dài đầy tâm sự cho đến khi bất chợt nghẹn ngào bật khóc nức nở. Rồi lặng thim.

Barker vô cùng hoảng hốt. Cậu từng nghe nói về chứng cuồng loạn trước đây. Cậu cảm thấy mình phải làm điều gì đó. Cậu rụt rè tiến về phía cô, dịu dàng rút chiếc khăn tay ra. Than ôi! Hai giếng nước trong xanh giờ đây đang tràn bờ. Cậu nắm lấy đôi bàn tay lạnh ngắt của cô; cậu quỳ xuống bên cạnh và vòng tay ôm lấy eo cô. Cậu kéo đầu cô tựa vào vai mình. Cậu chẳng chắc mấy hành động này có hiệu quả hay không cho đến khi cô đột ngột ngước đôi mắt ngấn tia vui vẻ cuối cùng đang dần tan biến vào giọt nước mắt to lớn nhìn vào cậu, vòng tay qua cổ cậu và nức nở:

— Ồ, George! Anh đúng là đồ ngốc phúc đức!

Một khoảng lặng đầy biểu cảm bị cắt đứt bởi cú giật mình đầy hối hận của Barker.

— Nhưng anh phải đi cảnh báo những người bạn tội nghiệp của mình chứ, cục cưng ạ; có lẽ vẫn còn kịp; biết đâu họ vẫn chưa tiếp quản thửa đất của cha em.

Thiếu nữ với đôi mắt lấp lánh liền nói: — Vâng, anh George yêu quý ạ, và bảo họ hãy làm điều đó NGAY LẬP TỨC!

Barker hớt hải thốt lên: — Gì cơ?

— Ngay lập tức — anh nghe thấy chưa? — bằng không thì sẽ quá trễ đấy. Đi mau lên.

— Nhưng còn cha em — Ồ, anh hiểu rồi, em yêu, em sẽ tự mình kể hết mọi thứ cho ông ấy nghe để tha cho anh.

— Em sẽ chẳng làm cái trò ngốc nghếch ấy đâu, anh Georgey ạ. Và anh cũng thế! Anh không thấy tờ giấy nhận nợ có thời hạn một tháng mới đáo hạn sao? Khoan đã! Anh đã kể chuyện này cho ai ngoài Bố và em chưa?

— Chỉ mỗi giám đốc ngân hàng thôi.

Cô chạy vọt ra khỏi phòng và quay lại ngay một phút sau trên tay cầm chiếc mũ quyến rũ nhất buộc dây ruy băng dưới chiếc cằm bầu bạt. Cô bảo: — Để em sang đó giải quyết ổng cho.

Barker chết trân đáp: — Giải quyết ông ấy á?

— Vâng, em sẽ bảo rằng mấy gã bạn xấu xa của anh đã chơi khăm anh một vố, và ổng không được phép tố giác anh đâu. Ổng sẽ chiều em mọi chuyện.

— Nhưng bạn anh đâu có làm thế! Ngược lại là đằng khác —

Cô Kitty nghiêm nghị ngắt lời: — Đừng có nói với em điều đó, George. Bọn họ đáng lẽ không bao giờ nên để anh mang đống đồ bỏ đó đến đây. Thôi đi nào! Anh phải đi ngay lập tức. Anh không được phép chạm mặt Bố đâu; anh sẽ lỡ mồm khai tuốt tuồn tuột với ổng cho xem; em thừa biết anh rồi! Em sẽ bảo với ổng là anh không thể ở lại ăn trưa. Mau lên, đi đi nào. Gì cơ? À thì — thế đấy!

Bất kể nó đại diện cho điều gì, câu cảm thán đó dường như kéo dài đến mức cô Kitty buộc phải đẩy người tình của mình ra tới chiếu nghỉ phía trước trước khi có thể biến mất theo lối cầu thang phía sau. Nhưng một khi đã ra đến đường lớn, Barker không còn nấn ná thêm chút nào nữa. Khoảng ba dặm đường dài quay lại Gulch; cậu có lẽ vẫn kịp đến nơi vào lúc những người bạn đồng hành đang nghỉ trưa, và cậu quyết định rằng dẫu người đưa tin có đi trước mình, họ cũng sẽ chưa bước vào thửa đất mới cho đến buổi chiều. Bởi vì Barker, bất chấp lệnh cấm của người tình, chẳng có ý định chiếm đoạt thứ mình không thể trả nổi; cậu sẽ giữ nguyên thửa đất cho đến khi mọi chuyện được giải quyết ổn thỏa. Còn lại, cậu bước đi như bay trên mây! Kitty yêu cậu! Khối tài sản bị nguyền rủa không còn đứng giữa họ nữa. Giờ đây cả hai đều nghèo — mọi thứ đều khả dĩ.

Mặt trời bắt đầu rọi những chiếc bóng lùn về phía đông khi cậu đến Gulch. Tại đây, một nỗi hồi hộp mới lại tóm lấy cậu. Các đối tác của cậu sẽ đón nhận tin tức về sự thất bại toàn tập của cậu ra sao đây? C H CẬU hạnh phúc, bởi cậu đã giành được Kitty nhờ vào điều đó. Còn họ thì sao? Thoạt chốc cậu có cảm giác như mình đã mua lấy hạnh phúc bằng chính sự mất mát của họ. Cậu khựng lại, cởi mũ ra và dùng ngón tay hối hận luồn qua mái tóc xoăn ẩm ướt của mình.

Một điều khác lại làm cậu bận tâm. Cậu đã lên đến đỉnh Gulch, nơi khoảng đất làm việc cũ bày la liệt trước mắt cậu như một tấm bản đồ. Họ không có ở đó; họ cũng chẳng nằm dưới bốn cây thông trên sống núi nơi họ thường nghỉ ngơi vào giữa trưa. Cậu đầy lo âu quay sang thửa đất mới giáp ranh với đất của họ, nhưng ở đó cũng chẳng hề có bóng dáng ai. Một nỗi sợ hãi bất chợt trỗi dậy rằng sau khi chia tay cậu, họ đã vì một cơn chán chường và tuyệt vọng mà từ bỏ mảnh đất rồi bỏ đi. Cậu đập tay lên đầu và cắm cổ chạy về phía cabin.

Cậu suýt đến nơi thì tiếng hô thô ráp “Ai đấy?” từ trong bụi cây chặn bước chân cậu lại, và Demorest đột ngột vung người lao ra lối mòn. Nhưng vẻ nghiêm nghị và mất kiên nhẫn kỳ lạ hiện trên mặt cậu ta bỗng biến mất khi nhìn thấy Barker, và với một tiếng thét lớn “Ổn cả rồi, chỉ là Barker thôi! Hoan hô!”, cậu ta lao về phía cậu. Ngay lập tức Stacy từ trong cabin chạy ra nhập cùng, và hai người đàn ông chộp lấy người đối tác vừa quay về, mừng rỡ nhảy điệu waltz kéo thốc cậu thở không ra hơi vào trong cabin. Nhưng Demorest với đôi mắt tinh anh bỗng buông tay ra và trân trân nhìn vào sắc mặt Barker. “Sao thế, cậu Barker, anh bạn già, có chuyện gì thế?”

Barker thở dốc thốt lên: “Mọi chuyện hỏng bét cả rồi. Hỏng bét hết đám cổ phiếu rồi. Tất cả chỉ là một sự nhầm lẫn; toàn bộ là một lời nói dối khốn nạn của tờ báo đó thôi. Tôi chưa bao giờ có đúng loại cổ phiếu cả. Mấy thứ tôi giữ chỉ là đống giẻ rách vô giá trị”; và ngay khoảnh khắc tiếp theo, cậu tuôn ra toàn bộ cuộc trò chuyện của mình với vị giám đốc ngân hàng.

Hai người bạn đồng hành nhìn nhau, rồi trước sự khó hiểu vô tận của Barker, cơn co giật kỳ lạ từng quật ngã cô Kitty bỗng bủa vây lấy họ. Họ cười ngả nghiêng bấu víu vào vai nhau; họ cười, bám chặt lấy thân hình đang vùng vẫy của Barker; họ chạy ra ngoài và đứng dựa lưng vào một cái cây mà cười. Họ cười một mình ở các góc khác nhau. Rồi họ tiến đến bên Barker với đôi mắt đẫm lệ, gục đầu lên vai cậu và thở khều khều:

— Đồ ngu ngốc phúc đức!

Stacy đột ngột hỏi: — Nhưng này, thế cậu xoay xở thế nào để mua được thửa đất thế?

Barker rên rỉ: — À! Đó mới là điều kinh khủng nhất, các cậu ạ. TÔI CHƯA HỀ TRẢ TIỀN MUA NÓ.

Demorest kiên quyết vặn lại: — Nhưng Carter đã gửi giấy bán đoạn cho chúng ta cơ mà, nếu không thì tụi này đã chẳng dám nhận.

Barker tuyệt vọng đáp: — Tôi đã ký giấy nhận nợ hạn trả trong ba mươi ngày, và giờ thì tiền ở đâu ra mà trả đây? Nhưng — cậu ta hoảng loạn nói thêm khi hai người kia nhìn nhau — các cậu vừa nói là “đã nhận”. Lạy Chúa! Ý các cậu không phải là tôi ĐÃ QUÁ MUỘN — rằng các cậu đã... đã đụng vào nó rồi đấy chứ?

Demorest kéo dài giọng: — Tôi nghĩ đó chính xác là những gì CHÚNG TA ĐÃ LÀM đấy.

Stacy chậm rãi tiếp lời: — Trông có vẻ rõ mồn một thế cơ mà.

Barker ngẩn ngơ trân trân nhìn người nọ sang người kia. Demorest quay sang Stacy hỏi: — Chúng ta có nên cho anh bạn trẻ vào xem buổi biểu diễn không nhỉ?

Stacy đáp: — Có chứ, nếu cậu ta giữ mồm giữ miệng hoàn toàn và không thở làm mờ kính.

Cả hai người nghiêm túc mỗi người nắm một bên tay Barker dẫn cậu đến góc cabin. Ở đó, trên một chiếc thùng đựng bột mì cũ, đặt một chiếc chảo đãi vàng bằng thiếc lớn, thứ mà thỉnh thoảng hai người đối tác vẫn dùng để nhào bột bánh mì. Một chiếc khăn lau dơ bẩn trùm lên trên. Demorest khéo léo hất nó sang một bên, để lộ ba mảnh vụn lớn gồm vàng phân hủy và thạch anh. Barker giật nảy mình lùi lại.

Demorest nghiêm nghị nói: — Cân thử xem!

Barker suýt chẳng nhấc nổi cái chảo!

Stacy dồn dập thốt lên từng câu ngắn ngủn: — Nặng phải bốn nghìn đô la chứ chẳng đùa! Trong một cái hốc! Đào được nó ngay ở nhát cuốc thứ hai! Tụi này đã buồn thúi ruột sau khi cậu rời đi. Buồn thúi ruột cả lúc tờ giấy bán đoạn tới tay, vì tưởng cậu đang ném tiền qua cửa sổ vì CHÚNG TA. Cứ đinh ninh là không nên nhận mà phải gửi trả thẳng cho cậu. Người đưa tin đã đi mất tiêu! Thế rồi Demorest tính rằng chuyện đã rồi thì không thể undo được nữa, và tụi này nên thử “đãi” một mẻ trên thửa đất ấy xem sao, đánh một canh bạc vì cậu. Và nó ở đấy đấy. Vẫn còn khối thứ trên sườn đồi kia kìa.

— Nhưng nó KHÔNG PHẢI CỦA TÔI! Nó không phải CỦA CÁC CẬU! Nó là của Carter. Tôi chưa bao giờ có tiền để trả cho nó — và giờ tôi cũng chẳng có.

— Nhưng cậu đã ký giấy nhận nợ rồi — và nó còn tận ba mươi ngày nữa mới đáo hạn cơ mà.

Một ký ức chợt lóe lên trong đầu Barker. Cậu với vẻ ngây thơ trầm ngâm đáp: — Đúng thế, đó là điều Kitty đã nói.

Cả hai đối tác nghiêm túc đồng thanh: — Ồ, Kitty nói thế cơ à.

Barker ngượng ngùng quay mặt đi, ấp úng: — Đúng vậy, và vì tôi không ở lại đó ăn trưa, có lẽ tôi nên lo đi chuẩn bị thì hơn. Cậu nhặt bình cà phê lên và quay về phía lò sưởi khi hai người bạn bước ra ngoài cửa.

Demorest thốt lên: — Hệt như tính cách cậu ta phải không?

Stacy đáp: — Chính xác là con người cậu ta rồi.

Demorest bảo: — Lại còn chuyện lo lắng về tờ giấy nhận nợ ấy chứ?

Stacy tiếp lời: — Và cả “điều Kitty đã nói” nữa chứ.

— Này! Tôi đố cậu đấy, đó chưa chắc đã là TẤT CẢ những gì Kitty nói đâu.

— Dĩ nhiên rồi.

— Vận may mới làm sao chứ!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.