Tuyển Tập Truyện Ngắn Bret Harte

Lượt đọc: 354 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Miggles

❊ ❊ ❊

[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Chúng tôi có tất cả tám người, tính cả người đánh xe. Suốt sáu dặm đường vừa qua, chẳng ai nói với ai nửa lời, bởi những cú xóc nảy của chiếc xe nặng nhề trên con đường lởm chởm đã phá hỏng cả câu thơ ngâm cuối cùng của vị Thẩm phán. Người đàn ông cao kều ngồi cạnh ông đang ngủ gật, cánh tay luồn qua chiếc quai da đung đưa còn đầu thì tựa hẳn vào đó trông y như một vật rũ rượi, bất động đến tội nghiệp, hệt như thể ông vừa treo cổ nhưng được cắt thừng xuống quá muộn. Bà người Pháp ở hàng ghế sau cũng đang ngủ, nhưng dáng vẻ vẫn giữ một nét đoan trang nửa vời, thể hiện ngay qua cách bà cầm chiếc khăn tay che hờ lên trán và một phần khuôn mặt. Người phụ nữ đến từ Virginia City, đi cùng chồng, từ lâu đã đánh mất mọi nét riêng biệt trong một mớ hỗn độn ruy băng, mạng che mặt, đồ lông và khăn choàng.

Chẳng còn âm thanh nào khác ngoài tiếng bánh xe lạo xạo và tiếng mưa quất vào mui xe. Bỗng chiếc xe dừng lại và chúng tôi lờ mờ nghe thấy những tiếng nói. Người đánh xe rõ ràng đang tranh luận sôi nổi với ai đó ngoài đường — một cuộc trao đổi mà thi thoảng, giữa tiếng bão giông, người ta vẫn nghe lọt tai vài mảnh câu rời rạc như “cầu sập rồi,” “nước ngập hai mươi thước,” “không qua được.” Rồi tiếng động dịu xuống, và một giọng nói bí ẩn từ ngoài đường vọng vào lời dặn với theo:

— Thử đến nhà Miggles xem sao.

Chúng tôi thoáng thấy những con ngựa đầu đàn khi chiếc xe từ từ quay đầu, thấy một kẻ kỵ mã đang khuất dần trong làn mưa, và rõ ràng chúng tôi đang trên đường tới chỗ Miggles.

Miggles là ai và ở đâu? Vị Thẩm phán, “thổ địa” của chúng tôi, không tài nào nhớ nổi cái tên ấy, dù ông nắm rõ vùng này như trong lòng bàn tay. Khách đi xe vùng Washoe thì đoán rằng chắc Miggles mở khách sạn. Chúng tôi chỉ biết rằng đường đi đã bị chặn bởi nước lũ ở cả phía trước lẫn phía sau, và Miggles chính là cứu cánh duy nhất lúc này. Mười phút ì oạp băng qua một con đường tắt ngoằn ngoèo, suýt nữa thì không vừa cho chiếc xe lớn, và chúng tôi dừng lại trước một cánh cổng rào đóng kín bằng ván nằm giữa một bức tường đá lớn cao chừng tám thước. Rõ ràng đây là nhà Miggles, và rõ ràng Miggles chẳng mở khách sạn nào cả.

Người đánh xe trèo xuống thử mở cổng. Nó đã được khóa chặt.

— Miggles! Ôi Miggles!

Không có tiếng trả lời.

— Migg-ells! Này Miggles! — người đánh xe tiếp tục gọi, cơn giận bắt đầu dâng lên.

— Migglesy! — anh nhân viên áp tải hàng hóa phụ họa với giọng nài nỉ. — Ơi Miggy! Mig!

Nhưng chẳng có hồi âm nào đáp lại con người có vẻ dửng dưng tên là Miggles ấy. Vị Thẩm phán, người cuối cùng cũng mở được cửa sổ xe, thò đầu ra ngoài và tuôn ra một loạt câu hỏi; nếu được trả lời rành mạch, chúng chắc chắn sẽ làm sáng tỏ toàn bộ bí ẩn, nhưng người đánh xe đã lảng đi bằng cách bảo rằng “nếu chúng ta không muốn ngồi lỳ trong xe suốt đêm, tốt hơn hết là hãy đứng dậy và hét to gọi Miggles.”

Thế là chúng tôi cùng đứng dậy gọi Miggles đồng thanh, rồi gọi lần lượt từng người một. Và khi chúng tôi vừa dứt lời, một hành khách người Ireland ngồi trên mui xe liền cất giọng gọi “Maygells!,” khiến tất cả chúng tôi phì cười. Giữa lúc chúng tôi đang cười, người đánh xe bỗng quát lớn:

— Hưm!

Chúng tôi lắng tai nghe. Điều khiến chúng tôi kinh ngạc khôn tả là tiếng hô “Miggles” bỗng vang lên từ bên kia bức tường, y hệt như cũ, kéo theo cả tiếng gọi phụ họa “Maygells” ở cuối câu.

— Tiếng vọng kỳ lạ thật, — vị Thẩm phán nhận xét.

— Kỳ lạ cái còn khỉ mốc ấy chứ! — người đánh xe gầm lên với vẻ khinh miệt. — Lò mặt ra đây xem nào, Miggles, đừng có mà trốn nữa! Ra dáng đàn ông đi chứ, Miggles! Đừng có nấp trong bóng tối thế; nếu tao là mày thì tao chẳng làm thế đâu, Miggles, — Yuba Bill vừa tiếp tục càu nhàu vừa nhảy cẫng lên vì quá đỗi tức giận.

— Miggles! — giọng nói kia lại vang lên. — Ôi Miggles!

— Này anh bạn kính mến! Ông Myghail! — vị Thẩm phán lên tiếng, cố gắng làm dịu bớt những âm sắc chói tai của cái tên ấy. — Hãy nghĩ xem việc từ chối cho những người phụ nữ yếu đuối tránh trú giữa lúc thời tiết khắc nghiệt này là bất nhã đến nhường nào. Quả thực, anh bạn thân mến của tôi ơi... — Nhưng một tràng tiếng “Miggles” kết hợp với những tiếng cười phá lên đã átm hẳn giọng ông.

Yuba Bill không chần chừ thêm nữa. Nhặt một hòn đá lớn bên đường, anh phá tung cánh cổng rồi cùng anh nhân viên áp tải bước vào trong sân. Chúng tôi theo sau. Chẳng thấy bóng người nào. Giữa màn đêm đang buông xuống, tất cả những gì chúng tôi có thể nhận ra là mình đang đứng trong một khu vườn — bởi những khóm hồng rải rác trên đầu những hạt sương nhỏ li ti từ tán lá đẫm nước — và trước một dãy nhà bằng gỗ dài, lụp xụp.

— Anh có biết cái người tên Miggles này không? — vị Thẩm phán hỏi Yuba Bill.

— Không, và cũng chẳng thèm muốn biết, — Bill cộc lốc đáp, cảm thấy danh dự của hãng xe Pioneer Stage Company bị tổn thương sâu sắc bởi cái kẻ cứng đầu tên Miggles kia.

— Nhưng thưa anh bạn thân mến, — vị Thẩm phán biện bạch khi nghĩ đến cánh cổng bị khóa chặt.

— Nhìn đây này, — Yuba Bill mỉa mai sắc sảo, — hay là ông quay lại xe ngồi đợi bao giờ người ta giới thiệu cho xong nhé? Tôi vào đây, — rồi anh đẩy tung cửa ngôi nhà.

Một căn phòng dài chỉ được thắp sáng bởi những tàn lửa đang lụi dần trên chiếc lò sưởi lớn ở tận góc phòng; những bức tường dán giấy theo kiểu kỳ lạ, được ánh lửa chập chờn hắt lên những họa tiết quái dị; có ai đó đang ngồi trên chiếc ghế bành lớn cạnh lò sưởi. Tất cả những điều đó đập vào mắt chúng tôi khi cả đám chen chúc bước vào phòng, nối gót người đánh xe và nhân viên áp tải.

— Này, chú mày có phải là Miggles không đấy? — Yuba Bill hỏi nhân vật duy nhất đang ngồi đó.

Cái bóng ấy chẳng nói cũng chẳng động đậy. Yuba Bill giận dữ bước tới, rọi thẳng ngọn đèn lồng của xe vào mặt hắn. Đó là khuôn mặt của một người đàn ông, già trước tuổi và chi chít nếp nhăn, với đôi mắt rất to mang cái vẻ nghiêm nghị hoàn toàn vô cớ mà đôi khi tôi từng bắt gặp ở loài cú mèo. Đôi mắt to lớn ấy đảo từ mặt Bill sang chiếc đèn lồng, rồi cuối cùng dán chặt vào vật sáng rực ấy mà chẳng hề có thêm chút biểu cảm nhận biết nào.

Bill kìm nén cơn giận với một chút cố gắng.

— Miggles! Mày điếc à? Dù sao thì mày cũng đâu có bị câm, biết chưa hả; — rồi Yuba Bill xốc mạnh vai cái sinh vật vô cảm ấy.

Đến sự kinh hoàng của chúng tôi, vừa lúc Bill buông tay ra, người khách lạ đáng kính kia liền dường như sụp xuống — thu mình lại chỉ còn một nửa kích thước ban đầu thành một đống quần áo nhàu nhĩ không rõ hình thù.

— Ồ, lạy chúa tôi, — Bill thốt lên, nhìn chúng tôi với vẻ van nới và đành bất lực rút lui khỏi cuộc đụng độ.

Lúc này vị Thẩm phán bước lên trước, và chúng tôi cùng nhau nhấc sinh vật mềm oặt đầy bí ẩn ấy đặt trở lại tư thế ban đầu. Bill được giao nhiệm vụ cầm đèn lồng ra ngoài thám thính, bởi rõ ràng là với sự bất lực của người đàn ông độc thân này, hẳn phải có người phục dịch ở gần đó, thế là tất cả chúng tôi quây quần bên đống lửa. Vị Thẩm phán, người đã lấy lại uy phong và chưa từng đánh mất sự nhã nhặn trong giao tiếp — đứng trước chúng tôi với tấm lưng quay về phía lò sưởi — liền cất giọng như thể đang khiển trách chúng tôi trước một bồi thẩm đoàn tưởng tượng:

— Rõ ràng là vị khách quý hóa của chúng ta ở đây hoặc đã rơi vào cái trạng thái mà Shakespeare miêu tả là “chiếc lá úa vàng,” hoặc đã chịu sự suy giảm sớm về các chức năng tinh thần lẫn thể chất. Liệu hắn có thực sự là Miggles—

Đến đây ông bị cắt ngang bởi tiếng: — Miggles! Ôi Miggles! Migglesy! Mig! — và thực ra là cả một dàn hợp ca tên Miggles vang lên với âm điệu gần như hệt như những gì chúng tôi từng nghe lúc trước.

Chúng tôi ngẩn người nhìn nhau đầy hoảng hốt. Riêng vị Thẩm phán nhanh chóng lùi khỏi vị trí đứng, bởi giọng nói có vẻ phát ra ngay sát trên vai ông. Tuy nhiên, nguyên nhân nhanh chóng được tìm thấy: đó là một con ác là lớn đang đậu trên chiếc kệ phía trên lò sưởi, và nó lập tức im bặt với vẻ tĩnh lặng như chết chóc, hoàn toàn trái ngược với sự lắm điều lúc nãy của nó. Chắc chắn đó chính là cái giọng mà chúng tôi từng nghe thấy ngoài đường, và người bạn ngồi ghế kia hoàn toàn vô can trước sự bất lịch sự ấy. Yuba Bill, người vừa quay lại phòng sau một cuộc tìm kiếm không có kết quả, vẫn không chịu chấp nhận lời giải thích đó và tiếp tục liếc nhìn kẻ bất lực đang ngồi kia với vẻ đầy nghi ngờ. Anh đã tìm thấy một cái chuồng để nhốt ngựa, nhưng khi trở vào thì người ướt sũng và đầy vẻ hoài nghi. — Chẳng có ma nào ngoài hắn ta trong bán kính mười dặm quanh cái lều này đâu, và cái lão khốn kiếp đáng nguyền rủa ấy thừa biết điều đó.

Nhưng niềm tin của số đông hóa ra lại có cơ sở vững chắc. Bill vừa dứt tiếng càu nhàu thì chúng tôi đã nghe thấy những bước chân dội gấp gáp ngoài hành lang, tiếng tà áo ướt sũng kéo lê trên sàn, cánh cửa bật mở, và cùng với ánh răng trắng lóa, đôi mắt đen láy rực sáng cùng sự tự nhiên, phóng khoáng hoàn toàn không chút e dè, một cô gái trẻ bước vào, khép cửa lại và thở dốc tựa lưng vào đó.

— Ơ, làm ơn cho phép, tôi chính là Miggles!

Và đây chính là Miggles! Cô gái trẻ với đôi mắt sáng ngời, cổ họng đầy đặn, người mặc chiếc áo ướt bằng vải xanh thô không giấu nổi những đường cong nữ tính tuyệt mỹ ôm sát lấy cơ thể; từ mái tóc màu hạt dẻ trên đỉnh đầu đội chiếc mũ dầu chống bão của đàn ông, cho đến đôi bàn chân và cổ chân nhỏ nhắn đang ẩn khuất đâu đó trong đôi giày đinh thô kệch của con trai, tất cả đều toát lên vẻ duyên dáng — chính là Miggles, đang cười chúng tôi với vẻ bồng bềnh, thẳng thắn và tự nhiên nhất có thể tưởng tượng được.

— Các cậu thấy đấy, — cô vừa nói, vừa thở hổn hển và đặt một bàn tay nhỏ lên mạn sườn, hoàn toàn phớt lờ sự bối rối đến cứng họng của nhóm chúng tôi hay vẻ suy sụp hoàn toàn của Yuba Bill — kẻ mà nét mặt đã dãn ra thành một biểu hiện vui vẻ vô cớ và ngốc nghếch — các cậu thấy đấy, tớ ở cách đây hơn hai dặm khi mấy cậu chạy xe qua đường. Tớ đoán là mấy cậu có thể ghé lại đây, thế là tớ cắm cổ chạy một mạch suốt quãng đường, vì biết rằng ở nhà chẳng có ai ngoài Jim — và — và — tớ hết cả hơi rồi — và — thế là xong nhé.

Nói đoạn, Miggles giật phăng chiếc mũ dầu đang nhỏ nước trên đầu ra, với một cái vung tay tinh nghịch làm bắn tung tóe những giọt mưa rào lên người chúng tôi; cô cố vén mớ tóc ra sau tai nhưng tuột rơi hai chiếc kẹp tóc; bật cười rồi ngồi xuống bên cạnh Yuba Bill với hai tay đan nhẹ đặt trên đùi.

Vị Thẩm phán là người lấy lại bình tĩnh trước tiên và cố thốt lên một lời khen ngợi quá đà.

— Tôi phiền anh nhặt giùm cái kẹp tóc đó nhé, — Miggles điềm đạm nói. Nửa tá bàn tay nhanh chóng chìa ra; chiếc kẹp tóc thất lạc đã được trao lại cho cô chủ xinh đẹp; và Miggles bước qua phòng, đăm đăm nhìn vào khuôn mặt của người bệnh. Đôi mắt trầm mặc nhìn lại mắt cô với một vẻ biểu cảm mà chúng tôi chưa từng thấy trước đó. Sự sống và trí tuệ dường như đang giãy giụa tìm đường quay trở lại khuôn mặt khắc khổ ấy. Miggles lại bật cười — đó là một tiếng cười mang sức biểu cảm kỳ lạ — và lại quay đôi mắt đen cùng hàm răng trắng về phía chúng tôi.

— Người đang chịu nỗi đau bệnh tật này là... — vị Thẩm phán ngập ngừng.

— Jim, — Miggles đáp.

— Cha cô à?

— Không.

— Anh em sao?

— Không.

— Chồng cô?

Miggles ném một cái nhìn nhanh và có phần thách thức về phía hai nữ hành khách — những người mà tôi để ý thấy không hề hưởng ứng sự ngưỡng mộ mang tính nam giới dành cho Miggles — rồi điềm đạm nói: — Không; đó là Jim.

Một khoảng lặng ngượng ngùng bao trùm. Hai nữ hành khách xích lại gần nhau hơn; người chồng từ vùng Washoe thẫn thờ nhìn đống lửa; còn người đàn ông cao kều thì dường như đang hướng mắt vào trong tâm trí để tìm kiếm sự hỗ trợ cho tình huống oái oăm này. Nhưng tiếng cười mang tính lây lan của Miggles đã phá vỡ sự im lặng ấy.

— Nào, — cô nói một cách nhanh nhẹn, — chắc các cậu đói lắm rồi nhỉ. Ai ra tay giúp một tay làm trà nào?

Cô chẳng thiếu gì người tình nguyện. Chỉ trong khoảnh khắc, Yuba Bill đã hăng hái như thần Caliban vác từng khúc củi cho nàng Miranda này; anh nhân viên áp tải thì đang quay máy xay cà phê ngoài hiên; tôi được giao trọng trách nặng nhè là thái thịt xông khói; và vị Thẩm phán thì buông những lời khuyên nhủ vừa vui tính vừa lắm điều đến từng người. Và khi Miggles, được sự giúp đỡ của vị Thẩm phán và người hành khách “đi vé boong” người Ireland, bày biện bàn ăn với toàn bộ số bát đĩa sẵn có, chúng tôi bỗng trở nên vô cùng phấn chấn, bất chấp tiếng mưa đập vào cửa sổ, tiếng gió gào rít xuống ống khói, hai người phụ nữ thì thầm với nhau ở góc phòng, hay con ác là đưa ra những lời bình phẩm đầy châm biếm và khàn đợ từ trên cái giá phía trên. Trong ánh lửa bập bùng ấm áp lúc này, chúng tôi có thể thấy những bức tường được dán đầy các trang tạp chí minh họa, sắp xếp theo gu thẩm mỹ và sự tinh tế của phụ nữ. Đồ đạc trong phòng được chế tác ngẫu hứng, tận dụng từ những chiếc hộp đựng nến và thùng hàng đóng gói, bọc vải chít sặc sỡ hoặc da thú. Chiếc ghế bành của anh chàng Jim bất động hóa ra lại là một sự biến tấu đầy khéo léo từ một chiếc thùng đựng bột mì. Người ta có thể nhận thấy sự ngăn nắp, thậm chí cả một chút gu thẩm mỹ pha nét hoang dã qua từng chi tiết nhỏ trong căn phòng dài và thấp ấy.

Bữa ăn thành công rực rỡ về mặt ẩm thực. Nhưng hơn thế nữa, đó là một chiến thắng về mặt giao tế — mà tôi nghĩ, phần lớn là nhờ sự khéo léo hiếm có của Miggles trong việc dẫn dắt câu chuyện, khi chính cô tự đặt ra mọi câu hỏi nhưng đồng thời lại thể hiện một sự bộc trực gạt bỏ mọi ý định che giấu từ phía mình, khiến chúng tôi cứ thế nói về bản thân, về tương lai, về chuyến đi, về thời tiết, về nhau — về mọi thứ trừ chính người chủ nhà và cô chủ quán. Phải thú thực rằng cách nói chuyện của Miggles chưa bao giờ là tao nhã, hiếm khi đúng ngữ pháp, và thỉnh thoảng cô còn dùng những từ ngữ thô tục mà lẽ ra giới chúng tôi thường độc quyền sử dụng. Thế nhưng chúng lại được thốt lên cùng với nụ cười rạng rỡ của hàm răng và ánh mắt, và thường theo sau là một tiếng cười — một tiếng cười rất riêng của Miggles — chân thành và thẳng thắn đến mức dường như gột rửa sạch sẽ cả bầu không khí đạo đức xung quanh.

Có một lần trong bữa ăn, chúng tôi nghe thấy tiếng động giống như tiếng cọ xát của một vật nặng vào vách ngoài ngôi nhà. Ngay sau đó là tiếng cào móng và hít hà ngoài cửa.

— Đó là Joaquin, — Miggles nói để đáp lại những ánh mắt đầy thắc mắc của chúng tôi; — các cậu có muốn gặp nó không?

Chính cô đã mở cửa trước khi chúng tôi kịp trả lời, để lộ một chú gấu xám non đang đứng chồm hỗm bằng hai chân sau, hai chân trước thõng xuống theo tư thế cầu xin quen thuộc, và ngước nhìn Miggles đầy ngưỡng mộ với một nét mặt kỳ lạ giống hệt Yuba Bill.

— Đó là chó canh nhà của tớ đấy, — Miggles giải thích. — Ồ, nó không cắn đâu, — cô nói thêm khi hai nữ hành khách hoảng hốt nép vào góc phòng. — Phải không, cụ Toppy? (câu sau được hướng thẳng đến chú gấu khôn ngoan Joaquin). — Tớ nói thật nhé các cậu, — Miggles tiếp tục sau khi đã cho ăn và khép cửa nhốt chú tiểu yêu URSA MINOR lại, — mấy cậu đúng là may mắn lớn vì Joaquin không lảng vảng quanh đây khi mấy cậu ghé vào tối nay đấy.

— Nó ở đâu thế? — vị Thẩm phán hỏi.

— Đi cùng tớ, — Miggles đáp. — Chúa phù hộ các cậu; nó cứ lanh quanh đi cùng tớ những đêm trời tối hệt như một người đàn ông vậy.

Chúng tôi im lặng vài giây và lắng nghe tiếng gió lùa. Có lẽ tất cả chúng tôi đều đang mường tượng ra cùng một khung cảnh — Miggles đang rảo bước qua những tán rừng đẫm mưa, với người hộ vệ hung dữ bên cạnh. Tôi nhớ vị Thẩm phán đã nói điều gì đó về nàng Una và chú sư tử của nàng; nhưng Miggles đón nhận nó cũng như mọi lời khen khác, với một vẻ điềm tĩnh nghiêm túc. Tôi không biết liệu cô có hoàn toàn thờ ơ với sự ngưỡng mộ mà cô khơi gợi hay không — chắc chắn cô không thể không nhận ra sự sùng bái của Yuba Bill — nhưng chính sự bộc trực của cô lại gợi lên một sự bình đẳng hoàn toàn về mặt giới tính, điều mang lại cảm giác nhục nhã đến cay đắng cho những thành viên trẻ tuổi trong đoàn chúng tôi.

Sự cố về con gấu không hề giúp cải thiện thêm chút thiện cảm nào của hai vị nữ hành khách dành cho Miggles. Quả thực, khi bữa ăn kết thúc, một bầu không khí lạnh lẽo tỏa ra từ phía hai người phụ nữ ấy mà chẳng cành thông nào do Yuba Bill mang vào chất lên lò sưởi có thể xua tan hết. Miggles cảm nhận được điều đó; và đột ngột tuyên bố rằng đã đến lúc “đi ngủ,” cô ngỏ ý đưa các quý bà đến chiếc phòng ngủ ở gian bên cạnh.

— Các cậu sẽ phải cắm trại ở đây quanh đống lửa cho qua đêm thôi, — cô nói thêm, — vì nhà chỉ có mỗi một gian này thôi.

Giới chúng ta — ý tôi muốn nói đến phái mạnh, thưa ngài kính mến — thường được coi là miễn nhiễm với tính tò mò hay sở thích lê la buôn chuyện. Thế nhưng tôi buộc phải thừa nhận rằng, cánh cửa vừa khép lại sau lưng Miggles thì chúng tôi đã lập tức xúm lại gần nhau, thì thầm, khúc khích, mỉm cười và trao đổi với nhau hàng tá nghi vấn, phỏng đoán cùng muôn vàn suy diễn về cô chủ nhà xinh đẹp cùng người bạn đồng hành kỳ lạ của cô. Tôi e rằng chúng tôi thậm chí còn huých cả vào gã bại liệt ngốc nghếch đang ngồi bất động như bức tượng Memnon vô hồn giữa đám đông, với ánh mắt bình thản vô tình của Quá khứ hướng vào những lời bàn tán rôm rả của chúng tôi. Giữa lúc cuộc thảo luận đang hồi gay cấn, cánh cửa lại mở ra và Miggles bước vào.

Nhưng dường như không phải là Miggles của vài giờ trước vừa rọi sáng không gian xung quanh chúng tôi. Đôi mắt cô cúi gầm, và khi cô ngập ngừng giây lát ở ngưỡng cửa, vắt tấm chăn trên tay, cô dường như đã trút bỏ cái vẻ bạo dạn tự nhiên từng khiến chúng tôi mê mẩn ban nãy. Bước vào phòng, cô kéo một chiếc ghế đẩu thấp đến cạnh chiếc ghế bành của người tàn tật, ngồi xuống, khoác tấm chăn lên vai và nói:

— Nếu các cậu không phiền, vì chỗ chúng ta hơi chật chội, tớ xin phép ở lại đây tối nay,

rồi cô cầm lấy bàn tay khô héo của người bệnh trong tay mình và hướng đôi mắt nhìn đống lửa đang lụi tàn. Linh cảm tự bản năng rằng đây mới chỉ là khúc dạo đầu cho những chuyện tâm tình hơn, cùng với chút hổ thẹn vì sự tò mò trước đó, đã khiến chúng tôi giữ im lặng. Tiếng mưa vẫn rả rích quất lên mái nhà, những cơn gió thoảng qua làm bùng lên đốm lửa chút ánh sáng yếu ớt bập bùng, cho đến khi, trong khoảng lặng của đất trời, Miggles đột ngột ngẩng đầu lên, hất mái tóc xõa qua vai, quay mặt về phía nhóm chúng tôi và hỏi:

— Có ai trong số các cậu biết tôi không?

Không có câu trả lời.

— Nghĩ lại xem nào! Tôi từng sống ở Marysville năm '53. Mọi người ở đó đều biết tôi, và ai cũng có quyền được biết tôi. Tôi quản lý quán rượu Polka cho đến khi dọn về sống cùng Jim. Tính ra đã sáu năm rồi đấy. Có lẽ trông tôi đã thay đổi ít nhiều.

Việc chẳng ai nhận ra có lẽ đã khiến cô hụt hẫng. Cô lại quay đầu nhìn đống lửa, và phải mất vài giây sau cô mới nói tiếp, với giọng nhanh hơn:

— Vâng, các cậu thấy đấy, tôi cứ nghĩ thế nào cũng có người nhận ra mình chứ. Dù sao thì cũng chẳng có thiệt hại gì lớn. Điều tôi muốn nói là thế này: Jim đây — cô cầm lấy bàn tay anh trong cả hai tay mình khi nói — trước đây từng quen biết tôi, nếu các cậu không biết, và đã tiêu tốn không biết bao nhiêu tiền vì tôi. Tôi đoán là anh ấy đã dốc sạch mọi thứ mình có. Và rồi một ngày — tính đến mùa đông này là tròn sáu năm — Jim bước vào căn phòng phía sau của tôi, ngồi xuống chiếc ghế sô-bã của tôi, y hệt như tư thế của anh ấy trên chiếc ghế kia, và từ đó chẳng bao giờ cử động được nữa nếu không có người giúp. Anh ấy ngã quỵ xuống mà chẳng tài nào biết nổi mình mắc bệnh gì. Mấy ông bác sĩ đến khám và bảo rằng đó là hậu quả của lối sống trước kia — bởi Jim vốn phóng khoáng và ham chơi bời — rằng anh ấy sẽ chẳng bao giờ bình phục được nữa và dù sao cũng chẳng sống được bao lâu. Họ khuyên tôi nên đưa anh ấy tới bệnh viện ở Frisco, vì anh ấy chẳng còn tích sự gì với ai và sẽ chỉ là một đứa trẻ to xác suốt phần đời còn lại. Có lẽ vì điều gì đó trong ánh mắt của Jim, có lẽ vì tôi chưa từng có đứa con nào, nhưng tôi đã nói “Không.” Lúc bấy giờ tôi đang giàu có, vì tôi rất được lòng mọi người — những quý ông như các anh đây, thưa ngài, thường hay đến thăm tôi — thế là tôi sang nhượng lại công việc kinh doanh và mua lại chỗ này, vì nó nằm khuất hẳn khỏi các tuyến đường qua lại, các cậu thấy đấy, và tôi mang “đứa con” của mình đến đây.

Với trực giác và chất thơ bẩm sinh của người phụ nữ, vừa nói cô vừa từ từ dịch chuyển vị trí để đưa bóng hình câm lặng của người đàn ông bất hạnh ra giữa cô và thính giả, ẩn mình trong phần bóng tối phía sau hệt như thể cô đang dùng anh làm lời tạ lỗi thầm lặng cho mọi hành động của mình. Vừa im lặng vừa vô hồn, anh vẫn cất lời thay cô; dẫu bất lực, gục ngã và bị đánh gục bởi sét đánh của thần linh, anh vẫn vươn một cánh tay vô hình ôm lấy bảo bọc cô.

Ẩn mình trong bóng tối nhưng vẫn nắm chặt lấy bàn tay anh, cô tiếp tục:

— Phải mất một thời gian dài tôi mới quen được với nếp sống ở đây, vì tôi vốn quen với cảnh đông vui và náo nhiệt. Tôi không tài nào tìm được người phụ nữ nào chịu đến giúp, còn đàn ông thì tôi chẳng dám tin tưởng; nhưng nhờ có những người da đỏ quanh vùng hay giúp tôi mấy việc vặt, và mọi thứ được gửi từ North Fork tới, Jim với tôi cũng chật vật qua ngày. Thỉnh thoảng vị bác sĩ từ Sacramento lại ghé qua. Ông ấy hay hỏi thăm “đứa con của Miggles” theo cách ông gọi Jim, và mỗi khi chuẩn bị đi, ông lại bảo: “Miggles; cô đúng là một người tuyệt vời — Chúa phù hộ cô”; và từ đó cuộc sống bớt cô đơn đi phần nào. Nhưng lần gần đây nhất ghé lại, lúc mở cửa bước đi, ông ấy nói: “Cô biết không, Miggles, đứa con của cô rồi sẽ lớn lên thành một người đàn ông thực sự và mang lại niềm tự hào cho mẹ nó; nhưng không phải ở đây đâu, Miggles, không phải ở nơi này!” Và tôi có cảm giác ông ấy ra đi với nỗi buồn man mác — và — và — rồi giọng nói lẫn mái đầu của Miggles bỗng chìm khuất hoàn toàn vào trong bóng tối.

— Mọi người quanh đây tốt bụng lắm, — Miggles nói sau một hồi lâu im lặng, khi bước trở lại vùng ánh sáng. — Mấy anh chàng ở ngã ba thường hay lảng vảng quanh đây lúc đầu, cho đến khi họ nhận ra mình không được chào đón, còn phụ nữ thì tử tế — và không đến thăm. Tôi khá cô đơn cho đến khi tình cờ nhặt được Joaquin trong khu rừng đằng kia vào một ngày nó còn bé xíu, rồi dạy nó cách xin ăn; và rồi còn có Polly — con ác là ấy — nó biết đủ mọi trò và pha trò nói chuyện vào mỗi buổi tối khiến không gian ấm cúng hẳn lên, nhờ thế mà tôi không cảm thấy mình là sinh vật sống duy nhất quanh cái trang trại này. Còn Jim đây, — Miggles lại cất lên tiếng cười quen thuộc thuở nào và bước hẳn ra ánh lửa sưởi — Jim — chà, các cậu đấy, mấy cậu sẽ phải trầm trồ khi thấy anh ấy hiểu biết đến nhường nào đối với một người đàn ông như thế. Thỉnh thoảng tôi hái hoa mang về cho anh ấy, và anh ấy ngắm nhìn chúng tự nhiên hệt như thể nhận ra chúng vậy; rồi những lúc chúng tôi ngồi cạnh nhau, tôi đọc cho anh ấy nghe những mẩu chữ dán trên tường ấy. Chúa ơi! — Miggles bật cười sảng khoái — mùa đông vừa rồi tôi đã đọc cho anh ấy nghe toàn bộ phần vách tường bên ấy đấy. Chẳng có người đàn ông nào mê đọc sách như Jim đâu.

— Nào, — vị Thẩm phán hỏi, — sao cô không kết hôn với người đàn ông mà cô đã hiến dâng cả tuổi thanh xuân này?

— Ờ, các cậu thấy đấy, — Miggles đáp, — làm thế chẳng khác nào chơi khăm Jim một vố quá hèn hạ khi lợi dụng lúc anh ấy bất lực thế này. Hơn nữa, nếu bây giờ chúng tôi là vợ chồng, cả hai sẽ đều biết rằng tôi buộc phải làm những việc tôi đang làm xuất phát từ nghĩa vụ chứ không phải hoàn toàn tự nguyện nữa.

— Nhưng cô vẫn còn trẻ và rất quyến rũ—

— Trễ lắm rồi, — Miggles nghiêm giọng nói, — tốt hơn là các cậu nên đi ngủ đi thôi. Chúc ngủ ngon, các cậu nhé; — rồi trùm tấm chăn lên đầu, Miggles nằm xuống ngay bên cạnh chiếc ghế của Jim, gối đầu lên chiếc ghế đẩu thấp kê chân anh và không nói thêm lời nào nữa. Đống lửa trên lò từ từ lụi tàn; mỗi chúng tôi lặng lẽ tìm chỗ chải chăn gác tay của mình; và chẳng mấy chốc, trong căn phòng dài chẳng còn âm thanh nào khác ngoài tiếng mưa gõ rít trên mái và tiếng thở đều đều của những người đang chìm vào giấc ngủ.

Trời đã gần sáng khi tôi tỉnh dậy từ một giấc mơ đầy trăn cơn bão đã tan, những vì sao lấp lánh rực rỡ, và qua khung cửa không chớp, ánh trăng tròn vành vạnh vắt mình qua những rặng thông trầm mặc bên ngoài đang rọi thẳng vào phòng. Ánh trăng chạm vào bóng hình cô độc trên chiếc ghế với một niềm thương cảm vô tận, như đang gột rửa bằng một dòng sóng ánh sáng thiêng liêng lên mái đầu cúi thấp của người phụ nữ với mái tóc — hệt như trong câu chuyện cổ tích ngọt ngào thuở nào — đang đẫm ướt bàn chân của người cô yêu. Nó thậm chí còn ban một nét thơ ca dịu dàng lên vóc dáng khắc khổ của Yuba Bill, đang nửa nằm nửa chống khuỷu tay giữa nhóm hành khách và chiếc ghế với đôi mắt kiên nhẫn một cách hung dữ làm nhiệm vụ canh gác. Và rồi tôi lại chìm vào giấc ngủ để chỉ tỉnh giấc hẳn khi trời đã sáng bạch, với Yuba Bill đang đứng chống tay trên đầu tôi và tiếng hô “Lên xe thôi” vang lên bên tai.

Cà phê đã dọn sẵn trên bàn, nhưng Miggles đã đi mất. Chúng tôi thẩn thơ đi quanh nhà và nán lại rất lâu sau khi ngựa đã được đóng cỗ, nhưng cô vẫn không quay lại. Rõ ràng là cô muốn tránh một cuộc chia tay mang tính hình thức, nên đã để chúng tôi tự rời đi như lúc đến. Sau khi giúp các quý bà bước lên xe, chúng tôi quay lại nhà và lần lượt trang nghiêm bắt tay anh chàng bại liệt Jim, cẩn thận đặt anh trở lại tư thế cũ sau mỗi cái bắt tay. Sau đó chúng tôi đảo mắt nhìn lần cuối căn phòng dài thấp, nhìn chiếc ghế đẩu nơi Miggles từng ngồi, rồi chậm rãi bước lên những chiếc ghế đang chờ sẵn trên xe. Tiếng roi quất vang lên, và chúng tôi lăn bánh!

Nhưng khi vừa tới đường cái quan, đôi tay điêu luyện của Bill liền giật ngược sáu con ngựa khựng lại trên bàn chân sau, và chiếc xe dừng phắt lại với một cú xóc nảy. Bởi vì ở đó, trên một mô đất nhỏ bên đường, Miggles đang đứng, mái tóc bay phần phật, đôi mắt rực sáng, chiếc khăn tay trắng vẫy vẫy và hàm răng trắng lóa cười rạng rỡ lời chào “tạm biệt” cuối cùng. Chúng tôi đồng loạt vẫy mũ đáp lại. Và rồi Yuba Bill, như thể sợ bị mê hoặc thêm lần nữa, điên cuồng quất roi giục ngựa phi nước đại, và chúng tôi ngả người chìm sâu vào ghế. Chẳng ai thốt ra nửa lời cho đến khi chúng tôi đến North Fork và chiếc xe dừng tạt vào nhà khách Independence. Lúc đó, dẫn đầu bởi vị Thẩm phán, chúng tôi bước vào quán rượu và trang nghiêm chiếm lấy vị trí của mình tại quầy.

— Các ly đã được rót đầy cả chưa, thưa các quý ông? — vị Thẩm phán cất lời hỏi, vừa trang nghiêm cởi chiếc mũ trắng của ông ra.

Tất cả đã sẵn sàng.

— Vậy thì, xin nâng ly vì MIGGLES. CHÚA HÃY BAN PHƯỚC CHO NÀNG!

Có lẽ Người đã làm thế. Ai mà biết được chứ?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.