Tuyển Tập Truyện Ngắn Bret Harte

Lượt đọc: 350 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Những Kẻ Bị Trục Xuất Khỏi Poker Flat

❊ ❊ ❊

Khi John Oakhurst, một tay cờ bạc, bước vào con đường chính của Poker Flat vào buổi sáng ngày 23 tháng 11 năm 1850, anh nhận ngay ra sự biến đổi trong bầu không khí đạo đức nơi đây kể từ đêm hôm trước. Hai hoặc ba người đang đứng bàn tán sôi nổi chợt im bặt khi anh tiến lại gần, họ trao nhau những ánh nhìn đầy ẩn ý. Không khí ngập tràn một sự tĩnh lặng tựa ngày Chủ nhật, điều vốn điềm báo những điều chẳng lành ở một khu định cư từ trước tới nay vốn xa lạ với ảnh hưởng của ngày Chủ nhật.

Khuôn mặt bình thản và điển trai của Oakhurst chẳng hề lộ chút bận tâm trước những dấu hiệu ấy. Việc liệu anh có mảy may nhận thức được nguyên nhân sâu xa nào dẫn đến tình cảnh này hay không lại là một chuyện khác. “Ta đoán bọn chúng đang săn đuổi một ai đó,” anh tự nhủ; “chắc là mình rồi.” Anh đút lại chiếc khăn tay vào túi—chiếc khăn vừa được dùng để phủi sạch lớp bụi đỏ quạnh của Poker Flat khỏi đôi bốt lịch lãm—và thản nhiên gạt phắt mọi phỏng đoán ra khỏi đầu.

Thực chất, Poker Flat quả thực đang “sân đuổi một ai đó.” Nơi đây vừa mới thiệt hại vài ngàn đô-la, hai con ngựa quý, và một công dân có thế lực. Thị trấn đang trải qua cơn cuồng nộ của một chiến dịch chấn hưng đạo đức, phi pháp và bất trị chẳng kém gì những hành vi từng châm biếm nó. Một ủy ban bí mật đã hạ quyết tâm tống cổ toàn bộ những kẻ bại hoại ra khỏi thị trấn. Việc này được thực hiện vĩnh viễn đối với hai kẻ lúc ấy đang lủng lẳng trên cành một cây sycamore ở lòng chảo, và tạm thời bằng hình thức trục xuất một số thành phần khả ố khác. Tôi lấy làm tiếc phải nói rằng một vài trong số đó lại là phụ nữ. Tuy nhiên, cũng cần phải công bằng với phái đẹp mà thừa nhận rằng sự đồi phong bại tục của họ mang tính chất nghề nghiệp, và Poker Flat chỉ dám đứng ra phán xét dựa trên những chuẩn mực tội lỗi dễ bề quy kết ấy mà thôi.

Oakhurst đã đoán trúng khi cho rằng mình nằm trong nhóm này. Vài thành viên trong ủy ban từng nài nỉ treo cổ anh như một cách làm gương, đồng thời cũng là thủ chắc nhất để thu hồi lại từ túi anh những khoản tiền mà anh từng thắng của họ. “Thật trái với công lý,” Jim Wheeler nói, “khi để cho gã thanh niên đến từ Roaring Camp này—một kẻ lạ mặt hoàn toàn—cuỗm đi tiền của chúng ta.” Nhưng một chút ý thức công bằng thô sơ ẩn chứa trong lồng ngực những kẻ từng may mắn thắng được tiền của Oakhurst đã gạt phỏm định kiến địa phương đầy hẹp hòi ấy đi.

Oakhurst đón nhận bản án của mình với sự bình thản đầy triết lý, chẳng hề nao núng dù anh thừa biết những kẻ phán xử mình vẫn còn đang do dự. Anh là một tay cờ bạc từng trải nên quá hiểu việc phải chấp nhận Định mệnh. Đối với anh, cuộc đời suy cho cùng cũng chỉ là một ván bài bấp bênh, và anh thừa nhận cái tỷ lệ phần trăm thắng cược quen thuộc luôn nghiêng về phía nhà cái.

Một nhóm người mang vũ khí đã áp giải đám đông tội đồ bị trục xuất của Poker Flat ra đến vùng ngoại vi khu định cư. Ngoài Oakhurst—vốn nổi tiếng là một kẻ liều lĩnh lạnh lùng và là đối tượng mà nhóm hộ vệ có vũ trang được phái đi để uy hiếp—đoàn người lưu vong còn gồm có một phụ nữ trẻ thường được gọi thân mật là “Nữ công tước”; một người khác đã giành được danh hiệu “Mẹ Shipton”; và “Lão Billy,” một kẻ tình nghi chuyên ăn cắp máng đãi vàng lại thêm tội nghiện rượu nặng. Cuộc diễu hành chẳng vấp phải lời bình phẩm nào từ những kẻ đứng xem, và đám hộ vệ cũng chẳng thốt ra nửa lời. Chỉ đến khi họ tới được khe vực đánh dấu ranh giới tận cùng của Poker Flat, người đứng đầu mới cất lời ngắn gọn và đúng trọng tâm. Những kẻ lưu vong bị cấm quay trở lại dưới hình phạt mất mạng.

Ngay khi nhóm hộ vệ khuất dạng, những cảm xúc bị nén chặt bấy lâu nay bèn bùng nổ: Nữ công tước bật khóc nức nở, Mẹ Shipton tuôn ra vài lời tục tĩu, còn Lão Billy tung ra một tràng chửi thề như phát đạn cuối cùng của người Parthia. Chỉ riêng triết gia Oakhurst là vẫn giữ được vẻ im lặng. Anh điềm tĩnh lắng nghe tiếng Mẹ Shipton đòi khoét tim ai đó, nghe những lời than vãn lặp đi lặp lại của Nữ công tước rằng cô sẽ chết gục dọc đường, và cả những tiếng chửi rủa đầy đe dọa phát ra mỗi khi Lão Billy bị xóc nảy lên theo nhịp tiến bước của con ngựa. Với tính khí hào phóng, dễ dãi vốn có của giới mình, anh khăng khăng đòi đổi con ngựa cưỡi “Five Spot” của chính mình lấy con la còm cõi mà Nữ công tước đang cưỡi. Nhưng dẫu vậy, hành động ấy cũng chẳng thể kéo nhóm người lại gần nhau hơn trong sự đồng cảm. Người phụ nữ trẻ chỉnh trang lại mấy chiếc lông vũ đã có phần xơ xác bằng một điệu bộ làm duyên yếu ớt, phai tàn; Mẹ Shipton trừng mắt nhìn kẻ sở hữu con “Five Spot” với vẻ thù hằn; còn Lão Billy thì gom tất cả mọi người vào chung một lời nguyền rủa bao trùm.

Con đường dẫn tới Sandy Bar—một trại khai mỏ chưa từng trải qua ảnh hưởng cải tổ của Poker Flat, và vì thế có vẻ như đang dang tay chào đón những kẻ tha hương—vắt qua một dãy núi dốc đứng. Phải mất một ngày đường gian lao mới tới nơi. Vào thời điểm muộn màng của mùa này, đoàn người nhanh chóng rời khỏi vùng chân đồi ẩm ướt, ôn hòa để bước vào bầu không khí khô, lạnh và đầy sảng khoái của vùng Sierras. Đường mòn hẹp và hiểm trở. Đến trưa, Nữ công tước ngã lăn khỏi yên xuống đất, tuyên bố dứt khoát rằng cô sẽ không đi thêm bước nào nữa, thế là cả đoàn đành dừng chân.

Cảnh sắc nơi đây hoang dã và đầy ấn tượng đến kỳ lạ. Một thung lũng hình vành khăn được bao bọc ở ba mặt bởi những vách đá granite trần trụi, thoai thoải dốc về phía đỉnh của một vực thẳm khác nhìn xuống thung lũng bên dưới. Không nghi ngờ gì nữa, đây là một địa điểm cắm trại hoàn hảo, giả sử việc cắm trại là nên làm. Nhưng Oakhurst thừa biết họ còn chưa đi được nửa quãng đường tới Sandy Bar, và đoàn người chẳng hề mang theo trang thiết bị hay lương thực đủ để trì hoãn. Anh cộc lốc chỉ rõ thực tế ấy cho các bạn đồng hành, kèm theo một lời bình mang màu sắc triết lý về sự ngu ngốc của hành động “lật bài ngửa khi ván bài còn chưa ngã ngũ.” Thế nhưng họ lại được trang bị đầy đủ rượu mạnh, thứ mà trong tình thế cấp bách này đóng vai trò thay thế cho lương thực, củi lửa, giấc ngủ và cả sự tiên lượng. Bất chấp những lời can ngăn của anh, chẳng mấy chốc ai nấy đều ít nhiều rơi vào cơn say. Lão Billy nhanh chóng chuyển từ trạng thái hiếu chiến sang mụ mị, Nữ công tước trở nên sướt mướt, còn Mẹ Shipton thì ngáy o o. Chỉ riêng Oakhurst vẫn đứng thẳng người, lưng tựa vào vách đá, điềm tĩnh quan sát bọn họ.

Oakhurst không uống rượu. Nó gây cản trở cho một nghề nghiệp đòi hỏi sự điềm tĩnh, vô cảm và sự minh mẫn; và theo cách nói của chính anh, anh “không thể kham nổi.” Khi nhìn những kẻ đồng hành lưu vong đang nằm la liệt, sự cô độc sinh ra từ cái nghề nghiệp bị ruồng bỏ, từ lối sống, và thậm chí từ chính những thói hư tật xấu của bản thân, lần đầu tiên đè nặng lên tâm trí anh một cách nghiêm trọng. Anh tự tay phủi sạch bụi bám trên bộ âu phục đen, rửa tay rửa mặt, cùng những hành động khác vốn đặc trưng cho thói quen cực kỳ ngăn nắp của mình, và nhờ thế mà tạm quên đi nỗi phiền muộn trong chốc lát. Ý nghĩ bỏ rơi những người bạn đồng hành yếu đuối và đáng thương hơn có lẽ chưa bao giờ xuất hiện trong đầu anh. Dẫu vậy, anh không sao kìm nén được cảm giác thèm khát cái thứ cảm giác mạnh mà, thật kỳ lạ thay, lại chính là thứ góp phần lớn nhất tạo nên sự điềm tĩnh trứ danh của anh. Anh ngước nhìn những bức tường u ám sừng sững cao cả ngàn thước trên những rặng thông vây quanh; nhìn bầu trời vần vũ mây đen đầy điềm gở; nhìn thung lũng bên dưới đang dần chìm vào bóng tối. Và chính lúc đó, anh bất chợt nghe thấy có kẻ gọi tên mình.

Một người cưỡi ngựa đang thong thả tiến lên theo con đường mòn. Qua gương mặt cởi mở, rạng rỡ của người mới tới, Oakhurst nhận ra Tom Simson, hay còn được biết đến với biệt danh “Kẻ Khờ” của Sandy Bar. Anh từng gặp cậu ta vài tháng trước qua một “ván bài nho nhỏ,” và với sự bình thản hoàn hảo, anh đã vét sạch toàn bộ tài sản—trị giá khoảng bốn mươi đô-la—của gã thanh niên ngây thơ ấy. Sau khi ván bài kết thúc, Oakhurst kéo gã nhà đầu tư trẻ tuổi ra phía sau cánh cửa và dạy bảo: “Tommy này, chú em là một cậu nhóc tốt tính, nhưng tài đánh bạc thì chẳng đáng một xu. Đừng có dại mà đâm đầu vào nữa.” Đoạn anh trả lại toàn bộ số tiền, nhẹ nhàng đẩy cậu ra khỏi phòng, và nhờ thế mà biến Tom Simson thành một kẻ tôn sùng mình tuyệt đối.

Ký ức ấy hiện về trong lời chào hỏi đầy trẻ con và nhiệt thành mà Tom dành cho Oakhurst. Cậu cho biết mình đã lên đường tới Poker Flat để tìm vận may. “Một mình á?” Không, không hẳn là một mình; thực ra (cậu khúc khích cười), cậu đã trốn đi cùng Piney Woods. Chẳng lẽ anh Oakhurst không nhớ Piney sao? Cô bé vẫn thường phục vụ bàn ở quán Temperance House ấy mà! Họ đã đính ước từ lâu, nhưng lão già Jake Woods cứ một mực phản đối, thế nên hai người quyết định bỏ trốn, định bụng tới Poker Flat để làm đám cưới, và giờ thì họ đã ở đây. Cả hai đã kiệt sức, và thật may mắn làm sao khi tìm được một chỗ cắm trại lại có cả người quen cùng đồng hành. Kẻ Khờ tuôn ra một tràng dài những điều đó, trong khi Piney, một thiếu nữ mười lăm tuổi vạm vỡ, xinh xắn, bước ra từ phía sau thân cây thông nơi cô nãy giờ vẫn đứng thẹn thùng khuất tầm mắt, rồi tiến đến bên cạnh người yêu.

Oakhurst hiếm khi tự chuốc lấy phiền muộn vì chuyện tình cảm, lại càng ít khi bận tâm đến phép tắc; nhưng anh láng mang phong phanh rằng tình hình hiện tại chẳng mấy tốt đẹp gì. Dù vậy, anh vẫn giữ đủ sự minh mẫn để kịp thời giáng cho Lão Billy một cú đá lúc lão ta sắp há miệng nói điều gì đó, và Lão Billy đủ tỉnh táo để nhận ra ở cú đá của Oakhurst một thứ uy quyền bề trên không thể đùa giỡn. Anh bèn tìm cách can ngăn Tom Simson đừng có nán lại thêm nữa, nhưng vô ích. Anh thậm chí còn chỉ ra sự thật rằng họ chẳng có chút lương thực hay phương tiện nào để dựng trại. Thế nhưng, trớ trêu thay, Kẻ Khờ lại gạt phăng lý do ấy đi bằng cách quả quyết rằng cậu đã chuẩn bị sẵn một con la thồ đầy lương thực, đồng thời thông báo việc vừa phát hiện ra một căn nhà gỗ thô sơ nằm gần lối mòn. “Piney có thể ở chung với bà Oakhurst,” Kẻ Khờ nói, chỉ tay về phía Nữ công tước, “còn tôi thì tự lo được.”

Chỉ có cú đá cảnh cáo của Oakhurst mới cứu Lão Billy khỏi việc tru tréo lên vì cười nắc nẻ. Dù vậy, lão vẫn thấy buộc phải lùi sâu vào hẻm núi cho đến khi lấy lại được vẻ nghiêm túc. Tại đó, lão trút bầu tâm sự với những thân cây thông cao vút, kèm theo những cái đét đùi đét, những nét mặt méo mó và cả những lời thề thốt bậy bạ quen thuộc. Thế nhưng khi quay trở lại với nhóm người, lão ngạc nhiên thấy họ đang ngồi quây quần bên đống lửa—vì không khí bỗng trở nên lạnh lẽo bất thường và mây đã phủ kín bầu trời—trong một cuộc trò chuyện có vẻ rất hòa hợp. Piney thực sự đang huyên thuyên theo điệu bộ trẻ con, bốc đồng với Nữ công tước, người đang lắng nghe với sự hào hứng và sức sống mà bà đã chẳng hề thể hiện trong suốt nhiều ngày qua. Kẻ Khờ đang say sưa diễn thuyết, có lẽ với hiệu quả không kém, trước mặt Oakhurst và Mẹ Shipton—người lúc này cũng đang giãn nét mặt ra vẻ thân thiện. “Cái xó xỉnh này hóa ra là một buổi dã ngoại chết tiệt à?” Lão Billy thầm khinh bỉ nghĩ bụng khi quan sát nhóm người mang phong vị điền viên, ánh lửa chập chờn và mấy con vật bị cột ở phía trước. Đột ngột, một ý nghĩ hòa lẫn với hơi men đang khuấy đảo bộ óc lão. Nó có vẻ mang tính hài hước, khiến lão lại thấy ngứa ngáy muốn đét vào đùi mình lần nữa và nhét cả nắm đấm vào miệng.

Khi màn đêm từ từ bò lên sườn núi, một cơn gió nhẹ làm rung chuyển những ngọn thông và rên rỉ xuyên qua những vòm lá dài u ám. Căn lều hoang tàn, được vá víu và che phủ bằng các cành thông, được dành riêng cho mấy người phụ nữ. Khi cặp tình yêu chia tay, họ tự nhiên trao nhau một nụ hôn thật thà và chân thành đến mức có thể nghe thấy tiếng động ấy vọng lên át cả tiếng thông reo. Nữ công tước mỏng manh và Mẹ Shipton đầy thù hằn có lẽ quá bàng hoàng trước bằng chứng cuối cùng về sự ngây thơ ấy nên chẳng thốt nổi lời nào, cứ thế quay lưng bước thẳng vào túp lều. Đống lửa được châm thêm củi, mấy người đàn ông nằm xuống trước cửa, và chỉ vài phút sau tất cả đã chìm vào giấc ngủ.

Oakhurst là người ngủ rất tỉnh. Gần sáng, anh tỉnh giấc vì cái lạnh cóng và tê buốt. Khi anh khơi lại đống lửa sắp tàn, cơn gió lúc này đã thổi mạnh bỗng mang đến phả vào má anh một thứ khiến máu trong người như đông đặc lại—tuyết!

Anh chồm dậy với ý định đánh thức mọi người, bởi chẳng còn thời gian để lãng phí nữa. Nhưng khi quay sang chỗ Lão Billy từng nằm, anh phát hiện ra lão đã biến mất. Một mối hoài nghi xẹt qua tâm trí và một lời nguyền rủa chực trào trên môi. Anh chạy bổ ra chỗ cột mấy con la; chúng không còn ở đó nữa. Những vết chân đã nhanh chóng bị lớp tuyết lấp khuất.

Sự kích động trong chốc lát đưa Oakhurst trở lại với dáng vẻ điềm tĩnh thường ngày bên đống lửa. Anh không đánh thức những người đang ngủ. Kẻ Khờ ngủ say sưa, trên gương mặt tàn nhang, đôn hậu vẫn nở nụ cười; cô trinh nữ Piney ngủ cạnh những người chị em lẳng lơ hơn một cách ngọt ngào cứ như thể đang được các thiên thần hộ mệnh che chở; và Oakhurst, kéo tấm chăn trùm lên vai, vuốt nhẹ hàng ria mép rồi kiên nhẫn chờ đợi bình minh. Buổi sáng đến thật chậm trong màn sương tuyết cuồn cuộn làm lóa mắt và rối loạn tầm nhìn. Khung cảnh hiện ra trước mắt như đã thay đổi bằng phép thuật. Anh phóng tầm mắt nhìn xuống thung lũng, và tóm tắt hiện tại lẫn tương lai trong đúng hai từ—“bị tuyết vùi lấp!”

Một cuộc kiểm kê kỹ lưỡng số lương thực—nhờ may mắn cho nhóm người mà số này đã được cất trữ bên trong túp lều nên thoát khỏi những ngón tay trộm cắp của Lão Billy—cho thấy nếu biết tiết kiệm và cẩn trọng, họ có thể dùng được thêm mười ngày nữa. “Nói cách khác,” Oakhurst thì thầm vào tai Kẻ Khờ, “nếu cậu đồng ý cho chúng tôi ăn chung. Còn nếu không—và có lẽ tốt nhất là không nên—cậu cứ việc chờ cho đến khi Lão Billy quay lại mang theo lương thực.” Vì một lý do huyền bí nào đó, Oakhurst không tài nào mở miệng vạch trần thói trộm cắp của Lão Billy, đành đưa ra giả thuyết rằng lão đã đi lạc khỏi trại và vô tình làm hoảng sợ bầy gia súc. Anh cũng thì thầm cảnh báo Nữ công tước và Mẹ Shipton, những người đương nhiên thừa biết sự thật về việc tên đồng bọn của họ đã bỏ trốn. “Chúng sẽ tìm ra sự thật về tất cả chúng ta một khi chúng phát hiện ra điều gì đó,” anh nói thêm với vẻ đầy ẩn ý, “và chẳng có ích gì khi làm chúng hoảng sợ lúc này cả.”

Tom Simson không những mang toàn bộ tài sản cõi đời dâng hết cho Oakhurst, mà dường như còn vô cùng hào hứng trước viễn cảnh bị cô lập bắt buộc này. “Chúng ta sẽ có một buổi cắm trại tuyệt vời trong một tuần, rồi tuyết sẽ tan, và tất cả chúng ta sẽ cùng nhau quay về.” Sự vui tươi, phấn chấn của chàng trai trẻ cùng sự điềm tĩnh của Oakhurst đã lây lan sang những người khác. Kẻ Khờ với sự trợ giúp của cành thông đã ứng biến làm một lớp mái tranh cho túp lều thủng nóc, còn Nữ công tước hướng dẫn Piney sắp xếp lại không gian bên trong với một gu thẩm mỹ và sự khéo léo khiến đôi mắt xanh của cô thôn nữ mở to hết cỡ. “Chắc bây giờ chị đã quen với những thứ sang trọng ở Poker Flat rồi nhỉ,” Piney nói. Nữ công tước quay phắt đi để che giấu thứ gì đó đang làm đỏ rực đôi gò má dưới lớp phấn trang điểm nghề nghiệp, còn Mẹ Shipton thì yêu cầu Piney đừng có “huyên thuyên” nữa. Nhưng khi Oakhurst từ cuộc tìm kiếm đường mòn mệt mỏi trở về, anh nghe thấy tiếng cười vui vẻ vọng lại từ những mỏm đá. Anh khựng lại trong sự hoang mang nhất định, và tâm trí tự nhiên hướng ngay về bình rượu whisky mà anh đã cẩn thận cất giấu. “Thế mà nghe không giống mùi rượu whisky cho lắm,” tay cờ bạc tự nhủ. Phải cho đến khi bắt gặp ngọn lửa đang bùng cháy xuyên qua cơn bão vẫn mịt mù tuyết và đám đông vây quanh đó, anh mới đi đến kết luận chắc nịch rằng đó là “niềm vui thực thụ.”

Liệu Oakhurst có cất giấu cả bộ bài cùng với bình rượu như một thứ bị cấm không cho cộng đồng tự do tiếp cận hay không, tôi không dám chắc. Chỉ biết chắc chắn rằng, theo lời Mẹ Shipton, anh đã “không hề nhắc đến chuyện đánh bài dù chỉ một lần” suốt buổi tối hôm ấy. May mắn thay, thời gian đã trôi qua nhanh chóng nhờ tiếng đàn phong cầm được Tom Simson lôi ra từ ba lô một cách đầy phô trương. Bất chấp một vài khó khăn khi phải xoay xở với thứ nhạc cụ này, Piney Woods vẫn xoay xở gảy ra được vài giai điệu ngập ngừng từ phím đàn, đệm theo tiếng sênh bằng xương do Kẻ Khờ gõ. Nhưng cao trào của buổi tiệc tối hôm ấy lại là một bài thánh ca cắm trại thô mộc, được đôi tình yêu nắm chặt tay nhau hát vang với sự nhiệt thành và hăng say tột độ. Tôi e rằng chính cái âm điệu ngạo mạn phảng phất phong cách của phái Covenanter trong phần điệp khúc, chứ chẳng phải phẩm chất sùng đạo nào, đã khiến nó nhanh chóng lây lan sang những người khác, để rồi cuối cùng tất cả đều hòa giọng vào câu hát:

“Tôi tự hào được sống trong sự phục vụ Chúa,

Và nguyện chết trong đội quân của Ngài.”

Những thân cây thông rùng mình, cơn bão gầm rú và quần đảo phía trên nhóm người khốn khổ, và ngọn lửa từ tế đàn của họ vươn cao lên tận trời xanh như minh chứng cho lời thề.

Đến nửa đêm, cơn bão dịu dần, những đám mây cuồn cuộn tách ra, và các vì sao lấp lánh lạnh lẽo phía trên khu trại đang ngủ say. Oakhurst, với những thói quen nghề nghiệp cho phép anh sống chỉ với lượng giấc ngủ ít ỏi nhất có thể, đã nhận phần lớn thời gian canh gác khi phân chia ca trực với Tom Simson. Anh giải thích với Kẻ Khờ rằng mình “từng nhiều lần thức trắng cả tuần liền.” “Để làm gì thế?” Tom hỏi. “Đánh Poker!” Oakhurst đáp gọn lỏn; “khi một người gặp vận đỏ—cái vận đỏ đen tối—hắn sẽ chẳng thấy mệt. Vận may sẽ kiệt sức trước. Vận may,” tay cờ bạc trầm ngâm nói tiếp, “là một thứ quái quỷ thật đấy. Tất cả những gì cậu biết chắc về nó chỉ là nó thế nào cũng sẽ thay đổi. Và việc nhận ra lúc nào nó sắp thay đổi mới là thứ làm nên con người cậu. Chúng ta đã gặp chuỗi vận đen kể từ khi rời Poker Flat—cậu vừa bước đến, thế là xui xẻo trùm lên đầu cậu luôn. Nếu cậu giữ được bài của mình cho vững suốt dọc đường thì mọi chuyện sẽ ổn thôi. Vì,” tay cờ bạc tiếp lời với vẻ lạc khôn cùng chẳng ăn nhập gì,

“‘Tôi tự hào được sống trong sự phục vụ Chúa,

VAnd nguyện chết trong đội quân của Ngài.’”

Ngày thứ ba đến, mặt trời nhìn qua thung lũng được phủ màn rèm trắng muốt, chứng kiến những kẻ lưu vong chia nhau phần lương thực đang vơi dần cho bữa sáng. Một trong những đặc trưng của khí hậu vùng núi là những tia nắng của nó lan tỏa một hơi ấm dịu dàng lên khung cảnh mùa đông, tựa như đang nuối tiếc thương hại cho quá khứ. Nhưng nó lại phơi bày hết lớp tuyết dày này đến lớp tuyết khác chất cao ngất ngưởng quanh túp lều—một biển trắng xóa, vô vọng, không bản đồ, không lối mòn nằm trải dài bên dưới những bờ đá mà đám người đắm tàu vẫn đang bám víu. Xuyên qua bầu không khí trong vắt đến kỳ lạ, làn khói từ ngôi làng yên bình Poker Flat bốc lên từ cách đó cả dặm. Mẹ Shipton nhìn thấy nó, và từ một đỉnh cao chót vót của pháo đài đá, bà trút một lời nguyền rủa cuối cùng về hướng đó. Đó là nỗ lực nguyền rủa cuối cùng của bà, và có lẽ chính vì thế mà nó mang một vẻ hùng vĩ nhất định. Bà thì thầm với Nữ công tước rằng việc đó làm bà thấy dễ chịu hơn. “Cứ ra ngoài kia mà chửi thề đi, rồi cô sẽ thấy.” Sau đó, bà quay sang nhiệm vụ dỗ dành “đứa trẻ,” theo cách gọi vui của bà và Nữ công tước dành cho Piney. Piney chẳng phải trẻ con gì nữa, nhưng đó là một lý thuyết xoa dịu và độc đáo của hai người nhằm giải thích cho việc cô không hề chửi thề và chẳng có chút hư hỏng nào.

Khi màn đêm lại bò lên qua những khe vực, những tiếng réo rắt lắt nhắt của cây đàn phong cầm lại cất lên lúc đứt quãng, lúc dài như tiếng thở dốc bên đống lửa trại nhấp nháy. Nhưng âm nhạc chẳng thể lấp đầy hoàn toàn khoảng trống nhức nhối do thiếu thốn lương thực để lại, và Piney bèn đề xuất một trò tiêu khiển mới—kể chuyện. Vì cả Oakhurst lẫn những người phụ nữ đồng hành đều chẳng mặn mà gì việc kể lại những trải nghiệm cá nhân của mình, kế hoạch này suýt nữa đã thất bại nếu không nhờ Kẻ Khờ. Vài tháng trước, cậu tình cờ vớ được một cuốn bản dịch cuốn ILIAD đầy khéo léo của ông Pope. Giờ đây, cậu đề xuất kể lại những tình tiết chính của tác phẩm đó—sau khi đã nắm vững cốt truyện nhưng hoàn toàn quên sạch câu chữ—bằng thứ ngôn ngữ bình dân của Sandy Bar. Và thế là trong suốt phần thời gian còn lại của đêm hôm đó, những á thần thời Homer lại một lần nữa bước đi trên mặt trận. Những gã côn đồ thành Troy và kẻ xảo quyệt người Hy Lạp vật lộn trong gió, và những thân cây thông khổng lồ trong hẻm núi dường như cũng phải cúi đầu trước cơn thịnh nộ của người con trai xứ Peleus. Oakhurst lắng nghe với sự hài lòng tĩnh lặng. Anh đặc biệt hứng thú với số phận của “Gót-tro,” cách mà Kẻ Khờ khăng khăng gọi “Achilles chân nhanh.”

Cứ thế, với chút ít thức ăn cùng rất nhiều chuyện Homer và tiếng đàn phong cầm, một tuần trôi qua trên đầu những kẻ lưu vong. Mặt trời lại một lần nữa bỏ rơi họ, và từ bầu trời xám xịt, những bông tuyết lại được rây xuống mảnh đất này. Từng ngày qua, vòng vây tuyết trắng càng lúc càng siết chặt quanh họ, cho đến tận khi họ nhìn ra từ nhà tù của mình qua những bức tường tuyết lóa mắt cao tới hai mươi thước trên đầu. Việc kiếm củi đun ngày càng trở nên khó khăn hơn, ngay cả với những thân cây đổ bên cạnh giờ đã nửa chìm trong các đụn tuyết. Thế nhưng chẳng một ai phàn nàn. Đôi tình yêu quay mặt đi trước viễn cảnh ảm đạm để nhìn vào mắt nhau, và họ cảm thấy hạnh phúc. Oakhurst bình thản đối mặt với ván bài thua cuộc trước mắt. Nữ công tước, vui vẻ hơn trước đây, tiếp quản việc chăm sóc Piney. Chỉ có Mẹ Shipton—từng là người mạnh mẽ nhất trong nhóm—lại có vẻ suy sụp và héo mòn. Nửa đêm ngày thứ mười, bà gọi Oakhurst đến bên. “Tôi đi đây,” bà nói bằng giọng yếu ớt, cáu kỉnh, “nhưng đừng nói gì với ai nhé. Đừng đánh thức mấy đứa nhỏ. Lấy cái bói dưới đầu tôi ra và mở nó ra.” Oakhurst làm theo. Trong đó chứa đúng phần khẩu phần ăn cả tuần qua của Mẹ Shipton, hoàn toàn nguyên vẹn. “Đưa cho con bé đi,” bà nói, chỉ tay về phía Piney đang ngủ say. “Bà đã tự bỏ đói mình,” tay cờ bạc nói. “Người ta gọi nó thế đấy,” người phụ nữ cáu kỉnh đáp lời khi nằm xuống lần nữa, quay mặt vào vách tường, và nhẹ nhàng ra đi.

Đàn phong cầm và bộ sênh được cất đi ngày hôm đó, và Homer cũng bị lãng quên. Khi thi thể của Mẹ Shipton đã được chôn vùi vào lớp tuyết, Oakhurst kéo Kẻ Khờ ra một góc và đưa cho cậu xem một đôi giày đi tuyết mà anh đã tự chế từ chiếc yên ngựa cũ. “Vẫn còn một phần trăm hy vọng cứu được con bé,” anh nói, chỉ tay về phía Piney; “nhưng nó nằm ở đằng kia,” anh nói tiếp, hướng ngón tay về phía Poker Flat. “Nếu cậu đến được đó trong hai ngày, nó sẽ an toàn.” “Còn anh?” Tom Simson hỏi. “Tôi ở lại đây,” câu trả lời cộc lốc được thốt ra.

Đôi tình yêu chia tay trong một cái ôm kéo dài. “Anh không đi cùng sao?” Nữ công tước hỏi khi thấy Oakhurst có vẻ như đang đợi để đi theo cậu. “Đến hẻm núi thôi,” anh đáp. Anh quay phắt lại, đặt lên môi Nữ công tước một nụ hôn, để lại gương mặt tái nhợt của cô đỏ bừng và đôi chân run rẩy cứng đờ vì kinh ngạc.

Đêm kéo đến, nhưng Oakhurst thì không trở lại. Nó mang theo cơn bão một lần nữa cùng những bông tuyết cuồn cuộn. Rồi Nữ công tước, khi đang nhóm lửa, phát hiện ra có ai đó đã âm thầm chất đống bên cạnh túp lều lượng củi đủ dùng thêm vài ngày nữa. Nước mắt chực trào khóe mi nhưng cô vội giấu đi trước mặt Piney.

Hai người phụ nữ chẳng ngủ được mấy. Sáng ra, nhìn vào khuôn mặt nhau, họ đọc được số phận của mình. Chẳng ai nói lời nào; nhưng Piney, chấp nhận đóng vai trò kẻ mạnh hơn, tiến đến và vòng tay ôm lấy vòng eo Nữ công tước. Họ giữ nguyên tư thế ấy suốt phần ngày còn lại. Đêm hôm đó, cơn bão đạt đến đỉnh điểm cuồng nộ, xé toạc những thân cây thông bảo vệ và tràn thẳng vào bên trong túp lều.

Gần sáng, họ nhận ra mình không thể nhóm lửa thêm được nữa, và ngọn lửa cứ thế lụi tàn dần. Khi những hòn than đỏ rực chuyển sang màu đen kịch, Nữ công tước xích lại gần Piney hơn, phá vỡ sự im lặng kéo dài nhiều giờ liền: “Piney, em có biết cầu nguyện không?” “Không ạ, chị yêu,” Piney đáp một cách giản dị. Nữ công tước, chẳng hiểu vì sao, cảm thấy nhẹ nhõm hơn, rồi tựa đầu lên vai Piney và không nói thêm gì nữa. Và cứ thế nằm tựa vào nhau, người em gái trẻ trung, trong trắng gối đầu cho người chị lầm lỡ lên bộ ngực trinh nguyên của mình, họ chìm vào giấc ngủ.

Cơn gió dịu đi như thể sợ làm họ thức giấc. Những bông tuyết nhẹ tựa lông hồng, rũ xuống từ những cành thông dài, bay lượn như những chú chim trắng và đậu xuống quanh họ khi họ đang ngủ. Ánh trăng xuyên qua những đám mây rách rưới nhìn xuống khu trại cũ. Nhưng mọi vết nhơ của nhân thế, mọi dấu vết của lầm than trần thế, đều đã được che khuất bên dưới tấm khăn choàng trắng muốt được rủ xuống từ cõi trên một cách đầy nhân từ.

Họ cứ thế ngủ suốt ngày hôm đó và cả ngày hôm sau, cũng chẳng hề tỉnh giấc khi những tiếng nói và bước chân phá vỡ sự tĩnh lặng của khu trại. Và khi những ngón tay đầy thương cảm phủi lớp tuyết trên gương mặt nhợt nhạt của họ, bạn sẽ khó lòng nhận ra từ sự bình yên tột cùng ngự trị trên cả hai gương mặt đâu là kẻ từng lầm lỗi. Ngay cả luật pháp của Poker Flat cũng nhận ra điều đó, và lặng lẽ quay đi, để mặc họ vẫn ôm chặt lấy nhau.

Nhưng ở đầu khe vực, trên một trong những thân cây thông lớn nhất, người ta tìm thấy quân hai nhép được ghim chặt vào lớp vỏ cây bằng một con dao găm bowie. Trên đó khắc dòng chữ sau bằng bút chì, với nét chữ cứng cáp:

DƯỚI GỐC CÂY NÀY

LÀ THI THỂ CỦA

JOHN OAKHURST,

KẺ ĐÃ GẶP VẬN ĐEN

VÀO NGÀY 23 THÁNG 11 NĂM 1850,

VÀ

XUẤT BÀI BUÔNG XUÔI

VÀO NGÀY 7 THÁNG 12 NĂM 1850.

Và nằm đó dưới lớp tuyết lạnh lẽo, vô tri, với khẩu súng Derringer bên sườn và viên đạn găm trong lồng ngực, dù vẫn bình thản như khi còn sống, chính là con người vừa mạnh mẽ nhất lại vừa yếu đuối nhất trong số những kẻ bị trục xuất khỏi Poker Flat.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Bret Harte

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.