“Tội nghiệp mấy đứa nhỏ!” Cô Cordelia xót xa thốt lên.
Ý cô là đám trẻ làm việc trong nhà máy. Trên chuyến xe ngựa đi từ ngôi trường nơi cô dạy học cho đến cây cầu bắc qua sông nối liền Pottstown — một thị trấn sản xuất nhỏ đầy muội than bên này — với Point Pleasant — vốn chỉ là một xóm nhỏ bên kia, cô đã nhìn thấy hàng tá đứa trẻ đang đùa nghịch, cãi vã trên đường phố hoặc ngước nhìn đầy ao ước qua những ô cửa sổ xám xịt của các dãy nhà tập thể.
“Ngày mai là thứ Bảy,” cô thầm nghĩ, “và chúng chẳng có nơi nào tử tế để chơi ngoài những con hẻm và khoảng sân sau. Thật là một điều đáng hổ thẹn. Những nhà từ thiện của chúng ta có rất nhiều việc để làm ở đây, nhưng có vẻ như họ chẳng thèm bận tâm. Chà, tôi thương chúng đến quặn thắt cả ruột gan khi nhìn thấy chúng, nhưng tôi chẳng thể làm gì được.”
Cô Cordelia thở dài, rồi nét mặt bỗng rạng rỡ hẳn lên khi nhận ra mình sắp được rời xa Pottstown trong hai ngày tuyệt vời để đến Point Pleasant — nơi chỉ có độc nhất một con đường dài ngoằn ngoèo rợp bóng cây du, nép mình bên những khu vườn cổ kính, những ngôi nhà nhỏ ấm cúng và dẫn dần về vùng thôn quê yên ả chỉ sau nửa giờ đi bộ.
Cô Cordelia sống một mình trong một ngôi nhà nhỏ xíu ở Point Pleasant. Nó nhỏ đến mức bạn sẽ phải tự hỏi làm sao mà có người sống nổi ở đó.
“Nhưng nó rộng chán đối với một cô gái già độc thân như tôi,” hẳn cô Cordelia sẽ bảo bạn như vậy. “Và đó là cơ ngơi của riêng tôi — tôi là nữ hoàng ở vương quốc ấy. Thật là dễ chịu khi có một góc nhỏ thuộc về chính mình. Tất nhiên, nếu tôi có ít đất hơn và nhà rộng hơn thì sẽ tốt hơn biết mấy.”
Đến đây, cô Cordelia lại phì cười. Đó là một trong những câu nói đùa quen thuộc của cô. Phía sau ngôi nhà có một mảnh đất rộng bốn sào. Cả nhà lẫn đất đều do một người bác để lại cho cô. Mảnh đất chẳng mang lại lợi ích gì cho cô Cordelia; cô không nuôi bò và cũng chẳng có thời gian để làm vườn. Thế nhưng cô rất yêu mảnh đất của mình; khi mọi người hỏi tại sao cô không bán nó đi, cô thường đáp:
“Tôi quý nó lắm. Tôi thích đi dạo quanh đó khi cỏ mọc xanh rờn. Biết đâu có lúc nó sẽ có ích. Mẹ tôi vẫn thường nói nếu bạn giữ lại bất cứ thứ gì trong bảy năm thì thế nào cũng có ngày dùng đến. Tôi đã giữ mảnh đất này lâu hơn thế nhiều, nhưng có lẽ thời gian hữu dụng của nó vẫn chưa đến. Trong lúc này, tôi cứ thấy vui vì mình là một chủ đất sở hữu hẳn bốn sào.”
Cô Cordelia từng nghĩ đến chuyện biến mảnh đất của mình thành khu vui chơi cho lũ trẻ nhà máy và mời từng nhóm đến chơi vào chiều thứ Bảy. Nhưng cô biết những người hàng xóm ở Point Pleasant sẽ phản đối chuyện này, thế nên ý định đó đành gác lại.
Khi cô Cordelia đẩy cánh cổng nhỏ vốn bị treo lệch sang một bên trên hàng rào cây tùng bách được cắt tỉa gọn gàng và ngăn nắp, cô sững người kinh ngạc và thốt lên: “Chúa tôi ơi!”
Cynthia Ann Flemming — người sống ở phía bên kia hàng rào cây tùng — lúc này liền vội vã chạy sang.
“Chào cô, Cordelia. Tôi có một bức thư người ta gửi nhờ cho cô đây.”
“Nhưng... con ngựa đó,” cô Cordelia nói, ngắt quãng bằng một tiếng thở dài sau mỗi từ. “Nó từ đâu tới vậy? Buộc ngay trước cửa nhà tôi — và nó đã ăn trụi ngọn của tất cả chậu phong lữ của tôi rồi! Chủ nhân hay người cưỡi nó đâu mất tiêu rồi?”
Con ngựa đang nhắc tới là một con vật có đôi mắt hiền lành, ngoại hình khá ưa nhìn, được buộc bằng dây thừng vào cây du trước cửa nhà cô Cordelia và đang ung dung nhaim ngấu nghiến một miệng đầy lá hoa phong lữ. Cynthia Ann bước qua hàng rào mang theo bức thư.
“Có lẽ cái này sẽ giải thích rõ hơn,” cô nói. “Cũng chính đứa bé trai đã dắt con ngựa tới đưa cho tôi — một thằng nhóc tì lấm tấm tàn nhang, miệng lúc nào cũng cười toe toét và tay thì xắn tay áo. Nó bảo được dặn mang thư và ngựa tới trao cho cô Cordelia Herry, đường Elm, Point Pleasant, và nó không thể đợi lâu được. Thế là nó buộc con vật vào đây rồi đưa thư lại cho tôi. Nó đến đây cách đây nửa tiếng rồi. Phải công nhận là con vật này đã phá nát đám hoa phong lữ của cô rồi đấy.”
Cô Cordelia bóc thư ra đọc. Đọc xong, cô đăm đăm nhìn vẻ tò mò của Cynthia Ann.
“Chà, đúng là phong cách của John Drew từ trước đến nay rồi! Tôi linh tính ngay từ lúc trông thấy con vật ấy là thể nào cũng có nhúng tay anh ta. John Drew là họ hàng của tôi. Anh ấy chuyển đến sống ở vùng Poplar Valley và vừa viết thư báo rằng anh ấy đã đi miền Tây, đồng thời muốn tôi nhận nuôi 'già Nap'. Chắc là con ngựa này đây. Anh ấy bảo con Nap đã già, không còn làm việc mấy được nữa và anh ấy không nỡ bắn nó hay bán nó cho ai có thể đối xử tệ bạc với nó, thế nên muốn tôi nhận nuôi và đối xử tử tế với nó vì tình nghĩa xưa. Hồi nhỏ John và tôi thân thiết với nhau như anh em ruột. Chẳng sai đi đâu được, đúng là tính nết của anh ấy xưa nay. Anh ấy lúc nào cũng làm mấy chuyện kỳ quặc rồi nghĩ rằng thế là hoàn toàn ổn. Và giờ thì anh ấy đã đi miền Tây còn con ngựa thì đang đứng ở đây. Nếu đó là con mèo hay con đằng thì còn đỡ — đằng này lại là ngựa!”
“Mảnh đất bốn sào của cô bây giờ tha hồ phát huy tác dụng nhé,” Cynthia Ann trêu chọc.
“Ừ nhỉ.” Cô Cordelia đáp một cách lơ đễnh. “Đúng là ý kiến hay! Phải rồi, tôi sẽ thả nó vào đó.”
“Nhưng cô không định giữ con ngựa này thật đấy chứ?” Cynthia Ann phản đối. “Ơ hay, nó có ích gì cho cô đâu — chưa kể đến tốn kém tiền thức ăn cho nó nữa chứ!”
“Tôi sẽ giữ nó một thời gian,” cô Cordelia quả quyết nói. “Như cô nói đấy, đã có sẵn mảnh đất bốn sào cơ mà. Nó sẽ có cỏ ăn trong một thời gian. Tôi vẫn luôn biết là mảnh đất đó sinh ra để làm sứ mệnh này mà. Tội nghiệp John Drew! Tôi rất muốn giúp anh ấy vì tình nghĩa xưa như anh ấy nói, dù chuyện này ngớ ngẩn chẳng kém gì những việc anh ấy từng làm. Nhưng tôi đã có kế hoạch rồi. Còn bây giờ thì tôi không thể cho con Nap ăn hoa phong lữ được.”
Cô Cordelia luôn thích ứng nhanh chóng và bình thản trước mọi hoàn cảnh mới. “Chẳng có ích gì khi cứ phải bấn loạn lên vì mọi chuyện,” cô thường tự nhủ như vậy. Thế là lúc này, cô cẩn thận gỡ dây cho con Nap, liếc nhìn những chậu hoa phong lữ với ánh mắt đầy tiếc nuối, rồi dắt nó ra mảnh đất phía sau nhà, buộc chặt nó vào một cái cột với vô số nút thắt chắc chắn đến mức chẳng sợ nó sổng chuồng đi đâu được.
Khi Cynthia Ann đầy vẻ khó hiểu đã ra về, cô Cordelia bắt đầu chuẩn bị bữa trà và suy ngẫm về kế hoạch vừa nảy ra trong đầu đối với 'cục nợ' trắng trẻo này.
“Tôi có thể giữ nó qua mùa hè,” cô tự nhủ. “Đến mùa thu tôi đành phải tìm cách tống khứ nó đi thôi vì chẳng có chỗ nào nhốt nó trong nhà, hơn nữa tôi cũng không đủ khả năng tài chính để nuôi nó. Để xem tôi có mượn được chiếc xe ngựa chở hàng của ông Griggs vào các buổi chiều thứ Bảy hay không, và nếu mượn được thì đám trẻ nhà máy tội nghiệp trong lớp tôi sẽ có được một buổi dã ngoại hàng tuần, nếu không thì tôi không phải là Cordelia Herry. Tôi lại thấy hình như cuối cùng John Drew cũng làm được một việc tốt đấy chứ. Tội nghiệp John! Anh ấy lúc nào cũng mặc định mọi chuyện sẽ theo ý mình.”
Mọi người ở Point Pleasant chẳng mấy chốc đều biết chuyện về món quà trời cho đầy rắc rối của cô Cordelia, thế là cô liền ngập chìm trong những lời khuyên nhủ và gợi ý. Cô điềm tĩnh lắng nghe tất cả rồi thản nhiên làm theo ý mình. Ông Griggs rất sẵn lòng cho mượn chiếc xe ngựa chở hàng cũ của ông, và vào thứ Bảy tuần tiếp theo, cả Point Pleasant được một phen xôn xao nho nhỏ — chẳng gì khác ngoài việc cô Cordelia lộc cộc đánh xe qua làng, ngự trị trên chiếc ghế cao của chiếc xe ngựa chở hàng màu vàng của ông Griggs, do con già Nap kéo. Sau một tuần thảnh thơi gặm cỏ trong mảnh đất bốn sào, con ngựa tỏ ra vô cùng sung sức, bước đi với nhịp điệu thong thả dứt khoát dọc theo đường Elm và qua cầu. Chiếc xe dài đã được chất đầy những tấm ván làm ghế ngồi, và khi cô Cordelia quay trở lại bên kia cầu, các băng ghế đã chật ních những đứa trẻ làm việc trong nhà máy — những sinh linh bé nhỏ với khuôn mặt tái nhợt nhưng đôi mắt ngời lên niềm vui sướng trước chuyến dã ngoại bất ngờ này.
Cô Cordelia đánh xe thẳng đến những ngọn đồi rợp bóng thông của vùng Deepdale, cách Pottstown sáu dặm. Sau đó, cô buộc con Nap vào một con đường nhỏ thuận tiện và thả lũ trẻ ra để chúng thỏa sức vùng vẫy trong rừng cây và đồng cỏ. Chúng mới vui làm sao! Và cô Cordelia mới hạnh phúc làm sao khi nhìn thấy chúng vui chơi thỏa thích!
Đến giờ ăn trưa, cô gọi tất cả tụ tập xung quanh mình rồi tiến lại phía chiếc xe ngựa. Trên xe có sẵn một giỏ bánh mì phết bơ.
“Tôi không khá giả gì để mua thêm thứ khác,” cô nói với Cynthia Ann, “nhưng thế này cũng đủ để lót dạ cho cái bụng nhỏ bé của chúng. Còn nước uống thì tôi có thể xin ở một trang trại nào đó.”
Cô Cordelia đã để mắt đến một ngôi nhà trang trại nọ suốt cả buổi sáng. Cô không biết gì về những người sống ở đó, nhưng cô rất thích vẻ bề ngoài của nó. Đó là một ngôi nhà lớn màu trắng với những ô cửa chớp xanh lục, tọa lạc giữa những vườn cây ăn quả trải rộng, phía trước là một thảm cỏ xanh mướt như nhung.
Cô Cordelia tiến về phía đó, vây quanh là lũ trẻ nhỏ bé, và tất cả cùng kéo vào khoảng sân rộng lớn của trang trại đúng lúc một người đàn ông lực lưỡng bước ra từ nhà kho gần đó. Khi ông tiến lại gần, cô Cordelia thầm nghĩ chưa từng thấy ai mang gương mặt giống như một nụ cười bằng xương bằng thịt đến thế. Những nụ cười đủ mọi kiểu cách dường như đang nhảy múa khắp khuôn mặt hồng hào của ông, lấp lánh trong đôi mắt và quanh khóe miệng.
“Chà, chà, chà!” ông lên tiếng khi đã đến khoảng cách nghe rõ tiếng. “Đây là một lớp học đi lạc phải không thưa cô?”
“Tôi chính là cô giáo đi lạc đây,” cô Cordelia đáp lại với đôi mắt ánh lên nét tinh nghịch. “Còn đây là đám trẻ nhà máy tôi đưa đi dã ngoại nhân ngày thứ Bảy. Tôi nghĩ mình có thể xin chút nước từ giếng nhà anh, và không biết anh có thể cho chúng tôi mượn dăm cái gáo múc nước bằng thiếc được chứ?”
“Nước á? Thôi nào, thôi nào!” người đàn ông lực lưỡng nói, trên khuôn mặt hiện lên ba nụ cười rõ rệt. “Sữa mới là thứ đáng uống chứ, thưa cô — sữa cơ. Tôi sẽ bảo người quản gia mang ra ngoài này. Rồi tất cả các cháu hãy sang bãi cỏ kia và cứ tự nhiên như ở nhà nhé. Chúa phù hộ cho cô, tôi rất quý trẻ con. Tên tôi là Smiles, thưa cô — Abraham Smiles.”
“Cái tên rất hợp với anh đấy,” cô Cordelia khẳng định một cách dứt khoát trước khi kịp suy nghĩ, rồi chợt đỏ bừng cả mặt vì sự bộc trực của mình.
Ông Smiles cười lớn. “Vâng, tôi đoán là lúc nào trông tôi cũng cười toe toét không dứt được. Phải sống sao cho xứng với cái tên của mình chứ, cô thấy đấy, mặc dù bản chất tôi vốn dĩ là kẻ hay cáu kỉnh khó chiều; Nhưng mời cô đi lối này, tôi có thể thấy cái đói đang thấp thoáng trong mắt mấy đứa nhóc kia kìa. Chúng ta sẽ tổ chức một buổi dã ngoại ứng biến ngay tại đây và lúc này luôn, tôi sẽ bảo người quản gia mang ra cả ít mứt nữa.”
Trong lúc lũ trẻ ngấu nghiến bữa trưa, cô Cordelia tranh thủ kể cho ông Smiles nghe toàn bộ câu chuyện về con già Nap và kế hoạch nhỏ của cô.
“Tôi định sẽ đưa một chuyến các em đến đây vào mọi ngày thứ Bảy đẹp trời suốt cả mùa hè này,” cô nói. “Đó là tất cả những gì tôi có thể làm. Tội nghiệp mấy đứa nhỏ, chúng thích lắm. Thật khủng khiếp khi nghĩ đến cuộc sống chật hẹp tù túng của chúng. Chúng chỉ đang tồn tại giữa muội than mà thôi. Một số đứa ở đây mãi đến hôm nay mới lần đầu tiên nhìn thấy đồng cỏ xanh đấy.”
Ông Smiles lắng nghe, gương mặt bừng sáng và rạng rỡ đến mức cô Cordelia cảm thấy chói lóa chẳng khác nào đang nhìn thẳng vào mặt trời.
“Này cô, tôi rất thích kế hoạch này của cô và tôi muốn góp một tay để giúp nó thành hiện thực. Hãy đưa những chuyến xe chở trẻ em đến đây vào mọi ngày thứ Bảy, cứ đến thẳng Trang trại Beechwood này, và thả chúng ra vùng rừng sồi cùng những đồng cỏ trên cao của tôi. Tôi sẽ dựng vài cái xích đu cho chúng chơi và tổ chức một số trò chơi, tôi cũng sẽ chuẩn bị cả đồ ăn thức uống nữa. Phiền phức á, thưa cô? Không đâu, phiền phức và tôi xưa nay vốn chẳng ưa gì nhau đâu. Đó sẽ là niềm vui đấy, thưa cô. Tôi vốn quý trẻ con dẫu cho mình có là một lão độc thân gắt gỏng khó tính đi chăng nữa. Nếu cô có thể hy sinh ngày nghỉ của chính mình để mang lại niềm vui cho chúng, thì chắc chắn tôi cũng có thể làm được điều gì đó chứ.”
Khi cô Cordelia cùng bầy trẻ nhỏ mệt nhoài nhưng vô cùng hạnh phúc lộc cộc trở về thị trấn trong ánh hoàng hôn rực rỡ, cô cảm thấy chuyến đi đã thành công mỹ mãn. Ngay cả con già Nap cũng có vẻ thong thả bước đi trong sự mãn nguyện ngập tràn. Chắc hẳn nó đang hồi tưởng về buổi chiều tuyệt vời mà nó vừa trải qua trên đồng cỏ ba lá của ông Smiles.
Vào mọi ngày thứ Bảy đẹp trời suốt mùa hè đó, cô Cordelia đều đưa một nhóm trẻ nhà máy về vùng quê. Người dân ở Point Pleasant đặt cho cỗ xe của cô biệt danh là “chuyến xe tiện lợi của cô Cordelia,” và nó trở thành một trò đùa quen thuộc được nhắc hoài.
Về phần ông Smiles, ông đã chứng tỏ mình là một trợ thủ đắc lực. Giống như cô Cordelia, ông dành trọn những ngày thứ Bảy cho lũ trẻ, và những buổi tiệc tùng vui nhộn hàng tuần đã được tổ chức tại Trang trại Beechwood.
Thế nhưng, khi những chiếc lá đồng và lá đồng thau bắt đầu rụng xuống trong khu rừng sồi, cô Cordelia đầy tiếc nuối nhận ra mùa hè đã kết thúc và những chuyến dã ngoại hàng tuần mà cô yêu thích chẳng kém gì lũ trẻ sắp phải tạm dừng.
“Tôi buồn lắm,” cô nói với ông Smiles, “nhưng đành chịu thôi. Chẳng mấy chốc nữa là trời sẽ quá lạnh cho những chuyến đi chơi của chúng tôi và dĩ nhiên tôi không thể giữ con Nap qua mùa đông được rồi. Tôi thực sự không nỡ rời xa nó, tôi đã quá quý nó mất rồi, nhưng tôi bắt buộc phải làm vậy.”
Cô nhìn con Nap với ánh mắt đầy tiếc nuối. Nó đang nhai đám cỏ ba lá mọc lại sau vụ gặt trong vườn nhà ông Smiles. Con vật trông béo tốt và mượt mà. Đó chính là mùa hè rực rỡ nhất trong cuộc đời của con Nap.
Ông Smiles húng hắng ho một tiếng đầy vẻ lúng túng. Cô Cordelia nhìn ông và vô cùng kinh ngạc khi thấy không một nụ cười nào hiện diện trên khuôn mặt hay quanh vùng miệng ông cả. Trông ông nghiêm túc một cách kỳ lạ.
“Tôi muốn mua lại con Nap,” ông nói với giọng trầm đục như từ dưới mồ vọng lên, “nhưng đó không phải là điều duy nhất tôi muốn. Tôi còn muốn cả cô nữa, thưa cô. Tôi chán ngấy cảnh làm một lão độc thân cáu kỉnh rồi. Tôi nghĩ mình muốn làm một ông chồng cáu kỉnh xem sao, để thay đổi bầu không khí ấy mà. Liệu cô có nghĩ mình chịu đựng nổi tôi với vai trò đó không, cô Cordelia, em yêu?”
Cô Cordelia nghẹn lời một thoáng rồi phì cười. “Ôi, ông Smiles, tôi đồng ý với mọi điều kiện miễn là ông chịu cười lại đấy nhé. Trông ông nghiêm nghị thế này cứ thấy sao sao ấy, chẳng tự nhiên chút nào.”
Những nụ cười lập tức vỡ òa và nhảy múa khắp khuôn mặt của người cầu hôn.
“Thế là em đồng ý rồi nhé?” ông hào hứng hỏi.
Nửa giờ sau, họ đã vạch sẵn kế hoạch cho tương lai. Vào dịp năm mới, cô Cordelia sẽ rời bỏ mái trường và thị trấn Pottstown đầy muội than để về làm bà chủ của Trang trại Beechwood.
“Và nghe này,” ông Smiles nói thêm. “Vào mọi ngày thứ Bảy đẹp trời, em sẽ có một chiếc xe trượt tuyết rộng rãi cùng con Nap, đánh xe vào thị trấn đón mấy đứa trẻ rồi đưa chúng ra đây tận hưởng buổi dã ngoại hàng tuần như thường lệ. Nhà cửa thì rộng rãi chán, thừa sức chứa chúng, Chúa mới biết rõ điều đó, còn nếu không đủ thì đã có mấy cái nhà kho lo phần quá tải. Đây sẽ là việc từ thiện đặc biệt mà chúng ta sẽ tâm huyết suốt đời, thưa cô — ý anh là Cordelia, em yêu của anh.”
“Cầu Chúa phù hộ cho con già Nap,” cô Cordelia nói với ánh sáng hạnh phúc ngời ngơ trong đôi mắt.
“Nó sẽ được sống sung sướng ngập tràn cỏ ngon cho đến hết phần đời còn lại,” ông Smiles mỉm cười nói thêm.