Mặt trời buổi sáng treo lơ lửng như một quả cầu đỏ đục, không chút ánh quang trên bầu trời xám xịt. Một trận tuyết nhẹ đã rơi trong đêm, khiến phong cảnh chằng chịt những lối đi hình mạng nhện của các hàng rào trở nên trắng xóa và tĩnh mịch, tựa hồ đang được quấn trong một tấm khăn tang.
Một thanh niên đang lái xe dọc con đường dẫn đến ngã tư Rykman; gương mặt trẻ trung thấp thoáng sau chiếc áo khoác dày mang nét trầm tư và thanh nhã, đôi mắt xanh thẳm mang vẻ đẹp kỳ lạ, đôi môi cương nghị nhưng lại vô cùng nhạy cảm. Đó không phải là một khuôn mặt khôi ngô, nhưng lại tỏa ra một sức hút kỳ ảo và tinh tế.
Hơi thở lạnh lẽo và đặc quánh của bầu không khí như đang báo hiệu những trận tuyết lớn hơn. Mục sư Allan Telford đưa mắt nhìn qua những vùng đất hoang vu và những ngọn đồi trắng xóa lạnh lẽo, rồi rùng mình, như thể sự tĩnh lặng băng giá xung quanh đang từ từ và nhẫn tâm len lỏi vào chính trái tim lẫn cuộc đời ông.
Ông cảm thấy chán nản tột cùng. Trong sâu thẳm tâm hồn, ông cay đắng tự hỏi rằng tất cả những lao tâm khổ tứ cùng những lời cầu nguyện của ông dành cho con người ở chốn nhỏ bé, chật hẹp này đã mang lại điều gì; họ cộc cằn và thô kệch cả trong hình hài lẫn lối sống chẳng khác nào những ngọn đồi cằn cỗi vây quanh họ.
Ông đã sống giữa họ được hai năm, và ông coi đó là hai năm thất bại. Ông đã quá bộc trực đối với họ; họ âm thầm bực tức trước những lời chỉ trích trực diện và cay cay nghiệt của ông nhằm vào những thói hư tật xấu vốn được họ dung dưỡng. Họ nhìn những đổi mới nhỏ nhặt của ông đối với lề lối thờ phượng truyền thống bằng ánh mắt bất mãn cùng sự nghi kỵ, rồi ngày càng lạnh lùng khép cửa trái tim mình trước ông. Ông vốn có ý tốt và đã làm việc chăm chỉ, để rồi giờ đây phải cay đắng thấm thía nỗi đau thất bại.
Suy nghĩ của ông hướng về bức thư nhận được vào hôm qua từ một người bạn học cũ, trong đó thông báo rằng chức quản nhiệm tại một nhà thờ thị trấn đáng mơ ước đang bị bỏ trống, đồng thời bỏ nhỏ rằng một lời thỉnh mời sẽ được gửi đến cho ông trừ khi ông tỏ ý không muốn nhận.
Hai năm trước, Allan Telford, một chàng trai vừa rời ghế nhà trường, đầy ắp nhiệt huyết sôi nổi cùng những lý tưởng cao đẹp, chắc chắn sẽ nói rằng:
"Không, điều đó không dành cho tôi. Công việc của tôi phải gắn liền với những mảnh đời nghèo hèn và bé mạt trên cõi đời này, y như Thầy của tôi vậy. Lẽ nào tôi lại chùn bước chỉ vì trong mắt trần tục, con đường ấy trông thật ảm đạm và tẻ nhạt?"
Giờ đây, khi nhìn lại chặng đường hai năm mục vụ của mình, ông mệt mỏi thốt lên:
"Tôi không thể ở lại đây thêm nữa. Nếu tiếp tục, tôi sợ rằng chính mình cũng sẽ chìm ngập xuống một vũng bùn đáng thương hại chẳng khác gì những con người chuyên nghề giả hình và bu chuyện này. Tôi chẳng thể giúp gì cho họ — họ không ưa cũng chẳng tin tưởng tôi. Tôi sẽ nhận lời mời này và trở về thế giới của riêng mình."
Có lẽ ý chính trong sự thất bại của ông đã vang lên qua những lời cuối cùng ấy: "thế giới của riêng mình". Ông chưa từng cảm thấy, hay cố gắng cảm thấy, rằng không gian chật hẹp này chính là thế giới của mình. Đối với ông, đó chỉ là một tầng lớp thấp kém hơn mà ông bước đến cùng những tin mừng cùng thiện chí chân thành; thế nhưng, một cách vô thức, ông vẫn luôn đặt mình đứng cao hơn họ, và giáo của ông đã cảm nhận được điều đó để rồi sinh lòng oán giận. Họ diễn đạt điều đó bằng cách bảo rằng ông là kẻ "kiêu kỳ".
Ngã tư Rykman hiện ra trong tầm mắt khi ông điều khiển xe vượt qua đỉnh của một ngọn đồi dài. Ông căm ghét nơi này, bởi ông quá rõ bản chất thực sự của nó — một ổ mầm mống đầy rẫy chuyện thị phi và ác ý, là môi trường dung dưỡng mọi lời đồn đại vu khống cùng những bóng gió cay độc thấm sâu vào đời sống xã hội của cộng đồng. Vụ bê bối mới nhất, trò đùa nhạt nhẽo nhất, hay những chi tiết mới nhất của vụ cãi vã gần đây nhất, luôn có thể tìm thấy tại cửa tiệm ở ngã tư Rykman.
Khi vị mục sư lái xe xuống đồi, một người đàn ông bước ra từ một ngôi nhà nhỏ dưới chân dốc và đứng chờ bên vệ đường. Nếu có thể, Telford đã vờ như không nhìn thấy hắn, ngặt nỗi điều đó là bất khả, bởi Isaac Galletly quyết tâm phải để người ta thấy và cất tiếng chào vị mục sư đầy niềm nở.
"Buổi sáng tốt lành, thưa mục sư Telford. Chắc ngài không phiền cho tôi đi nhờ một đoạn xuống ngã tư chứ nhỉ?"
Telford miễn cưỡng kìm cương ngựa và Galletly lết chiếc thân hình vào xe trượt tuyết. Hắn chính là kiểu người đáng khinh bỉ nhất trong các tạo vật: một kẻ chuyên bu chuyện ngồi lê đôi mách, dành phần lớn thời gian lang thang từ nhà này sang nhà khác trong làng, ngậm chiếc tẩu thuốc trong những gian bếp hàng xóm và thổi bùng lên thành ngọn lửa mọi mối thù hằn đang âm ỉ tại nơi này. Hắn từng được đặt biệt danh là "Nhật báo buổi sáng" bởi một giáo viên châm biếm từng trú chân qua mùa đông ở ngã tư này. Cái tên ấy vô cùng sát hợp và cứ thế đeo bám hắn mãi. Telford đã từng nghe đến cái tên đó.
Chắc giờ hắn lại bắt đầu hành trình đi vòng quanh bu chuyện rồi đây, ông thầm nghĩ.
Galletly không chút chần chừ liền lao ngay vào khoảng trống của cuộc trò chuyện.
"Đêm qua tuyết rơi khá dày đấy chứ. Tôi đoán chẳng bao lâu nữa trời lại đổ tuyết thôi. Bài giảng chủ nhật tuần trước của ngài tuyệt thật đấy, thưa mục sư Telford. Tôi đoán nó đã chạm đến tâm can của khối kẻ, cứ nhìn vào những gì tôi nghe thấy thì biết. Rất cần thiết và đó là sự thật. 'Hãy sống hòa thuận với mọi người' — đó chính là nguyên tắc sống của tôi. Chẳng có ngôi nhà nào trong vùng này mà tôi không thể ghé vào và được chào đón cả. Không phải ai ở ngã tư Rykman này cũng dám nói được như vậy đâu."
Galletly liếc xéo bằng khóe mắt để dò xem vị mục sư có khơi mào theo manh mối này hay không. Vẻ mặt dửng dưng của Telford khiến hắnụt hẫng, nhưng Galletly nào dễ gì bỏ cuộc.
"Chắc ngài chưa nghe chuyện vụ lùm xùm ở nhà Palmer tối hôm qua phải không?"
"Chưa."
Lời đáp cộc lốc một âm tiết. Telford đang vô ích tìm cách dập tắt câu chuyện tầm phào của Galletly từ trong trứng nước. Cái tên Palmer chẳng gợi lên ý nghĩa đặc biệt nào trong tai ông. Ông chỉ biết trang trại nhà Palmer nằm ở đâu, và rằng người phụ nữ có gương mặt sầu muộn, tóc vàng nhạt tên là bà Fuller — thỉnh thoảng vẫn đến nhà thờ — đang sống ở đó. Sự hiểu biết của ông chỉ dừng lại ở đó. Ông từng đến thăm ba lần nhưng chẳng thấy bóng dáng ai ở nhà — ít ra là bề ngoài là vậy. Giờ đây, ông lại phải gánh chịu việc bị Galletly nhồi nhét cho toàn bộ câu chuyện về một cuộc cãi vã dung tục nào đó.
"Chưa á? Ai mà chẳng đang bàn tán xôn xao. Đầu đuôi là thế này, con Min Palmer vừa có một trận cãi lộn ra trò với Rose Fuller rồi tống cổ mẹ con cô ta ra khỏi nhà. Nghe nói hai người phụ nữ đã có một trận lôi đình khủng khiếp. Con Min đúng là một mụ đàn bà dữ dằn khi nổi cơn thịnh nộ — mà ngọn lửa ấy lại bùng lên khá thường xuyên. Chẳng ai hiểu nổi sao con Rose lại có thể nhịn nhục sống với nó lâu đến thế. Nhưng cuối cùng thì cô ta cũng phải cuốn gói ra đi. Chúa mới biết con người khốn khổ ấy sẽ sống ra sao đây. Cô ta chẳng có lấy một xu dính túi cũng chẳng họ hàng thân thích — chỉ là một đứa trẻ mồ côi được gia đình Palmer nuôi nấng. Giờ cô ta đang ở nhà Rawlings. Biết đâu khi con Min nguôi giận, nó sẽ cho phép cô ta quay lại, nhưng chuyện đó mỏng manh lắm. Con Min căm ghét cô ta như độc dược vậy."
Đối với Telford, tất cả những điều này thật khó hiểu. Nhưng ông hiểu rằng bà Fuller đang gặp rắc rối nào đó và việc giúp đỡ bà là bổn phận của mình nếu có thể, dẫu trong lòng ông vẫn tồn tại một sự ác cảm kỳ lạ và khó lý giải đối với người phụ nữ ấy — điều mà ông từng tự trách mình rất nhiều lần.
"Người phụ nữ mà anh gọi là Min Palmer ấy là ai?" Ông lạnh lùng hỏi. "Hoàn cảnh gia đình họ thế nào? Có lẽ tôi cần phải biết nếu muốn giúp ích được điều gì — nhưng tôi chẳng có hứng thú nghe mấy chuyện thị phi nhảm nhí."
Câu nói kết luận của ông hoàn toàn bị Galletly phớt lờ.
"Min Palmer là người đàn bà tồi tệ nhất ở cái ngã tư Rykman này — hay thậm chí cả ngoài vùng đi nữa. Xưa nay nó vốn là một conẻm kỳ quặc. Tôi nhớ nó hồi còn là một thiếu nữ — một ả ranh con mắt đen đanh đá làm sao! Xinh đẹp, khối kẻ từng gọi nó thế. Riêng tôi thì chẳng bao giờ thấy đẹp chỗ nào. Dòng họ nhà nó vốn dĩ là một đám dở người và con Min từ nhỏ đã chẳng được dạy dỗ đàng hoàng — cứ thả cho sống hoang dã suốt cả đời. Chà, Rod Palmer bắt đầu bén mảng theo đuổi nó. Rod vốn là một tên du côn vô tích sự. Cụ già Palmer khá giả lắm và Rod là đứa con độc nhất của cụ, nhưng con Rose này thì sống ở đó và lo việc nội trợ cho họ sau khi vợ cụ Palmer qua đời. Cô ta là một sinh linh bé nhỏ trầm tính và ngoan ngoãn. Người ta đồn rằng cụ ông muốn Rod cưới cô ta — chẳng biết thực hư thế nào. Rốt cuộc thì, hắn ta vẫn phải cưới con Min. Anh trai của con Min đã truy đuổi hắn bằng một chiếc roi ngựa, ngài hiểu chứ. Cụ già Palmer giận điên người nhưng đành phải chịu thua và Rod đã đưa cô ta về nhà. Con Min có vẻ đằm tính lại đôi chút vì rắc rối ấy, ban đầu sống lầm lì và cau có. Nó và Rod cắn xé nhau như chó với mèo. Sau đó Rose kết hôn với Osh Fuller, một kẻ nát rượu vô tích sự. Hắn chết chỉ sau chừng một năm, để lại mẹ con Rose không nhà không cửa. Thế là cụ già Palmer đến đón cô ta về nhà. Cụ rất mực yêu quý Rose và chẳng màng gì đến con Min. Con Min buộc phải tỏ ra lịch sự với Rose chừng nào cụ Palmer còn sống. Cuối cùng thì Rod lăn ra chết và chẳng bao lâu sau cha hắn cũng qua đời. Và phần kỳ quặc bắt đầu từ đây. Ai nấy đều đinh ninh rằng cụ sẽ chu cấp hậu hĩnh cho Rose và con Min sẽ chỉ nhận được phần thừa thãi. Thế nhưng chẳng tìm thấy di chúc nào cả. Tôi không dám chắc mọi chuyện đều ổn thỏa đâu nhé, thưa ngài. Tất nhiên tôi có thể giữ ý kiến riêng của mình. Cụ già Palmer có một chứng ám ảnh kỳ quái, có thể nói thế, về việc lập di chúc. Cứ mỗi năm cụ lại mời một luật sư từ thị trấn đến để lập di chúc mới và đốt bản cũ đi. Luật sư Bell đã đến và lập một bản khoảng tám tháng trước khi cụ qua đời. Người ta cho rằng cụ đã hủy nó rồi chết trước khi kịp lập bản khác. Cụ ra đi đột ngột quá mà. Dù sao đi nữa, toàn bộ gia sản đều thuộc về đứa con của con Min — hay nói cách khác là về tay con Min. Nó đã trở thành kẻ thống soái. Rose vẫn ở lại đó và con Min đã dung thứ cho cô ta, điều đó vượt quá mong đợi của mọi người. Nhưng cuối cùng thì nó cũng tống cổ cô ta đi rồi. Con Min đang lên cơn thịnh nổ và tốt nhất là đừng dại dột mà dây dưa với nó lúc này."
"Bà Fuller sẽ phải làm gì đây?" Telford lo lắng hỏi.
"Đó mới là vấn đề. Cô ta ốm yếu — chẳng làm lụng được mấy — lại thêm đứa con gái nhỏ nữa chứ. Con Min vẫn luôn ghen tị với đứa trẻ ấy. Đó là một sinh linh bé nhỏ vô cùng xinh xắn, lanh lợi và cụ Palmer đã cưng chiều nó hết mực. Còn đứa con của chính con Min lại là một sinh vật trông thật khủng khiếp — một kẻ tàn tật từ khi sinh ra. Chẳng nghi ngờ gì nữa, đó là sự trừng phạt giáng xuống đầu nó. Còn về phần Rose, chắc chắn Đức Chúa Trời của các bà góa và trẻ mồ côi sẽ lo liệu cho cô ta thôi."
Bất chấp sự ghê tởm trong lòng, Telford không thể kìm nếm một nụ cười trước giọng điệu nửa mếu máo, nửa sụt sùi mà Galletly dùng để kết thúc câu chuyện.
"Tôi nghĩ tốt nhất là mình nên ghé thăm bà Palmer này," ông chậm rãi nói.
"Chẳng ích gì đâu, thưa mục sư Telford. Con Min sẽ sập cửa vào mặt ngài là cái chắc, nếu nó không làm gì tệ hơn thế. Nó căm ghét các vị mục sư và mọi thứ tốt đẹp. Đã nhiều năm nay nó chẳng thèm bước chân đến cửa nhà thờ. Ngay từ đầu nó vốn chẳng có chút thiên hướng tôn giáo nào, và khi vụ bê bối về nó nổ ra, cụ mục sư Dinwoodie thời đó của chúng ta — một người kính sợ Chúa, thưa mục sư Telford — cụ không hề nhượng bộ những kẻ làm điều ác — cụ đã đến thẳng nhà nó để quở trách và khiển trách tội lỗi của nó. Con Min liền xông vào cào cấu cụ. Hắn thề từ đó trở đi sẽ không bao giờ đến nhà thờ nữa, và quả nhiên hắn giữ lời cho đến nay. Người dân quanh đây từng nói chuyện với nó và cố gắng hướng nó về điều thiện, nhưng vô ích. Chà, tôi từng nghe người ta đồn rằng mụ đàn bà đó dám bảo rằng chẳng có Thượng Đế nào cả. Thật đấy, thưa mục sư Telford — tôi nghe rồi. Một số mục sư của chúng ta đã từng cố gắng đến thăm nó. Họ chẳng dám thử lần thứ hai đâu. Vị gần đây nhất — vóc dáng cũng xấp xỉ ngài — đã một phen hoảng hồn, tôi nói thật đấy. Con Min chộp lấy vai vị ấy và xốc lên như xốc một con chuột! Tôi không tận mắt chứng kiến nhưng bà Rawlings thì có. Ngài phải nghe bà ấy miêu tả lại cơ."
Galletly khúc khích cười khi nhớ lại, đôi mắt tiểu nhân nhỏ hẹp ánh lên vẻ đắc ý. Telford thầm tạ ơn Chúa khi cuối cùng họ cũng đến nơi. Ông cảm thấy mình không thể chịu đựng thêm giây phút nào nữa ở bên cạnh kẻ này.
Mặc dù vậy, ông lại cảm thấy vô cùng tò mò. Người phụ nữ tên Min Palmer này ít ra cũng phải khác biệt so với phần còn lại của cư dân nơi ngã tư, dẫu chỉ là ở mức độ tội ác tày trời hơn của ả. Ông suýt cảm thấy những tội lỗi ở tầm vóc lớn lao của ả còn ít đáng trách hơn những thói hư tật xấu vụn vặt của đám hàng xóm hay soi mói kia.
Galletly hớt hải nhập bọn với nhóm người đang ngồi lê la trên bục gỗ dơ dáy, ướt át, còn Telford bước vào trong cửa hàng. Môi cặp phụ nữ lếu thế đang bàn tán với bà Rykman về "vụ lùm xùm nhà Palmer". Telford vội vã mua những thứ lặt vặt của mình. Khi quay người khỏi quầy hàng, ông chạm mặt ngay một người phụ nữ đang dừng chân ở ngưỡng cửa để quan sát khung cảnh xung quanh với vẻ khinh bỉ cau có. Bằng một thứ trực giác tinh tế nào đó, Telford nhận ra đây chính là Min Palmer.
Cảm xúc đầu tiên của chàng thanh niên là sự thán phục dành cho người phụ nữ trước mặt, dẫu khoác lên mình bộ trang phục kỳ cục cùng vẻ mặt thách thức, phi nữ tính, nhưng ả vẫn sở hữu một vẻ đẹp nổi bật đến sửng sốt. Ả cao ráo, và ngay cả chiếc áo khoác rách rưới của đàn ông mà ả đang mặc cũng chẳng thể che lấp được những đường nét uyển chuyển trên cơ thể. Mái tóc đen dày được búi xõa xượi thành một cục sau gáy, và từ bên dưới chiếc mũ lông thú cũ kỹ lóe lên đôi mắt đen to tròn, sáng rực, hàng mi dài rợp bóng, chứa đựng một thứ lửa ngầm đang âm ỉ cháy. Làn da ả rám nắng và thô ráp, nhưng dòng máu đỏ hồng ấm áp vẫn ánh lên trên má với một vẻ mặn mà tối sẫm, khuôn mặt mang dáng oval hoàn hảo với những đường nét được tạc đẽo theo tỷ lệ chuẩn mực gần như cổ điển.
Telford đã có một trải nghiệm kỳ lạ vào khoảnh khắc ấy. Nhìn xuyên qua lớp vỏ bọc bên ngoài của một vẻ đẹp đã tàn phế ấy, dường như ông nhìn thấy hình bóng về những gì người phụ nữ này đáng lẽ có thể trở thành nếu được đặt trong những hoàn cảnh sinh thành và môi trường ưu ái hơn — nơi bản chất giàu cảm xúc, đầy đam mê, vốn có tiềm năng hướng về cả thiện lẫn ác của ả, được rèn giũa và uốn nắn đúng đắn để rồi vươn lên thành một vẻ đẹp nữ tính huy hoàng mà Đấng Sáng Tạo hẳn đã vạch sẵn cho ả. Ông nhận ra, tựa như một sự mặc khải, rằng người phụ nữ này hoàn toàn chẳng có điểm gì chung với những tâm hồn hẹp hòi, tự mãn của ngã tư Rykman. Dù bản chất ả có bị bóp méo và lệch lạc đi chăng nữa, ả vẫn cao cả hơn gấp bội so với những kẻ đang ngồi đó để phán xét ả.
Min mua vài món ít ỏi rồi nhanh chóng rời khỏi cửa hàng, bước lướt qua vị mục sư mà chẳng buồn liếc mắt. Ông nhìn thấy ả bước lên chiếc xe trượt tuyết thô sơ và phóng đi dọc theo con đường ven sông. Đám người ngồi lê trên bục đã im lặng trong suốt lúc ả ghé vào, nhưng giờ đây những lời bàn tán lại râm ran trở lại. Telford cảm thấy quặn thắt trong lòng khi vội vã lái xe đi. Ông dành cho Min Palmer một niềm thương cảm mà chính ông cũng không tài nào hiểu hay phân tích nổi. Nỗ lực đo lường khoảng cách giữa con người hiện tại của ả và con người đáng lẽ ả có thể trở thành đã cứa vào tim ông đau nhói như một nhát dao.
Suốt buổi sáng hôm đó, ông ghé thăm vài ngôi nhà rải rác dọc theo dòng sông. Sau bữa trưa, đột nhiên ông quay đầu ngựa hướng thẳng về trang trại nhà Palmer. Isaac Galletly, đang thoải mái cuộn tròn bên xó sưởi nhà hàng xóm, nhìn thấy ông phóng xe qua liền khúc khích cười.
"Lại có chuyện lạ, vị mục sư đích thân đến nhà Palmer kìa!" Hắn cười khẩy. "Một khi đã nổi hứng thì hắn ta cố chấp phết đấy. Chà, tôi đã cảnh báo trước hắn những gì sẽ phải đối mặt rồi. Nếu con Min có cào nát mặt hắn ra, thì hắn chỉ có thể tự trách mình mà thôi."
Telford không phải không có những mối bận tâm riêng khi đánh xe vào khoảng sân nhà Palmer. Ông buộc con ngựa vào hàng rào và ngập ngừng nhìn quanh. Những đống tuyết chưa từng có ai giẫm lên chất đống trước cửa chính, thế nên ông đành hướng về phía nhà bếp và chầm chậm bước qua những hàng cây tử đinh hương trơ trụi dọc theo hàng rào. Chẳng có chút dấu hiệu sự sống nào quanh đây. Trời lại bắt đầu đổ tuyết, nhẹ nhàng và dày hạt, che khuất những ngọn đồi và dòng sông sau một lớp màn sương trắng xóa.
Ông giơ tay định gõ cửa, nhưng chưa kịp chạm tới thì cánh cửa đã bật mở và chính Min xuất hiện ngay trước ngưỡng cửa.
Lần này ả không mặc chiếc áo khoác nam giới như ở cửa hàng nữa, và bộ trang phục tự dệt gọn gàng, ôm sát cơ thể đã phô bày trọn vẹn những đường cong đầy đặn, tuyệt mỹ của ả. Mái tóc lộng lẫy được bện quanh đầu thành một vành vương niệm óng ả, và đôi mắt tối màu đang bừng cháy ngọn lửa giận dữ chưa kịp kìm nén. Một lần nữa, Telford lại ngợp trước vẻ đẹp kỳ diệu của ả. Trải qua bao năm tháng chìm đắm trong sự nóng nảy và ý chí sai lầm, tất cả vẫn không thể xóa nhòa đi vẻ đẹp của khuôn mặt kiêu hãnh và tối tăm ấy.
Ả giơ một bàn tay rám nắng to lớn nhưng thanh thoát lên, chỉ thẳng về phía cổng.
"Đi đi!" Ả đe dọa nói.
"Bà Palmer," Telford mở lời, nhưng ả ra hiệu bằng một cử chỉ quyền uy để bắt ông im lặng.
"Tôi không muốn loại người như các người bén mảng đến đây. Tôi căm ghét tất cả các mục sư các người. Anh đến đây để lên lớp dạy đời tôi chắc? Chắc mấy kẻ thánh thiện ở cái ngã tư kia xúi giục anh chứ gì. Đừng hòng anh bước qua được ngưỡng cửa nhà tôi."
Telford không nao núng đối diện với ánh mắt thách thức của ả. Đôi mắt xanh thẳm mang thứ sức mạnh đầy mê hoặc và ngọt ngào của ông nhìn sâu vào đôi tròng mắt đang nổi giông bão của Min với vẻ trầm ngâm và dò hỏi. Dần dần, ngọn lửa giận dữ trong mắt ả dịu xuống và đầu ả cúi gằm.
"Dù sao tôi cũng chẳng đáng để anh cất lời," ả nói với một vẻ nhún nhường đầy cau có. "Có lẽ anh có ý tốt nhưng anh chẳng giúp gì được cho tôi đâu. Tôi qua cái thời đó lâu rồi. Mấy kẻ thánh thiện ở ngã tư bảo tôi bị quỷ ám. Biết đâu thật đấy — nếu thực sự có quỷ."
"Tôi thực lòng có ý tốt," Telford chậm rãi nói. "Tôi không đến đây để quở trách bà. Tôi đến để giúp đỡ nếu tôi có thể — nếu bà cần sự giúp đỡ, thưa bà Palmer..."
"Đừng gọi tôi bằng cái tên đó," ả bộc phát cắt ngang. Ả vung hai tay ra như thể đang đẩy lùi một vật ghê tởm vô hình nào đó khỏi người mình. "Tôi căm ghét cái tên ấy — cũng như tôi căm ghét tất cả những ai từng mang nó. Tôi chẳng nhận được gì từ họ ngoài sự bất công và đối xử như loài chó má. Hãy gọi tôi là Min — đó mới là cái tên duy nhất thuộc về tôi lúc này. Đi đi — sao anh còn chưa chịu đi? Đừng đứng đó nhìn tôi bằng cái bộ dạng ấy. Tôi không thay đổi ý định đâu. Tôi không cần mấy trò cầu nguyện hay rên rỉ xung quanh mình. Tôi ngấy đến tận cổ mấy thứ đó rồi. Đi đi!"
Telford ngẩng cao đầu và nhìn thẳng vào đôi mắt ả một lần nữa. Cả hai trao nhau ánh nhìn thật lâu. Rồi ông lặng lẽ nhấc mũ chào, không một lời từ biệt, ông quay người bước thẳng ra cổng. Một cảm giác cay đắng của sự thất bại và thất vọng ngập tràn trong tim khi ông lái xe rời đi.
Min đứng ở ngưỡng cửa dõi theo củi xe khuất dần trên con đường ven sông. Sau đó, ả thở dài một hơi thật dài, run rẩy tựa như một tiếng rên rỉ.
"Nếu tôi gặp người đàn ông đó từ lâu lắm rồi," ả chậm rãi nói, như thể đang mò mẫm trong một tầng sâu chưa từng được khai phá của tâm thức, "tôi đã chẳng trở thành con người thế này. Tôi cảm nhận được điều đó khi nhìn vào anh ấy — tất cả ùa về trong tôi với một cảm giác quặn thắt đáng sợ — tựa như thể chúng ta đang đứng trơ trọi ở một nơi nào đó ngoài thế giới này, nơi chẳng cần đến lời nói để diễn đạt mọi điều. Anh ấy không khinh miệt tôi — anh ấy sẽ không chế giễu tôi, dẫu tôi có tồi tệ đến đâu, giống như lũ người ở cái xó xỉnh kia. Anh ấy đã có thể giúp tôi nếu chúng tôi gặp nhau kịp lúc, nhưng giờ thì quá muộn rồi."
Ả úp hai tay lên mặt và rên rỉ, lắc lư thân hình qua lại như kẻ đang chịu đựng cơn đau đớn đọa đày nơi cửa tử. Chút chốc sau, ả ngước nhìn ra ngoài với đôi mắt khô khốc, trơ trọi.
"Thật là một con ngốc!" Ả cay đắng thốt lên. "Mấy kẻ thánh thiện ở ngã tư kia mà thấy chắc há hốc mồm ra đây. Chắc giờ khối kẻ đang nhìn đấy..." — ả liếc về phía cửa sổ của ngôi nhà bên cạnh. "Ừ, mụ Rawlings đang dòm ngó kìa và con Rose thì đang lén lút nhìn trộm qua vai mụ ấy."
Nét mặt ả đanh lại. Bản năng của thứ đam mê tội lỗi xưa cũ lại trỗi dậy.
"Đừng hòng nó quay lại đây — tuyệt đối không. Ồ, nó là một con mèo ngọt nhạt thảo mai — nhưng nó có múa vuốt đấy. Tôi bị đổ mọi tội lỗi lên đầu. Nhưng nếu có cơ hội, tôi sẽ nói cho vị mục sư đó biết cách nó từng dùng cái giọng ngọt ngào ấy để mỉa mai, châm chọc tôi ra sao — cách nó mưu tính và hãm hại tôi thế nào chừng nào còn có thể. Mà tôi thật ngốc khi cứ phải bận tâm xem hắn nghĩ gì cơ chứ! Ước gì tôi chết quách đi cho rồi. Nếu không vì đứa nhỏ, tôi đã ra cái hố lò mùa xuân đen ngòm dưới kia mà tự vẫn cho xong — thế có phải rảnh nợ không cơ chứ."
Đó là một buổi chiều xám xịt một tuần sau đó khi Allan Telford lại một lần nữa bước đi trên con đường ven sông hướng về trang trại nhà Palmer. Gió thổi buốt giá và ông phải cúi gằm đầu để tránh cơn thịnh nộ của thời tiết. Gương mặt ông tái nhợt, hốc hác và trông già đi trước tuổi.
Ông dừng lại trước chiếc cổng thô sơ, tự ngực tỳ lên đó trong khi chăm chú quan sát ngôi nhà cùng cảnh vật xung quanh. Đúng lúc ấy, cửa bếp bật mở và Min, khoác chiếc áo choàng cũ của đàn ông, bước ra và rảo bước thật nhanh băng qua sân.
Ánh mắt Telford dõi theo ả với một sự tập trung đầy xót xa. Ông thấy ả dẫn một con ngựa từ chuồng ra và tròng vào chiếc xe trượt tuyết đang chất đầy những bao ngũ cốc. Có lúc ả dừng lại, vòng hai tay ôm lấy cổ con ngựa, áp má vào thân hình nó bằng một cử chỉ đầy ve vuốt.
Vị mục sư tái mặt cất tiếng rên rỉ nghẹn ngào. Ông khao khát được cướp đi ả vĩnh viễn khỏi công việc lao động nhọc nhằn, thô kệch ấy, được ôm ấp che chở ả an toàn khỏi những lời chế giễu và khinh miệt trong vòng tay yêu thương của mình. Ông biết đó là sự điên rồ — ông đã tự nhủ với bản thân điều đó trong từng giờ khắc mà khuôn mặt nổi loạn, đăm đăm của Min ám ảnh tâm trí ông — thế nhưng ông vẫn hoàn toàn bị chi phối bởi nó.
Min dắt con ngựa băng qua sân và để nó đứng trước cửa bếp; ả không hề nhìn thấy bóng hình đang cúi gậm bên chiếc cổng. Khi ả xuất hiện trở lại, ông thấy đôi mắt đen cùng ánh hồng rực rỡ trên khuôn mặt ả lấp ló bên dưới chiếc khăn choàng màu đỏ thẫm quấn quanh đầu.
Khi ả vừa tóm lấy dây cương, cánh cửa bếp bỗng sập mạnh vào khung với một tiếng bang đanh gọn, bất ngờ. Con ngựa, một con vật to lớn, khỏe mạnh và vô cùng nhạy cảm, giật nảy mình rồi lồng lên vì hoảng sợ.
Lớp băng dưới chân vô cùng trơn trượt và nguy hiểm. Min mất thềm đứng và ngã khuỵu ngay dưới những móng guốc đang nện xuống nặng nề của con ngựa. Con vật, được giải thoát khỏi bàn tay kìm giữ của ả, chồm người lao tới, kéo theo chiếc xe nặng trịch nghiến qua người người phụ nữ đang nằm bất động trên mặt đất.
Tất cả diễn ra chỉ trong chớp mắt. Thân hình bất động nằm nguyên ở nơi vừa ngã xuống, một bàn tay duỗi thẳng vẫn còn đang siết chặt chiếc roi. Telford lao qua cổng và phi như điên dọc theo con sườn dốc. Ông quỳ sụp xuống bên cạnh ả.
"Min! Min!" Ông hoảng loạn gọi.
Không có lời đáp. Ông nhấc bổng ả lên tay và lảo đảo tha gánh nặng ấy vào trong nhà, trái tim thắt lại vì nỗi sợ hãi kinh hoàng khi nhẹ nhàng đặt ả lên chiếc ghế dài cũ kỹ ở một góc bếp.
Căn phòng khá rộng rãi và mọi thứ đều ngăn nắp, sạch sẽ. Ngọn lửa cháy bập bùng, và vài chậu cây xanh đang nở hoa bên khung cửa sổ hướng nam. Ngồi bên cạnh đó là một đứa trẻ khoảng bảy tuổi đang ngước gương mặt đầy kinh ngạc nhìn vào sự xộc xện đầy bất ngờ của Telford.
Cậu bé sở hữu đôi mắt đen và những đường nét hoàn hảo của Min, được tinh lọc qua đau thương thành một vẻ tinh tế tựa như ngọc khắc, mái tóc mượt mà xõa xuống thành từng lọn bồng bềnh xung quanh gương mặt nhỏ nhắn mang vẻ đẹp thánh thiện. Ngồi cuộn tròn bên cạnh cậu là một chú chó nhỏ với đôi tai mượt như sa tanh và những chiếc chân viền tua rua trông như lụa rối.
Telford chẳng bận tâm đến bất cứ điều gì, kể cả đứa trẻ đang hoảng sợ. Ông trông như một kẻ mất trí.
"Min," ông lại cất tiếng rên rỉ, run rẩy dò tìm mạch đập của ả trong khi những giọt mồ hôi lạnh túa ra trên ván trán.
Gương mặt Min tái nhợt như cẩm thạch, ngoại trừ một vết bầm tím lớn vắt ngang má và một vết rách tàn nhẫn ở rìa mái tóc đen, từ đó dòng máu rỉ ra thấm đẫm chiếc gối.
Ả ngạc nhiên mở mắt theo tiếng gọi của ông, ngước nhìn lên với một biểu cảm ngơ ngác, van lơn đầy đau đớn và sợ hãi. Một tiếng rên khẽ bật ra từ đôi môi tái nhợt. Telford chồm dậy trong niềm vui cuộn trào run rẩy.
"Min, em yêu," ông dịu dàng nói, "em đã bị thương — hy vọng là không quá nghiêm trọng. Anh phải rời đi một phút để chạy đi gọi người giúp — anh sẽ không lâu đâu."
"Quay lại đây," Min cất giọng trầm nhưng rành mạch.
Ông sốt ruột khựng lại.
"Gọi người cũng chẳng ích gì đâu," Min bình tĩnh nói tiếp. "Tôi sắp chết rồi — tôi biết rõ điều đó. Ôi, lạy Chúa!"
Ả đưa tay ôm sườn rồi oằn mình quằn quại. Telford tuyệt vọng quay ngoắt về hướng cửa. Min giơ tay lên.
"Lại đây," ả kiên quyết nói.
Ông vô thức vâng lời. Ả ngước lên nhìn ông bằng đôi mắt sáng rực, không chút sợ hãi.
"Đừng bước đi một bước nào — đừng bỏ mặc tôi chết ở đây một mình. Tôi không cứu được nữa đâu — và tôi có chuyện muốn nói với anh. Tôi buộc phải nói và thời gian chẳng còn nhiều nữa."
Telford gần như chẳng màng đến lời ả trong nỗi thống khổ tột cùng.
"Min, để anh đi tìm người giúp — để anh làm gì đó chứ," ông van xin. "Em không thể chết — em không được phép chết!"
Min đã ngả người ra sau, thở dốc trên chiếc gối đẫm máu.
Ông quỳ xuống bên cạnh, vòng tay ôm lấy cơ thể tội nghiệp, dập nát của ả.
"Tôi phải nhanh lên," ả thều thào nói. "Tôi không thể chết khi điều này còn canh giữ trong lòng. Rose — tất cả là của cô ta — tất cả. Có một bản di chúc — chính cụ — cụ già Palmer đã lập ra nó. Cụ luôn căm ghét tôi. Tôi tìm thấy nó trước khi cụ mất — và đã đọc nó. Cụ để lại mọi thứ cho cô ta — không một xu dắt túi cho tôi hay đứa cháu nội của cụ — chúng tôi phải chết đói — phải đi ăn xin. Tôi lúc ấy chẳng khác nào kẻ điên. Khi cụ chết — tôi đã giấu bản di chúc đi. Tôi định — sẽ đốt nó — nhưng rồi chưa bao giờ làm được. Nó đày đọa tôi — suốt đêm lẫn ngày — tôi chẳng có lấy một phút bình yên. Anh sẽ tìm thấy nó trong một chiếc hộp — ở phòng tôi. Hãy nói với cô ta — nói với Rose — tôi đã tồi tệ nhường nào. Còn đứa con trai của tôi — rồi nó sẽ ra sao đây? Rose căm ghét nó — cô ta sẽ tống cổ nó đi — hoặc hành hạ nó..."
Telford ngẩng khuôn mặt tái mét, hốc hác của mình lên.
"Anh sẽ nuôi con của em, Min. Thằng bé sẽ đối với anh như con đẻ của chính mình."
Một biểu cảm nhẹ nhõm khôn tả xuất hiện trên gương mặt người phụ nữ sắp chết.
"Anh thật tốt... với tôi. Giờ thì tôi có thể chết — trong bình yên — được rồi. Tôi mừng vì được chết — để rũ bỏ tất cả mấy thứ này. Tôi mệt mỏi lắm rồi — khi phải sống thế này. Biết đâu — tôi sẽ có một cơ hội — ở một nơi khác. Ở đây — tôi chưa từng có lấy một lần..."
Đôi mắt tối màu rũ xuống — khép lại. Telford rên rỉ đầy run rẩy.
Min lại mở mắt ra một lần nữa, nhìn thẳng vào mắt ông.
"Nếu tôi gặp anh — từ lâu lắm rồi — anh đã có thể — yêu tôi — và tôi đã trở thành — một người phụ nữ tốt. Thật tốt cho chúng ta — cho anh — khi tôi — đang chết đi. Con đường của anh sẽ rộng mở — anh sẽ sống tốt và thành công — nhưng anh sẽ mãi mãi — nhớ về tôi."
Telford cúi xuống, áp môi mình lên đôi môi đã nhợt nhạt vì đau đớn của Min.
"Anh có nghĩ rằng — chúng ta sẽ — gặp lại nhau không?" Ả thều thào hỏi. "Ngoài kia — tối tăm quá — Chúa sẽ chẳng bao giờ — tha thứ cho tôi — tôi đã từng — quá ư tội lỗi."
"Min, người Cha đầy lòng yêu thương luôn khoan dung hơn con người. Ngài sẽ tha thứ cho em, nếu em cầu xin Ngài, và em hãy chờ đợi anh cho đến ngày anh đến đó. Anh sẽ ở lại đây và làm tròn bổn phận của mình — anh sẽ cố gắng thật nhiều..."
Giọng ông nghẹn ngào. Đôi mắt đen to lớn của Min bừng sáng lên một niềm âu yếm thiết tha. Bản chất mạnh mẽ, sâu sắc nhưng lầm lỡ cuối cùng cũng chịu khuất phục. Một tiếng kêu xót xa đến cực điểm bật ra từ đôi môi ả.
"Ôi, lạy Chúa — xin tha thứ cho con — xin tha thứ cho con!"
Và theo tiếng kêu ấy, tâm hồn của Min Palmer — người phụ nữ khốn khổ gánh chịu biết bao đau thương, tội lỗi và cả những oan khiên — đã bay đi, ai dám chắc là về đâu? Ai dám khẳng định rằng tiếng kêu ăn năn hối hận của ả đã không được lắng nghe, ngay cả vào phút chót ấy, bởi một Vị Thẩm Phán khoan dung hơn chính những đồng loại của ả?
Telford vẫn quỳ trên sàn nhà trống trải, ôm chặt trong vòng tay thi thể của người phụ nữ ông yêu — nàng là của ông, hoàn toàn thuộc về ông trong cái chết, điều mà sinh thời nàng chưa từng có thể. Cái chết đã khỏa lấp khoảng cách giữa họ.
Căn phòng chìm trong tĩnh lặng. Gương mặt Min dường như đã tìm lại được chút nét ngây thơ của thuở thiếu thời. Những đường nét cứng nhắc, khó coi đều đã được phẳng lì. Đứa trẻ tật nguyền rụt rè bò đến bên Telford, áp phần đầu mượt mà của chú chó nhỏ vào má cậu. Telford ôm trọn cỗ thân hình dị dạng ấy vào lòng, đăm đăm nhìn vào gương mặt nhỏ nhắn — gương mặt của Min, đã được thanh tẩy và tôn nghiêm. Ông sẽ giữ nó ở bên mình mãi mãi. Ông cúi xuống, thành kính hôn lên khuôn mặt lạnh giá, đôi mi khép chặt cùng vương trán vấy máu của người phụ nữ đã khuất. Đoạn, ông đứng dậy.
"Đi cùng anh nhé, em yêu," ông dịu dàng nói với đứa trẻ.
Ngày hôm sau lễ tang, Allan Telford ngồi trong phòng nghiên cứu tại căn nhà mục sư nhỏ bé của mình giữa vòng vây những ngọn đồi mùa đông. Áp sát cửa sổ là đứa con của Min, gương mặt nhỏ nhắn, xinh đẹp áp chặt vào những ô kính, cùng chú chó sáng lanh lợi ngồi bên cạnh.
Telford đang viết nhật ký.
"Tôi sẽ ở lại đây — ngay sát bên nấm mồ của nàng. Tôi sẽ nhìn thấy nó mỗi khi nhìn ra từ cửa sổ phòng làm việc — mỗi khi đứng trên bục giảng — mỗi khi bước ra bước vào giữa những giáo dân của mình. Tôi bắt đầu nhận ra mình đã thất bại ở điểm nào. Tôi sẽ bắt đầu lại từ đầu thật kiên nhẫn và khiêm nhường. Hôm nay tôi đã viết thư từ chối lời mời làm mục sư của nhà thờ C——. Trái tim và sứ mệnh của tôi đều ở nơi này."
Ông khép quyển sách lại và cúi đầu tựa lên đó. Bên ngoài, tuyết vẫn rơi nhẹ nhàng; ông biết rằng nó đang bao bọc lấy ngôi mộ mới đắp trên sườn đồi lạnh giá lác đác những bóng thông bằng một tấm khăn tang trắng tinh khiết của sự bình yên và vô tận.