Tuyển Tập Truyện Ngắn Lucy Maud Montgomery, 1902 Đến 1903

Lượt đọc: 41 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Vì Sao Ông Cropper Đổi Ý

❊ ❊ ❊

“Thế nào, cô Maxwell, ngày đầu tiên của cô suôn sẻ cả chứ?” ông Baxter niềm nở cất tiếng hỏi khi cô giáo mới bước vào bàn ăn.

Đó là một cô gái người mảnh khảnh, nước da ngăm, nét mặt không mấy nổi bật nhưng cử chỉ toát lên vẻ nhanh nhẹn, hoạt bát. Ông Baxter rất có cảm tình với cô; hay như theo cách nói của ông, ông “chấm cái phong thái ấy”.

Học kỳ mùa hè ở học khu Maitland vừa mới bắt đầu. Esther Maxwell tuy là người lạ nước lạ cái, nhưng vốn đảm đang tháo vát, cô hoàn toàn tin tưởng vào khả năng đưa lớp học vào nền nếp quy củ của mình. Cô tươi cười đáp lời ông Baxter:

“Khởi đầu như thế là rất tốt ạ. Lũ trẻ có vẻ sáng dạ, dễ dạy và không đến mức khó bảo.”

Ông Baxter gật gù: “Ở trường này chẳng có đứa nào hư đốn cả, trừ mấy thằng ranh nhà Cropper—mà lũ ấy thích thì cũng ngoan ra trò đấy. Chắc hôm nay chúng nó chưa đi học đâu nhỉ?”

“Vâng, chưa ạ.”

“Này cô Maxwell, tôi nghĩ tốt nhất là nên báo trước để cô liệu đường, khi nào lũ ấy đến lớp thì thế nào cô cũng gặp rắc rối cho mà xem. Người ta bảo biết người biết ta, trăm trận trăm thắng mà lị. Ngay từ đầu lão Cropper đã phản đối việc thuê cô rồi. Dĩ nhiên không phải lão ghét bỏ gì riêng cô đâu, chỉ là lão xưa nay vẫn bài xích giáo viên nữ, mà một khi người nhà Cropper đã định kiến thì trời đất cũng chẳng lay chuyển nổi. Lão khăng khăng rằng đàn bà con gái thì chẳng thể giữ nổi kỷ luật. Lão đã sẵn bụng ác cảm với cô theo thói thường, lũ nhóc nhà lão cũng thừa biết điều đó. Chúng biết tỏng là bố chúng sẽ ngấm ngầm chống lưng cho mọi trò quậy phá, cốt để chứng minh quan điểm của lão là đúng. Lão Cropper cáo già và trơn tuột như lươn, khó mà tóm gáy lão được lắm.”

“Mấy đứa đó lớn lắm rồi hả bác?” Esther lo lắng gặng hỏi.

“Ừ, mười ba, mười bốn tuổi cả rồi, mà tướng mạo lại vượt trội so với tuổi. Cái khổ là cô chẳng thể dùng roi vọt với chúng nó được. Đàn ông thì còn trị nổi, chứ phụ nữ như cô thì chúng nó dắt mũi ngay. E rằng cô sẽ phải nhọc lòng nhiều đấy. Nhưng biết đâu đấy, có khi chúng nó lại cư xử đàng hoàng thì sao.”

Bụng bảo dạ, ông Baxter chẳng tin lũ trẻ sẽ ngoan ngoãn, nhưng Esther vẫn hy vọng vào những điều tốt đẹp. Cô không nghĩ ông Cropper lại đem thành kiến của mình ra để làm khó dễ người khác. Niềm tin ấy càng được củng cố khi chiều hôm sau, trên đường đi dạy về, cô được chính ông cho đi nhờ xe. Đó là một người đàn ông to lớn, khôi ngô với phong thái vô cùng nhã nhặn, lịch thiệp. Ông ân cần hỏi han về trường lớp cùng công việc giảng dạy, chúc cô mọi sự hanh thông, và bảo rằng sắp tới cũng sẽ gửi hai thằng con nghịch như quỷ sứ của mình đến lớp. Esther thở phào nhẹ nhõm. Cô thầm nghĩ chắc hẳn ông Baxter đã trầm trọng hóa vấn đề lên đôi chút.

“Cây mận bên nhà thím Charley năm nay lại sai trĩu quả rồi,” ông Baxter buông lời nhận xét bên bàn trà tối hôm ấy. “Hôm nay tôi đi tắt qua mấy bãi đất trống từ phía rừng về nhà thì thấy. Phen này quả phải hái được hàng giạ chứ chẳng chơi.”

“Tôi đồ rằng thím Charley tội nghiệp rồi cũng chẳng xơ múi được quả nào như mọi năm cho mà xem,” bà Baxter bực bội chen vào. “Thật là quá quắt hết chỗ nói! Giá mà thím ấy bắt tận tay day tận cánh được nhà Cropper một lần thì hay biết mấy.”

“Bà chẳng có chứng cứ gì rành rành là nhà họ làm cả, Mary à,” người chồng gạt đi, “đừng có bạ đâu vu vạ đấy trước mặt người khác như thế.”

“Tôi biết mười mươi là do nhà đấy chứ còn ai vào đây nữa,” bà Baxter cãi lại, “ông cũng rõ như ban ngày rồi, Adoniram ạ. Cả thím Charley cũng biết thừa, khốn nỗi là chẳng có bằng cớ—nghĩ mà tức anh ách! Tôi không dám chắc Isaac Cropper có tự tay vặt trộm mấy quả mận ấy hay không. Nhưng lão biết đích xác kẻ nào làm—rồi đống mận ấy lại chui tọt vào nồi mứt của mụ Mehitable Cropper chứ đi đâu, chẳng chạy đằng trời!”

“Cô Maxwell thấy đấy, chuyện đầu đuôi là thế này,” ông Baxter quay sang phân trần với Esther. “Chồng thím Charley Cropper là anh em ruột với Isaac. Hai người họ xưa nay chẳng đội trời chung, lúc chú Charley qua đời lại nổ ra một trận tranh chấp tài sản long trời lở đất. Isaac chơi những vố bẩn thỉu, bỉ ổi đến tột cùng, nên từ dạo đó dân làng ai nấy đều khinh ra mặt. Cơ mà thím Charley cũng thuộc diện sắc sảo chẳng vừa, nên lão cũng chẳng chiếm hết phần hơn được. Giữa hai trang trại có một dải đất tranh chấp, và thím ấy đã giành được quyền sở hữu. Ngay sát hàng rào ranh giới có mọc một cây mận to, có thể nói là giống mận ngon nhất vùng Maitland này. Ấy thế mà thím Charley chẳng bao giờ được nếm nổi một quả.”

“Thế mận biến đi đâu hết cả ạ?” Esther hỏi.

“Không cánh mà bay,” ông Baxter gật đầu đầy ngụ ý. “Cứ đến độ mận vừa chớm chín thì đùng một cái, sáng hôm sau thím Charley ra đã thấy trên cành chẳng còn sót lại lấy một quả. Thím ấy chẳng tài nào túm được bằng chứng để trừng trị kẻ cắp một trận ra trò. Nhưng ở cái xứ Maitland này, ai ai cũng tin chắc mẩm rằng Isaac Cropper thừa biết số mận ấy biến đi đằng nào.”

“Cháu nghĩ ông Cropper không đến nỗi đi ăn trộm đâu ạ,” Esther phân trần.

“À, lão ta thì có bao giờ coi đấy là trộm cắp đâu. Lão cứ một mực đòi dải đất đó và khăng khăng bảo mận là của mình. Tôi dám chắc trong đầu lão tự thuyết phục bản thân như thế thật. Đã vậy lão lại ghét cay ghét đắng thím Charley. Tôi mà có cách bắt quả tang tay tội đồ già ấy thì tốn bao nhiêu tôi cũng chịu, ngặt nỗi lão quá đỗi ma mãnh.”

“Chắc bác Baxter quá khắt khe với ông Cropper rồi,” Esther tự nhủ sau đó. “Có khi bác ấy mang sẵn định kiến cá nhân với người ta cũng nên.”

Thế nhưng chỉ một tháng sau, cô đã hoàn toàn phải nghĩ lại. Trong suốt quãng thời gian đó, hai cậu con trai nhà Cropper đã bắt đầu đi học.

Ban đầu, Esther cũng có phần quý mến chúng. Cả hai đều là những thiếu niên khôi ngô, sở hữu cái vẻ khéo léo, nhã nhặn hệt như bố mình, lại có vẻ sáng dạ và thông minh. Vài ngày đầu, mọi chuyện diễn ra êm xuôi khiến Esther thở phào nhẹ nhõm.

Nhưng chẳng bao lâu sau, một bầu không khí ngấm ngầm chống đối bắt đầu lan tràn khắp lớp học. Esther thấy mình hoàn toàn bất lực không thể dập tắt nổi. Mấy đứa con nhà Cropper chẳng bao giờ công khai chống đối ra mặt, nhưng chúng cứ thích làm gì thì làm. Đám học sinh còn lại thấy thế liền hùa theo, và chỉ trong vòng một tháng, Esther khốn khổ đã hoàn toàn mất quyền kiểm soát vương quốc nhỏ bé của mình. Tiếng phàn nàn bắt đầu râm ran trong giới phụ huynh đóng thuế, ngay cả ông Baxter trông cũng đầy vẻ ái ngại. Cô biết nếu không sớm lập lại trật tự, người ta sẽ yêu cầu cô nộp đơn từ chức; thế nhưng cô hoàn toàn bế tắc trước cái thói bất tuân đầy xảo quyệt và tinh vi mà anh em nhà Cropper bày ra.

Một ngày nọ, cô quyết định đích thân đến gặp ông Cropper để khơi gợi chút lương tri của ông ta, nếu như ông ta còn sót lại chút nào. Hôm ấy là một ngày đặc biệt tồi tệ ở trường. Tranh thủ lúc cô vắng mặt vào giờ nghỉ trưa, ai đó đã đem toàn bộ bàn học trong lớp xếp chồng lên nhau thành một hình kim tự tháp giữa sàn, sách vở và bảng con bị tráo đổi lung tung, cùng đủ trò quậy phá khác. Khi bị tra hỏi, đứa nào đứa nấy đều chối bay chối biến việc mình làm hay tiếp tay làm điều đó. Alfred và Bob Cropper nhìn thẳng vào mắt cô, thề thốt mình vô tội bằng cái vẻ lịch thiệp như thường lệ, dẫu vậy Esther vẫn đoan chắc chúng chính là thủ phạm. Cô cũng mường tượng ra câu chuyện này khi được thêu dệt lại bên các bàn trà ở Maitland sẽ tệ hại đến mức nào, tủi thân đến mức chỉ muốn ngồi thụp xuống mà khóc. Nhưng cô đã gạt đi. Thay vào đó, cô mím chặt môi, giúp lũ trẻ dọn dẹp lớp học cho ngăn nắp trở lại, rồi sau giờ tan trường liền đi thẳng đến nhà Isaac Cropper.

Người đàn ông ấy vừa từ cánh đồng gặt bước vào, trông vẫn lịch thiệp như mọi bận dù đang khoác trên mình bộ quần áo lao động thô kệch. Ông ta bắt tay cô thật nồng nhiệt, hồ hởi nói rất mừng được gặp cô rồi bắt đầu huyên thuyên về chuyện thời tiết. Esther không để mình bị đánh trống lảng như thế, dù cô cảm nhận rõ lòng can đảm của mình đang dần tan biến trước cái vẻ trơ tráo, lạnh lùng cố hữu của người nhà Cropper.

“Thưa ông Cropper, tôi đến đây để nói chuyện về Alfred và Robert,” cô cất lời. “Dạo này các em cư xử không được ngoan ở trường.”

“Thế cơ à!” Giọng ông Cropper thoáng vẻ ngạc nhiên đầy xảo trá. “Lạ thật đấy. Xưa nay tôi chưa thấy Alfred và Robert làm phiền lòng thầy cô giáo bao giờ. Lần này chúng nó lại làm sao nữa thế?”

“Các em không chịu nghe theo lời tôi dặn,” Esther khẽ nói, giọng hơi run.

“À, ra vậy, cô Maxwell này, có lẽ cô lượng thứ cho nếu tôi nói thẳng rằng một người giáo viên thì phải biết cách làm cho học trò phục tùng mệnh lệnh của mình chứ. Mấy đứa con trai nhà tôi tính khí mạnh mẽ, ương bướng, cần phải có bàn tay cứng rắn, kiên quyết mới uốn nắn nổi. Tôi vẫn luôn bảo rằng trường Maitland này tốt nhất là nên thuê thầy giáo. Như thế trật tự mới đâu vào đấy được. Không phải là tôi chê trách gì riêng cô đâu—hoàn toàn không phải thế nhé. Tôi cũng mong cô thành công lắm chứ. Ngặt nỗi dạo này tôi nghe bà con phàn nàn nhiều quá về chuyện kỷ luật ở trường.”

“Trước khi con trai ông đến lớp thì tôi chẳng gặp khó khăn gì cả,” Esther bực mình đáp trả, “và tôi tin chắc rằng nếu ông chịu hợp tác với tôi, tôi hoàn toàn có thể quản lý được chúng.”

“Chà, cô thấy đấy,” ông Cropper thong dong đáp, “khi tôi gửi con đến trường, lẽ dĩ nhiên là tôi mong đợi người giáo viên phải có đủ năng lực để cáng đáng phần việc mà họ được trả tiền để làm.”

“Vậy là ông nhất quyết không chịu giúp tôi?” Esther cất tiếng, giọng run rẩy.

“Kìa, cô gái trẻ ơi, tôi thì làm được gì cơ chứ? Lũ con trai thì nhạy lắm, chúng nó biết ngay khi nào thì có thể qua mặt giáo viên mà chẳng hề hấn gì. Chắc chắn cô sẽ tìm được một ngôi trường khác dễ quản hơn và làm tốt công việc của mình thôi. Còn ở đây, như tôi đã nói rồi đấy, cần phải có một bàn tay sắt cầm lái. Ơ kìa, cô đã vội về rồi sao, cô Maxwell? Đi một quãng đường xa thế cô phải dùng chút đồ lót dạ đã chứ. Để nhà tôi mang ra cho cô chút gì đó nhé.”

“Dạ thôi, cảm ơn ông,” Esther tội nghiệp đáp. Cô cảm thấy mình phải rời khỏi đây ngay lập tức, nếu không cô sẽ bật khóc nức nở vì tủi nhục trước đôi mắt xanh lạnh tanh mà giả lả kia mất. Về đến nhà, cô giam mình trong phòng và òa khóc. Cô chán nản nghĩ rằng giờ đây chẳng còn nước nào khác ngoài việc nộp đơn từ chức.

Thứ Bảy tuần sau đó, Esther cầm theo chiếc máy ảnh Kodak đi dạo buổi chiều. Đó là một ngày mùa thu tuyệt đẹp, nắng rực rỡ, cây rừng và đồng bãi như đang tắm mình trong làn sương mờ êm ả. Esther đi tắt qua những bãi đất trống để sang nhà thím Charley Cropper định bụng ghé thăm. Nhưng ngôi nhà khóa trái cửa, rõ ràng là chẳng có ai ở nhà, nên cô lang thang vòng ra những cánh đồng phía sau. Đi xuyên qua một lùm cây phong, cô bước ra khoảng đất mọc đầy những thân cây non rợp bóng phía bên kia. Ngay trước mắt cô, với những cành trĩu trịt quả vươn qua hàng rào ranh giới, chính là cây mận trứ danh. Esther sững lại nhìn một lát. Rồi một nụ cười kỳ lạ thoáng hiện trên gương mặt cô, và cô giơ chiếc máy ảnh lên.

Tối thứ Hai, Esther lại đến tìm gặp ông Cropper. Sau những lời xã giao mở đầu của ông ta, cô buông một câu dường như chẳng hề ăn nhập, rằng hôm thứ Bảy vừa rồi thời tiết thật là đẹp.

“Ánh sáng hôm ấy cực kỳ lý tưởng để chụp ảnh,” cô thản nhiên tiếp lời. “Tôi mang máy ảnh ra ngoài và may mắn chụp được một bức rất ưng ý. Tôi đem tấm ảnh in sẵn đến đây cho ông xem, nghĩ bụng hẳn là ông sẽ thấy hứng thú.”

Cô đứng dậy và đặt tấm ảnh lên bàn trước mặt ông Cropper. Cây mận hiện lên rõ mồn một. Bob và Alf Cropper đang vắt vẻo trên cành hái mận. Ngay dưới gốc cây, bố của chúng đang đứng đợi với một giỏ đầy ắp quả trên tay.

Ông Cropper nhìn chằm chằm vào bức ảnh rồi ngước nhìn Esther. Đôi mắt ông ta đã mất đi vẻ dửng dưng thường ngày, nhưng giọng điệu vẫn cố tỏ ra ngoan cố:

“Chỗ mận ấy danh chính ngôn thuận là của tôi.”

“Có lẽ vậy,” Esther bình thản đáp, “nhưng có những người lại không nghĩ như thế đâu ạ. Chẳng hạn như thím Charley—tôi đồ rằng thím ấy sẽ rất muốn xem bức ảnh này đấy.”

“Đừng cho bà ấy xem!” ông Cropper hấp tấp kêu lên. “Tôi nói cho cô hay, cô Maxwell, mận đó là của tôi. Nhưng tôi cũng mệt mỏi vì cãi cọ tranh chấp rồi, và tôi cũng đã định bụng từ trước là sau này sẽ để mặc cho bà ấy hưởng. Dẫu sao cũng chỉ là chuyện cỏn con. Còn về cái chuyện hôm nọ chúng ta bàn ấy, cô Maxwell à. Tôi đã suy nghĩ kỹ lại rồi, và tôi thừa nhận là hôm đó mình hơi vô lý. Tôi sẽ bảo ban lại thằng Alfred với thằng Robert xem sao.”

“Được vậy thì tốt quá ạ,” Esther điềm đạm nói. “Chuyện mấy quả mận chẳng phải việc của tôi, và tôi cũng chẳng muốn can dự vào xích mích nội bộ nhà ông làm gì, nhất là khi ông đã nói sẽ để thím Charley được hưởng phần tài sản của mình từ nay về sau. Còn về chuyện ở trường, hy vọng là mọi thứ sẽ tiến triển tốt đẹp hơn.”

“Cô để lại tấm ảnh này cho tôi chứ, được không?” ông Cropper nóng lòng hỏi.

“Ồ, dĩ nhiên rồi ạ,” Esther mỉm cười. “Dù sao thì tôi vẫn còn giữ phim gốc mà, ông biết đấy.”

Kể từ hôm đó trở đi, hai anh em nhà Cropper bỗng trở thành những tấm gương ngoan ngoãn mẫu mực, và những thành phần bất hảo khác trong lớp vì mất đi kẻ đầu sỏ nên cũng sớm bị dẹp yên. Những lời phàn nàn hoàn toàn biến mất, và đến cuối kỳ, Esther được ký tiếp hợp đồng giảng dạy.

“Xem chừng cô đã thu phục được lão Cropper về phe mình hoàn toàn rồi đấy,” ông Baxter hào hứng bảo cô vào tối hôm đó. “Trong cuộc họp hôm nay, lão khen cô nức nở là cô giáo giỏi nhất mà trường này từng có, rồi còn đề xuất tăng lương cho cô nữa chứ. Sống ngần này tuổi đầu, tôi chưa từng thấy lão Isaac Cropper lại chịu quay ngoắt 180 độ một cách đẹp đẽ đến thế bao giờ.”

Esther chỉ mỉm cười. Cô thừa biết phải dùng đến một đòn bẩy nặng ký đến mức nào mới lay chuyển nổi định kiến của ông Cropper, nhưng cô chỉ giữ kín bí mật ấy cho riêng mình.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.