Thuở nhỏ, tôi luôn coi mỗi lần đến thăm Wyther Grange là một niềm hân hoan lớn. Đó là một ngôi nhà cổ kính, rộng lớn và yên tĩnh, nơi Bà Laurance và Bà DeLisle – cô Winnifred của tôi – cùng sinh sống. Dù được hai người rất mực yêu thương, tôi chưa bao giờ vượt qua được cảm giác e sợ nhất định trước cả hai. Bà là một cụ bà cao lớn, uy nghi với đôi mắt đen sắc sảo tưởng như có thể nhìn thấu tâm can người khác. Bà lúc nào cũng mặc những bộ váy bằng lụa đắt tiền sột soạt cứng cáp, cắt may theo lối thời trẻ. Tôi đồ rằng thỉnh thoảng bà cũng thay trang phục, nhưng ấn tượng trong trí óc tôi về bà thì vẫn luôn như vậy: một người bà bước đi thong thả quanh nhà với chùm chìa khóa lớn bên thắt lưng – những chiếc chìa khóa mở ra hàng tá rương, hộp và ngăn kéo cổ xưa kỳ diệu. Một trong những niềm vui thích lớn nhất của tôi là được tung tăng đi theo bà trong những chuyến kinh lý quanh nhà, ngắm nhìn bà mở ra và kiểm tra tất cả những báu vật cùng kỷ vật gia truyền của các thế hệ nhà Laurance đã qua.
Đối với cô Winnifred, tôi ít e sợ hơn, có lẽ vì cô ăn mặc theo kiểu hiện đại nên trong đôi mắt thơ ngây của tôi, cô trông gần gũi và tự nhiên hơn. Thời còn là Winnifred Laurance, cô từng là tuyệt sắc giai nhân của dòng họ và nay vẫn là một người phụ nữ đẹp đẽ với đôi mắt tối màu rực rỡ cùng các nét mặt thanh tú như tượng ngọc. Cô luôn mang vẻ buồn rầu, nói năng bằng giọng trầm ấm dịu dàng, và là hình mẫu lý tưởng trong mắt đứa trẻ như tôi về tất cả những gì cao sang, đài các.
Tại Wyther Grange, tôi có nhiều chốn vui chơi yêu thích, nhưng thích nhất vẫn là căn gác xếp. Đó là một không gian cổ kính rộng rãi, thừa sức cho cả một gia đình ở thoải mái, chất đầy những đồ đạc bỏ đi cùng các rương, hộp cũ kỹ chứa trang phục thời trước. Tôi chơi ở đó hoài không biết chán, hết mặc thử những bộ váy áo, mũ mão lỗi thời lại đến tập những điệu nhảy thời xưa trước chiếc gương cao đã rạn nứt treo ở một đầu phòng. Căn gác xếp cổ ấy đối với tôi thực sự là một thế giới thần tiên.
Có một chiếc rương cổ mà tôi không thể khám phá, và giống như mọi điều bị cấm đoán, nó có sức hút kỳ lạ đối với tôi. Nó nằm sâu trong một góc khuất bụi bặm đầy màng nhện, là một chiếc thùng gỗ chắc chắn, cao ráo và được sơn màu xanh lục bảo. Từ vài lời thốt ra vô tình của Bà mà tôi nghe lỏm được, tôi chắc chắn chiếc rương này có cả một lịch sử; đó là thứ duy nhất Bà không bao giờ đụng đến trong những lần dọn dẹp định kỳ. Mỗi khi chơi mệt, tôi lại thích bò lên ngồi trên chiếc rương ấy, thêu dệt nên những tưởng tượng của riêng mình – mà tưởng tượng tôi thích nhất là một ngày nào đó tôi sẽ giải được ẩn số, mở chiếc rương ra và thấy nó chất đầy vàng bạc châu báu, giúp tôi khôi phục lại gia tài dòng họ Laurance cùng mọi vẻ huy hoàng truyền thống của Wyther Grange cổ kính.
Một ngày nọ, khi tôi đang ngồi trên đó thì cô Winnifred và Bà Laurance đi lên cầu thang hẹp và tối. Bà vừa đi dọc căn phòng vừa khua chùm chìa khóa lách cách và ngó nghiêng vào các góc bụi bặm. Khi tiến đến bên chiếc rương cũ, Bà lấy chùm chìa khóa gõ dồn dập lên nắp rương.
"Ta dạo này cứ băn khoăn không biết trong chiếc rương cũ này có gì," Bà nói. "Ta e rằng thật sự nên mở nó ra thôi. Mối mọt có thể đã chui vào qua vết nứt trên nắp rồi."
"Sao Mẹ không mở ra?" Bà DeLisle hỏi. "Con tin chắc chiếc chìa khóa của anh Robert sẽ vừa với ổ khóa này đấy."
"Không," Bà trả lời bằng cái giọng mà không ai, kể cả cô Winnifred, dám mớ tới chuyện tranh cãi. "Ta sẽ không mở chiếc rương đó nếu không có sự đồng ý của Eliza. Nó đã gửi gắm chiếc rương cho ta trông nom khi ra đi, và ta đã hứa sẽ không bao giờ mở ra cho đến khi nó tự đến lấy."
"Tội nghiệp Eliza," Bà DeLisle trầm ngâm nói. "Con không biết giờ đây cô ấy ra sao. Chắc cũng thay đổi nhiều rồi, giống như tất cả chúng ta thôi. Đã gần ba mươi năm kể từ ngày cô ấy ở đây. Hồi đó cô ấy đẹp làm sao!"
"Ta chưa bao giờ ưa nó," Bà cất giọng cộc lốc. "Đó là một kẻ ủy mị, mộng mơ. Nó đã có thể lấy một người chồng tử tế nhưng lại thích lãng phí cuộc đời để sầu muộn ôm giữ ký ức về một kẻ không đáng xách dép cho người nhà Laurance."
Bà DeLisle khẽ thở dài và không đáp lại. Người ta đồn rằng thời trẻ cô cũng từng có mối tình lãng mạn của riêng mình nhưng đã bị mẹ cô thẳng tay dập tắt. Tôi từng nghe nói cuộc hôn nhân của cô với ông DeLisle hoàn toàn không có tình yêu từ phía cô và kết thúc rất cay đắng. Nhưng ông đã qua đời nhiều năm, và cô Winnifred không bao giờ nhắc về ông nữa.
"Ta đã quyết định việc phải làm rồi," Bà quả quyết nói. "Ta sẽ viết thư cho Eliza và hỏi xem liệu ta có thể mở rương ra để kiểm tra xem mối mọt đã xông vào chưa. Nếu nó từ chối thì thôi. Ta chẳng ngờ vực gì việc nó sẽ từ chối đâu. Nó sẽ còn bám lấy những tư tưởng ủy mị cũ kỹ đó chừng nào còn thở."
Sau bận ấy, tôi bắt đầu tránh né chiếc rương cũ. Trong mắt tôi, nó mang một ý nghĩa mới và trông giống như ngôi mộ của một điều gì đó – có lẽ là một mối tình đã chết và bị chôn vùi trong quá khứ.
Về sau, một bức thư gửi cho Bà chuyển đến; Bà đưa nó qua bàn cho Bà DeLisle.
"Thư của Eliza đấy," Bà nói. "Ta nhận ra nét chữ của nó ở bất cứ đâu – không phải kiểu chữ viết nguệch ngoạc, cẩu thả thời nay, mà là nét chữ đài phác thanh lịch, đều đặn như khắc bản in. Đọc thư đi, Winnifred; ta không mang kính và ta cá là mấy lời mộng mị của Eliza sẽ làm ta mệt óc lắm. Con không cần đọc to lên đâu – ta hình dung ra hết rồi. Chỉ cần cho ta biết nó nói gì về chiếc rương."
Cô Winnifred mở thư ra đọc rồi đặt xuống với một tiếng thở dài nhẹ.
"Đây là tất cả những gì cô ấy nói về chiếc rương: 'Nếu không vì một thứ bên trong đó, cháu sẽ xin cô mở rương ra và đốt sạch mọi thứ chứa bên trong. Nhưng cháu không thể chịu đựng được việc ai khác ngoài cháu nhìn thấy hay chạm vào thứ duy nhất ấy. Vậy xin cô hãy giữ nguyên chiếc rương như cũ, cô kính yêu. Dù mối mọt có xông vào cũng không sao.' Chỉ có vậy thôi," Bà DeLisle tiếp tục, "và con phải thú nhận rằng con thấy thất vọng. Con luôn có sự tò mò gần như trẻ con về chiếc rương cổ đó, nhưng có lẽ số phận không cho con được thỏa nguyện rồi. 'Thứ duy nhất' đó hẳn phải là chiếc váy cưới của cô ấy. Con luôn nghĩ cô ấy đã khóa chặt nó ở trong đó."
"Câu trả lời của nó đúng như những gì ta dự đoán," Bà thiếu kiên nhẫn nói. "Rõ ràng là năm tháng chẳng làm nó khôn ra chút nào. Thôi được rồi, ta phủi tay không dính dáng đến đồ đạc của nó nữa, mối mọt hay không cũng mặc kệ."
Phải đến mười năm sau, tôi mới lại nghe nói thêm điều gì về chiếc rương cổ. Bà Laurance đã qua đời, nhưng cô Winnifred vẫn sống tại Wyther Grange. Cô rất cô đơn, và vào mùa đông sau cái chết của Bà, cô đã gửi lời mời tôi đến chơi một chuyến dài ngày.
Khi ghé thăm lại căn gác xếp và thấy chiếc rương màu xanh cổ kính vẫn nằm nguyên ở góc khuất bụi bặm ấy, sự tò mò thời thơ ấu trong tôi sống dậy. Tôi nài nỉ cô Winnifred kể cho tôi nghe câu chuyện về nó.
"Cô mừng vì cháu đã nhắc cô nhớ," Bà DeLisle nói. "Cô đã định mở chiếc rương kể từ sau khi Mẹ mất, nhưng cứ hoãn lại mãi. Cháu biết đấy, Amy, tội nghiệp Eliza Laurance đã qua đời cách đây năm năm, nhưng ngay cả lúc đó Mẹ cũng không chịu cho mở rương. Giờ thì không còn lý do gì để không kiểm tra nó nữa. Nếu cháu thích, chúng ta sẽ đi mở nó ngay bây giờ, rồi sau đó cô sẽ kể cho cháu nghe câu chuyện."
Chúng tôi háo hức bước lên các bậc cầu thang dẫn lên gác xếp. Cô quỳ xuống trước chiếc rương cổ và chọn một chiếc chìa khóa từ chùm chìa khóa bên thắt lưng.
"Sẽ bực mình biết mấy đúng không Amy, nếu chiếc chìa khóa này rốt cuộc lại không vừa? Ồ, cô tin là cháu sẽ chẳng thất vọng hơn cô đâu."
Cô xoay chìa khóa và nâng nắp rương nặng nề lên. Tôi ghé người về phía trước đầy hồi hóp. Một lớp giấy bản hiện ra, những vệt bụi mịn đọng lại thành nếp trên các vết nhăn của tờ giấy.
"Nhấc nó lên đi cháu," cô tôi nhẹ nhàng nói. "Ít nhất là với cháu, không có bóng ma nào trong chiếc rương cổ này đâu."
Tôi nhấc lớp giấy lên và thấy chiếc rương được chia thành hai ngăn. Nằm trên cùng của một ngăn là một chiếc hộp nhỏ hình vuông có khảm họa tiết. Bà DeLisle cầm chiếc hộp đó lên rồi mang ra gần cửa sổ. Mở nắp ra, cô đặt nó vào lòng tôi.
"Đây, Amy, cháu hãy nhìn qua xem những báu vật cũ kỹ nào đã nằm ẩn giấu ở đây suốt bốn mươi năm qua."
Thứ đầu tiên tôi lấy ra là một chiếc hộp nhỏ hình vuông bọc nhung màu tím đậm. Móc khóa nhỏ xíu gần như đã gỉ sét hoàn toàn và dễ dàng mở ra. Tôi thốt lên một tiếng trầm ồ khán phục. Cô Winnifred ghé qua vai tôi ngó vào.
"Đó là chân dung Eliza năm hai mươi tuổi, còn kia là Willis Starr. Cô ấy từng xinh đẹp biết bao, phải không Amy?"
Gương mặt đang nhìn ra phía tôi từ viền khung mạ vàng đã xỉn màu quả thực tuyệt đẹp. Đó là gương mặt của một cô gái trẻ, dáng mặt trái xoan hoàn hảo với các nét thanh tú và đôi mắt xanh thẫm to tròn. Mái tóc cô bối cao trên đỉnh đầu, xõa xuống cổ thành những lọn tóc dài theo phong cách thời xa xưa có màu hạt dẻ ấm áp, cùng đường cong bờ cổ và bờ vai trần thật kiều diễm.
"Bức tranh kia là người nam nhân mà cô ấy từng vị hôn phối. Nói cô nghe xem, Amy, cháu có thấy anh ta điển trai không?"
Tôi nhìn bức chân dung còn lại một cách xét đoán. Đó là một thanh niên khoảng hai mươi lăm tuổi; anh ta không thể phủ nhận là rất điển trai, nhưng có điều gì đó tôi không thích trên gương mặt ấy và tôi đã nói thẳng ra.
Cô Winnifred không đáp lời – cô đang lấy ra những vật dụng còn lại trong hộp. Có một chiếc quạt bằng lụa trắng với nẹp bằng ngà chạm khắc tinh xảo, một xấp thư cũ và một tờ giấy gấp lại chứa vài bông hoa khô nát. Cô đặt chiếc hộp sang một bên và bắt đầu dỡ đồ trong rương ra trong im lặng. Đầu tiên là một bộ váy dạ hội bằng gấm satin màu vàng nhạt, may theo kiểu váy có đuôi xòe rộng, eo cao "baby" và tay áo bồng xù của thế hệ trước. Bên dưới nó là một chiếc hộp chứa một chiếc vòng cổ bằng những hạt ngọc trai nhỏ nhưng hoàn mỹ cùng một đôi giày satin bé xíu. Phần còn lại của ngăn rương chất đầy khăn trải bàn và vải vóc gia dụng, mịn màng và đắt tiền nhưng đã ngả vàng theo thời gian – những tấm khăn bàn gấm và các cuộn vải chưa cắt.
Ở ngăn thứ hai có một chiếc váy. Cô Winnifred thành kính nâng nó lên. Đó là một chiếc áo dài bằng lụa đắt tiền từng có màu trắng, nhưng giờ đây, cũng như đống vải vóc kia, nó đã ố vàng vì năm tháng. Chiếc váy được may đơn giản và viền bằng lớp ren cổ mỏng như màng nhện. Quấn quanh chiếc váy là một chiếc khăn trùm đầu cô dâu màu trắng dài, tỏa ra thứ hương thơm xa xưa kỳ lạ vẫn giữ được sự ngọt ngào qua bao năm tháng.
"Chà, Amy, tất cả chỉ có vậy thôi," cô Winnifred nói với giọng run run. "Và giờ là câu chuyện. Cô nên bắt đầu từ đâu đây?"
"Ngay từ đầu đi cô. Cô thấy đấy, cháu chẳng biết gì ngoài cái tên của cô ấy. Hãy kể cho cháu nghe cô ấy là ai và tại sao lại cất chiếc váy cưới vào đây."
"Tội nghiệp Eliza!" cô mơ màng nói. "Đó là một câu chuyện buồn, Amy ạ, và giờ đây nó tưởng như đã quá xa xưa. Cô hẳn là một bà lão rồi. Bốn mươi năm trước – khi đó cô mới hai mươi tuổi. Eliza Laurance là chị họ của cô, con gái duy nhất của Bác Henry Laurance. Cha cô – tức ông ngoại cháu, Amy, cháu không nhớ ông đâu – có hai người anh em trai, mỗi người đều có một con gái duy nhất. Cả hai cô gái đó đều được đặt tên là Eliza theo tên của cụ cố cháu. Cô chưa bao giờ gặp Eliza của Bác George ngoại trừ một lần. Bác ấy là một người giàu có và con gái bác ấy được rất nhiều người săn đón, nhưng cô hứa với cháu là cô ta chẳng đẹp đẽ gì đâu, lại kiêu ngạo và phù phiếm đến tột cùng. Nhà cô ta ở một thành phố xa xôi và cô ta chưa bao giờ đến Wyther Grange."
"Còn Eliza Laurance kia lại là con gái của một người nghèo. Cô ấy và cô bằng tuổi nhau và trông không khác nhau là mấy, mặc dù cô không đẹp bằng một nửa cô ấy. Cháu có thể thấy qua bức chân dung cô ấy đẹp đến thế nào, mà bức tranh đó còn chưa lột tả hết đâu, bởi một nửa nét quyến rũ của cô ấy nằm ở ánh mắt tinh nghịch cùng dáng vẻ sống động. Tất nhiên cô ấy cũng có những khuyết điểm nhỏ, và hơi quá sa đà vào những chuyện lãng mạn, ủy mị. Hồi đó điều này đối với cô không phải là khuyết điểm lớn, Amy ạ, vì cô lúc đó cũng còn trẻ và cũng lãng mạn. Cô nghĩ Mẹ chưa bao giờ ưa Eliza lắm, nhưng mọi người khác đều thích cô ấy. Một mùa đông nọ, Eliza đến Wyther Grange chơi một chuyến dài ngày. Hồi đó Wyther Grange là một nơi rất náo nhiệt, Amy ạ. Eliza đã làm cho ngôi nhà cổ rộn rã tiếng cười vui. Chúng cô đi chơi rất nhiều và cô ấy luôn là hoa khôi của bất kỳ buổi dạ tiệc nào chúng cô tham dự. Thế nhưng cô ấy nhận những vinh hoa đó một cách rất tự nhiên; tất cả những lời nịnh hót và sự tôn sùng nhận được đều không làm cô ấy kiêu ngạo."
"Mùa đông năm đó, lần đầu tiên chúng cô gặp Willis Starr. Anh ta là người mới đến, và không ai biết nhiều về anh ta, nhưng một hai gia đình danh giá nhất đã đón nhận anh ta, và sự quyến rũ của chính anh ta đã làm nốt phần còn lại. Anh ta trở thành người mà cháu sẽ gọi là hiện tượng gây sốt. Anh ta được coi là rất điển trai, cử chỉ lịch thiệp và phóng khoáng, và người ta đồn anh ta giàu có."
"Cô không nghĩ, Amy ạ, rằng cô từng tin tưởng Willis Starr. Nhưng cũng như mọi người, cô bị làm cho mờ mắt bởi sức hút của anh ta. Mẹ gần như là người duy nhất không sùng bái anh ta, và bà rất thường xuyên đưa ra những lời bóng gió về những kẻ phiêu lưu không một xu dính túi khiến Eliza rất bất bình."
"Ngay từ đầu, anh ta đã dành cho Eliza sự chú ý đặc biệt và tỏ ra hoàn toàn bị mê hoặc bởi cô ấy. Chà, sự chinh phục của anh ta thật dễ dàng. Eliza yêu anh ta bằng cả trái tim thiếu nữ bồng bột và không hề tìm cách giấu giếm."
"Cô sẽ không bao giờ quên cái đêm đầu tiên họ đính hôn. Đó là sinh nhật của Eliza, và tối hôm đó chúng cô được mời đến một buổi dạ vũ. Chiếc váy màu vàng này chính là chiếc váy cô ấy mặc đêm đó. Cô đoán đó là lý do tại sao cô ấy cất nó ở đây – chiếc váy cô ấy đã mặc vào đêm hạnh phúc nhất trong đời. Cô chưa bao giờ thấy cô ấy đẹp hơn thế – cổ và tay cô ấy để trần, cô ấy đeo chuỗi ngọc trai này và cầm một bó hồng trắng mà cô ấy yêu thích."
"Khi chúng cô về đến nhà sau buổi nhảy, Eliza có một bí mật hạnh phúc muốn báo cho chúng cô biết. Cô ấy đã đính hôn với Willis Starr, và họ sẽ đám cưới vào đầu mùa xuân."
"Willis Starr quả thực tỏ ra là một người tình lý tưởng, và Eliza hạnh phúc đến mức cô ấy như càng đẹp đẽ và rạng rỡ hơn qua từng ngày."
"Chà, Amy, ngày cưới đã được ấn định. Eliza sẽ cử hành hôn lễ từ Wyther Grange, vì mẹ đẻ cô ấy đã mất, và cô sẽ làm phù dâu. Cô và cô ấy đã cùng nhau may chiếc váy cưới cho cô ấy. Con gái thời đó không ngại tự tay may váy cho mình, và không một mũi khâu nào trên chiếc váy của Eliza mà không được tạo nên bởi những ngón tay thương yêu và được chúc phúc bởi những ước nguyện chân thành. Chính cô là người đã phủ chiếc khăn trùm lên những lọn tóc óng ả của cô ấy – cháu xem giờ nó đã ố vàng và nhăn nhúm thế nào rồi đấy, nhưng ngày hôm đó nó trắng tinh như tuyết."
"Một tuần trước lễ cưới, Willis Starr sang chơi buổi tối tại Wyther Grange. Tất cả chúng cô đều đang vui vẻ trò chuyện về sự kiện sắp tới, và khi nhắc đến các khách mời, Eliza đã nói điều gì đó về một Eliza Laurance khác, người thừa kế kế sù, vừa nói vừa liếc mắt tinh nghịch qua vai nhìn Willis. Đó là một lời trêu đùa vui vẻ về người chị họ trùng tên mà cô ấy lại chẳng giống chút nào."
"Tất cả chúng cô đều cười, nhưng cô sẽ không bao giờ quên nét mặt xuất hiện trên gương mặt Willis Starr lúc đó. Nó qua đi rất nhanh, nhưng nỗi sợ lạnh người mà nó mang lại cho cô thì vẫn còn nguyên. Vài phút sau, cô rời khỏi phòng để làm một việc vặt nhỏ, và khi quay trở lại qua hành lang mờ tối, cô gặp Willis Starr. Anh ta đặt tay lên tay cô và ghé gương mặt gian ác của mình – vì lúc đó nó thật sự gian ác, Amy ạ – sát vào mặt cô."
"'Nói cho tôi biết,' anh ta cất giọng trầm nhưng cộc lốc, 'có phải còn một Eliza Laurance khác là người thừa kế tài sản không?'"
"'Dĩ nhiên là có rồi,' cô gắt nhỏ. 'Đó là chị họ của chúng tôi và là con gái của Bác George. Eliza của chúng tôi không phải là người thừa kế. Anh chắc là không tưởng nhầm cô ấy là người thừa kế đấy chứ?'"
"Willis bước sang một bên với một nụ cười giễu kẹt."
"'Tôi đã nhầm đấy – có gì đáng ngạc nhiên đâu? Tôi đã nghe nói nhiều về nữ thừa kế đại gia Eliza Laurance, và đại mỹ nhân Eliza Laurance. Tôi cứ tưởng họ là một. Mọi người đã rất khéo léo không làm tôi giật mình tỉnh mộng đấy.'"
"'Anh cẩn thận lời nói, ông Starr, khi nói chuyện với tôi như thế,' cô đáp lại lạnh lùng. 'Anh đã tự dối mình thì có. Chúng tôi chưa bao giờ mơ tưởng đến việc để ai đó nghĩ rằng Eliza là một nữ thừa kế. Cô ấy đủ ngọt ngào và đáng yêu để được yêu thương vì chính bản thân mình.'"
"Cô trở lại phòng khách trong lòng đầy bàng hoàng. Willis Starr giữ vẻ ủ rũ và lầm lì trong suốt phần còn lại của buổi tối, nhưng dường như không ai nhận ra điều đó ngoại trừ cô."
"Ngày hôm sau tất cả chúng cô đều bận rộn đến mức cô gần như quên mất sự cố tối hôm trước. Mấy cô gái chúng cô đang ở trên phòng may để hoàn thiện những khâu cuối cùng cho chiếc váy cưới. Eliza thử váy cùng khăn trùm đầu và đang đứng như thế, trong tất cả vẻ lộng lẫy bằng lụa là của mình, thì một bức thư được mang vào. Cô đoán qua gò má ửng hồng của cô ấy ai là người viết. Cô cười rồi chạy xuống nhà, để cô ấy lại một mình đọc thư."
"Khi cô trở lại, cô ấy vẫn đứng nguyên ở nơi cô đã để cô ấy lại giữa phòng, tay cầm bức thư. Mặt cô ấy trắng bệch như chiếc khăn trùm đầu, và đôi mắt mở to mang một vẻ đẫn đờ, đau đớn tột cùng như của một người vừa bị trúng một đòn chí mạng. Tất cả sự hạnh phúc dịu dàng và ngọt ngào đã biến mất khỏi đôi mắt ấy. Đó là đôi mắt của một bà lão, Amy ạ."
"'Eliza, có chuyện gì vậy?' cô nói. 'Có chuyện gì xảy ra với Willis à?'"
"Cô ấy không đáp, mà bước tới bên bếp lửa, thả bức thư vào ổ lửa màu xanh đang cuồn cuộn và nhìn nó cháy thành tro trắng. Sau đó cô ấy quay lại nhìn cô."
"'Giúp chị cởi bộ váy này ra, Winnie,' cô ấy nói bằng giọng đẫn đờ. 'Chị sẽ không bao giờ mặc nó nữa. Sẽ không có đám cưới nào hết. Willis đi rồi.'"
"'Đi rồi!' cô nhắc lại một cách ngốc nghếch."
"'Phải. Chị không phải là nữ thừa kế, Winnie ạ. Đó là tài sản, chứ không phải con người chị, kẻ đó yêu. Hắn nói hắn quá nghèo để chúng chị có thể mơ đến chuyện kết hôn khi chị chẳng có gì trong tay. Ôi, một bức thư thật tàn nhẫn, vô tình! Sao hắn không giết chị đi cho xong? Như thế còn nhân từ hơn nhiều! Chị đã yêu hắn đến thế – chị đã tin hắn đến thế! Ôi Winnie, Winnie, chị phải làm sao đây!'"
"Có điều gì đó thật khủng khiếp trong sự trái ngược giữa những lời lẽ mãnh liệt của cô ấy với gương mặt bình thản và giọng nói không còn sức sống. Cô muốn gọi Mẹ, nhưng cô ấy không cho. Cô ấy đi về phòng mình, kéo lê chiếc váy và khăn trùm đầu dọc theo hành lang tối, rồi khóa chặt cửa lại."
"Chà, cô đã kể lại tất cả cho những người khác theo một cách nào đó. Cháu có thể hình dung ra sự giận dữ và bàng hoàng của họ. Cha cháu, Amy – hồi đó ông là một thanh niên hăng máu, bốc đồng – lập tức đi tìm Willis Starr. Nhưng hắn đã biến mất, không ai biết đi đâu, và cả vùng rộn ràng những lời bàn ra tán vào cùng bê bối về vụ việc. Eliza không biết gì về điều này, vì cô ấy bị bệnh và mê man suốt nhiều ngày liền. Trong tiểu thuyết hay tiểu thuyết hư cấu, cô ấy chắc đã chết rồi, và đó sẽ là kết cục của câu chuyện. Nhưng đây là đời thực, và Eliza đã không chết, mặc dù nhiều lần chúng cô nghĩ cô ấy sẽ không qua khỏi."
"Khi cô ấy bình phục, cô ấy đã thay đổi một cách đáng sợ biết bao! Thật gần như xé lòng cô khi nhìn thấy cô ấy. Ngay cả bản chất của cô ấy dường như cũng đã thay đổi – tất cả sự vui tươi và yêu đời đều đã chết. Kể từ đó cô ấy trở thành một sinh linh héo hHon, ủ rũ, không còn chút nào giống với Eliza mà chúng cô từng biết hơn là một người xa lạ nhất. Và rồi một thời gian sau, có tin tức khác đến – Willis Starr đã kết hôn với Eliza Laurance khác, người thừa kế thực sự. Hắn đã không phạm sai lầm lần thứ hai. Chúng cô đã cố giấu Eliza nhưng cuối cùng cô ấy cũng phát hiện ra. Đó là cái ngày cô ấy lên đây một mình và đóng gói chiếc rương cổ này. Không ai biết chính xác cô ấy đã bỏ những gì vào trong đó. Nhưng giờ cháu và cô đều thấy đấy, Amy – bộ váy dạ hội, chiếc váy cưới, những bức thư tình và trên hết là tuổi trẻ cùng hạnh phúc của cô ấy – chiếc rương cổ này chính là ngôi mộ của tất cả những điều đó. Eliza Laurance thực sự đã được chôn cất tại đây."
"Cô ấy về nhà ít lâu sau đó. Trước khi đi, cô ấy đã bắt Mẹ hứa rằng chiếc rương cổ sẽ được để lại Wyther Grange và không được mở ra cho đến khi chính cô ấy quay lại lấy. Nhưng cô ấy không bao giờ quay lại, và cô không nghĩ cô ấy từng có ý định quay lại, và cô không bao giờ gặp lại cô ấy nữa."
"Đó là câu chuyện về chiếc rương cổ. Tất cả đã qua từ rất lâu rồi – sự tan vỡ con tim và nỗi khổ đau – nhưng dường như tất cả đều dội về trong cô lúc này. Tội nghiệp Eliza!"
Đôi mắt tôi tràn ngập giọt lệ khi cô Winnifred đi xuống cầu thang, để lại tôi ngồi mơ màng ở đó trong ánh hoàng hôn, với chiếc khăn trùm đầu cô dâu cũ kỹ đã ố vàng đặt trên lòng và bức chân dung của Eliza Laurance trong tay. Xung quanh tôi là những kỷ vật về câu chuyện đáng thương của cô – câu chuyện cũ kỹ, lặp đi lặp lại mãi về một tình yêu phản bội và một trái tim tan vỡ của người phụ nữ – chiếc váy cô từng mặc, đôi giày cô từng nhảy múa vui tươi trong đêm tiệc đính hôn, chiếc quạt, những hạt ngọc trai, đôi găng tay của cô – và bằng cách nào đó, tôi cảm thấy như chính mình đang sống trong những năm tháng xưa cũ ấy, như thể tình yêu và hạnh phúc, sự phản bội và nỗi đau đớn kia là một phần trong cuộc đời tôi. Một lúc sau, cô Winnifred quay lại qua những bóng râm của buổi hoàng hôn.
"Chúng ta hãy đặt tất cả những thứ này trở lại nấm mồ của chúng thôi, Amy," cô nói. "Chúng chẳng còn có ích cho ai lúc này nữa. Đống vải vóc kia có thể tẩy trắng rồi dùng được, cô đồ là vậy – nhưng làm thế có vẻ như một sự xúc phạm. Đó là món quà cưới Mẹ tặng Eliza. Còn những hạt ngọc trai – cháu có muốn giữ lấy chúng không, Amy?"
"Ồ không, không đâu cô," tôi nói với một rùng mình nhẹ. "Cháu sẽ không bao giờ đeo chúng đâu, cô Winnifred. Cháu sẽ cảm thấy mình như một bóng ma nếu làm vậy. Hãy đặt mọi thứ trở lại đúng như khi chúng ta tìm thấy – chỉ trừ bức chân dung của cô ấy. Cháu muốn giữ lại bức tranh đó."
Một cách thành kính, chúng tôi đặt lại váy áo, thư từ và những món đồ trang sức vào chiếc rương màu xanh cổ kính. Cô Winnifred khép nắp rương lại và nhẹ nhàng xoay chìa khóa. Cô gục đầu bên chiếc rương một phút rồi chúng tôi cùng nhau im lặng bước xuống những bậc cầu thang mờ tối của căn gác xếp ở Wyther Grange.