William đang ngồi bên bậc cửa hông, còn bà mẹ già thì tất bật pha trà; bà trao vào tay tôi một chiếc hũ đựng trà bằng thủy tinh chạm hoa văn cổ kính.

“Cậu William bảo cô chắc sẽ thích xem cái này lúc cậu ấy dọn bàn. Thầy tôi mang nó từ đảo Tobago về tặng mẹ tôi đấy; còn đây là cặp ly đẹp mê li đi kèm với nó.” Bà mở cánh cửa kính của chiếc tủ nhỏ bên cạnh ống khói. “Mấy thứ này tôi coi là quý nhất đấy, cô thân mến,” bà nói. “Cô mà thấy chắc phải buồn cười vì cái cách mẹ con tôi tận hưởng chúng vào những tối Chủ nhật mùa đông: chúng tôi mở một bữa tiệc trà đúng nghĩa như có khách quý chứ không ăn uống xoàng xỉnh như ngày thường, rồi tôi sẽ làm món gì đó thật ngon để tạo bất ngờ và dọn ít mứt trữ ra, hai mẹ con ngồi trò chuyện với nhau vui vẻ lắm.”

Bà Todd mỉm cười bao dung, rồi liếc nhìn xem tôi nghĩ gì về trò trẻ con ấy.

“Ước gì cháu có thể ở đây vào một tối Chủ nhật nào đó,” tôi nói.

“Thế nào William với tôi cũng sẽ nhắc về cô và nhớ tới ngày hôm nay tuyệt vời biết bao,” bà Blackett âu yếm nói rồi liếc nhìn William; anh ngẩng đầu lên một cách can đảm và gật đầu. Tôi bắt đầu nhận ra rằng anh và chị gái không thể bày tỏ những tình cảm sâu sắc nhất của mình trước mặt nhau.

“Bà với William hát một bài đi,” bà Todd đột ngột cất lời với giọng ra lệnh, và tôi dành nhiều sự đồng cảm cho William khi thấy rõ sự bối rối của anh.

“Để mẹ uống xong tách trà đã, con yêu,” bà cụ chủ nhà vui vẻ đáp; thế là chúng tôi ngồi xuống, nâng tách và trò chuyện rôm rả cho đến khi cạn tách trà. Không ai là không muốn ở lại Đảo Xanh mãi mãi, và tôi không kìm được lòng mà thốt lên điều đó.

“Bà sống ở đây hạnh phúc lắm, cả mùa đông lẫn mùa hè,” bà cụ Blackett chia sẻ. “William với bà chẳng bao giờ mong có một mái nhà nào khác, phải không William? Mẹ mừng vì cô thấy nơi này dễ chịu; khi nào muốn, cô cứ đến đây ở nhé, cô thân mến. Nhưng còn Almiry đây; bà luôn nghĩ ơn Trên đã rủ lòng thương, thu xếp cho chồng nó để lại cho nó một căn nhà tươm tất đúng thuộc về nó. Chứ nếu cứ phải ở lại Đảo Xanh này thì tính nó bồn chồn chịu sao nổi. Con lúc nào cũng muốn một khoảng trời rộng lớn hơn phải không Almiry, muốn sống ở nơi đông đúc nhiều thứ sinh sôi hơn? Thỉnh thoảng người ta cứ thắc mắc sao mẹ con bà không sống cùng nhau; có lẽ sau này rồi sẽ sống chung thôi,” một bóng đen buồn rầu và lo âu chợt lướt qua khuôn mặt bà. “Cái thời ốm đau bệnh tật rồi sẽ đến với tất cả mọi người. Nhưng Almiry thì có loại thảo dược chữa được muôn bệnh rồi.” Bà vừa nói vừa mỉm cười, vẻ mặt lại hân hoan trở lại.

“Thảo dược nào cũng có ích cho tất cả mọi người, trừ những kẻ không bệnh mà cứ tưởng mình bệnh,” bà Todd tuyên bố với phán quyết mang đậm vẻ chuyên nghiệp. “Nào William, hát bài Sweet Home đi, rồi mẹ sẽ hát bài Cupid an' the Bee cho chúng ta nghe.”

Và rồi một bất ngờ vô cùng kỳ diệu đã diễn ra. William rũ bỏ sự rụt rè và bắt đầu cất tiếng hát. Giọng anh hơi nhỏ và mỏng manh, giống như những bức ảnh daguerreotype cũ kỹ của gia đình, nhưng đó là một giọng nam cao chuẩn xác và ngọt ngào đến hoàn hảo. Tôi chưa bao giờ nghe bài Home, Sweet Home được hát một cách cảm động và trang nghiêm đến thế; anh dường như đã thổi một sức sống hoàn toàn mới vào bài hát; và khi anh dừng lại một chút ở cuối câu đầu tiên để bước sang câu tiếp theo, người mẹ già đã hòa giọng cùng anh. Bà chỉ bỏ lỡ những nốt cao nhất, những lúc mà anh như thể đem giọng hát của mình chắp cánh cho giọng của bà, đỡ lấy từng nốt nhạc và điệu khúc của bà. Đó là phương tiện biểu đạt thực sự và duy nhất của người đàn ông trầm lặng ấy; người ta có thể lắng nghe mãi không chán, và muốn nghe thêm nữa những bài ca cổ truyền thừa hưởng từ Scotland và Anh quốc, hay những điệu dân ca hay nhất còn sót lại từ thời chiến tranh. Bà Todd dậm chiếc chân đầy đặn của mình nhịp nhàng theo điệu nhạc, thỉnh thoảng phát ra tiếng động. Tôi thấy giọt nước mắt lăn trên mi bà, những lúc tôi có thể nhìn xuyên qua làn nước mắt của chính mình. Nhưng cuối cùng những bài hát cũng kết thúc và đã đến lúc phải chia tay; đó là sự khép lại của một niềm vui lớn lao.

Bà Blackett, người bà cụ kính yêu, mở cửa phòng ngủ của mình trong khi bà Todd đang buộc lại túi thảo dược, còn William đã xuống bến để chuẩn bị thuyền và thổi tù và gọi Johnny Bowden — chú bốc vội theo một toán thuyền đi bắt tôm hùm ngoài khơi.

Tôi bước đến cửa phòng ngủ và cảm thấy nơi đây thật dễ chịu làm sao, với chiếc chăn bông ghép mảnh màu hồng trắng và những tấm ốp gỗ màu nâu chưa sơn.

“Vào đây đi con,” bà nói. “Bà muốn con ngồi vào chiếc ghế bọc nệm cũ của bà cạnh cửa sổ; con sẽ thấy đây là nơi có tầm nhìn đẹp nhất nhà. Bà hay ngồi đó nghỉ ngơi và đọc sách.”

Trên chiếc bàn nhỏ cạnh giường là cuốn Kinh Thánh màu đỏ đã cũ cùng chiếc kính lão gọng bạc nặng trịch của bà Blackett; chiếc đê may nằm trên bậu cửa sổ hẹp, và xếp gọn gàng trên bàn là chiếc áo sơ mi vải cotton kẻ sọc dày mà bà đang may cho con trai. Những ngón tay già nua thân thương cùng những mũi khâu chan chứa tình yêu, một trái tim luôn dành trọn vẹn cho những gì cần đến tình thương! Đây mới chính là mái nhà thực sự, là trái tim của ngôi nhà cổ trên Đảo Xanh! Tôi ngồi trên chiếc ghế bành bộc nệm và cảm nhận được đây là một chốn bình yên — căn phòng ngủ nhỏ màu nâu với khung cảnh tĩnh lặng hướng ra cánh đồng, biển cả và bầu trời.

Tôi ngước nhìn và chúng tôi hiểu nhau mà không cần lời nào. “Bà sẽ rất vui khi nhớ lại cảnh con ngồi đây hôm nay,” bà Blackett nói. “Bà muốn con lại đến chơi. Hôm nay William đã rất vui.”

Gió thuận chiều suốt chặng đường về, không hề lặng đi hay làm cánh buồm chùng xuống cho đến khi chúng tôi tiến sát bờ. Chúng tôi mang theo một lượng lớn tôm hùm trên thuyền, cùng khoai tây mới mà William đã chất lên, và một thùng gỗ đầy khụ mà bà Todd tự hào gọi là cá thu muối hạng nhất; khi cập bến, chúng tôi phải thuê người chở tất cả những thứ này về nhà bà bằng xe rùa.

Tôi sẽ không bao giờ quên ngày hôm ấy trên Đảo Xanh. Thị trấn Dunnet Landing dường như trở nên rộng lớn, ồn ào và ngột ngạt khi chúng tôi bước lên bờ. Sự tương phản mới mạnh mẽ làm sao; bởi ngôi làng vốn tĩnh lặng đến mức tối hôm đó, khi nằm thức trong căn phòng ngủ dưới nhà, tôi vẫn có thể nghe thấy tiếng chim dập dờn cất tiếng hót thẹn thùng, và hương thơm từ vườn thảo dược của bà Todd dưới cửa sổ lại theo từng đợt gió biển nhè nhẹ thổi vào ngào ngạt.