Có một ngày, tôi đến ngôi trường muộn hơn thường lệ vì phải đi đưa tang một người quen kiêm hàng xóm. Tôi đã quá quen thuộc với cảnh sức khỏe bà ngày một suy giảm trong nỗi buồn thảm, và những ngày cuối đời của bà, cả bác sĩ lẫn bà Todd đều đã cố gắng hết sức nhưng chẳng thể xoa dịu được là bao. Lễ tang diễn ra lúc một giờ chiều, và giờ đây, lúc hai giờ mười lăm, tôi đang đứng bên cửa sổ ngôi trường, nhìn xuống đoàn người đưa tiễn bước đi dọc theo con đường phía dưới sát bờ biển. Đây là một đám tang đi bộ, và dù ở khoảng cách đó, tôi vẫn có thể nhận ra hầu hết những người đưa tang đang bước đi trên con đường trầm mặc của họ. Bà Begg vốn rất được kính trọng, nên có một đoàn đông đảo bạn bè đi sau tiễn đưa bà về nơi an nghỉ cuối cùng. Bà được nuôi dưỡng tại một trong những trang trại lân cận, và trong vài lần ngắn ngủi tôi từng gặp, bà luôn bày tỏ sự bất mãn sâu sắc với cuộc sống ở thị trấn. Với bà, người dân ở vùng bến cảng này sống quá chen chúc, và bà chẳng thể nào quen nổi với tiếng sóng biển rì rào không ngớt. Cả đời mình, bà đã sống để khóc thương ba người chồng làm nghề đi biển, và ngôi nhà của bà được trang trí bằng những món đồ lưu niệm kỳ lạ xứ West Indies, những mẫu vỏ ốc xà cừ và san hô đẹp đẽ mà họ mang về sau những chuyến hải trình trên các con tàu chở gỗ. Bà Todd đã kể cho tôi nghe toàn bộ gia cảnh của người hàng xóm ấy. Họ từng là bạn nối khố từ thời con gái, và theo đúng cách nói của bà Todd, thì cả hai “đều từng nếm trải gian truân cho đến khi thấu hiểu mọi thăng trầm trên đời”. Đứng bên cửa sổ, tôi có thể nhìn thấy vóc dáng to lớn, sầu não của bà Todd. Bà bước đi chậm rãi khiến đoàn người đưa tang bị ngắt đoạn, làm cho phần phía sau phải đi chậm lại. Bà áp chiếc khăn tay lên mắt, và tôi biết, với một niềm đồng cảm nhói lòng, rằng nỗi đau của bà chẳng hề là sự kịch kợm.
Sau một hồi chật vật quan sát, tôi mới nhận ra người đứng cạnh bà, người duy nhất hoàn toàn xa lạ và không hề có họ hàng với ai trong cả đoàn người—một ông lão vốn luôn là một ẩn số đối với tôi. Tôi có thể thấy vóc dáng gầy gò, còng xuống của ông. Ông khoác chiếc áo đuôi nheo dáng hẹp, tay chống gậy, và có cái dáng “dạt về lênh đênh” hệt như những cái cây bị gió uốn cong trên đỉnh đồi phía trên.
Đó là Thuyền trưởng Littlepage, người mà trước đây tôi mới chỉ gặp một hai lần, ông ngồi xanh xao và già nua sau cánh cửa sổ đóng kín, chưa từng bước ra ngoài trời cho đến tận hôm nay. Mỗi khi tôi cất tiếng hỏi, bà Todd lại trầm ngâm lắc đầu, bảo rằng ông chẳng còn được minh mẫn như xưa nữa, rồi có vẻ như xếp ông vào hàng những bí mật riêng của bà. Ông giống như một vị thuốc thảo mộc mọc trong góc vườn đầy sên, nơi bà chẳng bao giờ chịu tiết lộ công dụng cho tôi biết, dù có lần dưới ánh trăng, tôi đã thấy bà cắt phần ngọn của nó như thể đó là một bùa phép chứ không phải một vị thuốc, chẳng khác nào những chiếc lá huyết căn đang tàn phai.
Tôi có thể thấy bà đang cố bước chậm lại để nhịp bước cùng những bước chân nhẹ chồm hơn của vị thuyền trưởng già. Ông trông giống như một con châu chấu già nua thuộc một giống người kỳ lạ nào đó. Đi sau cặp đôi này là một người đàn bà nhỏ nhắn, thấp bé và thiếu kiên nhẫn—người trông nom nhà cửa cho thuyền trưởng, nhưng lại chăm sóc ông theo cách mà bà Todd cùng những người khác cho là chẳng ra đâu vào đâu. Người ta thường gọi cô ta bằng cái tên “mụ Mari' Harris” trong những cuộc trò chuyện thì thầm giữa những người thân thiết, thế nhưng mỗi khi đối mặt, họ lại đối xử với cô ta bằng sự lịch sự đầy e dè.
Những hòn đảo nằm nép mình trong vịnh cùng đại dương mênh mông phía xa trải dài đến tận chân trời tít tắp về hướng nam và hướng đông; đoàn người đưa tang nhỏ bé ở phía trước trông thật hư hao và bất lực trên mép bờ đá gập ghềnh. Đó là một ngày đầu tháng Bảy tuyệt đẹp với bầu trời trong xanh, cao vời vợi; không một gợn mây, chẳng một tiếng sóng biển rì rào. Mấy chú chim sẻ hót líu lo không ngớt, như thể chứa chan niềm hoan hỉ về sự vĩnh hằng và tràn đầy xem thường những kẻ cứ mãi bận lòng một cách nhỏ nhặt về cái chết. Tôi đứng quan sát cho đến khi đoàn người đưa tang từ từ khuất sau gờ đồi bên dưới và biến mất khỏi cảnh trí bao la, như thể họ vừa bước vào một hang động.
Một giờ sau, tôi bắt đầu bận rộn với công việc của mình. Thỉnh thoảng lại có một con ong bay quẩn vào trong và coi tôi như kẻ thù; nhưng trên bàn giáo viên có một chiếc gậy tiện dụng, tôi bèn gõ gõ xuống bàn để giữ trật tự cho lũ ong như thể chúng là những học sinh hư hỏng, hoặc xua chúng đi khi chúng làm loạn trên hũ mực—hũ mực tôi mua ở cửa hàng tại bến cảng, và phát hiện ra nó có hương cam bergamot ngát thơm, như thể để xoa dịu nhọc nhằn của những kẻ miệt mài bút mực. Một kẻ miệt mài bút mực đầy âu lo hôm ấy lại thấy lòng thật u uẩn; tiếng chuông cừu leng keng đâu đây vọng lại, lôi kéo tâm trí đang lang thang của cô theo sau. Những câu văn chẳng thể nào bắt kịp được những nhịp điệu mùa hè êm đềm ấy. Lần đầu tiên, tôi bắt đầu khao khát có một người bạn đồng hành và ngóng chờ tin tức từ thế giới bên ngoài—thế giới mà tôi đã vô tình quên bẵng đi một nửa. Việc chứng kiến đám tang mang lại cho người ta một niềm đau nhói. Tôi bắt đầu tự hỏi liệu mình có nên đi bộ cùng mọi người thay vì vội vã rời đi ngay khi lễ tiễn đưa kết thúc hay không. Có lẽ chiếc váy đi lễ Chủ nhật tôi mặc vào dịp này đã gây ra sự thay đổi cảm xúc tồi tệ ấy, nhưng lúc này tôi lại tự nhắc nhở bản thân và khiến bạn bè nhớ rằng tôi vốn không thực sự thuộc về Dunnet Landing.
Tôi thở dài, rồi lại quay trở lại với trang viết còn dở dang.
